II SA/Kr 776/01

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 marca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel - Ziaja (spr.) AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Agata Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2005r. sprawy ze skargi L. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku I stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia II zasądza na rzecz L. K. od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K., postanowieniem z dnia [...].02.2000 r., Nr: [...], na podstawie art. 80 ust. 2 w zw. z art. 83 ust. 1 i 81 ust. 1 pkt 1 a ustawy z dnia 7.07.1994 r. prawo budowlanego /Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm./ oraz art. 119 par 1 i 121 par 1, 2 i 4 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postęp, egzekucyjnym w administracji /tekst jedn. Dz.U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 zpóźn. zm/, nałożył na skarżącego L. K. grzywnę w wysokości 15.147 zł. i wezwał go do uiszczenia jej w terminie 7 dni na wskazany rachunek bankowy z zastrzeżeniem, że w razie nie uiszczenia w terminie zostanie przymusowo ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu postanowienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż obowiązek określony w tytule wykonawczym z dnia [...].02.2000 r., PIB [...], nakazujący L. K. rozbiórkę budynku gospodarczego na podstawie ostatecznej decyzji Naczelnika Gminy Z. z dnia [...] lipca 1988 r., Nr: [...], nie został przez niego wykonany. W tej sytuacji należało nałożyć nań grzywnę w celu przymuszenia. Wysokości grzywny stanowi iloczynu powierzchni zabudowy budynku objętego nakazem przymusowej rozbiórki i - ceny 1m. kw. pow. użytkowej budynku mieszkalnego, ustalonej przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Ponieważ powierzchnia zabudowy przedmiotowego budynku wynosi 34, 425 m. kw., a cena 1 m.kw. powierzchni użytkowej budynku wynosi kwotę 2.20 zł, to grzywna wyliczona na podstawie powołanych przepisów wynosi nałożoną 15.147 zł. Na powyższe postanowienie złożył zażalenie L. K. do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., kwestionując w nim potrzebę i wysokość nałożonej grzywny, która jego zdaniem przewyższa dziesięciokrotnie wartość budynku i zawyża wielkość jego powierzchni. Ponadto wskazał on na swoją trudną sytuację materialną podając, że nie jest w stanie grzywny zapłacić i tym samym jest ona niewykonalna. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., postanowieniem z dnia 28.02.2001 r., Nr [...], uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że postanowienie jest nieprawidłowe. Egzekwowana decyzja nie określa bowiem wielkości powierzchni objętego nakazem rozbiórki budynku gospodarczego. Należało ją ustalić w postępowaniu egzekucyjnym aby móc prawidłowo określić wysokość grzywny. W tym celu należało sięgnąć do protokołu oględzin gdzie są określone wymiary przedmiotowej dobudówki. Zachodzi więc konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Natomiast zarzuty dotyczące stanu majątkowego nie mogą być uwzględnione, gdyż organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do badania stanu majątkowego zobowiązanego i nie uzależnia od niego czynności egzekucyjnych, które zmierzają do przymuszenia do wykonania obowiązku, którego nie wykonuje on dobrowolnie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania egzekucyjnego zarzucając, że; Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] - ziemskiego, naruszył przepis art. 7 par 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z tym przepisem, organ egzekucyjny stosuje środek egzekucyjny, który prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku, a z pośród kilku wywiera najmniej uciążliwy dla zobowiązanego. Organ egzekucyjny nie wykazał, że nałożenie grzywny prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku. Zwłaszcza, wobec treści przepisu art. 127 tej ustawy, który stanowi, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy z uwagi na charakter czynności zobowiązanego nikt inny nie może jej wykonać za niego, co nie dotyczy przedmiotowej sytuacji. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., wniosło jej oddalenie. Podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i motywach uzasadnienia stwierdził, iż organ I instancji naruszył przepisy postępowanie administracyjnego i zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. W takiej sytuacji należało sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi podniósł, że nałożona grzywna nie jest karą, a środkiem mającym na celu przymusić zobowiązanego do dokonania czynności. Gdyby nastąpiło wykonanie obowiązku, to wówczas grzywna uległa by umorzeniu, o ile byłaby nie ściągnięta lub nie uiszczona. W uzasadnionych wypadkach, na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, uiszczona grzywna może być zwrócona w całości lub w części na mocy orzeczenia organu egzekucyjnego, za zgodą jednostki nadrzędnej. Sąd zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30. 08. 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 12717, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy z dnia 20. 08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Właściwym zatem do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią przepisu art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie. Zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, a zatem jest obarczone wadą określoną w przepisie art. 156 par. 1 pkt. 1 k.p.a Wadliwość zaskarżonego postanowienia z dnia 28 .02. 2001 r. wynika z nie uwzględnienia przez organ odwoławczy zmiany przepisu art. 20 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r., o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /tekst jednolity: Dz. U. z 1991, Nr 36, poz. 161 z późn. zm./.- w brzmieniu nadanym przepisem art. l pkt. 4 lit "a" ustawy z dnia 8 grudnia 2000 r. /Dz. U. z 2000 r., Nr 122, poz. 1315/. Przepis ten wszedł wżycie 14 dni od dnia ogłoszenia tj. 14. stycznia 2001 r., co oznacza, że decyzją została wydana już w czasie jego obowiązywania. Z przepisu tego wynika, że organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym jest wojewoda (pkt. 1) lub właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego w zakresie zadań własnych, zadań zleconych i zadań z zakresu administracji rządowej oraz obowiązków wynikających z decyzji i postanowień z zakresu administracji publicznej wydawanych przez samorządowe jednostki organizacyjne (pkt. 2).. Wobec wskazanych wyżej zmian stanu prawnego, których nie wziął pod uwagę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przy podejmowaniu zaskarżonego postanowienia, właściwym organem do podjęcia postanowienia w trybie art. 121 par 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po dniu wejścia w życie nowelizacji tj. po 14 stycznia 2001 r. jest wojewoda. Zaskarżone postanowienie zostało wydane zatem z naruszeniem przepisów o właściwości, wbrew wynikającemu z przepisu art. 19 k.p.a. obowiązkowi przestrzegania przez organ administracji publicznej z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. W tej sytuacji, skoro zaskarżone postanowienie jest obarczone wadą stanowiącą pierwszą przesłankę nieważności wymienioną w przepisie art. 156 par. 1 pkt. 1 kodeksu postępowania administracyjnego, to należało na podstawie art. 145 par. 1 pkt. 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdzić jego nieważność. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na postawie wyżej powołanego przepisu art. 145 par. 1 pkt. 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p. o p. p. s. a.