II SA/Kr 788/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Wojewody ........... z dnia ............w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę skarżąca E.C. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. We wniosku skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem S.C. oraz trojgiem dzieci: G.C. (ur. .........r.), K.C. (ur. ........r.) i E.C. (ur. ......r.). Ich miesięczny dochód wynosi [....] zł i stanowi go dochód z gospodarstwa domowego skarżącej w wysokości [....] zł oraz wynagrodzenie za pracę jej męża w wysokości [...] zł. W skład majątku skarżącej wchodzi dom o powierzchni ..... m-, garaże, budynek inwentarski, stodoła oraz nieruchomość rolna o areale .... ha. Nie posiada ona natomiast żadnych oszczędności, jak również cennych ruchomości. Wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca uzasadniła niskimi dochodami w gospodarstwie domowym. Na utrzymaniu skarżącej pozostaje troje uczących się dzieci. Syn G. studiuje na Akademii ......... (studia stacjonarne), a młodsze dzieci uczęszczają do szkoły podstawowej. Skarżąca nie pracuje zarobkowo. Miesięczne wydatki gospodarstwa domowego na media wynoszą ..... zł, zaś na "utrzymanie dzieci do szkoły" .... zł. Oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, dlatego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, została ona wezwana do uzupełnienia wniosku poprzez oświadczenie jakie dochody uzyskuje z prowadzonego gospodarstwa rolnego, czy otrzymuje unijne dopłaty bezpośrednie do gruntów - jeżeli tak, to w jakiej wysokości, czy jej pełnoletni syn G. osiąga dochody - jeśli tak to w jakiej wysokości, przedłożenie zaświadczenia z zakładu pracy męża o wysokości osiąganych przez niego dochodów w miesiącu sierpniu 2007 roku oraz udokumentowanie wydatków na media w wysokości ..... zł i na edukację dzieci w wysokości ..... zł miesięcznie. Wezwanie skierowane do skarżącej zostało w dniu 1 października 2007 roku doręczone matce skarżącej (nazwisko na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nieczytelne). Do dnia wydania niniejszego postanowienia wezwanie nie zostało przez skarżącą wykonane. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że instytucja przyznania prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznanie kwalifikowanego zastępstwa prawnego, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 252 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Z powyższego wynika, że to skarżąca ubiegając się o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym, winna była przekonać sąd, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. W rozpatrywanej sprawie należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, iż w stosunku do jej osoby zachodzą przesłanki, od których zależy przyznanie prawa pomocy ignorując wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Stosownie do treści art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona obowiązana jest złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego jeżeli jej oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości. Wezwanie skierowane do skarżącej o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń oraz nadesłanie dokumentów źródłowych oznaczało, że dane, którymi dysponował orzekający nie wystarczyły do wolnej od wątpliwości oceny sytuacji majątkowej wnioskodawczyni, a tym samym nie umożliwiły uwzględnienia wniosku. Niewykonanie przez stronę skarżącą wezwania nie tylko nie usunęło wątpliwości dotyczących sytuacji majątkowej skarżącej, ale wręcz spotęgowało przypuszczenia, że strona uchyla się od ujawnienia swoich rzeczywistych dochodów i wydatków celem zwiększenia szans na przyznanie jej prawa pomocy. Niewskazanie dochodów uzyskiwanych z gospodarstwa rolnego o areale .... ha, nieudokumentowanie dochodów męża, nie udzielenie odpowiedzi na pytanie czy pełnoletni syn uzyskuje dochody, a także nieudokumentowanie tak wysokich deklarowanych wydatków gospodarstwa domowego przy stosunkowo niskim dochodzie uniemożliwiło orzekającemu dokonanie rzetelnej oceny, czy skarżąca jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego oraz koszty wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny. Jednocześnie podnieść należy, że Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy stan majątkowy strony nie jest znany wobec uchylania się wnioskodawcy od złożenia oświadczenia w tym zakresie. To rzeczą wnioskodawcy bowiem, jako zainteresowanego otrzymaniem pomocy jest wykazanie zasadności złożonego w tej materii wniosku. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 1 i 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).