II SA/Kr 775/14

PostanowienieWSA w Krakowie2015-02-20

Skład orzekający: Agnieszka Nawara - Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, posiadając stały dochód i udziały w nieruchomościach, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej adwokat z urzędu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu) nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca, mimo posiadania stałego miesięcznego dochodu i znaczących udziałów w nieruchomościach, nie wykazała, że żyje w faktycznym ubóstwie i nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Ponadto, skarżąca nie uzupełniła wymaganych dokumentów mimo wezwania sądu.
Stan faktyczny
Skarżąca N.K. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Referendarz sądowy oddalił jej wniosek. Skarżąca wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza, jednocześnie prosząc o przedłużenie terminu na złożenie dokumentów. Sąd rozpoznał wniosek o prawo pomocy, analizując sytuację materialną skarżącej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o prawo pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu po wniesieniu sprzeciwu od postanowienia referendarza z dnia 22 stycznia 2015 r. w sprawie ze skargi N.K. na decyzję Wojewody z dnia 24 marca 2014 r. nr: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić wniosek. Wyrokiem z dnia 2 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę N.K. wniesioną w niniejszej sprawie Pismem z dnia 19 listopada 2014 roku skarżąca zwróciła się z wnioskiem o ustanowienie na jej rzecz adwokata lub radcy prawnego z urzędu celem sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku sądu pierwszej instancji oraz zwolnienie jej w całości od kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2015 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej. N.K. wniosła w terminie sprzeciw od postanowienia referendarza, jednocześnie wnosząc o wydłużenie czasu na złożenie wymaganych dokumentów do 14 dni, gdyż nie ma fizycznej możliwości przedłożenia dokumentów w tak krótkim czasie. Do wniosku dołączyła kopię odcinka emerytury z dnia 20 stycznia 2015 r. na kwotę 1006,01 zł oraz kopię pisma z [...] Banku z dnia 30 listopada 2014 r. o wypowiedzeniu umowy rachunku bankowego z uwagi na przeterminowane zadłużenie na kwotę 49,35 zł. Rozpoznając wniosek o prawo pomocy Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 p.p.s.a. od postanowień wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. W wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie lub zarządzenie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Taki też był zakres wniosku skarżącej. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. W orzecznictwie sądowym powszechnie prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób pozostających w faktycznym ubóstwie. Wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie z dwóch powodów. Przede wszystkim sytuacja opisana we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie uzasadnia przyjęcia, że skarżąca żyje w ubóstwie. Wynika z niego, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem M.K. . Ich miesięczny dochód wynosi ok. 1.340 zł i stanowi go emerytura skarżącej w wysokości [...] zł oraz dochód z prowadzonej przez nią działalności gospodarczej w wysokości ok. [...] zł rocznie. W skład majątku N.K. wchodzi udział 3/16 w domu mieszkalnym o powierzchni ok. 570 m² (w tym mieszkanie o powierzchni 95 m²) na działce wielkości ok. 600 m² położonej w K. przy ul. [...] (wartość całości ok. 1.800.000 zł), udział 1/2 w działce o powierzchni ok. 45 arów (łąka i stary sad) o wartości około 60.000 zł położonej w M. oraz udział 1/4 w nieruchomości położonej w T. stanowiącej dom z ogrodem w bardzo złym stanie technicznym (zawalony dach) o wartości około 50.000 zł. Strona nie posiada oszczędności, ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Fakt posiadania stałego miesięcznego dochodu z dwóch źródeł, a także posiadanie udziałów w trzech nieruchomościach (w tym w nieruchomości, której dotyczy niniejsze postępowanie i w której skarżąca prowadzi działalność gospodarczą) wyklucza możliwość przyjęcia, że wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie choćby w części. Dodatkowo należy wskazać, że dane zawarte w złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie były wystarczające do oceny przez referendarza stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych N.K. . Z tego względu na podstawie art. 255 p.p.s.a. została ona wezwana do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez przedłożenie odpowiednich dokumentów na okoliczność wykazania jej stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, a to: odpisu zeznania podatkowego skarżącej za 2013 rok oraz deklaracji podatkowych VAT-7 za ostatnie trzy miesiące bieżącego roku z prowadzonej działalności gospodarczej, zeznania podatkowego męża – M.K. za 2013 roku, oświadczenia czy małżonek skarżącej jest zarejestrowany we właściwym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, dokumentów potwierdzających wysokość pobieranej przez skarżącą emerytury (odcinek świadczenia za listopad 2014 roku lub wyciąg z rachunku bankowego, na który wpływa świadczenie), wykazu wszystkich posiadanych przez skarżącą i jej męża rachunków bankowych (osobistych i firmowych) oraz wyciągów obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem, udokumentowanie rachunkami za ostatni okres rozliczeniowy wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem skarżącej i jej rodziny (opłaty za prąd, gaz, wodę, opał, itp.), a także określenie wysokości wydatków ponoszonych m. in. na wyżywienie, ubranie, ubezpieczenie, podatki, telefon, utrzymanie samochodu, a także udokumentowanie wydatków ponoszonych na leczenie. Wezwanie zostało odebrane przez skarżącą w dniu 5 stycznia 2015 roku. Skarżąca nie dołączyła do akt sprawy żądanych przez referendarza dokumentów - ani w terminie zakreślonym w wezwaniu, ani też w terminie późniejszym, za wyjątkiem dołączonych do sprzeciwu: kopii odcinka emerytury oraz pisma o wypowiedzeniu przez bank umowy rachunku bankowego. Jednakże wnosząc w dniu 10 lutego 2015 r. (data nadania przesyłki poleconej) sprzeciw od postanowienia referendarza skarżąca zażądała przedłużenia wyznaczonego jej terminu. W opisanej wyżej sytuacji brak jest podstaw do przedłużenia wyznaczonego skarżącej terminu. Od momentu doręczenia wezwania do przesłania sądowi sprzeciwu minął ponad miesiąc, co niewątpliwie stanowi wystarczający czas do zebrania wskazanych w wezwaniu dokumentów. Istotne jest przy tym, że niektóre z elementów wezwania nie wymagały uzyskiwania dokumentów od innych podmiotów gospodarczych, lecz skarżąca mogła sporządzić je osobiście (np. wykaz wszystkich posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych czy określenie wysokości wydatków ponoszonych m. in. na wyżywienie, ubranie, ubezpieczenie, podatki, telefon, utrzymanie samochodu, oświadczenia czy małżonek skarżącej jest zarejestrowany we właściwym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna). Skarżąca nie wykazała jednak żadnej dbałości o przekonanie Sądu, że faktycznie znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku o prawo pomocy Sąd oddalił go na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło