II SA/Kr 790/17
WyrokWSA w Krakowie2017-10-17
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Agnieszka Nawara-Dubiel, Małgorzata Łoboz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca wykonanie robót budowlanych w celu usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego budynku, wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, może zostać utrzymana w mocy, jeśli postępowanie dowodowe było prowadzone z naruszeniem przepisów proceduralnych, a materiał dowodowy jest niekompletny?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy nadzoru budowlanego dopuściły się istotnych naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. Brak kompletnego materiału dowodowego, w tym protokołów kontroli i ekspertyz, uniemożliwił prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i ocenę zgodności z prawem materialnym. Sąd podkreślił, że organy nie mogą opierać rozstrzygnięcia na niezweryfikowanych dowodach ani pomijać istotnych dla sprawy okoliczności.Stan faktyczny
W sprawie wydano decyzję nakazującą współwłaścicielom budynku mieszkalnego wykonanie robót budowlanych w celu usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego, spowodowanego robotami budowlanymi na sąsiedniej działce. Właściciele wnieśli odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i brak wystarczającego materiału dowodowego. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podtrzymując zarzuty dotyczące nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego, braku wystarczającego materiału dowodowego oraz nałożenia obowiązku na niewłaściwy podmiot.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 26.04.2017 r. i zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara-Dubiel WSA Małgorzata Łoboz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Beata Stefańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2017 r. sprawy ze skargi M. S. i M. S. na decyzję nr: [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 26 kwietnia 2017 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżących M. S. i M. S. kwotę 997, 00 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sygn. akt II SA/Kr [...]
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat G. decyzją z dnia 14.02.2017 r., wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), nakazał współwłaścicielom budynku mieszkalnego jednorodzinnego, położonego przy ul. [...] w K. na działce nr [...] obr. [...] M. S. i M. S. wykonanie robót budowlanych mających na celu usunięcie nieodpowiedniego stanu technicznego w/w budynku, w zakresie uszkodzeń powstałych wskutek prowadzonych robót budowlanych na działkach nr [...], [...], [...], [...] obr. [...] i [...] obr. [...] przy ul. [...] w K., poprzez:
1. wzmocnienie w rejonie istniejącego fundamentu za pomocą mikropali iniekcyjnych o średnicy 200 mm. Wzmocnienie należy wykonać na trzech ścianach w kształcie litery "C" (...) Wzmocnienie fundamentów należy wykonać na długości ok.22,5 m. Mikropale iniekcyjne w ilości 20 sztuk o długości 6,0 m każdy powinny mieć średnicę 200 mm. Dla projektowanych pali zastosować cement CEM II32,5R na bazie którego sporządzony zostanie zaczyn cementowy. Zbrojenie pali stanowić ma rura stalowa 088,9 x 3,2 (...)
2. naprawę nieaktywnych rys poprzez iniekcję, przy czym dobór iniektu lub zaprawy powinien być uzależniony od wyników odkrywek na ścianach. Odkrycie tynków na ścianach wokół rys należy wykonać w celu szczegółowej identyfikacji głębokości i szerokości przedmiotowych rys.
3. wymianę lub odtworzenie uszkodzonych elementów budowlanych takich jak posadzki, drzwi, chodnik.
4. Monitorowanie geodezyjne budynku poprzez cztery repery zamontowane na ścianach w pobliżu każdego narożnika budynku (...)
- w terminie do dnia 30.09.2017r. (...).
Uzasadnienie decyzji w znacznej części stanowi opis przebiegu prowadzonego postępowania oraz cytaty ze sporządzonych w sprawie ekspertyz, jak również obszerne przytoczenia z orzecznictwa sądowoadministracyjnego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat grodzki podał, że:
- w związku z licznymi interwencjami Magdaleny i M. S. w sprawie realizacji inwestycji na sąsiedniej działce oraz powstałych uszkodzeń budynku mieszkalnego stanowiącego ich własność, a usytuowanego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. – organ przeprowadzał kilkakrotnie czynności inspekcyjno-kontrolne na terenie budowy,
- w dniu 25.04.2016 r. M. S. i M. S. przedłożyli ekspertyzę konstrukcyjną pn.: "Ekspertyza konstrukcyjna dotycząca przyczyn uszkodzenia domu mieszkalnego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K." autorstwa mgr inż. C. H., w której wskazano, że przyczyną uszkodzeń budynku jest głęboki wykop realizowany w najbliższym sąsiedztwie w związku z opisaną wyżej inwestycją. Wykop ten spowodował nierównomierne osiadanie budynku przy ul. [...] i spękanie jego ścian,
- w związku z dalszymi zgłoszeniami uszkodzeń budynku przy ul. [...] w K., uprawnieni inspektorzy PINB w K. przeprowadzili kolejną kontrolę budynku,
- w dniu 25.07.2016 r. została przeprowadzona kontrola budynku przy ul. [...] w K. i jego otoczenia,
- Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat G. postanowieniem z dnia 29.07.2016 r. zobowiązał inwestora robót budowlanych (prowadzonych w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 15.05.2014 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego, podpiwniczonego z parkingiem podziemnym wraz z infrastrukturą techniczną na działkach nr [...], [...], [...] oraz (zjazd) [...] obr. [...] i [...] obr. [...], ul. [...] w K.) - [...] sp. z o. o. sp. k. z siedzibą w B. B. – do przedłożenia ekspertyzy dotyczącej aktualnego stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K. w zakresie uszkodzeń przedmiotowego budynku powstałych wskutek robót budowlanych prowadzonych na ww. działkach, wyznaczając termin przedłożenia ekspertyzy do dnia 15.09.2016 r,
- Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem nr [...] z dnia 15.09.2016 r. uchylił w/w postanowienie z dnia 29.07.2016 r. i na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane zobowiązał inwestora robót budowlanych [...] sp. z o. o. sp. k. z siedzibą w [...] do przedłożenia ekspertyzy dotyczącej aktualnego stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K., do dnia 31.10.2016 r.,
- w dniu 28.10.2016 r. [...] Sp. z o. o. Sp. k. z siedzibą w [...], przedłożył dokumentację pn.: Ekspertyza techniczna aktualnego stanu technicznego budynku mieszkalnego, jednorodzinnego położonego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K." autorstwa mgr inż. M. S. - uprawnionego rzeczoznawcy budowlanego w specjalności konstrukcyjno - budowlanej oraz mgr inż. J. Ś. posiadającego uprawnienia do projektowania w specjalności konstrukcyjno - budowlanej oraz ekspertyzę będącą integralną częścią ww. ekspertyzy, pn.: "Ekspertyza geotechniczna dla ustalenia warunków gruntowo - wodnych w podłożu istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w K.", autorstwa mgr inż. J. P., mgr inż. M. W. i mgr inż. A. S.,
- uznając zakres wskazań w/w ekspertyzy za zbyt ogólny, organ "zawiadomił telefonicznie strony postępowania o spotkaniu w tut. organie dniu 8.11.2016 r.",
- podczas spotkania w dniu 8.11.2016 r. poinformował inwestora o konieczności uzupełnienia ekspertyzy,
- w dniu 9.01.2017 r. inwestor przedłożył uszczegółowienie ekspertyzy technicznej aktualnego stanu technicznego przedmiotowego budynku mieszkalnego. pn.: "Projekt techniczny - Budynek mieszkalny jednorodzinny - Wykonanie wzmocnienia istniejących fundamentów za pomocą mikropali infekcyjnych 200 mm" z grudnia 2016 r., autorstwa T. P. posiadającego uprawnienia budowlane oraz mgr inż. A. S., posiadającego uprawnienia projektowe oraz uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno – budowlanej,
- postanowieniem z dnia 9.11.2016 r. Inspektor Nadzoru Budowlanego zmienił swoje postanowienie z dnia 15.09.2016 r. i zobowiązał inwestora robót budowlanych [...] sp. z o. o. sp. k. z siedzibą w [...] do przedłożenia ekspertyzy dotyczącej aktualnego stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K. do dnia 30.11.2016 r.,
- zawiadomił strony o rozprawie administracyjnej zaplanowanej na dzień 17.01.2017 r., celem której miało być uzgodnienie interesów stron w sprawie i wyjaśnienie sprawy,
- po przeanalizowaniu ww. opracowania, zwrócił się do inwestora o doprecyzowanie projektu w zakresie ilości i umiejscowienia mikropali iniekcyjnych, z uwagi na występujące uszkodzenia budynku, wokół którego docelowo pale miałyby być wykonane,
- inwestor w dniu 16.01.2017 r. przesłał drogą elektroniczną uzupełniony projekt techniczny,
- przedstawił przebieg rozprawy administracyjnej z dnia 17.01.2017 r. , podając jakie pytania zamierzał zadać właścicielom budynku przy ul. [...] w K.,
- w dniu 18.01.2017 r. wystosował do stron pismo w trybie art.10 § 1 k.p.a. z zawiadomieniem o zakończeniu postepowania i możliwością zapoznania się z aktami sprawy oraz z prośbą skierowaną do M. i M. S. o udzielenie odpowiedzi na pytania, czy akceptują rozwiązania techniczne zawarte w ekspertyzie i czy udzielą zgody na wykonanie wskazanych w ekspertyzie robót budowlanych inwestorowi.
W uzasadnieniu decyzji zawarte zostały następujące ustalenia i oceny:
- "w trakcie przeprowadzonych kontroli ustalono, że sposób realizacji robót budowlanych nie odbiega w sposób istotny od zatwierdzonego (...) projektu budowlanego (...),
- "zachodzi prawdopodobieństwo, iż w wyniku prowadzonych robót budowlanych wystąpiły uszkodzenia budynku przy ul. [...] w K.. Przyczyn uszkodzeń budynku można upatrywać na etapie prowadzenia robót ziemnych i fundamentowych, tj. w związku z rozszczelnieniem się grodzic stalowych, jakie miało miejsce na początku kwietnia 2015 r. Mimo, iż rozszczelnienie zostało natychmiast usunięte i zabezpieczone (...) doszło do powstania leja (...).Przez okres 12 miesięcy kierownik budowy (...) etapowo, nie w sposób ciągły, odpompowywał z wykopów wodę z opadów atmosferycznych, co może stanowić pośrednią przyczynę ponadnormatywnych odkształceń nawierzchni podwórza, osiadania gruntu i zapadania nawierzchni, o czym mowa w protokole z czynności kontrolnych z dnia 25.07.2016 r".(strona 4 uzasadnienia),
- "uprawnieni inspektorzy PINB w K. – Powiat G. przeprowadzili kontrolę budynku, podczas której ustalono, że na ścianach budynku występują spękania, które zaobserwowano już podczas przeprowadzonych kontroli w 2015 r. Stwierdzono również, że przy ścianie szczytowej budynku od strony południowej tj. od strony prowadzonej budowy na działkach [...], [...], [...], [...] i [...] wystąpiło odspojenie gruntu od części podbetonu znajdującego się pod murkiem przy ścianie szczytowej" (strona 5 uzasadnienia),
- podczas czynności kontrolnych w dniu 25.07.2016 r. ustalono: "budynek ul. [...] w K. znajduje się w pierwszej strefie oddziaływania głębokiego wykopu związanego z realizacją inwestycji na działkach [...], [...], [...] obr. [...] przy ul. [...] w K.. W obrębie posesji ulica [...] występują ponadnormatywne odkształcenia nawierzchni podwórza i oznaki osiadania budynku powodujące spękania wskrośne ścian nośnych o rozwartości sięgającej ok. 10 mm. Na ścianie szczytowej od strony budowy występuje odspojenie gruntu świadczące o poziomym przemieszczeniu wierzchniej warstwy gruntu o skali przemieszczeń co najmniej kilkanaście milimetrów. Występują również oznaki zapadania nawierzchni o wartości przemieszczeń sięgających kilkunastu centymetrów. Jednym z ubocznych skutków jest przechylenie grupy drzew usytuowanych w granicy określane w literaturze przedmiotu zjawisk osuwiskowych jako tzw. : "pijany las" (...)". Stwierdzono "uszkodzenia nawierzchni podwórza jak i uszkodzenia ścian i stropów budynku przy ul. [...]".
W świetle powyższego, organ uznał, że budynek mieszkalny jednorodzinny, położony przy ul. [...] w K. znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym.
W dalszej części uzasadnienia podano, że "Analizując zgromadzone (...) materiały dotyczące prowadzonej budowy na działkach [...], [...], [...], [...] obr. [...] i [...] obr.[...] przy ul. [...] w K. oraz materiały przedłożone przez współwłaścicieli budynku przy ul. [...] w K., a także przedłożone przez inwestora robót budowlanych (...) organ nadzoru budowlanego stwierdził, iż nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego w zakresie istniejących uszkodzeń nawierzchni podwórza, jak i uszkodzeń ścian i stropów budynku przy ul. [...] jednoznacznie wskazują na wpływ odkształceń wywołanych niewłaściwie zabezpieczonym wykopem realizowanym na przyległej działce. (...) " (strona 7 uzasadnienia).
Na stronach 8 – 13 uzasadnienia organ zacytował fragmenty:
- "Ekspertyzy technicznej aktualnego stanu technicznego budynku mieszkalnego, jednorodzinnego położonego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K." autorstwa mgr inż. M. S. - uprawnionego rzeczoznawcy budowlanego w specjalności konstrukcyjno - budowlanej oraz mgr inż. J. Ś. posiadającego uprawnienia do projektowania w specjalności konstrukcyjno - budowlanej oraz ekspertyzę będącą integralną częścią ww. ekspertyzy, pn.: "Ekspertyza geotechniczna dla ustalenia warunków gruntowo - wodnych w podłożu istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w K.", autorstwa mgr inż. J. P., mgr inż. M. W. i mgr inż. A. S., złożonych w dniu 28.10.2016 r.
- "Projektu technicznego - Budynek mieszkalny jednorodzinny - Wykonanie wzmocnienia istniejących fundamentów za pomocą mikropali infekcyjnych 200 mm" z grudnia 2016 r., autorstwa T. P. posiadającego uprawnienia budowlane oraz mgr inż. A. S., posiadającego uprawnienia projektowe oraz uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno – budowlanej, złożonej w dniu 9.01.2017 r.
- uzupełnionego w/w projektu technicznego przesłanego elektronicznie w dniu 16.01.2017 r.
Jak podano na stronie 16 uzasadnienia: "biorąc pod uwagę powyższe, a także ustalenia z rozprawy administracyjnej (...) organ nadzoru budowlanego (...) na podstawie art.66 ust.1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane nakłada na współwłaścicieli budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działce [...] obr.[...] przy ul. [...] w K. obowiązek wykonania robót budowlanych określonych w sentencji decyzji, mających na celu usunięcie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku (...) w zakresie uszkodzeń przedmiotowego budynku, powstałych wskutek prowadzonych robót budowlanych na działkach nr [...], [...], [...], [...] obr. [...] i [...] obr. [...] przy ul. [...] w K..
Odwołanie od w/w decyzji organu I instancji, wnieśli M. S. i M. S., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
- art. 7 oraz art. 8 w zw. z 77 § 1 kpa poprzez brak zgromadzenia materiału dowodowego, wystarczającego do nałożenia na odwołujących się obowiązku określonego w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji;
- art. 7 w zw. z 77 § 1 kpa poprzez oparcie rozstrzygnięcia na materiale
dowodowym, który został uzyskany przez organ prowadzący postępowanie, na podstawie postanowienia nr [...] z dnia 29.07.2016 r., które to postanowienie zostało uchylone nieprawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 24.01.2017 r.
- art. 80 kpa poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co skutkowało bezpodstawnym przyjęciem, że wskazane w ekspertyzach roboty budowlane, rzekomo niezbędne i wystarczające dla usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego budynku znajdującego się na działce [...] obr. [...], są rzeczywiście niezbędne i wystarczające dla osiągnięcia ww. celu.
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że organ nie zapewnił stronom wystarczającego czasu na zapoznanie się treścią ekspertyz, zwłaszcza, że nie dysponują oni stosowną wiedzą w tym zakresie. Z uwagi na brak zaufania do wiedzy merytorycznej organu I instancji oraz działających w sprawie ekspertów zwrócili się do własnych specjalistów, ale na dzień wniesienia odwołania nie zakończyli oni jeszcze swojej pracy. Podkreślili również, że nie mają zaufania do inwestora budynku na sąsiedniej działce, którego działania doprowadziły do aktualnego stanu technicznego budynku.
Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 26.04.2017 r., znak: [...], na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2016r., poz. 23 ze zm.) oraz art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja wydana na podstawie art.66 ust. 1 Prawa budowlanego nie jest decyzją uznaniową. W okolicznościach wymienionych w tym przepisie właściwy organ nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, co oznacza, że ma on obowiązek wydania decyzji w tym przedmiocie. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w art.66 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
MWINB w K. stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ocenił sytuację i miał uzasadnione podstawy do władczej ingerencji w postaci wydania skarżonej decyzji. Niepodważalny jest bowiem fakt, że jednorodzinny budynek mieszkalny zlokalizowany na działce nr [...] obr.[...] przy ul. [...] w K. znajduje się w niewłaściwym stanie technicznym. Podzielając ustalenia organu I instancji, organ II instancji uznał, że spełnione zostały przesłanki wyrażone w art.66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Tym samym organ I instancji prawidłowo ocenił zaistniałą sytuację, a wydanie przez niego skarżonej decyzji uznać należało za działanie zasadne, mające na celu z jednej strony likwidację przyczyn, które doprowadziły do nieprawidłowego stanu technicznego jednorodzinnego budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [...] w K. (poprzez wzmocnienie fundamentów budynku chroniące obiekt przed ewentualnymi dalszymi oddziaływaniami pochodzącymi od deformacji podłoża gruntowego), a z drugiej strony likwidację już stwierdzonych uszkodzeń budynku (naprawa rys i spękań na ścianach obiektu, naprawa spękanej posadzki, odtworzenie chodnika, wymiana uszkodzonych drzwi w obiekcie) oraz bieżące monitorowanie geodezyjne obiektu, które potwierdzi skuteczność wykonanego zabezpieczenia budynku.
W ocenie MWINB w K., w skarżonej decyzji organu I instancji jako zobowiązani do wykonania nałożonych obowiązków prawidłowo wskazani zostali M. S. i M. S., jako właściciele budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [...] w K.. Postępowanie administracyjne toczyło się w trybie przewidzianym w rozdziale 6 ustawy o prawie budowlanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". [...] w/w ustawy, umiejscowiony w przepisach przedmiotowego rozdziału wskazuje, że obowiązek utrzymywania w należytym stanie technicznym i estetycznym obiektu budowlanego, a także jego użytkowania zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska ciąży na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego. W związku z powyższym, wyłącznie właściciel (wszyscy współwłaściciele) lub zarządca obiektu budowlanego może zostać adresatem decyzji nakazowej wydanej w oparciu o przepis art.66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego (również zawarty w rozdziale 6 przedmiotowej ustawy), który organ I instancji uczynił podstawą prawną skarżonego rozstrzygnięcia.
Odnosząc się zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ wskazał, że co do zasady, przy dobrowolnym wykonaniu nałożonych obowiązków, wykonawcę nakazanych skarżoną decyzją robót budowlanych wybierają sami zobowiązani. Natomiast wzajemne rozliczenie kosztów wykonania nakazów skarżonej decyzji pomiędzy zobowiązanymi właścicielami budynku a inwestorem robót na sąsiedniej nieruchomości, które przyczyniły się do powstania nieprawidłowości stanu technicznego przedmiotowego obiektu, nie leży w gestii organów nadzoru budowlanego. Wszelkie ustalenia w tym zakresie, w/w podmioty winny przeprowadzać samodzielnie (np. poprzez zawarcie stosownej umowy) lub ewentualnie na drodze powództwa cywilnego.
Odnosząc się do zarzutu opierania się na ekspertyzie przedłożonej w wykonaniu postanowienia, które zostało wyeliminowane z obrotu wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 24.01.2017r. sygn. akt II SA/Kr [...], MWINB w K. wskazał, że zgodnie z art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Przedmiotowy wyrok, niezależnie od jego dalszego bytu (wyrok został zaskarżony przez organ do Naczelnego Sądu Administracyjnego), stanowi, że postanowienie MWINB w K. z dnia 15.09.2016 r. nr [...] narusza prawo. Wyrok ten nie powoduje, że sprzeczna z prawem staje się tak pozyskana ekspertyza, autorstwa osób posiadających stosowne uprawnienia budowlane.
Ustosunkowując się do argumentu o braku zaufania odwołujących do wiedzy merytorycznej organu I instancji, jak też wiedzy merytorycznej ekspertów powołanych i działających na zlecenie inwestora organ odwoławczy wyjaśnił, że stojąc na straży przepisów Prawa budowlanego nie może interpretować ich w sposób dowolny, a tym samym nie może uzależniać oceny prawidłowości prowadzonego przez organ I instancji postępowania administracyjnego oraz wydawanych w jego toku rozstrzygnięć od subiektywnych odczuć odwołujących, dotyczących kwalifikacji zarówno pracowników PINB jak i ekspertów wykonujących opracowania techniczne znajdujące się w aktach niniejszej sprawy. Autorzy w/w opracowań posiadają stosowne uprawnienia budowlane m.in. do dokonywania ocen technicznych obiektów budowlanych, co przesądza o tym, że dysponują także odpowiednim doświadczeniem i wiedzą w w/w zakresie, a wskazane przez nich rozwiązania są prawidłowe. Organ nie znalazł uzasadnionych podstaw do kwestionowania przedmiotowych uprawnień, a po analizie treści wykonanych przez w/w ekspertów opracowań także do kwestionowania przedstawionych w nich rozwiązań.
Nie doszło również do naruszenia art.7 w zw. z 77§1 kpa, albowiem przed wydaniem skarżonej decyzji, PINB w K. Powiat G., w obecności rzeczoznawcy budowlanego, przeprowadził kontrolę w terenie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K., podczas której dokonał oceny stanu technicznego obiektu oraz przyczyn, które spowodowały nieprawidłowości w tym zakresie. Ponadto do akt sprawy organ I instancji pozyskał opracowania wykonane przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane dotyczące aktualnego stanu technicznego przedmiotowego budynku oraz jednoznacznie wskazujące sposoby usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Organ I instancji kilkukrotnie dokonywał analizy treści przedmiotowych opracowań, stwierdzając konieczność ich uzupełnienia, co nakazywał autorom opracowań. Wobec powyższego trudno uznać, że PINB przed wydaniem decyzji nie dołożył wszelkich starań, aby przedmiotowe rozstrzygnięcie odpowiadało przepisom prawa i opierało się na wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym.
M. S. i M. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się jej uchylenia jak i zasądzenia kosztów postepowania. Wnieśli również o rozważenie uchylenia decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucili:
1) naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 61 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, która nakłada obowiązek wykonania robót - zmierzających do usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K. - na współwłaścicieli działki [...], podczas gdy, podmiotem odpowiedzialnym za nieodpowiedni stan techniczny ww. budynku jest inwestor budowy na działkach sąsiednich [...], [...], [...] i to na niego powinien zostać nałożony obowiązek wykonania robót wskazanych w decyzji organu I instancji;
2) naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez brak zgromadzenia materiału dowodowego wystarczającego do prawidłowego rozpoznania sprawy, i m.in. oparcie ustaleń odnośnie zakresu robót do wykonania na podstawie ekspertyz, które zostały pozyskane w oparciu o postanowienie uchylone przez WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 24.01.2017 r. sygn. akt: II SA/Kr [...].
W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że organy procedujące w sprawie powinny obciążyć obowiązkiem wykonania przedmiotowych robót budowlanych inwestora. Co prawda nie życzą sobie by inwestor wykonywał jakiekolwiek roboty dotyczące należącego do nich budynku samodzielnie, jednakże kwestia sposobu wykonania zobowiązania przez inwestora, nie stanowiła przedmiotu orzekania organów. Organy mogły zatem nałożyć przedmiotowy obowiązek na inwestora, pozostawiając kwestię sposobu wywiązania się przez niego z ww. obowiązku ustaleniom stron. Ponadto skarżący podtrzymali argument dotyczący braku zgromadzenia przez organy materiału dowodowego wystarczającego do rozpoznania sprawy i nałożenia obowiązku wykonania określonych w decyzji robót budowlanych. W szczególności wskazali na fakt, że ekspertyzy stanowiące podstawę sformułowania przez organ I instancji rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, zostały pozyskane przez organy na podstawie uchylonego postanowienia. Niezależnie od powyższego skarżący podnieśli, że ich zdaniem ww. ekspertyzy nie wskazują skutecznego sposobu wyeliminowania nieodpowiedniego stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K.. Wskazane w ekspertyzach rozwiązania nie doprowadzą do usunięcia ww. nieodpowiedniego stanu technicznego i zapewnienia stanu właściwego.
W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).
Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" ( wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK [...], LEX nr 483232).
Rozważania rozpocząć należy od przytoczenia regulacji prawnych, mających zastosowanie w sprawie.
W myśl art.5 ust.2. z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.2016.290 t.j. z dnia 2016.03.08) obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7, czyli m.in. nośności i stateczności konstrukcji, higieny, zdrowia i środowiska, bezpieczeństwa użytkowania i dostępności obiektów, oszczędności energii i izolacyjności cieplnej.
Obowiązki właścicieli i zarządców obiektów budowlanych zostały uregulowane w rozdziale 6 ustawy "Utrzymanie obiektów budowlanych". Stosownie do art.61 ustawy właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: 1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2; 2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.
Zgodnie zaś z przepisem art.62 ust. 3 ustawy organ nadzoru budowlanego - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części.
W tym samym rozdziale zamieszczony został art.66, który w ustępie 1 stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia
- organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Z powyższego wynika, że adresatem nakazów przewidzianych w art. 66 p.b., może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego.
Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 grudnia 2015 r. sygn. II OSK [...] (LEX nr 1989248), a pogląd ten Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela, celem przepisu art. 66 p.b. jest, aby jego stosowanie prowadziło do zapewnienia właściwego, bezpiecznego stanu technicznego istniejących obiektów budowlanych oraz użytkowania ich w sposób niezagrażający wskazanym w ustawie dobrom chronionym. W związku z regulacją mającą spełnić powyższy cel nie mają znaczenia okoliczności, które doprowadziły do sytuacji spełniających przesłanki określone w tym artykule. Orzekający w sprawie na podstawie tej regulacji organ nadzoru budowlanego nie ma więc uprawnień do badania przyczyn powstania nieodpowiedniego stanu technicznego budynku (co należy odnieść do stanu technicznego obiektu w ramach jego normalnej eksploatacji – podkreślenie WSA w Krakowie). Nie może badać również, kto ponosi odpowiedzialność za stwierdzony stan. Na zastosowanie nakazu nie wpływa też okoliczność, czy i w jakim stopniu adresat decyzji jest winny powstania przesłanek zobowiązujących organ nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania i zakończenia go odpowiednim nakazem. Rozstrzyganie sporów związanych z rozliczeniem kosztów poniesionych w związku z wykonaniem robót będących wynikiem zastosowania art. 66 ust. 1 p.b. należy do sądów powszechnych w postępowaniu cywilnym.
Pojęcie "nieodpowiedniego stanu technicznego" nie zostało w ustawie zdefiniowane. Skoro jednak przepis art. 66 ust. 1 precyzuje obowiązki spoczywające na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego z mocy prawa, to ocena, czy stan techniczny danego obiektu jest nieodpowiedni, musi odnosić się do obowiązujących przepisów. Organ nadzoru budowlanego nie może bowiem nałożyć obowiązków, które nie mają podstawy w obowiązujących przepisach. Wobec tego można stwierdzić, że obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym wówczas, kiedy zachodzi niezgodność tego stanu z przepisami techniczno - budowlanymi. Przepisy techniczno - budowlane to, jak wynika z art. 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, m.in. warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, określane w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2009 r., II OSK [...], Lexis.pl nr 2448737 oraz A. Despot - Mładanowicz w: Prawo budowlane, Komentarz pod red. A. Glinieckiego, Wydanie II, LexisNexis 2014, s. 594).
Nadto, mając na uwadze cel przepisu art. 66 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 61 Prawa budowlanego - doprowadzenie obiektu budowlanego do odpowiedniego stanu technicznego - organy nadzoru budowlanego winny przed wydaniem decyzji w przedmiocie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości ustalić jaki jest stan techniczny obiektu, jakie normy stan ten narusza, ocenić czy stan ten jest nieodpowiedni, określić czynności, których wykonanie usunie stwierdzone nieprawidłowości, a także rozważyć, czy wykonanie nałożonych decyzją obowiązków doprowadzi do pożądanego skutku. Jest to szczególnie istotne w sytuacji, gdy do nieodpowiedniego stanu technicznego budynku przyczyniły się i być może nadal przyczyniają się czynniki nie związane z normalną eksploatacją obiektu. W sytuacji, gdy przyczyną nieodpowiedniego stanu budynku jest sposób prowadzenia robót budowlanych na sąsiedniej nieruchomości, należy szczegółowo ustalić, czy negatywny wpływ tych robót już ustał, czy tez dalej istnieje oraz wyjaśnić, czy wykonanie nałożonych obowiązków rzeczywiście doprowadzi obiekt budowlany do odpowiedniego stanu technicznego.
Przypomnieć również należy, że organ, stosownie do treści art. 7 kpa, zobowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W tym celu, winien on w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Ocena, czy dana okoliczność została udowodniona jest możliwa dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7, art.75 kpa) wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy.
Podstawową zasadą postępowania dowodowego jest zasada swobodnej oceny dowodów. Zasada ta oznacza, że organ swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonywających podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu. W nauce podkreśla się, że swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w ocenę dowolną, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny. Naruszenie tych reguł, a także norm procesowych odnoszących się do środków dowodowych stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów ( por. wyrok NSA z dnia 13.06.2000 r., sygn. I SA/Ka [...], LEX nr 43969).
Stosownie do wskazanych regulacji, również dokonanie przez organ ustaleń i oparcie rozstrzygnięcia tylko na części dowodów, z pominięciem niektórych z nich uznać należy za naruszenie przepisów postępowania. Naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. nastąpi nie tylko w sytuacji, gdy organ dokona oceny okoliczności faktycznych na podstawie niektórych tylko dowodów zgromadzonych w sprawie, ale również wówczas, gdy nie podejmie działań w celu wyczerpującego zebrania materiału dowodowego istotnego dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy i wyda rozstrzygnięcie pomimo niekompletnego materiału dowodowego.
Uzasadnienie decyzji, jako jej integralna część, winno wyjaśniać podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. organ obowiązany jest zatem wskazać w uzasadnieniu swoje stanowisko w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy i podać jego motywy, wyjaśnić podstawę prawną decyzji oraz dokonać oceny przyjętego stanu faktycznego w świetle konkretnych przepisów prawa.
Przenosząc dotychczasowe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że decyzje organu II i I instancji wydane zostały z naruszeniem powyższych zasad postępowania.
Wyżej przedstawiona forma uzasadnienia decyzji I instancji wskazuje na brak dokonania istotnych ustaleń i rozważań. Organ ograniczył się bowiem do przedstawienia chronologii podejmowanych czynności i przytoczenia fragmentów zebranych w sprawie dokumentów. Trudno przyjąć, aby były to dokonane ustalenia.
Nie sposób nie dostrzec, że obszerne fragmenty uzasadnienia decyzji pochodzą z uzasadnienia postanowienia z k.6 akt administracyjnych.
Z karty 26 akt administracyjnych wynika natomiast, że organ nadzoru budowlanego prowadził dwie sprawy: [...] [...] [...] oraz [...] [...] [...], przy czym akta tej drugiej sprawy są kopią pierwszej.
W piśmie przewodnim do organu II instancji, przy którym przekazano zażalenie na postanowienie z dnia 29.07.2016 r. podano, że wraz z zażaleniem organ przesyła akta sprawy składające się z 29 stron. Tymczasem [pismo to znajduje się na stronie 17 akt administracyjnych.
Na stronie 97 akt, w ekspertyzie technicznej podano, że sporządzony został protokół czynności kontrolnych nr [...]. Również tego protokołu brak jest w aktach sprawy organu I instancji.
Jak już wcześniej przytoczono, w uzasadnieniu decyzji organu i instancji podano, że w dniu 25.04.2016 r. M. S. i M. S. przedłożyli ekspertyzę konstrukcyjną pn.: "Ekspertyza konstrukcyjna dotycząca przyczyn uszkodzenia domu mieszkalnego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K." autorstwa mgr inż. C. H.. Dokumentu tego brak jest w aktach sprawy. Nie przeszkodziło to jednak organowi stwierdzić, że analizował również materiały przedłożone przez współwłaścicieli budynku przy ul. [...] w K..
Przytoczone wyżej fragmenty uzasadnienia decyzji organu I instancji "w trakcie przeprowadzonych kontroli ustalono, że sposób realizacji robót budowlanych nie odbiega w sposób istotny od zatwierdzonego (...) projektu budowlanego (...), "zachodzi prawdopodobieństwo, iż w wyniku prowadzonych robót budowlanych wystąpiły uszkodzenia budynku przy ul. [...] w K.. Przyczyn uszkodzeń budynku można upatrywać na etapie prowadzenia robót ziemnych i fundamentowych, tj. w związku z rozszczelnieniem się grodzic stalowych, jakie miało miejsce na początku kwietnia 2015 r. Mimo, iż rozszczelnienie zostało natychmiast usunięte i zabezpieczone (...) doszło do powstania leja (...).Przez okres 12 miesięcy kierownik budowy (...) etapowo, nie w sposób ciągły, odpompowywał z wykopów wodę z opadów atmosferycznych, co może stanowić pośrednią przyczynę ponadnormatywnych odkształceń nawierzchni podwórza, osiadania gruntu i zapadania nawierzchni, o czym mowa w protokole z czynności kontrolnych z dnia 25.07.2016 r".(strona 4 uzasadnienia), "uprawnieni inspektorzy PINB w K. – Powiat G. przeprowadzili kontrolę budynku, podczas której ustalono, że na ścianach budynku występują spękania, które zaobserwowano już podczas przeprowadzonych kontroli w 2015 r. Stwierdzono również, że przy ścianie szczytowej budynku od strony południowej tj. od strony prowadzonej budowy na działkach [...], [...], [...], [...] i [...] wystąpiło odspojenie gruntu od części podbetonu znajdującego się pod murkiem przy ścianie szczytowej" - nie wskazują na podstawie jakich konkretnie dowodów je sformułowano. Są one powtórzeniem uzasadnienia postanowienia z dnia 29.07.2016 r., w którym również brak było powołania się na konkretne dowody zgromadzone w sprawie.
Z adnotacji urzędowej na stronie 9 przedłożonych akt administracyjnych wynika, że organ przeprowadzał czynności kontrolne w dniach 15.06.2015 r. i 16.06.2016 r. W aktach sprawy brak jest protokołów z tych czynności.
Dopiero organ odwoławczy dołączył do akt postępowania kserokopię protokołu kontroli z dnia 25.07.2016 r. Jest ona jednak mało czytelna i nie potwierdzona za zgodność z oryginałem. Nadto, z dokumentu tego wynika, że podczas czynności została sporządzona dokumentacja fotograficzna. Brak jej w aktach sprawy.
Uznać zatem należało, że organ I instancji nie dysponował pełnym materiałem sprawy. Być może brakujące dowody zgromadzone zostały w drugiej z prowadzonym spraw, ale nie zmienia to oceny, że niektóre twierdzenia organu nie poddają się weryfikacji, gdyż nie znajdują oparcia w przedłożonych aktach administracyjnych.
Organ odwoławczy wadliwości procedowania przez organ I instancji nie dostrzegł. Co więcej, popełnił identyczne błędy. Inspektor Nadzoru Budowlanego nie ustalił bowiem faktów, ale przytoczył fragmenty uzyskanych ekspertyz, co pozwoliło mu na konstatację, że organ I instancji prawidłowo ocenił sytuację i miał uzasadnione podstawy do władczej ingerencji w postaci wydania skarżonej decyzji. Tym samym uznał, że organ I instancji prawidłowo ocenił zaistniałą sytuację, a wydanie przez niego skarżonej decyzji uznać należało za działanie zasadne, mające na celu z jednej strony likwidację przyczyn, które doprowadziły do nieprawidłowego stanu technicznego jednorodzinnego budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [...] w K. (poprzez wzmocnienie fundamentów budynku chroniące obiekt przed ewentualnymi dalszymi oddziaływaniami pochodzącymi od deformacji podłoża gruntowego), a z drugiej strony likwidację już stwierdzonych uszkodzeń budynku (naprawa rys i spękań na ścianach obiektu, naprawa spękanej posadzki, odtworzenie chodnika, wymiana uszkodzonych drzwi w obiekcie) oraz bieżące monitorowanie geodezyjne obiektu, które potwierdzi skuteczność wykonanego zabezpieczenia budynku.
Również organ II instancji nie dokonał samodzielnej analizy materiału dowodowego. Nie rozważył też, czy decyzja organu I instancji zgodna jest z przepisem art.66 ust.1 pkt 3 p.b., w szczególności, czy rzeczywiście wszystkie nałożone obowiązki, mają na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do odpowiedniego stanu technicznego (vide np. wyrok NSA z 7 lutego 2012 r. II OSK [...] LEX 1121215, wyrok WSA w K-wie z 1 marca 2012 r. II SA/Kr [...]).
Mając na uwadze powyższe, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji uznać należało, że wydano ją z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd nie może wypowiedzieć się co do prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego, gdyż przy stwierdzeniu istotnych naruszeń przepisów postępowania jest to przedwczesne. Jeżeli bowiem nie jest dokładnie ustalony stan faktyczny sprawy, to nie można ocenić, czy jest on zgodny z hipotezą normy prawa materialnego. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny jest prawidłowy, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego.
Sąd podziela natomiast ocenę MWINB w K., że adresatami decyzji wydanej na podstawie art.66 ust.1 pkt 3 powinni być, jako właściciele budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [...] w K., M. S. i M. S.. Przepis art. 66 ust. 1 p.b. nie tworzy dla właściciela czy zarządcy obiektu nowego obowiązku, lecz precyzuje już istniejący ustawowy obowiązek z art. 61 p.b. Przepis z art. 66 ust. 1 p.b. nie uzależnia też wydania nakazu od posiadanych przez właściciela środków finansowych, pozwalających na ich wykonanie, ani też od tego, czy ponoszą odpowiedzialność za nieodpowiedni stan techniczny budynku. Na podstawie przepisu art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b, organ nie rozstrzyga o sposobach finansowania wykonania robót, ale o obowiązku usunięcia niewłaściwego stanu technicznego obiektu.
Prawidłowy jest również pogląd, że fakt wydania przez WSA w Krakowie w dniu 24.01.2017r. sygn. akt II SA/Kr [...] wyroku, w którym wyeliminowano postanowienie MWINB w K. z dnia 15.09.2016 r. nr [...], będące podstawą uzyskania przedłożonej do akt ekspertyzy nie powoduje, że sprzeczna z prawem staje się tak pozyskana ekspertyza i nie może stanowić dowodu w sprawie.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu odwoławczego będzie wydanie rozstrzygnięcia po uzupełnieniu wskazanych braków materiału dowodowego, szczegółowe ustalenie stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K., w konfrontacji z obowiązującymi przepisami dokonanie oceny, czy stan techniczny obiektu jest nieodpowiedni. Organ odwoławczy będzie miał również na uwadze, że organ nadzoru budowlanego nie może nałożyć obowiązków, które nie mają podstawy w obowiązujących przepisach, a orzeczony przez organ nadzoru nakaz musi się mieścić w zakresie utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym.
Uznając, że materiał dowodowy może zostać uzupełniony przez organ odwoławczy, Sąd uchylił jedynie decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 26.04.2017 r., znak: [...], orzekając jak w pkt I wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt c) p.p.s.a.
O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. art. 200 p
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło