II SA/Kr 780/21
WyrokWSA w Krakowie2021-09-22
Skład orzekający: Jacek Bursa, Mirosław Bator, Paweł Darmoń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku może nakładać generalny obowiązek wyprowadzania psów na uwięzi oraz zakaz wprowadzania zwierząt do budynków użyteczności publicznej bez wyjątków?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że generalny nakaz wyprowadzania psów na uwięzi oraz zakaz wprowadzania zwierząt do budynków użyteczności publicznej, bez uwzględnienia wyjątków wynikających z cech zwierząt i okoliczności, przekracza delegację ustawową i narusza zasadę proporcjonalności. Wprowadzone przepisy są zbyt rygorystyczne i niehumanitarne, dlatego § 15 ust. 1 lit b) i d) uchwały zostały uznane za nieważne.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Suchej Beskidzkiej zaskarżył uchwałę Rady Gminy Zembrzyce z 30 grudnia 2020 r. dotyczącą regulaminu utrzymania czystości i porządku, w szczególności § 15 ust. 1 lit b) i d), zarzucając przekroczenie delegacji ustawowej poprzez nałożenie generalnego obowiązku wyprowadzania psów na uwięzi oraz zakazu wprowadzania zwierząt do budynków użyteczności publicznej.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność § 15 ust. 1 lit b) i d) uchwały Nr XVIII/171/20 Rady Gminy Zembrzyce z dnia 30 grudnia 2020 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jacek Bursa SWSA Mirosław Bator SWSA Paweł Darmoń (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 września 2021 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Suchej Beskidzkiej na uchwałę Nr XVIII/171/20 Rady Gminy Zembrzyce z dnia 30 grudnia 2020 r ,. w sprawie : regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Zembrzyce stwierdza nieważność § 15 ust 1 lit b i d zaskarżonej uchwały
Prokurator Rejonowy w Suchej Beskidzkiej wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę nr XVIII/171/20 Rady Gminy w Zembrzycach z dnia 30 grudnia 2020 roku w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Zembrzyce. Wnosząc o stwierdzenie nieważności § 15 ust. 1 lit b) i d) zaskarżonej uchwały, zarzucił jej naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 6 Ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
W uzasadnieniu skargi prokurator wskazał, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego. Akty prawa miejscowego nie mogą przekraczać upoważnień ustawowych. Zamysłem ustawodawcy zawartym w art. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jest upoważnienie ustawowe dla organów stanowiących gmin w celu nakładania konkretnych obowiązków na właścicieli zwierząt, zmierzających do zapewnienia ochrony przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi korzystających z obiektów użyteczności publicznej.
W § 15 ust. 1 lit b) Rada Gminy Zembrzyce uchwaliła zapis, że osoby utrzymujące zwierzęta domowe są zobowiązane do zachowania bezpieczeństwa i środków ostrożności zapewniających ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do użytku wspólnego m. in. poprzez prowadzenie psa na uwięzi, a ponadto psa rasy uznawanej za agresywna w kagańcu.
Jak zarzuca Prokurator - norma taka zawiera przesłanki do stwierdzenia jej nieważności, albowiem o ile nie budzi wątpliwości konieczność nałożenia na właścicieli psów lub opiekunów psów agresywnych obowiązku wyprowadzania ich na uwięzi i w kagańcu, o tyle nakaz wyprowadzania każdego psa na uwięzi (smyczy) przekracza delegację ustawową zawartą w art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach. Rada gminy nie została upoważniona do formułowania generalnego nakazu wyprowadzania psów na uwięzi, niezależnie od jego cech i innych uwarunkowań, co może w określonych sytuacjach prowadzić do działań niehumanitarnych. Wprowadzony przepis nie uwzględni i cech zwierzęcia, wieku, stanu zdrowia i jego fizjologii. Prawidłowa redakcja przepisu realizującego upoważnienie zawarte w art. 4 ust. 2 pkt 6 przytoczonej ustawy, powinna uwzględniać okoliczność, że istnieją wyjątki uzasadniające odstąpienie od obowiązku wyprowadzania psów na smyczy i w kagańcu wynikające z rasy, uwarunkowań behawioralnych, wieku, stanu zdrowia i cech anatomicznych. Korzystanie z upoważnienia ustawowego zawartego w art. 4 Ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach musi uwzględnić zasadę humanitarnego traktowania zwierząt, wyrażoną w art. 1 ust. 1 oraz art. 5 ustawy o ochronie zwierząt. Zatem humanitarne traktowanie zwierząt polega na traktowaniu zwierzęcia w sposób uwzględniający jego potrzeby i zapewniający mu opiekę i ochronę. Norma zawarta w § 15 ust. 1 pkt b) zaskarżonej uchwały ma charakter kategoryczny i niedopuszczający wyjątków. Nie uwzględnia zasady proporcjonalności ograniczenia wolności.
Co do podobnie sformułowanego zapisu orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 lipca 2020 roku, sygn. II OSK 921/20, wskazując, że kwestie te zostały uregulowane w przepisach ustawy o ochronie zwierząt.
Jak wskazuje Prokurator - nie sposób zgodzić się również z normą zawartą § 15 ust. 1 lit d) zaskarżonej uchwały, która zabrania wprowadzania psów do budynków użyteczności publicznej (z wyjątkiem psów przewodników osób niewidomych). Norma tak stanowi przekroczenie delegacji ustawowej, albowiem art. 4 ust. 2 pkt. 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie upoważnia do wprowadzania całkowitego zakazu prowadzenia zwierząt domowych na określone tereny i do określonych miejsc, lecz do ustalenia sposobu postępowania ze zwierzętami domowymi w taki sposób, aby ich pobyt na tych terenach nie był uciążliwy i nie zagrażał przebywającym tam osobom (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2017 roku, sygn. akt II OSK 991/17). Ponadto, jak słusznie orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 8 listopada 2019 roku, sygn. II SA/Kr 907/19, tak wyznaczony przez organ prawotwórczy obowiązek doprowadza do skutków prawnych nie do przyjęcia w państwie prawnym, naruszając pośrednio wolność poruszania się osób, którym towarzyszą psy i inne zwierzęta domowe i tym samym naruszając zasadę proporcjonalności przez zastosowanie zakazu wobec wszystkich obiektów użyteczności publicznej. Podobny pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 6 lutego 2020 roku, sygn. II SA/Kr 1297/19.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Zembrzyce wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od strony skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadniając to stanowisko wskazał, że nie może zgodzić się z zarzutem przekroczenia delegacji ustawowej zawartej w art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach poprzez przyjęcie w § 15 ust. 1 lit b) i d) zaskarżonej Uchwały Rady Gminy, że osoby utrzymujące zwierzęta domowe są zobowiązane do zachowania bezpieczeństwa i środków ostrożności zapewniających ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do użytku wspólnego poprzez:
- prowadzenie psa na uwięzi, a ponadto psa rasy uznawanej za agresywną w kagańcu;
- nie wprowadzanie zwierząt do budynków użyteczności publicznej, zakaz nie dotyczy psów przewodników.
Zdaniem organu - kwestionowana norma wbrew twierdzeniom skarżącego nie zawiera przesłanek do stwierdzenia jej nieważności. Przepis, który wprowadza w przestrzeni publicznej na terenach przeznaczonych do użytku publicznego (gdzie mogą znajdować się np. osoby małoletnie) obowiązek prowadzenia psa na uwięzi, a psa rasy agresywnej ponadto w kagańcu, nie stanowi przekroczenia ustawowej kompetencji. Należy bowiem mieć na uwadze przede wszystkim gwarancję bezpieczeństwa w miejscach publicznych, a aby to zapewnić koniecznym jest podejmowanie środków ostrożności, których celem jest minimalizowanie ryzyka ewentualnego pogryzienia przez psa bądź uszkodzenia mienia. Nie można, z góry zakładać, że dany pies jest łagodny, a inny niebezpieczny, psy mają bowiem skomplikowaną naturą, która często objawia się agresją i wynikającym z niej pogryzieniem. Kwestionowany przez prokuraturę zapis daje poczucie bezpieczeństwa dla osób przebywających w miejscach publicznych, a tym samym jednocześnie chroni zdrowie, a nawet życia ludzkie jako dobro najważniejsze. Organ wskazuje, że zakaz puszczania luzem zwierząt domowych przewidział także ustawodawca w uregulowaniu art. 10a ustawy o ochronie zwierząt, zgodnie z którym nie można puszczać psów bez możliwości ich kontroli, zakaz ten nie dotyczy terenu prywatnego, jeżeli teren ten jest ogrodzony. Ewentualne stwierdzenie nieważności przedmiotowej normy spowoduje daleko idące negatywne skutki, może bowiem okazać się, że wyprowadzane w miejscach publicznych bez smyczy oraz bez kagańca będą także psy rasy uznawanej za niezwykle agresywną, jakie powinny być w miejscu publicznym zawsze na smyczy i w kagańcu, co spowoduje realne niebezpieczeństwo dla wszystkich osób przebywających w miejscach publicznych. Ponadto miejscem publicznym jest nie tylko przestrzeń otwarta, okolice placów zabaw, parki, chodniki, ale także budynki użyteczności publicznej, których w istocie dotyczy drugi z zarzutów przedmiotowej skargi. Nie może budzić wątpliwości, że już teraz niezależnie od rasy czy miejsca, zdarzają się przypadki pogryzienia przez psy. By takim sytuacjom zapobiegać, ustawodawca wprowadził odpowiednie w tym przedmiocie przepisy prawne, które Rada Gminy w Zembrzycach w ramach delegacji ustawowej realizuje. Bez wątpienia smycz pozwala w lepszy i pewny sposób sprawować kontrolę nad psem, co nie może automatycznie być uznawane na działanie niehumanitarne, porównywalne przykładowo do trzymania psa na uwięzi na tzw. łańcuchu, czy w kojcu.
Zdaniem organu - nieuzasadniony jest zarzut dotyczący obowiązku nie wprowadzania zwierząt do budynków użyteczności publicznej, zakaz nie dotyczy psów przewodników. Co istotne w tym zakresie organ zwraca uwagę, że norma ta była już przedmiotem rozpoznania Sądu. Mianowicie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 13 września 2019 roku w sprawie ze skargi Prokuratury Rejonowej w Suchej Beskidzkiej na uchwałę Rady Gminy Zembrzyce nr XXXV/289/18 z dnia 26 czerwca 2018 roku w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Zembrzyce (sygn. akt II SA/Kr 721/19), oddalił tę skargę. Wypada zatem zaznaczyć, że zapis jaki był wówczas kwestionowany był identyczny z obecnie obowiązującym i zdaniem Sądu było to jedyne możliwe rozwiązanie prawne, dające osiągnąć ustawowy cel jakim jest ochrona przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi przez zwierzęta. W pełni zatem powołując się i zgadzając się z ówczesną argumentacją WSA w Krakowie, organ podkreśla fakt, że szczekanie w pomieszczeniu zamkniętym jest niezwykle uciążliwe zarówno dla pracowników świadczących tam pracę jak i osób z zewnątrz. Już samo warczenie może wywoływać dyskomfort u osób, które znajdują się w urzędzie oraz lęk u małych dzieci, które np. są z rodzicami załatwiającymi urzędową sprawę. Co się zaś tyczy kotów i innych zwierząt futerkowych to ich sierść jest źródłem silnych alergenów, na które uczulonych jest wiele osób. Zdaniem organu zapotrzebowanie na swobodny ruch zwierząt (np. psów, kotów) należy realizować na prywatnym terenie, bądź przystosowanych do tego miejscach poza terenem użytku wspólnego, jakim są budynki użyteczności publicznej. Na terenach wspólnych, w tym zamkniętych budynkach, należy dać pierwszeństwo bezpieczeństwu ludzi, a nie swobodnemu, niekontrolowanemu przemieszczaniu się zwierząt.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny Krakowie zważył, co
następuje:
Skarga została wniesiona na podstawie powołanych w niej art. 8 § 1, art. 50 § 1 ( a także art. 52 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 5, art. 53 § 3 ) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) - dalej określanej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z tymi przepisami kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Prokurator oraz Rzecznik Praw Obywatelskich mogą wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania, jeżeli według ich oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela. W takim przypadku przysługują im prawa strony. Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie.
Skarga Prokuratora została wniesiona na uchwałę nr XVIII/171/20 Rady Gminy w Zembrzycach z dnia 30 grudnia 2020 roku w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Zembrzyce. Wniesiono o stwierdzenie nieważności § 15 ust. 1 lit b) i d) zaskarżonej uchwały, zarzucono naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Skarżona uchwała została wydana na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 4 ust 1 i 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. 2019, poz. 2010) dalej w skrócie u.c.p.g., zgodnie z którym: Rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, zwany dalej "regulaminem"; regulamin jest aktem prawa miejscowego (ust.1). Regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące: obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku (ust. 2 pkt. 6).
Uchwała rady gminy podjęta w przedmiocie regulaminu utrzymania porządku i czystości w gminie ma - zgodnie z ww. przepisem art. 4 ust. 1 u.c.p.g. charakter aktu prawa miejscowego.
Analizując treść zakwestionowanych zapisów § 15 Regulaminu w kontekście przytoczonego art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. podkreślić trzeba, że wskazane w nim ustawowe cele regulacji mają charakter wyczerpujący, zatem nie jest prawidłowe zamieszczanie w tym akcie postanowień, które wykraczałyby poza jego treść, względnie, które zostały uregulowane w innych ustawach. Wymienione w art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. elementy regulaminu mają charakter obligatoryjny, a zatem wszystkie wskazane w nim cele powinny być uwzględnione w regulaminie ( obowiązki osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku).
W orzecznictwie sądowo-administracyjnym przyjmuje się, że do istotnych wad uchwały, których wystąpienie w myśl art. 91 ust. 1 u.s.g., skutkuje stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, poprzez przekroczenie zakresu upoważnienia bądź też kiedy uchwałodawca gminny reguluje materię uregulowaną już aktami wyższego rzędu (ustawami), co pozostaje w związku z naruszeniem zasad techniki prawodawczej. Pojęcie "sprzeczności z prawem", w rozumieniu art. 91 ust.1 u.s.g., obejmuje sprzeczność postanowień uchwały z jakimkolwiek aktem prawa powszechnie obowiązującego, w tym także z rozporządzeniem - co w konsekwencji oznacza, że również z Zasadami techniki prawodawczej, które co prawda stanowią załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r., ale nie można wykluczyć sytuacji, w których konkretne uchybienie zasadom techniki prawodawczej będzie można zakwalifikować jako naruszenie prawa istotne (po. postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 27 kwietnia 2004 r., P 16/03; OTK-A 2004/4/36).
Zgodnie z regułą wynikającą z § 115 w związku z § 143 Zasad techniki prawodawczej, w akcie prawa miejscowego zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym (upoważnieniu ustawowym). Koresponduje to z przepisem art. 94 Konstytucji RP, według którego akty prawa miejscowego muszą być ustanawiane nie tylko "na podstawie", ale i "w granicach" upoważnień zawartych w ustawie. Zgodnie z § 118 w związku z § 143 Zasad techniki prawodawczej, w akcie prawa miejscowego nie powtarza się przepisów ustawy upoważniającej oraz przepisów innych aktów normatywnych.
Dokonując kontroli zaskarżonej uchwały należało uznać, że zarzuty skargi odnoszące się do § 15 ust 1 lit b i d uchwały są zasadne, gdyż zawarte w nich zapisy w istotny sposób naruszają prawo.
Jako trafny należało ocenić zarzuty skargi Prokuratora odnoszące się do regulacji zawartej w § 15 ust 1 lit b i d Regulaminu, w którym wprowadzono ustalenia dotyczące utrzymujących zwierzęta domowe, których zobowiązano do prowadzenia psa na uwięzi, a ponadto psa rasy uznawanej za agresywną w kagańcu; nie wprowadzania zwierząt do budynków użyteczności publicznej, zakaz nie dotyczy psów przewodników.
Oceniając zakwestionowany przez Prokuratora przepis przede wszystkim należy wskazać, że prawodawca miejscowy ustalił w Regulaminie w sposób bezwarunkowy, zbyt daleko idące obowiązki dla właścicieli psów, naruszając m. in. zasadę proporcjonalności. Nie uwzględnił bowiem szczególnych sytuacji, które pozwalają na odstąpienie , od wprowadzonego w § 15 ust 1 pkt b i d generalnego nakazu wyprowadzania psa na uwięzi, a ponadto psa rasy uznawanej za agresywną w kagańcu; nie wprowadzania zwierząt do budynków użyteczności publicznej, zakaz nie dotyczy psów przewodników. Wskazać trzeba, że zwolnienie psów ze smyczy musi się zawsze wiązać z możliwością sprawowania bezpośredniej kontroli nad zachowaniem psa, co wynika wprost z ustawy o ochronie zwierząt, natomiast generalny nakaz wyprowadzania psów na smyczy lub w kagańcu a psów rasy uznawanej za agresywną na smyczy i w kagańcu należy ocenić, jako nadmierny, a w wielu przypadkach, jako niehumanitarny. Wprowadzony przepis miejscowy nie dopuszcza, bowiem racjonalnych wyjątków, nie uwzględnia specyficznych cech biologicznych, wieku, stanu zdrowia i fizjologii zwierząt, jest bardziej rygorystyczny niż przewidziano to w ustawach. Takie jego sformułowanie nie uwzględnia zasady proporcjonalności ograniczenia wolności i stanowi obciążenie, na które ustawodawca nie zdecydował się redagując art. 10 a ust 3 ustawy o ochronie zwierząt. Artykuł 10 a ust 3 ustawy o ochronie zwierząt wskazuje jedynie, że zabrania się puszczania psów bez możliwości ich kontroli i bez oznakowania umożliwiającego identyfikację właściciela lub opiekuna. Generalny nakaz wyprowadzania psów na smyczy lub w kagańcu a w przypadku psów ras uznanych za agresywnie w załączniku do zaskarżonej uchwały należy, zatem zakwestionować (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13. 09. 2012 r. sygn. akt II OSK 1492/12, wyrok NSA z 14.11.2017 r. sygn. akt II OSK 443/16 i wyrok WSA w Kielcach z 7.11. 2019 r. sygn. akt II SA/Ke 674/19).
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku w sprawie II OSK 921/20 (analogiczne w sprawie do sygn. akt III OSK 3403/21) – " ...nałożenie na właścicieli psów obowiązku bezwzględnego zakładania psom obroży oraz wyprowadzania psów na smyczy lub w kagańcu, a psów rasy uznawanej za agresywną na smyczy i w kagańcu, narusza normę kompetencyjną art. 4 ust. 2 u.c.p.g. Po pierwsze wskazać należy, że powyższe kwestie zostały uregulowane w przepisach u.o.z. Ponadto brak zróżnicowania obowiązków osób utrzymujących psy w zakresie ochrony przez zagrożeniem dla innych ze względu na cechy osobnicze psów, prowadzi do kategorycznego przypisywania odpowiedzialności karnoadministracyjnej za zachowania obiektywnie nie mogące stwarzać jakiegokolwiek zagrożenia dla otoczenia. Delegacja z art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. upoważnia radę gminy do sformułowania jasnych i jednoznacznych obowiązków właścicieli zwierząt domowych zmierzających do zapewnienia ochrony przed zagrożeniami, uciążliwościami oraz zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 13 września 2012 r. sygn. akt II OSK 1492/12 (LEX nr 1971175), że generalny nakaz wyprowadzania psów na smyczy i w kagańcu niezależnie od jego cech i innych uwarunkowań (w tym choroby), może w określonych sytuacjach prowadzić do działań niehumanitarnych. Ponadto jak wszelkie ograniczenia praw jednostki także ograniczenia uprawnień właściciela psa, bądź nałożenie na niego dodatkowych obowiązków, muszą być wprowadzane z poszanowaniem zasady proporcjonalności. Trzeba przy tym podkreślić, że postanowienia regulaminu czystości i porządku regulaminu nie mogą być bardziej restrykcyjne od przepisów ustawy, a ograniczenia wolności i praw człowieka i obywatela muszą być uregulowane wyłącznie w drodze ustawy. Ponadto zaznaczyć należy, że z treści art. 10a ust. 3 u.o.z. wynika wprost zakaz puszczania psów bez możliwości ich kontroli i bez oznakowania umożliwiającego identyfikację właściciela lub opiekuna".
Generalny zakaz wprowadzania (wszystkich) zwierząt do (wszystkich) budynków użyteczności publicznej, zakaz nie dotyczy psów przewodników, również jest zbyt kategoryczny, nie uwzględnia wielu sytuacji życiowych i zasady proporcjonalności. Jednoczesne objęcie zakazem wszystkich sytuacji faktycznych powoduje, że jest niehumanitarny. Kategoria budynków użyteczności publicznej jest bardzo szeroka obejmuje, bowiem budynki przeznaczone dla administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości, kultury, kultu religijnego, oświaty, szkolnictwa wyższego, nauki, opieki zdrowotnej, opieki społecznej i socjalnej, obsługi bankowej, handlu, gastronomii, usług, turystyki, sportu, obsługi pasażerów w transporcie kolejowym, drogowym, lotniczym lub wodnym, poczty lub telekomunikacji oraz innych ogólnodostępnych przeznaczonych do wykonywania podobnych funkcji; za budynek użyteczności publicznej uznaje się także budynek biurowy i socjalny (§ 3 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) Wśród budynków użyteczności publicznej są zatem również te do których powszechnie wchodzą właściciele zwierząt domowych wraz ze swoimi podopiecznymi w różnych sytuacjach życiowych np. podczas podróży, uprawiania sportu czy turystyki. Takie ogólne i kategoryczne zakazy grodzą w wolność poruszania się osób, którym towarzysza psy, koty i inne zwierzęta domowe, co zdecydowanie narusza zasadę proporcjonalności.
Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane wyżej argumenty i charakter stwierdzonych uchybień należało stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały w zaskarżonej części to jest § 15 ust 1 lit. b i d uwzględniając w całości skargę Prokuratora - na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 poz. 2325 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło