II SA/Kr 791/12

WyrokWSA w Krakowie2012-09-12

Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Mirosław Bator, Agnieszka Nawara-Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego może zostać wydana, gdy operat wodnoprawny nie spełnia wymogów formalnych określonych w ustawie Prawo wodne, w szczególności w zakresie określenia stron postępowania, nieruchomości w zasięgu oddziaływania, warunków przeprowadzania wód wezbraniowych, danych technicznych urządzeń oraz celu i zakresu korzystania z wód?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ operat wodnoprawny nie spełniał wymogów ustawowych, co skutkowało naruszeniem przepisów postępowania, w tym nieprawidłowym ustaleniem kręgu stron. Ponadto, decyzja organu pierwszej instancji była nieprecyzyjna w zakresie celu i zakresu korzystania z wód oraz obowiązków stron. W związku z tym, konieczne było ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.K. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K., która uchyliła decyzję Starosty T. o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód potoku, budowę przepławki dla ryb oraz zrzut wody. Organ odwoławczy uznał, że operat wodnoprawny nie spełniał wymogów ustawowych, co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem stron postępowania i nieprecyzyjnym określeniem celu i zakresu korzystania z wód. Skarżący zarzucił, że postępowanie było długotrwałe, a wszystkie zastrzeżenia zostały wyjaśnione.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A.K. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie : WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2012 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 5 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego skargę oddala W dniu 3 marca 2011 r. Starosta T. wydał decyzję w której: W pkt I udzielił A.K. pozwolenia wodnoprawnego na: 1. Korzystanie do celów energetycznych z wód potoku [...] pobór wody z pot. [...] w km 233+700 w ilości Qmax=l,22 m3/s na potrzeby malej elektrowni wodnej zlokalizowanej w m. W. , b) piętrzenie wody istniejącym jazem stałym do wysokości 2,0m, tj.: do rzędnej 829,14 m npm, c) zrzut równoważnej ilości wody do potoku [...] istniejącym wylotem w km 233+433. 2. Budowę przepławki dla ryb w km 233+658 - 233+700 na prawym brzegu potoku [...] Prace budowlane, zgodnie z przedłożoną dokumentacją projektową, będą polegały na wykonaniu przepławki w postaci kanału betonowego o długości 42,0 m i szerokości 2,0 m. W odległości co 2,0 m wykonane zostaną gurty betonowe o wysokości 0,2 m. Na każdym z gurtów wbudowane zostaną kamienie o średnicy 0,2 m w celu przeprowadzenia strumienia wody i ułatwienia migracji ryb w górę rzeki. Wielkość przepływu wody przepławką będzie wynosić 0,5 m3/s. W pkt II wskazano, że pozwolenia wodnoprawnego w pkt I ppkt 1 udzielono na czas określony, tj. do dnia 30.06.2031 r. W pkt III decyzji określono warunki na jakich udziela się pozwolenia wodnoprawnego. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 2, w związku z art. 7, art. 10, art. 77 k.p.a. oraz w związku z art. 127, art. 128, art. 132 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. 2005 r. Nr 239 poz. 2019 ze zm.) i art. 20 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r., Nr 32, poz. 159). W uzasadnieniu organ wskazał, że (po uzupełniniu dokumentacji przez wnioskodawcę) dokonał wnikliwej, na miarę swoich możliwości, wiedzy i doświadczenia urzędniczego, analizy dokumentacji i uznał, że może zostać wydana decyzja na szczególne korzystanie z wód potoku [...] do celów energetycznych, na potrzeby istniejącej i działającej od wielu lat małej elektrowni wodnej w miejscowości W Większość uwag i zastrzeżeń zarówno Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, Polskiego Związku Wędkarskiego jak i osób fizycznych została uwzględniona w kolejnych wersjach operatu. W decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym zostały również zawarte, zasadne z punktu widzenia ochrony środowiska wodnego, nakazy zakazy, takie jak m.in.: zachowanie przepływu nienaruszalnego, budowa przepławki dla ryb, określenie wielkości przepływu wody przepławką, zakaz poboru wody w okresach niżówek, zabezpieczenie brzegów młynówki przed rozmyciem, ustalenie częstotliwości systematycznego pomiaru i rejestracji ujmowanej wody, uczestniczenie w kosztach zarybiania potoku na warunkach określonych przez PZW oraz zawarcia z RZGW umowy celem określenia praw i obowiązków stron. Uwzględniono również postulat RZGW i PZW, aby w warunkach decyzji nie nakazywać potrzeby udrażniania koryta potoku w rejonie ujęcia i poniżej wylotu. Wobec różniących się niekiedy stanowisk PZW, RZGW i wnioskodawcy (projektanta) organ stanął na stanowisku, że projektant jako osoba legitymująca się stosownymi uprawnieniami odpowiada za prawidłowe opracowanie dokumentacji. W kwestii innych uwag i zastrzeżeń stron - osób fizycznych dotyczących posiadania i naruszania tytułów własności organ stwierdził, że zgodnie z przepisami art. 123 ust. 2 ustawy Prawo wodne, pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza praw własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń (zapisy te zostały zamieszczone w pkt V niniejszej decyzji). W świetle tego przepisu organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego nie ma podstaw do żądania od wnioskodawcy dokumentów świadczących o wyrażeniu przez właściciela przyszłemu posiadaczowi pozwolenia zgody na korzystanie z urządzenia wodnego lub gruntu niezbędnego do realizacji uprawnień jakie zostaną zawarte w pozwoleniu. Nie można również uzależniać wydania pozwolenia do wyrażenia takiej zgody ani też nakładać obowiązku jej uzyskania w pozwoleniu wodnoprawnym. W decyzji potwierdza się jedynie, iż z punktu widzenia ochrony środowiska udzielenie takiego pozwolenia jest możliwe. W przypadku, gdy posiadacz pozwolenia (A.K. ) nie uzyska prawa do korzystania z terenu, organ może je cofnąć na podstawie art. 136 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo Wodne. Jeżeli uprawniony sam zrzeknie się swojego pozwolenia ze względu na brak zgody na dysponowanie terenem, organ zgodnie z dyspozycją art. 135 pkt 2 w/w ustawy winien wygasić decyzję. Odwołanie od tej decyzji złożyli T.S.-O. A.Z. , W.R. , S.M. , A.Z. , J.P. , J.C. podnosząc, że nie do przyjęcia jest fakt, że użytkownik cieku wodnego (młynówki) nie czyni żadnych starań w celu ustalenia warunków, zasad i sposobu korzystania z ich gruntów celem wykonywania czynności eksploatacyjnych, konserwatorskich oraz remontowych jazu oraz "młynówki". Z kolei Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w N. w swoim odwołaniu zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nie zebranie w całości materiału dowodowego w sposób wyczerpujący - w szczególności brak w aktach instrukcji gospodarowania wodą spełniającej wymogi prawa, a także naruszenie przepisów ustawy Prawo wodne tj. art. 38 ust. 2, ust. 3 i ust. 4 pkt 3 poprzez groźbę uniemożliwienia osiągnięcia dobrego stanu/potencjału ekologicznego potoku [...] oraz spowodowanie groźby niekorzystnych zmian naturalnych przepływów i naturalnych poziomów zwierciadła wody w potoku na odcinku równoległym do derywacji (młynówki); naruszenie art. 63 ust. 2 poprzez wydanie pozwolenia wodnoprawnego do korzystania z budowli piętrzącej nie umożliwiającej skutecznej migracji ryb; naruszenie art. 125 pkt 3 poprzez wydanie pozwolenia wodnoprawnego naruszającego wymagania ochrony środowiska, w tym w szczególności nie gwarantującego zachowania przepływu nienaruszalnego w korycie potoku na odcinku równoległym do derywacji; naruszenie art. 128 ust. 1 pkt 2 poprzez przyjęcie rozwiązań technicznych uniemożliwiających zachowanie przepływu nienaruszalnego w korycie potoku na odcinku równoległym do derywacji; naruszenie art. 128 ust. 3 oraz art. 131 ust. 2a poprzez wydanie pozwolenia wodnoprawnego pomimo braków formalnych wniosku, tj. nie dołączenie instrukcji gospodarowania wodą, oraz nie zatwierdzenie jej w pozwoleniu wodnoprawnym; naruszenie art. 131 ust. 4 oraz art. 132 ust. 3 pkt 2 i 4 poprzez wydanie pozwolenia wodnoprawnego, pomimo że projekt przepławki nie odpowiada wymogom operatu, albowiem nie zawiera podstawowych danych technologicznych i funkcjonalnych dotyczących przepławki - wysokości wlotu i wylotu, sposobu posadowienia w koronie jazu przepływów w przepławce; dodatkowo nie zawiera przekrojów wody płynącej w obrębie projektowanej przepławki; naruszenie art. 123 ust. 1 poprzez wydanie pozwolenia wodnoprawnego, które wzajemnie wyklucza się, ze względu na stan zasobów wodnych, z istniejącym w obrocie prawnym innym pozwoleniem wodnoprawnym z dnia 2.02.1989 r. (decyzja Urzędu Wojewódzkiego w N. z dn. 2.02.1989 r. znak: [...] . Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 2, w zw. z art. 7, art. 10, art. 77 k.p.a. oraz w związku z art. 127, art. 128, art. 132 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. 2005 r. Nr 239 poz. 2019 ze zm.) i art. 20 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r., Nr 32, poz. 159). W uzasadnieniu organ wskazał, że operat wodnoprawny nie spełnia wymogu określonego w art. 132 pkt 2 lit. "c" w/w ustawy tj. nie określa nieruchomości, znajdujących się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód i planowanego urządzenia wodnego. W operacie podano jedynie stan prawny nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa w zarządzie RZGW i pozostałe działki stanowiące własność inwestora. Brak jest informacji o terenach przyległych znajdujących się w zasięgu oddziaływania obiektów. Kwestia ta ma istotne znaczenie, dla ustalenia kręgu stron niniejszego postępowania. Tym samym, nieznane są przesłanki, na podstawie których, organ I instancji ustalił, kto jest stroną niniejszego postępowania. Organ wskazał także, iż występuje istotna sprzeczność pomiędzy stanem prawnym nieruchomości, określonym w operacie wodnoprawnym, a znajdującymi się w aktach sprawy danymi z rejestru gruntów. Na przykład działka nr [...] według operatu stanowi własność inwestora, natomiast zgodnie z danymi z rejestru gruntów G.S. . Ponadto w operacie wodnoprawnym nie określono ograniczeń wynikających z konieczności zachowania przepływu nienaruszalnego ( Qn). Z treści operatu nie wynika, w jaki sposób odprowadzany jest przepływ nienaruszalny. Przy założeniu, że powinien być odprowadzany przelewem na jazie, brak jest wyliczenia warstwy wody przelewającej się przez koronę jazu, odpowiadającej przepływowi nienaruszalnemu 1,14 m3 /s. Niejasny jest cel obliczeń w tabeli pod nazwą: "Obliczenie wydatku wypływu z otworu na stały odpływ nienaruszalny". Jeżeli przepływ nienaruszalny, przy poziomie wody na górnym stanowisku niższym niż korona jazu ma być przepuszczany przez otwór pod zasuwą ujęcia "H", o szerokości 1,15 m, to uchylenie zasuwy powinno być wytarowane na całkowitą wielkość przepływu nienaruszalnego (1,14 m3/s ), a zasuwa "G" powinna być otwarta - poziom przelewu do młynówki przy zasuwie "G" nie może być niższy niż rzędne zwierciadła wody Qn. W tych warunkach elektrownia nie może pracować. Powyższe założenia nie uwzględniają wydatku przepławki. W operacie niejasno określono rolę zamknięć wlotu do młynówki. Istniejące zamknięcia zaznaczone na profilu podłużnym i przedstawione na fotografiach powinny dawać możliwość całkowitego odcięcia dopływu do młynówki oraz nie powinny powodować obniżenia poziomu wody na jazie poniżej poziomu odpowiadającego Qn. Poza tym, nie określono warunków przeprowadzenia wód wezbraniowych przez jaz. Niejasny jest także zapis pkt 6 operatu wodnoprawnego dotyczącego rodzaju urządzeń pomiarowych i zależności pomiędzy poziomem wody, a wysokością otwarcia zasuwy. Brak jest bowiem krzywej wydatku wody wypływającej spod zasuwy, przy założeniu utrzymania warstwy wody przelewającej się przez koronę jazu, odpowiadającej wielkości przepływu Qn. Ponadto nie określono obowiązków inwestora wobec osób trzecich. W operacie znajduje się jedynie zapis, że obowiązki zostaną szczegółowo określone w umowie z administratorem potoku, ale nie wskazano, jakie to będą obowiązki i wobec kogo zostaną nałożone. Nie podano sposobu postępowania w przypadku zatrzymania działalności lub awarii i uszkodzenia urządzeń pomiarowych. Nie określono form ochrony przyrody w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód. Nie ma dokładnego opisu urządzeń służących do poboru wody - brak bowiem podstawowych parametrów charakteryzujących urządzenia wodne, np. parametrów technicznych zainstalowanych turbozespołów w elektrowni wodnej, w tym zakresu pracy turbin i osiąganych mocy. Nie określono w jakich warunkach (przy jakich stanach wody) może pracować elektrownia i jaka jest charakterystyka turbin. Nie określono, jaka jest planowana wielkość produkcji energii elektrycznej - brak bowiem krzywych sum czasów trwania przepływów i spadów, przy których możliwa jest produkcja energii. W części graficznej operatu nie oznaczono na planie sytuacyjno - wysokościowym zamknięć wlotu ujęcia, co sugeruje, że zamknięć takich nie ma. Tymczasem profil podłużny i fotografie świadczą o tym, że istnieją zamknięcia tj. zasuwa w sekcji szerokości 1,80 m - zamknięta oraz zasuwa w sekcji szerokości 1,15 m z możliwością otwarcia jej na wypływ spod zasuwy. Dalej organ wskazał, że w operacie hydrologicznym (stanowiącym część V operatu wodnoprawnego) przepływy rzeki w przekroju opracowania, obliczono na podstawie prostej zależności QP=QW Ap/Aw. Taki sposób obliczeń jest nieprawidłowy. Do transponowania przepływu ze zlewni kontrolowanej na niekontrolowaną stosuje się wzór: QP=QW (Ap/Aw)n Dla zlewni regionu Karpat i wyżyn stosuje się wykładnik potęgowy n = 0,69 ( według publikacji B. Jaworska, A. Szuster, B. Utrysko "Hydraulika i hydrologia"). Wynika stąd, że przepływy charakterystyczne są w rozpatrywanym przekroju o ok. 7,2% większe. Wobec powyższego, organ odwoławczy stwierdził, że przedstawiony operat wodnoprawny nie spełnia wymogów prawnych, a więc nie może stanowić podstawy do dzielenia pozwolenia wodnoprawnego. W decyzji, podobnie jak w operacie wodnoprawnym, nie określono ograniczeń wynikających z konieczności zachowania przepływu nienaruszalnego. Nie wskazano sposobu prowadzenia pomiarów ilości wody i sposobu postępowania w przypadku uszkodzenia urządzeń pomiarowych. Nadto cel i zakres korzystania z wód oraz warunki wykonywania pozwolenia wodnoprawnego zostały określone w sposób nieprecyzyjny. W decyzji organu I instancji wskazano, że woda pobierana będzie tylko na potrzeby małej elektrowni wodnej. Natomiast może być pobierana również w celu regulacji położenia zwierciadła wody w młynówce (zrzuty przez przelewy boczne). Nie określono w żaden sposób zakresu uczestnictwa w kosztach zarybiania. Co istotne, przedłożona w toku postępowania ekspertyza specjalisty ichtiologa dotycząca strat powstających, w wyniku eksploatacji ujęcia jest niemiarodajna. Ekspertyza na podstawie wyliczeń, określa ilość sztuk narybku pstrągów na obszarze oddziaływania inwestycji w liczbie 1070. Jednocześnie opracowanie to, określa straty w ichtiofaunie w liczbie 1070 sztuk. Natomiast nie wynika z ekspertyzy, na jakiej podstawie ustalono, że straty wyniosą 100% narybku. Proponowane rozwiązanie budowy przepławki posiada wadliwą konstrukcję. Brak właściwego profilu podłużnego nie pozwala na odniesienie się do wysokościowego usytuowania budowli. Okoliczność ta była podnoszona w toku postępowania pierwszoinstancyjnego. Organ w zaskarżonej decyzji, udzielił pozwolenia wodnoprawnego na budowę tej przepławki, uzasadniając, że projektant odpowiada za prawidłowe opracowanie dokumentacji. Takie stanowisko organu jest błędne. Rolą organu prowadzącego postępowanie jest ocena materiału dowodowego, ustalenie na tej podstawie stanu faktycznego i następnie wydanie rozstrzygnięcia. Jeżeli materiał dowodowy, nie pozwala na ustalenie stanu faktycznego, to rozstrzyganie w takiej sytuacji, należy uznać za arbitralne. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł A.K. podnosząc, że udzielenie przez Starostę T. pozwolenia wodnoprawnego poprzedzone było 2,5 letnim postępowaniem z bieżącym powiadamianiem wszystkich zainteresowanych instytucji i stron postępowania o jego przebiegu oraz przyjmowaniu wniosków i uwag, które były wnioskodawcy przekazywane celem wyjaśnienia i ustosunkowania się do nich. Przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne zostało obwarowane bardzo szczegółowymi warunkami precyzującymi zasady korzystania z wody oraz urządzeń. Wszystkie zastrzeżenia stron zostały przez skarżącego wyjaśnione. Zaznaczył, że zakład, który użytkuje istnieje w tym miejscu od XVIII wieku i wcześniej stanowił własność jego przodków. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania. Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. uchylająca w całości decyzję Starosty o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wskazać należy, że decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem art. 127 ust. 7 ustawy Prawo wodne. Przepis ten reguluje pojęcie strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego i stanowi (wg. stanu prawnego z przed nowelizacji z 18 marca 2011 r.), że stroną postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest ubiegający się o nie wnioskodawca, właściciel wody, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, a także właściciel urządzenia wodnego, władający powierzchnią ziemi oraz uprawniony do rybactwa znajdujący się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Analizując decyzję organu I instancji nie sposób stwierdzić w oparciu o jakie kryteria organ ten ustalił krąg stron postępowania. Z kolei już samo stwierdzenie uchybienia w tym zakresie pozwala, bez dalszego badania takiej decyzji, na jej uchylenie, bowiem sytuacja w której strona nie brała bez własnej winy udziału w postępowaniu stanowi odrębną od naruszenia prawa materialnego i innego naruszenia przepisów postępowania, przesłankę do uchylenia zaskarżonego aktu. Przesłanka braku udziału strony w postępowaniu uwzględniana jest przez sąd administracyjny z urzędu, który zobowiązany jest dokonać kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu, w kontekście wszystkich obowiązujących przepisów prawa. Podkreślić przy tym należy, że w myśl art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a., w przypadku naruszenie przez organ prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, sąd administracyjny zobligowany jest do uchylenia zaskarżonego aktu bez konieczności dokonywania oceny, czy stwierdzone uchybienie miało i ewentualnie jaki wpływ na wynik postępowania administracyjnego. Jak wynika z treści przepisu, dokonanie takiej oceny jest konieczne w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a.), czy też w wypadku naruszenia innych przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.). Niezależenie od powyższego naruszenia wskazać należy, że sporządzony na potrzeby niniejszej sprawy operat wodnoprawny - będący zasadniczym dokumentem, stanowiącym podstawę oceny przez organ administracji, czy pozwolenie wodnoprawne może zostać w danym przypadku wydane - nie spełnia wymogów określonych w art. 132 ustawy Prawo wodne. Zgodnie z tym przepisem operat sporządza się w formie opisowej i graficznej (ust. 1). Część opisowa operatu zwiera wyszczególnienie celu i zakresu zamierzonego korzystania z wód (ust. 2 pkt 2a), stanu prawnego nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, z podaniem siedzib i adresów ich właścicieli (ust. 2 pkt 2c), obowiązków ubiegającego się o wydanie pozwolenia w stosunku do osób trzecich (ust. 2 pkt 2d), planowany okres rozruchu i sposób postępowania w przypadku rozruchu, zatrzymania działalności bądź wystąpienia awarii lub uszkodzenia urządzeń pomiarowych oraz rozmiar, warunki korzystania z wód i urządzeń wodnych w tych sytuacjach (ust. 2 pkt 6) informację o formach ochrony przyrody utworzonych lub ustanowionych na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, występujących w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych (ust. 2 pkt 7). W operacie wodnoprawnym sporządzonym w niniejszej sprawie obowiązki wobec osób trzecich nie zostały określone, wskazano jedynie że zostaną one szczegółowo podane w umowie z administratorem potoku. W operacie nie wskazano również sposobu postepowania w przypadku zatrzymania działalności lub awarii i uszkodzenia urządzeń pomiarowych. Nie zawarto również informacji o formach ochrony przyrody występujących w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy w przedmiotowym operacie nie określono stanu prawnego nieruchomości znajdujących się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód i planowanego urządzenia wodnego. W operacie wskazane zostały jedynie nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa oraz działki stanowiące własność skarżącego. W operacie nie zawarto natomiast informacji o pozostałych terenach znajdujących się w zasięgu oddziaływania elektrowni wodnej. W wyniku zaniechania określenia nieruchomości znajdujących się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód, także część graficzna operatu została sporządzona nieprawidłowo, bowiem pominięto tereny przyległe, czym naruszono art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo wodne. Przepis ten stanowi, że część graficzna operatu zawiera plan urządzeń wodnych i zasięg oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, z oznaczeniem nieruchomości wraz z ich powierzchnią, naniesiony na mapę sytuacyjno-wysokościową terenu. Powyższe uchybienia miały z kolei bezpośredni wpływ na nieprawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania, jak wskazano na wstępie. Wskazać przy tym należy, że ze znajdującego się aktach administracyjnych wpisu z rejestru gruntów wynikają inne dane, niż te, które podano w operacie wodnoprawnym. Operat wodnoprawny sporządzony został również w sposób naruszający art. 132 ust. 2 pkt 2 a ustawy prawo wodne, bowiem w operacie nie określono warunków przeprowadzania wód wezbraniowych przez jaz. Ponadto w sposób niejasny określono rodzaj urządzeń pomiarowych służących do rejestracji oraz pomiaru poboru wody. Brak jest także danych technicznych tych urządzeń np. turbozespołów zainstalowanych w elektrowni, w tym zakresu pracy turbin i osiąganych mocy. Nie wskazano przy jakich stanach wody może pracować elektrownia, ani też nie podano jaka jest planowana wielkość produkcji energii elektrycznej. Powyższe uchybienia naruszają art. 132 ust. 4 w myśl którego operat na podstawie, którego wydaje się pozwolenie wodnoprawne na pobór wód powinien zawierać: określenie w m3 wielkości maksymalnego godzinowego, średniego dobowego oraz maksymalnego rocznego poboru wody (pkt 1), opis techniczny urządzeń służących do poboru wody (pkt 2), określenie rodzajów urządzeń służących do rejestracji oraz pomiaru poboru wody (pkt 3). Dalej wskazać należy, że słusznie organ odwoławczy podniósł, iż w decyzji organu I instancji nie określono w sposób jednoznaczny celu i zakresu korzystania z wód. Zaznaczyć należy, że przepis art. 128 ust. 1 ustawy Prawo wodne wymaga by w pozwoleniu wodnoprawnym ustalono się cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki. W pojęciu "zakres", użytym w w/w przepisie, mieści się niewątpliwie ścisłe oznaczenie terenu, jakiego dotyczy zamierzony szczególny sposób korzystania z wód. W decyzji organu I instancji wskazano, że woda pobierana będzie tylko na potrzeby małej elektrowni, a równocześnie wskazano, iż woda może być pobierana w celu regulacji położenia zwierciadła wody w młynówce. Nie określono także w decyzji pierwszoinstancyjnej zakresu uczestnictwa w kosztach zarybiania. W końcu nie określono na czym maja polegać obowiązki i prawa stron, a jedynie zobowiązano skarżącego do zawarcia umowy z Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w K. , celem określenia tych praw i obowiązków. Nie określono także które zamknięcia powinny być otwarte, a które zamknięte przy przepływach wód powodziowych. Wskazane okoliczności powodują, że decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem wymogów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a ustalenia dokonane przez organ I instancji nie dawały podstaw do udzielania wodnoprawnego na wskazanych warunkach. Analizując stwierdzone uchybienia organu I instancji w kontekście zasadności zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. stwierdzić należy, że organ ten zasadnie uznał, iż zachodzi podstawa do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, Decyzja ta bowiem została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że zarzuty skargi okazały się bezzasadne. Z tych przyczyn, na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalono.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło