II SA/Kr 783/06

WyrokWSA w Krakowie2007-11-20

Skład orzekający: Małgorzata Brachel-Ziaja, Krzysztof Bogusz, Inga Gołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek pielęgnacyjny przyznany na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności powinien być wypłacony za okres poprzedzający miesiąc, w którym wpłynął wniosek o jego przyznanie, jeśli postępowanie w sprawie ustalenia stopnia niepełnosprawności trwało dłużej?
Ratio decidendi
Prawo do świadczeń rodzinnych, w tym zasiłku pielęgnacyjnego, ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Organ administracji publicznej jest związany treścią przepisów prawa i nie może działać wstecz, nawet jeśli postępowanie w sprawie ustalenia stopnia niepełnosprawności trwało dłużej niż okres objęty wnioskiem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego dla K.T. z tytułu niepełnosprawności. Organ I instancji przyznał zasiłek za okres od stycznia 2006 r. do kwietnia 2006 r. Skarżąca wniosła odwołanie, domagając się wypłaty zasiłku za okres od maja 2004 r. do kwietnia 2006 r., wskazując na wyrok sądu stwierdzający umiarkowany stopień niepełnosprawności córki od maja 2004 r. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, argumentując, że prawo do świadczeń ustala się od miesiąca wpływu wniosku. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się ponownego rozpatrzenia sprawy.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie WSA Krzysztof Bogusz / del. / AWSA Inga Gołowska / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2007 r. sprawy ze skargi G.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. [ ] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego - skargę oddala - Organ I instancji –Prezydent Miasta K. , decyzja z dnia (.....) wydaną na podstawie art. 20 w zw. z art. 3 pkt.11, art. 16 oraz art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U Nr 228, poz. 2255 z póź.zm), art. 104, art. 107 oraz art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z póź.zm) i § 6 Rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005r. Ministra Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U Nr 105, poz. 881)-po rozpatrzeniu wniosku G.T. z dnia (....) oraz pisma G.T. z dnia (....) . stanowiącego prośbę o wypłatę zasiłku pielęgnacyjnego od ...... maja 2004r do ...... kwietnia 2006r. w przedmiocie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla K.T. z tytułu niepełnosprawności- przyznał zasiłek pielęgnacyjny T.K. w okresie od ..... stycznia 2006r do ..... kwietnia 2006r. w wysokości 144,00 zł (sto czterdzieści cztery złote). Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Zasiłek pielęgnacyjny będzie wypłacany do ostatniego dnia każdego miesiąca , za który przysługuje. W uzasadnieniu decyzji, organ I instancji podniósł, że art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych przewiduje, że zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. W oparciu o powołany przepis ustalono, że strona spełnia warunki przyznania zasiłku pielęgnacyjnego przewidziane przez art.16 ustawy. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes strony wyrażający się w potrzebie zapewnienia utrzymania świadczeniobiorcy. Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła w dniu (....). G.T. , podnosząc, iż zgadza się z decyzja organu I instancji co do przyznania zasiłku od ..... stycznia 2006r. do ..... kwietnia 2006r. ale wnosi o wypłacenie zaległego zasiłku pielęgnacyjnego i podniosła, że nie jest przecież możliwe aby prawo nie działało wstecz skoro prawo do zasiłku jest potwierdzone wyrokiem sądu z dnia (....) który stwierdził umiarkowany stopień niepełnosprawności K.T. od ..... maja 2004r. do ..... kwietnia 2006r. W roku 2004r. kiedy córka ukończyła 16 lat Zakład Ubezpieczeń Społecznych wstrzymał zasiłek i od tego czasu sprawy (nie z jej winy) tylko urzędów toczyły się cały czas. Finał nastąpił w sądzie wyrokiem ......... grudnia 2005r. Organ II instancji –Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , decyzją z dnia (.....) wydaną na podstawie art. 16, art. 24 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U Nr 228, poz. 2255 z póź.zm) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji podniósł, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa. W niniejszej sprawie nie jest okolicznością sporną prawo córki skarżącej do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego, lecz okres , na jaki zasiłek został jej decyzją organu I instancji przyznany. W tym zakresie należy stwierdzić, iż organ I instancji obowiązany jest działać na podstawie przepisów prawa i jest treścią tych przepisów związany. Zgodnie zatem z ustaleniami art. 24 ust. 2 powołanej ustawy-prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami do końca okresu zasiłkowego. Ustawa przewiduje w tym zakresie zaistnienie sytuacji utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności i kwestie związane z toczącym się postępowaniem w sprawie ustalenia takiego stopnia niepełnosprawności na nowo. Organ I instancji zobowiązany był zastosować w niniejszej sprawie art.24 ust. 1 ustawy i ustalić prawo do zasiłku pielęgnacyjnego począwszy od stycznia 2006r. czyli miesiąca w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami (......... stycznia 2006r.) do miesiąca utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności , orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego dla (.....) z dnia (....) . Dodatkowo organ II instancji, podniósł, iż nie neguje trudnej sytuacji finansowej i rodzinnej skarżącej, lecz z uwagi na jednoznaczne brzmiące przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych-prośba skarżącej o wyrównanie świadczenia za miesiące w których toczyło się postępowanie w sprawie ustalenia stopnia niepełnosprawności jej córki nie może być uwzględniona, gdyż rozstrzygnięcie w tym przedmiocie odmienne, niż dokonane w zaskarżonej decyzji naruszałoby powszechnie obowiązujące przepisy prawa. W skardze do Sądu , skarżąca wniosła o rozpatrzenie ponowne jej sprawy ponieważ nie przyznanie tych pieniędzy po tylu badaniach, komisjach byłoby krzywdzące dla niej i jej dziecka. Nie jest to jej winą , że wszystko toczy się tak powoli. W odpowiedzi na skargę, organ II instancji wniósł o jej oddalenie powołując argumentacje zawartą w uzasadnieniu decyzji organu II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Na wstępie Sąd zauważą, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z 30.08.2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ppsa sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134 § 1 ppsa, który stanowi, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią- bez wątpienia- sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Postępowanie administracyjne jest wszczynane i prowadzone w celu ,,załatwienia sprawy", które to pojęcie należy rozumieć szeroko, jako odnoszące się do każdej formy orzekania w sprawie indywidualnej. Decyzja podejmowana przez organ administracji publicznej jest aktem administracyjnym zewnętrznym, a podstawą takiego właśnie aktu mogą być tylko i wyłącznie przepisy prawne powszechnie obowiązujące. Ogólna zasada nakazująca organom administracji publicznej stosowanie przepisów obowiązujących w chwili wydawania decyzji administracyjnej musi być wykładana w świetle standardów państwa prawnego wynikających z art. 2 Konstytucji. Oznacza to, iż organy administracji publicznej winny działać zgodnie z prawem co statuuje art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego wyrażający zasadę legalizmu wobec czego działanie sprzeczne z prawem jest niedopuszczalne a za takie należałoby uznać działanie lex retro agit. Zakaz retroaktywnego działania prawa jest wyrazem jednej z fundamentalnych zasad prawnych –lex retro non agit. Organ administracji publicznej nie jest związany granicami żądania wnoszonego przez stronę. Tak samo nie wiąże go zakres czynności postępowania przy jego wszczęciu z urzędu, albowiem z obowiązku dochodzenia do prawdy obiektywnej, wynikającego z art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego i działania na podstawie prawa, jak też przestrzegania z urzędu swej właściwości, organ ten musi rozpoznać całą sprawę i rozstrzygnąć ją co do istoty sprawy. Zakres i kształt czynności postępowania a w wyniku tego również rozstrzygnięcia sprawy, tworzy organ administracyjny i on ponosi odpowiedzialność za prawidłowość czynności procesowych oraz orzeczniczych. Organ I instancji , wydając w dniu (.....) . decyzję w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego znak: (....) (karta ...... akt administracyjnych) –przyznał zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności K.T. w wysokości 144,00 zł ( sto czterdzieści cztery złote) w okresie od .... stycznia 2006r. do ...... kwietnia 2006r. zatem rozstrzygnięcie w tym zakresie było pozytywne. Dodatkowo organ I instancji w piśmie z dnia (.....) (karta ...... akt administracyjnych) poinformował w sposób wyczerpujący G.T. o sposobie naliczania zasiłku pielęgnacyjnego i zasadach jego przyznawania. Dodatkowo należy podnieść, iż w świetle obowiązujących przepisów a to konkretnie na gruncie art.111 Kodeksu postępowania administracyjnego ,istnieje możliwość żądania uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Decyzja wymaga uzupełnienia gdy jest niekompletna a więc zawiera rozstrzygnięcie, które jest niepełne. Podstawą oceny kompletności rozstrzygnięcia zawartego w decyzji jest w przypadku postępowania wszczętego na wniosek strony-jej żądanie. Zatem istniała prawna możliwość doprowadzenia do całościowego i kompleksowego rozstrzygnięcia w sprawie co jest warunkiem wydania decyzji administracyjnej w myśl art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarga podlega oddaleniu, jeżeli zaskarżonemu aktowi lub czynności nie można postawić zarzutu naruszenia prawa zarówno procesowego jak i materialnego. Mając powyższe na względzie, należy uznać, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, zaś podnoszone w skardze okoliczności nie mogły doprowadzić do jej wzruszenia. Z tych względów w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z póź.zm) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło