II SA/Kr 790/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie WSA Piotr Głowacki AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2006 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. K. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...].01.2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. nakazał A. K. rozbiórkę budynku gospodarczego - drewnianej wiaty na sprzęt rolniczy usytuowanej na terenie posesji Nr [...] w S. W uzasadnieniu podniósł, iż w wyniku oględzin dokonanych w dniu [...].10.2002 r. ustalono, że na działce A. K. znajduje się drewniana wiata na sprzęt rolniczy o wymiarach 10,40m x 5,90m bez ścianki od strony podwórka właściciela. Ustalono, iż konstrukcja obiektu jest szkieletowa, ściana od strony działki sąsiedniej oraz ściany szczytowe obite są deskami. Konstrukcja dachu dwuspadowego jest drewniana, krokwiowa pokryta płytami eternitu falistego. Usytuowana jest w odległości 0,70m od granicy z działką S. P. Ustalono, że wiata wybudowana została w 1982 r. bez pozwolenia na budowę. Organ uznał, iż ponieważ nie istnieje możliwość dokonania zmian lub przeróbek doprowadzających obiekt do zgodności z przepisami, na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., orzeczono o nakazie rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 tego Prawa. Po rozpoznaniu odwołania A. K. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 17.03.2003 r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., uznając ją za zasadną i zgodną z prawem. A. K. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17.03.2003 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...].01.2003 r. Wniósł o uchylenie decyzji ponieważ wiata została wybudowana za zgodą sąsiada w 1982 r. i przez 20 lat sąsiad nie wnosił żadnych zastrzeżeń. Podniósł, iż S. P. nie ma żadnych zabudowań na swojej działce, dlatego wiata nie stanowi dla niej żadnego zagrożenia. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odpowiadając na zarzuty skargi, podniósł, że: Zgodnie z art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z 1994 r. w stosunku do obiektów budowlanych, których budowa została zrealizowana bez pozwolenia na budowę i zakończona przed 1 stycznia 1995 r., a więc także w stosunku do przedmiotowego budynku gospodarczego mają zastosowanie przepisy dotychczasowej ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.). W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ l instancji wskazał przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., który stanowi, że: obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W świetle zaś przepisu art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. decyzja rozbiórki w trybie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. może być wydana wtedy, gdy nie istnieją możliwości dokonania zmian lub przeróbek obiektu budowlanego doprowadzających go do zgodności z przepisami. Organ l instancji wykazał, że przedmiotowy obiekt budowlany narusza warunki techniczne obowiązujące w dacie jego budowy oraz obecne. W myśl przepisów obowiązujących w dacie budowy tj. § 13 rozporządzenia MAGTiOŚ z dnia 3.07.1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U z 1980r. Nr 17 póz. 62) "dopuszcza się sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego, ale ze ścianami z materiałów niepalnych i z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych" oraz w świetle § 14 - minimalna odległość budynków inwentarskich, stodół, suszarni i podobnych budynków gospodarczych od budynków nie zabezpieczonych ścianą oddzielenia przeciwpożarowego powinna wynosić 15 m, co też w/w budynek nie spełnia. Natomiast zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami § 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75 póz. 690) budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego, co również nie jest spełnione w niniejszym przypadku. Analizowany obiekt jest drewniany, usytuowany w odległości 0,70 m od granicy, a zatem zarówno jego konstrukcja, jak też usytuowanie naruszają w/w przepisy, powodując niebezpieczeństwo ludzi i mienia oraz ograniczenie prawidłowej zabudowy na działce sąsiedniej i nie można tego stanu zmienić poprzez przeróbki obiektu, gdyż przeróbki te sprowadzałyby się do wykonania nowego budynku (fundamentów i ścian) od podstaw. Skoro nie istnieją możliwości dokonania zmian lub przeróbek obiektu budowlanego doprowadzających go do zgodności z przepisami określonymi przepisem art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. zasadne było wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 tego Prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Uwzględniając powyższe Sąd uznał skargę za zasadną. W przedmiotowej sprawie zastosowano przepis art.37 ust.1 pkt 2 prawa budowlanego z 1974 r. w brzmieniu: obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zastosowanie art.37 ust. 1 pkt.2 Prawa budowlanego z 1974 r. wymaga zatem stwierdzenia sytuacji, przewidzianej w punkcie 2 tego przepisu tj. wymaga wykazania w nin. sprawie, że wybudowana bez pozwolenia na budowę drewniana wiata na sprzęt rolniczy sprowadza niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych. Orzekające w sprawie organy nie wykazały powyższych okoliczności. Wydając więc decyzję, bez ustalenia czy objęty postępowaniem obiekt stwarza zagrożenie dla ludzi lub mienia naruszyły art.7 i 77 kpa. Wydana w takich warunkach decyzja jest wadliwa jako wydana bez wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podziela stanowisko, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów technicznych dotyczących sytuowania budynków, jakie obowiązywały w czasie dopuszczenia się samowoli przez inwestora, nie jest wystarczające, aby przyjąć, że to naruszenie automatycznie stwarza niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia. Naruszenie przepisów prawa nie musi prowadzić do niebezpieczeństwa, które jest warunkiem orzekania o rozbiórce obiektu budowlanego. Naruszenie warunków technicznych zawartych w powołanym rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.), nie może być utożsamiane z "niebezpieczeństwem", o którym mowa w art.37 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., powinno ono natomiast wskazywać na konieczność ustalenia, czy takie naruszenie pociąga za sobą wspomniane niebezpieczeństwo, ponieważ nie są spełnione warunki ochrony przeciwpożarowej, zdrowotnej itp. Jak podniósł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 14.10.2004 r. (SA/Rz 753/03 ONSAi WSA 2005/4/84) "znamienne jest, że ta ustawa nie nakazuje orzekania rozbiórek z powodu niezgodnego z prawem wybudowania obiektu budowlanego, chyba że jest to wybudowanie obiektu w terenie, który nie jest przeznaczony w planie miejscowym pod zabudowę. Wnioskując a contrario, należy stwierdzić, że samo naruszenie przepisów budowlanych, bez naruszenia przepisów o planowaniu przestrzennym, nie pociąga za sobą możliwości orzekania o rozbiórce dopóty, dopóki nie zostanie wykazane, że naruszenie tych przepisów sprowadza niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia". Dlatego ustalenie naruszenia przez inwestora przepisów Prawa budowlanego i dopuszczenie się pod rządami z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229ze zm.) samowoli budowlanej, polegającej na zrealizowaniu obiektu budowlanego w sposób sprzeczny z warunkami technicznymi określającymi usytuowanie budynków, zwłaszcza z warunkami cytowanego rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska, nie daje podstaw do zastosowania art.37 ust. 1 pkt 2 tej cyt. ustawy, jeżeli nie zostanie wykazane, że naruszenie przepisów technicznych powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych lub zdrowotnych dla otoczenia. W prowadzonym ponownie postępowaniu organy będą zobowiązane do wykazania, czy drewniana wiata na sprzęt rolniczy, wybudowana bez pozwolenia i sprzecznie z prawem, jest niebezpieczna dla ludzi lub mienia albo powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Dopiero ustalenia poczynione w tym względzie, zwłaszcza co do ochrony przeciwpożarowej, mogą być podstawą do poprawnego orzekania. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ww. ustawy.