II SA/Kr 78/26

WyrokWSA w Krakowie2026-04-01

Skład orzekający: Piotr Fronc, Mirosław Bator, Jacek Bursa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w okresie od 1 stycznia 2018 r. do 1 czerwca 2024 r. przepis § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wymagał, aby budynek projektowany do realizacji w granicy z działką sąsiednią przylegał całą długością ściany do budynku istniejącego na tej działce?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w okresie od 1 stycznia 2018 r. do 1 czerwca 2024 r. przepis § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. nie wymagał, aby budynek projektowany do realizacji w granicy z działką sąsiednią przylegał całą długością ściany do budynku istniejącego na tej działce. W związku z tym, organ administracji nie miał podstaw do żądania usunięcia tej nieprawidłowości i odmowy udzielenia pozwolenia na budowę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki na decyzję Wojewody Małopolskiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty C. o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i udzielenia pozwolenia na budowę. Odmowa była spowodowana niewykonaniem w terminie postanowienia o usunięciu nieprawidłowości w projekcie, w tym brakiem zaprojektowania ściany przylegającej całą długością do budynku sąsiedniego oraz brakiem aktualnego uzgodnienia przeciwpożarowego. Spółka zarzuciła błędną wykładnię przepisów techniczno-budowlanych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Wojewody Małopolskiego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędzia WSA Jacek Bursa Protokolant: sekretarz sądowy Anna Frasik – Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi Polskiej Spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 13 listopada 2025 r. znak: WI-I.7840.18.7.2025.EU w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno - budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz Polskiej Spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w T. kwotę 980 zł (słownie: dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Starosta C. i decyzja z dnia 15 maja 2025 r. znak: AGN.6740.516.2024.IK6 odmówił zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę pn.: budowa przy granicy z działką nr [...], budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem wbudowanym do dwóch stanowisk z pomieszczeniami technicznymi i gospodarczymi wraz z infrastrukturą techniczną i urządzeniami budowlanymi do obsługi budynku na działce nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym nr [...] C., jednostka ewidencyjna nr [...]_[...] C. miasto. W uzasadnieniu organ wskazał, że o konieczności orzeczenia o odmowie zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przesądził fakt, niewykonania w wyznaczonym terminie postanowienia, o którym mowa w art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, a co za tym idzie niedostosowania projektu zagospodarowania terenu do warunków § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także brak aktualnego uzgodnienia projektu zagospodarowania terenu z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła [...] Spółka Budowlana Sp.z.o.o. z siedzibą w T.. Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 13 listopada 2025 r. nr WI-I.7840.18.7.2025.EU działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że z literalnej wykładni przepisu art. 35 ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego wynika, że wystarczającą przesłanką wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno - budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę jest niewykonanie, w oznaczonym terminie, obowiązku usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie zagospodarowania terenu i projekcie architektoniczno - budowlanym. Zatem zaistnienie tej przesłanki, a także prawidłowe postanowienie wystarcza do wydania decyzji odmownej wobec złożonego przez inwestora wniosku o pozwolenie na budowę. Z akt organu I instancji wynika, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Starosta C. postanowieniami z 10 grudnia 2024 r., 2 stycznia 2025 r., 31 stycznia 2025 r., 3 marca 2025 r., wydanymi na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonych projektach wskazując, że w związku z decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 19 listopada 2024 r., należy uzupełnić wskazane nieprawidłowości w projekcie budowlanym w następującym zakresie: a. projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany doprowadzić do zgodności z § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002r. tj. zaprojektowanie ściany ściśle przylegającej całą długością do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce, b. projekt zagospodarowania terenu opracować zgodnie z wymogami określonymi w § 12, § 57 i § 60 warunków technicznych i przedstawić analizę zacieniania pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w tym pokoje mieszkalne w budynku na działce [...], c. w związku ze zmianą rozwiązań projektowych przedłożyć aktualne uzgodnienie projektu zagospodarowania terenu z rzeczoznawcą z zakresu ochrony przeciwpożarowej. W postanowieniach organ wyraźnie wskazał, że wszystkie poprawki należy dokonać przez projektanta w 3 egzemplarzach projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego w zakresie swoich uprawnień w sposób czytelny i umożliwiający zachowanie wszelkich walorów dowodowych, zaparafować wraz z datą ich wykonania oraz przedłożyć oświadczenia projektantów i zaświadczenia projektantów o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego na dzień dokonanych zmian. Ostateczny termin wykonania ww. obowiązku ustalony został postanowieniem z 3 marca 2025 r., tj. do 28 kwietnia 2025 r. Przy piśmie z 4 kwietnia 2025 r. inwestor przedłożył uzupełniony PZT i PAB wraz z wyjaśnieniami odnoszącymi się do nałożonego obowiązku ww. postanowieniem. Organ wskazał, że dostrzeżone przez organ I instancji wady PAB i PZT miały charakter usuwalny. Zatem organ prawidłowo wezwał wnioskodawcę, na zasadzie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, do ich usunięcia. Nałożony postanowieniem obowiązek był sformułowany w sposób czytelny. Organ wskazał okoliczności faktyczne i prawne stanowiące podstawę stwierdzonych nieprawidłowości PZT i PAB. Treść tego postanowienia umożliwiała inwestorowi, a także projektantowi prześledzić tok rozumowania organu i poznanie okoliczności, które stały za takim rozstrzygnięciem. W przedmiotowej sprawie stwierdzić należy, że inwestor, w oznaczonym terminie, nie uzupełnił braków, czyli usuwalnych wad, którymi rzeczywiście obarczony był PZT i PAB. Zatem należy uznać za prawidłowe działania organu I instancji w tym zakresie, a co za tym idzie należało utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W dalszej części uzasadnienia organ podniósł, że wniosek o pozwolenie na budowę został złożony 28 sierpnia 2023 r., zatem do rozpatrzenia tego wniosku znajdują zastosowanie przepisy warunków technicznych w brzmieniu obowiązującym przed 1 sierpnia 2024 r. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że poddając analizie PZT i PAB organ I instancji stwierdził, że inwestor nie usunął wskazanych nieprawidłowości, a sam projekt nie został doprowadzony do stanu zgodnego z § 12 ust. 3 WT. Z treści przepisu § 12 ust. 3 WT (w brzmieniu dotychczasowym) wynika, że ustawodawca dopuścił, jako wyjątek od ogólnej zasady wynikającej z § 12 ust. 1 WT, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli spełnione zostaną dodatkowe warunki wynikające z ust. 3, tj. będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (§ 12 ust. 3 WT). Podkreślić należy, że użyte przez prawodawcę w cytowanym przepisie sformułowanie "dopuszcza się" jednoznacznie wskazuje, że jest to rozwiązanie wyjątkowe, które wymaga nie tylko zaistnienia szczególnych okoliczności wymienionych w przepisie, a stanowiących odstępstwo od ogólnej zasady lokalizowania budynków (patrz § 12 ust. 1 WT), ale również szczególnej staranności i dbałości organu w zakresie poszanowania interesów osób trzecich (por. art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego). Kwestia wysokości budynku nie budzi zastrzeżeń w przedmiotowej sprawie. Decyzją z 7 marca 2023 r. Burmistrz Miasta C. ustalił warunki zabudowy i wysokość projektowanego budynku jest zgodna z warunkami decyzji o warunkach zabudowy. Według ustaleń decyzji o warunkach zabudowy wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej – ustala się jako przedłużenie krawędzi elewacji frontowej istniejącej zabudowy w granicy z działką objętą wnioskiem, tj. budynku nr [...] przy ul. [...] położonego na dz. ozn. nr [...]. W wysokość elewacji nie wlicza się zbieżnych zwieńczeń ścian szczytowych oraz ścian lukarn i facjat. Zaprojektowany obiekt posiada wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej równą wysokości budynku o numerze posesyjnym [...] tj. na poziomie projektowym +10,51 m (patrz rys. nr A-10, A-12 PAB). Zatem do wyjaśnienia pozostaje kwestia zapisu "będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce". W ocenie organu oraz utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, określenie "przylegania swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce" należy rozumieć w ten sposób, że ściany obu budynków usytuowanych przy granicy będą stykać się całą powierzchnią (długością). Teza ta szczegółowo doprecyzowana została m.in. w wyroku NSA z 26 maja 2020 r., sygn. akt: II OSK 2095/19, gdzie Sąd wskazał, że zgodnie z przepisem § 12 ust. 3 rozp. z 2002, który miał w sprawie zastosowanie, dopuszcza się, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271- 273, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu". Spółka eksponuje, że literalna wykładnia tego przepisu oznaczać ma, że chodzi o jakikolwiek stopień przylegania ściany projektowanego budynku do budynku istniejącego na działce sąsiedniej/budynków istniejących na działkach sąsiednich. Poglądu tego nie sposób podzielić. Językowo wyrażenie "przylegania" oznacza "dotykanie do czegoś bezpośrednio, opinanie czegoś ściśle". O ile w stosunku do wysokości budynku, która ma być zgodna bądź to z ustaleniami miejscowego planu, bądź z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zatem inna niż wysokość sąsiadującego budynku zlokalizowanego w granicy z działką inwestycyjną, o tyle w stosunku do długości planowanego budynku, prawodawca posłużył się określeniem "przylegania ściany do ściany budynku istniejącej na sąsiedniej działce". Określenie to należy rozumieć, nie jako przyleganie w jakimkolwiek stopniu, jak to zaprezentowano w skardze kasacyjnej, ale w takim, w którym cała ściana planowanego budynku przylegać będzie do ściany budynku na działce sąsiedniej. Ta wykładnia znajduje wsparcie w judykaturze, gdy uwzględnić funkcjonowanie w przepisach rozp. z 2002 w okresie od 27 maja 2004 r. do 7 lipca 2008 r. synonimicznego zwrotu odnośnie przylegania (planowanego budynku – uwaga Sądu) do istniejącej ściany, co we wskazanym okresie regulowano w przepisie § 12 ust. 4 pkt 2 rozp. z 2002. W tym zakresie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 czerwca 2011 r., II OSK 456/10 stwierdzono, że użyte w przepisie sformułowanie "przylegającej do istniejącej ściany" należy rozumieć w ten sposób, że ściany obu budynków usytuowanych przy granicy będą stykać się całą powierzchnią. Wymóg ten nie jest zatem spełniony w sytuacji, gdy nowy budynek przylega tylko do niewielkiego fragmentu ściany budynku istniejącego. Pogląd wyrażony w powyższym orzeczeniu, gdy idzie o dokonanie wykładni aktualnej treści § 12 ust. 3 rozp. z 2002 wypadnie powtórzyć. Skoro planowany przez Spółkę budynek usługowo-handlowy został zaprojektowany w granicy z działką sąsiednią w taki sposób, że nie przylega całą swą ścianą do ściany istniejącego na tej działce sąsiedniej budynku, to nie został spełniony wymóg przewidziany w § 12 ust. 3 rozp. z 2002. W tych okolicznościach nie jest trafny zarzut naruszenia przepisu art. 35 ust. 3 poprzez niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne przyjęcie, że w sprawie zachodzą nieprawidłowości uzasadniające wydanie decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Z przywołanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 35 ust. 3 wynika, że w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. (...) W konsekwencji powyższych ustaleń nie jest trafny zarzut naruszenia art. 35 ust. 4 uPb poprzez błędne niezastosowanie i bezpodstawną odmowę wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Skoro Spółka nie spełniła oznaczonych wymagań przewidzianych przepisem art. 35 ust. 1 uPb, brak było podstaw do wydania jej pozwolenia na budowę i zatwierdzenia takiego projektu, który – co nie zostało skutecznie podważone w skardze kasacyjnej – nie spełniał wymogów przewidzianych w przepisach rozp. z 2002". Organ stwierdził, że tożsame stanowisko zaprezentowane zostało w wyroku NSA z 21 maja 2024 r., sygn. akt: II OSK 739/23, oddalającym skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie z 8 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 651/22, a także w wyroku NSA z 2 października 2023 r., sygn. akt: II OSK 226/21, oraz wyroku WSA w Krakowie z 27 lutego 2023 r., sygn. akt: II SA/Kr 1443/22, i wyroku NSA z 17 czerwca 2011 r. II OSK 456/10. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż przedmiotowa inwestycja realizowana jest w terenie, gdzie nie obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatem § 12 ust. 2 WT nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Z treści PAB i PZT wynika, że ściana projektowanego budynku zlokalizowana została w granicy z dz.ew.nr [...]. Z części rysunkowej PAB i PZT widać, że o ile front projektowanego budynku ma być zlicowany z frontem budynku na działce sąsiedniej, to w tylnej części ściana budynku objętego inwestycją wykracza poza ścianę budynku istniejącego przy granicy, tzn. jest dłuższa o 2,26 m od ściany istniejącego budynku, wybudowanego na dz.ew.nr [...] (patrz część rysunkowa PAB rys. A-01.- A-04.). Oznacza to, że ściana projektowanego budynku nie przylega całą swoją długością do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce. Skoro projektowany przez Inwestora budynek został zaprojektowany w granicy z działką sąsiednią w taki sposób, że nie przylega całą swą ścianą do ściany tego budynku, to nie został spełniony wymóg przewidziany w § 12 ust. 3 WT. W świetle przedstawionej wyżej argumentacji, nie sposób podzielić stanowiska inwestora, reprezentowanego przez pełnomocnika, będącego również projektantem ww. zamierzenia inwestycyjnego, zawarte w piśmie złożonym w toku postępowania przed organem I instancji (dot. pisma z 4 kwietnia 2025 r.), jak również w treści odwołania, tj. braku wymogu przylegania całą długością ściany do ściany budynku istniejącego. Przy braku planu miejscowego (jak w przedmiotowej sprawie), w celu umożliwienia lokalizacji budynku w granicy z innym budynkiem, istniejącym na działce sąsiedniej, niezbędnym jest spełnienie wymogu przylegania (w ocenie tut. organu musi to być ono ścisłe) ścianą projektowanego budynku do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce i zachowania wysokości budynku określonej w decyzji WZ. Skoro planowany przez inwestora budynek został zaprojektowany w granicy z działką sąsiednią w taki sposób, że nie przylega on całą długością swej ściany do ściany istniejącego sąsiedniego budynku, to nie został spełniony wymóg przewidziany w § 12 ust. 3 WT. Nie sposób również podzielić stanowiska, że decyzja o warunkach zabudowy, jako akt prawa miejscowego, jest dokumentem nadrzędnym w stosunku do rozporządzenia o warunkach technicznych. Końcowo organ zwrócił uwagę na nowe brzmienie § 12 ust. 3 WT zgodnie z którym dopuszcza się, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, § 19, § 23, § 36, § 40, § 60 i § 271-273, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał całą długością swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Z treści uzasadnienia do projektu rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 27 października 2023 r. prawodawca wskazuje na wątpliwości interpretacyjne § 12 ust. 3 WT w brzmieniu dotychczasowym, dążąc do ujednolicenia tej kwestii. W uzasadnieniu wskazano bowiem, że zmiana dotyczy dopuszczenia "przyklejenia się" do innego budynku, który znajduje się w granicy. Dotychczas regulacja dotyczyła "przylegania swoją ścianą" bez wskazania, że nowy budynek musi przylegać całą długością ściany, co często powodowało wątpliwości interpretacyjne: mianowicie jakie fragmenty ścian budynków powinny do siebie przylegać (czy jak dwa budynki będą do siebie przylegać tylko narożnikami, to już będzie wystarczające czy nie?). Dlatego zostało to uszczegółowione i regulacja teraz precyzuje, że nowy budynek powinien przylegać do budynku istniejącego "całą długością swojej ściany". Oznacza to, że istniejący budynek może mieć w granicy dłuższą ścianę niż budynek nowopowstający. Możliwy jest także przypadek, gdy stykające się ze sobą ściany mają taką samą długość. Jednakże nie jest dopuszczalne, żeby nowy budynek miał dłuższą ścianę niż budynek istniejący i żeby takie budynki stykały się ze sobą jedynie narożnikami". Z treści tego uzasadnienia jednak nie wynika, jak to podnosi odwołujący, iż w brzmieniu dotychczasowym § 12 ust. 3 WT akceptowane były inne rozwiązania aniżeli te uszczegółowione w obecnym brzmieniu § 12 ust. 3 WT, a co za tym idzie – zarówno w brzmieniu dotychczasowym, jak i obecnym § 12 ust. 3 WT – nowy budynek powinien przylegać do budynku istniejącego "całą długością swojej ściany". Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Krakowie wniosła [...] Spółka Budowlana Sp.z.o.o. z siedzibą w T. zarzucając naruszenie: 1/ § 12 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 27 października 2023 r. poprzez niezastosowanie przepisu przejściowego, zgodnie z którym w przypadku gdy przed wejściem w życie rozporządzenia zmieniającego został złożony wniosek o pozwolenie na budowę to stosuje się przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w brzmieniu dotychczasowym, zgodnie z którym w § 12 ust. 3 rozporządzenie w sprawie WT, a zatem brak jest w sprawie wymogu, aby ściany budynków - nowopowstającego oraz już istniejącego przylegały do siebie na całej swej długości; 2/ § 3 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 sierpnia 2023 r. w sprawie uzgadniania projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego, projektu technicznego oraz projektu urządzenia przeciwpożarowego pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej poprzez błędną wykładnię przepisu i uznanie przez Wojewodę Małopolskiego, że zobowiązanie skarżącego przez organ I instancji do przedłożenia aktualnych uzgodnień projektu zagospodarowania terenu z rzeczoznawcą z zakresu ochrony przeciwpożarowej było zasadne, podczas gdy zgodnie z niniejszym przepisem przy braku zmian rozwiązań projektowych uzgodnienie nie jest wymagane; 3/ art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że inwestor nie wykonał wezwania do uzupełnienia wniosku, podczas gdy inwestor przedłożył uzupełniony projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno- budowlany wraz z wyjaśnieniami odnoszącymi się do nałożonego obowiązku, co potwierdza sam organ II instancji na str. 4 decyzji; 4/ art. 35 ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego przez jego niewłaściwą wykładnię i uznanie przez organ II instancji, że skarżący nie wykonał postanowienia organu I instancji podczas gdy przepisy prawa nie wskazują formy w jakiej wykonanie postanowienia organu o nałożeniu obowiązku usunięcia wskazanych nieprawidłowości ma nastąpić, w związku z powyższym wykonanie tego postanowienie może nastąpić w formie dowolnej, również w formie wyjaśnień skarżącego dotyczącego nałożonych obowiązków, co miało miejsce w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę dla zamierzenia polegającego na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego w granicy z działką sąsiednią. Jako przyczyną odmowy udzielenia pozwolenia na budowę organ podaje, że inwestor nie zastosował się do wezwania o usunięcie wskazanych nieprawidłowości, w zakresie zaprojektowania ściany przylegającej całą powierzchnia do budynku istniejącego na działce sąsiedniej. Skarżący zarzuca, że przepisy techniczno-budowlane, w brzmieniu obowiązującym na datę wydania decyzji, nie wymagały, aby budynek projektowany do realizacji w granicy z działką sąsiednią przylegał całą długością ściany do budynku zlokalizowanego na tej działce. W ocenie sądu skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycja art. 35 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.) (dalej; ustawa) wg. stanu prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji, Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z: a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie: a) (uchylona), b) (uchylona), c) kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego, d) (uchylona); 3a) dołączenie: a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, b) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10; 4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych na podstawie: a) kopii dokumentów, o których mowa w art. 34 ust. 3d pkt 1 - w przypadku uprawnień niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane, b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku uprawnień wpisanych do tego rejestru; 4a) przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego na podstawie: a) zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 - w przypadku osób niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane, b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku osób wpisanych do tego rejestru. Z kolei przepis art. 25 ust 3 w/w ustawy przesądza, iż w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Przytoczona wyżej regulacja przesądza, iż organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek dokonania sprawdzenia zgodność projektu budowlanego (projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego) z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o ile dla terenu na którym inwestycja ma być realizowana plan taki obowiązuje, jeżeli nie - to zgodność projektu budowlanego z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. W dalszej kolejności ocenia zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, kompletności projektu budowlanego posiadanie opinii, uzgodnień, sprawdzeń) oraz bada zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Następnie organ wzywa inwestora do usunięcia ewentualnych nieprawidłowości i po usunięciu tych nieprawidłowości lub jeżeli takiej potrzeby nie było (projekt spełnia warunki określone w art. 35 ust 1 ustawy) wydaje decyzje o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego. Stwierdzenie, iż projekt budowlany ustawowych kryteriów nie spełnia, ewentualnie inwestor nie usunął stwierdzonych nieprawidłowości obliguje organ do wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego. Wezwanie inwestora do usunięcia nieprawidłowości projektu budowlanego, dokonuje się w formie postanowienia, na które nie przysługują zażalenie. Do czynności tej uprawniony jest organ pierwszej instancji a merytorycznej oceny tak zasadności wydania postanowienia, jak i zastosowania się przez inwestora do wezwania, podlegają ocenie organu drugiej instancji na etapie rozpoznawania odwołania od decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę (zatwierdzenia, bądź odmowy). Jest też oczywiste, że wezwanie do usunięcia nieprawidłowości projektu budowlanego muszą poprzedzać prawidłowe ustalenia organu, że projekt ten jest wadliwy (zawiera nieprawidłowości). Ustalenia te organ dokonuje przez zestawienie zapisów projektu budowlanego, w zakresie jaki określa przepis art 35 ust 1 ustawy, z przepisami prawa materialnego, które kwestie regulują. Oczywistym jest, że organ nie może żądać od inwestora usunięcia jakichkolwiek nieprawidłowości, które w jego ocenie projekt budowlany zawiera, a tylko takich jakie wynikają z przepisów prawa materialnego tj. jeżeli występuje sprzeczność projektu budowlanego z regulacjami prawno-materialnymi dotyczącymi sfer kontrolowanych przez organ administracji architektoniczno-budowlany w granicach zakreślonych przepisem art 35 ust 1 ustawy. Konsekwencją tego założenia jest, konstatacja, że tylko brak usunięcia wskazanych nieprawidłowości w projekcie budowlanym, które faktycznie wystąpiły (wynikają z uregulowań prawno-materialnych) uprawnia organ do legalnej odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Wezwanie do usunięcia nieprawidłowości, które faktycznie nie wystąpiły, nie uprawnia organu do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. W ocenie sądu, sytuacja taka wystąpiła w niniejszej sprawie – organ nie miał materialno-prawnych podstaw do żądania usunięcia nieprawidłowości projektu budowlanego, w zakresie zaprojektowania budynku tak, by całą długością ściany przylegał do budynku zlokalizowanego na działce sąsiedniej. Dokonując takiej oceny sąd wziął pod uwagę kontekst historyczny wynikający ze zmian, jakie w czasie zachodziły w brzmieniu § 12 ust 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 z późn. zm. (dalej; rozporządzenie). Pierwotnie przepis ten miał brzmienie - sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej (§ 12 ust 3 pkt 2). Z dniem 1 stycznia 2018 r. (nowelizacja dokonana rozporządzeniem Ministra Infrastruktury I Budownictwa z dnia 14 listopada 2017 r.) przepis uzyskał brzmienie - dopuszcza się, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (§ 12 ust 3). Finalnie (od 1 czerwca 2024 r.) przepis ten uzyskał brzmienie (nowelizacja dokonana rozporządzeniem Ministra Rozwoju I Technologii 1 z dnia 27 października 2023 r.) dopuszcza się, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, § 19, § 23, § 36, § 40, § 60 i § 271-273, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał całą długością swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (§ 12 ust 3). Pierwotnie regulacja ta zakładała możliwość sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce. W okresie od 1 stycznia 2018 r. do 31 lipca 2024 r. regulacja ta dopuszczała sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce. Z kolei od dnia 1 czerwca 2024 r. dopuszcza sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał całą długością swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce. Nietrudno zauważyć różnicę, w dokonywanej zmianach. Różnice te dotyczą kwestii długości ściany, jaka ma przylegać do ściany budynku zlokalizowanego na działce sąsiedniej. Pierwotnie była to całą powierzchnią ściany, później ściana bez sprecyzowania na jakiej długości, by w końcu (aktualnie) wymóg ten został sformułowany jako cała długość ściany. W ocenie sądu, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, zmiany te nie są przypadkowe i wynikają ze świadomych założeń pracodawcy. O ile nowelizacja dokonana z dnia 27 października 2023 r. może być traktowana przez organ jako doprecyzowanie przepisu, to ocenie sądu, nowelizacja dokonana 1 stycznia 2018 r. nie może być traktowana jako doprecyzowanie czy brak zmiany regulacji, ale jako zmiana przepisu. Zmiana ta wyłączyła wymóg przylegania obiektu projektowanego całą długością ściany do budynku istniejącego na działce sąsiedniej. Nie można interpretować tej zmiany inaczej, bo zastąpienie w przepisie, którego treść zostaje generalnie podobna, zwrotu "całą powierzchnią swojej ściany", zwrotem "swoją ścianą" musi być traktowane jako świadome, zamierzone działania prawodawcy dokonującego, jeżeli nie fundamentalnej zmiany, to z pewnością korekty przepisu, korekty która musi mieć swój praktyczny, legislacyjny wymiar. Zamiar prawodawcy co do zmiany dokonanej z dniem 1 czerwca 2024 r. mógł być inny. Faktycznie bowiem nowelizacja dokonana z dniem 1 stycznia 2018 r. wprowadziła w praktyce działania organów administracji i w orzecznictwie rozbieżności, jak należy wykładać termin "przylegał swą ścianą" czy, jako cała powierzchnia, jak w brzmieniu pierwotnym przepisu, czy w jakimkolwiek fragmentem ściany. Rozbieżności te dotyczą też one sprawy rozpoznawanej. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą stoi na stanowisku zaprezentowanym wyżej tj., że w okresie od 1 stycznia 2018 r. do 1 czerwca 22024 r. przepis § 12 ust 3 rozporządzenia nie stwarzał wymogu, by przy założeniach, o których mowa w tym przepisie, budynek projektowany przylegał do ściany budynku sytuowanego na działce sąsiedniej całą swą długością. Warto odnotować, że w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2018 przepis § 12 ust 3 dotyczył jedynie zabudowy jednorodzinnej, natomiast po nowelizacji dokonanej po tej dacie dotyczy szeroko rozumianej zabudowy, to w ocenie sądu nie doszło tu do jakościowej zmiany zamiaru samego prawodawcy a jedynie rozszerzenia zakresu stosowania przepisu, przy nieco innych założeniach dotyczących właśnie kwestii – jaka długość ściany obiektu projektowanego ma przylegać do zabudowy istniejącej na działce sąsiedniej. Analogiczne stanowisko zaprezentowano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2024 r. II OSK 2269/21. W wyroku tym wskazano, że "brzmienie § 12 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie obowiązujące zarówno w dacie zatwierdzenia projektu budowlanej i udzielenia pozwolenia na budowę, jak i w chwil złożenia samego wniosku o pozwolenie na budowę (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065) nie pozostawiało wątpliwości co do braku konieczności przylegania ściany projektowanego budynku do ściany budynku istniejącego na działce sąsiedniej całą swoją powierzchnią (...). Usunięcie w wyniku ww. nowelizacji z treści omawianych zapisów rozporządzenia sformułowania "jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego" i zastąpienie zapisem "jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego" jasno w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje na intencje zniesienia wymogu przylegania ściany projektowanego budynku całą swoją powierzchnią do ściany budynku istniejącego (...). Z zestawienia wszystkich przywołanych wersji omawianej regulacji prawnej wynika zatem jednoznacznie, że "przyleganie" w rozumieniu rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 29 października 2019 r. musiało polegać na przyleganiu całą bryłą planowanego budynku do obiektu już istniejącego, a więc nowo projektowany budynek nie musiał architektonicznie stanowić odbicia budynku już istniejącego." Konkludując, stwierdzić należy, że brak było podstaw mających swe źródło w przepisach prawa materialnego (przepisach techniczno-budowlanych) by żądać od inwestora usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym, przez zaprojektowanie ściany ściśle przylegającej całą długością do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce a w związku ze zmianą rozwiązań projektowych, do przedłożenia aktualnych uzgodnienie projektu zagospodarowania terenu z rzeczoznawcą z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Tym samym odmowa udzielenia pozwolenia na budowę z tej przyczyny nie może być uznana za legalną. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, a także 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło