II SA/Kr 791/18

WyrokWSA w Krakowie2018-09-25

Skład orzekający: Magda Froncisz, Jacek Bursa, Tadeusz Kiełkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zastosował przepisy dotyczące kar pieniężnych za mieszanie odpadów komunalnych, w szczególności w kontekście daty wszczęcia postępowania administracyjnego i ewentualnego zastosowania przepisów o administracyjnych karach pieniężnych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kluczowe było ustalenie daty wszczęcia postępowania administracyjnego, która w ocenie sądu przypadała na 7 czerwca 2017 r., co skutkowało koniecznością zastosowania przepisów Działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących administracyjnych kar pieniężnych. Organ nie zastosował tych przepisów, w tym art. 189f kpa, co mogło wpłynąć na wynik sprawy, zwłaszcza w kontekście oceny, czy zachodzą podstawy do odstąpienia od nałożenia kary.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na Firmę A za mieszanie selektywnie zbieranych odpadów komunalnych ze zmieszanymi odpadami. Organ I instancji nałożył karę, uznając, że doszło do mieszania odpadów we wrześniu i październiku 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Firma A złożyła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym dwukrotne ukaranie za ten sam czyn oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów. WSA uchylił obie decyzje, uznając, że organ naruszył przepisy postępowania, nie stosując prawidłowo przepisów o administracyjnych karach pieniężnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie : Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2018 r. sprawy ze skargi Firma A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za mieszanie selektywnie zbieranych odpadów komunalnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej Firma A kwotę [...]zł (słownie: [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 29 grudnia 2017 r. znak: [...] wymierzył [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. karę pieniężną w wysokości [...] zł za mieszanie selektywnie zbieranych odpadów komunalnych ze zmieszanymi odpadami komunalnymi. Powodem rozstrzygnięcia było uznanie, ze strona dopuściła się mieszania selektywnie zebranych odpadów komunalnych ze zmieszanymi odpadami komunalnymi w dniach 20 września 2016r. przy ul. [...] oraz 20 października 2016r. na terenie sektora trzeciego w K.. Potwierdzeniem jest przyjęcie i zaakceptowanie noty księgowej nr [...] z dnia 17 listopada 2016r. wystawionej przez [...] Sp z o.o. wystawionej jako kara umowna. Wskazano, że odbiór selektywnie zebranych na nieruchomościach odpadów zgodnie z harmonogramem oraz zeznaniami K. S., K. F. i A. S. winien mieć miejsce 19 września 2016r. , natomiast odbiór miał miejsce 20 września 2016r. (potwierdzają to zapisy GPS), podczas gdy pojazd R. K. sp. z o.o. przeznaczony do odbioru odpadów komunalnych zmieszanych nie powinien znajdować się na tej ulicy zgodnie z harmonogramem. Po ukończeniu usług odbioru selektywnie zebranych odpadów pojazd [...] kontynuował odbiór odpadów zmieszanych, o czym świadczy uruchomienie urządzenia wrzutowego. Nadto wskazano na dokumentację fotograficzną z 20 października 2016r. która potwierdza mieszanie odpadów (widoczne żółte worki przeznaczone do selektywnego zbierania odpadów), nadto znajdowały się w tylnej części powierzchni ładunkowej. Wskazano podstawy do nałożenia kary, i zwrócono uwagę, iż uprzednio nałożono na [...] karę w 2013r. za podobny delikt. Spółka została przejęta przez R. sp z o.o. Odwołanie złożyła R. K. Sp z o.o. zarzucając naruszenie: a) art. 7, 77 i 80 kpa poprzez brak wyczerpującego i rzetelnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, z pominięciem istotnych okoliczności; b) art. 107 § 3 w zw. z art. 8 i 11 kpa poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób lakoniczny i niewyczerpujący, c) naruszenie prawa materialnego tj. art. 9x ust. l pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez bezzasadne nałożenie kary, d) naruszenie prawa materialnego tj. art. 9x ust. l pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 189 f kpa poprzez nałożenie przez organ na Spółkę kary pomimo, że spółka komunalna posiadająca 100% udziałów organu nałożyła już wcześniej za przedmiotowa sytuację karę umowną, co w efekcie powoduje dwukrotne nałożenie kary za ten sam rzekomo popełniony czyn, e) naruszenie prawa procesowego tj. art. 189 f kpa w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji w zw. z jej art. 2 poprzez zastosowanie dwukrotnego środka represyjnego. W uzasadnieniu odwołania podkreślono, iż odwołujący nie ma wpływu na okoliczności związane z działaniem właścicieli nieruchomości w gminach, czy dokonują oni właściwej segregacji odpadów, a także na ewentualne mieszanie odpadów w różnych pojemnikach. Tym samym kara została nałożona za działania na które podmiot obciążony nie ma żadnego wpływu. Wskazano, że odpowiedzialność nie może mieć charakteru absolutnego co potwierdza TK i doktryna. Wskazano na często niewłaściwe postępowanie mieszkańców z odpadami i konieczność propagowania właściwych postaw. W tym kontekście wniosek dot. dokumentów odnośnie kontroli mieszkańców jest zasadny. Zakwestionowano jako główny dowód w sprawie notę księgową wystawioną przez [...] Sp z o.o. to jest przez spółkę zależną organu I instancji. Zdaniem odwołującego organ I instancji nie zgromadził żadnego dowodu na okoliczność tego, że strona dokonała mieszania odpadów. Postępowanie winno być poprzedzone ustaleniem czy spółka miała jakikolwiek wpływ i możliwość wpłynięcia na mieszanie odpadów. Zakwestionowano jako nieprawidłowe oparcie się wyłącznie na nocie księgowej. Wskazano iż nieprawidłowym jest nałożenie powtórnie kary za ten sam czyn, w sytuacji gdy Spółka poniosła karę umowną. Przywołano orzecznictwo i piśmiennictwo w tym zakresie. Zaznaczono nadto, iż kara przedmiotowa w stosunku do Spółki pod nową nazwą jest wymierzana po raz pierwszy i adekwatną ewentualnie mogłaby być kwota [...]zł Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 16 kwietnia 2018r. nr [...], na podstawie art. 9e ust. 2, art. 9 x ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U.2017 póz. 1289 ze zm. ) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podzielając prawidłowość ustaleń organu I instancji i jego ocenę wskazano, iż zgodnie z art. 9f ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, gdy podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości stwierdzi, że właściciel nieruchomości nie dopełnia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, wtedy podmiot ten przyjmuje od właściciela nieruchomości wszystkie odpady komunalne jako zmieszane odpady komunalne jednakże powiadamia o tym gminę, która podejmuje odpowiednie działania. W rozważanej sprawie takiego powiadomienia ze strony odbierającego odpady nie było, aby można było uznać, iż nie doszło do mieszania odpadów i zdjęcia odpowiedzialności z odbierającego odpady. Wbrew twierdzeniom odwołania już z dokumentacji fotograficznej z oznaczoną datą wynika, iż w dniu 20 października 2016r. doszło do zmieszania odpadów. Na zdjęciach uwidoczniona jest znaczna ilość worków w kolorze żółtym w których odbierane są odpady segregowane (k. 40 i 41). Pismem zaś z dnia 25 października 2016r. tj. zaraz po zdarzeniu [...] Sp z o.o. wystosowało pismo do Lidera Konsorcjum wskazując w nim, iż w dniu 20 października 2016r. samochód firmy [...] o numerze rejestracyjnym [...] (widoczny na zdjęciu k 44 i 43) przywiózł do Instalacji Mechaniczno-Biologicznego Przetwarzania Odpadów Komunalnych [...] wraz z niesegregowanymi odpadami odpady w "żółtych workach", poinformowano także o zdarzeniu wcześniejszym tj. z 20 września 2016r. dot. przywiezienia odpadów samochodem [...] z ul. [...], co potwierdza zapis GPS. Pismo sporządzono zaraz po zdarzeniach, wpłynęło ono do R. sp. z o.o. 25 października 2016r. (tak data prezentaty na piśmie), co istotne w odpowiedzi Prezes Zarządu R. K. Sp z o.o. jak i Członek tego Zarządu w piśmie z 26 października 2016r. wyjaśnili, iż w przypadkach wskazanych w treści pisma [...] sp z o.o. pracownicy Spółki pozostają w błędnym przekonaniu o swoim prawidłowym postępowaniu, "rzeczywiście odebrali pojazdem, przeznaczonym do odbioru odpadów zmieszanych, odpady znajdujące się z żółtych workach". Dodatkowo wyjaśniając przyczyny tego stanu rzeczy wskazano m.in. na fakt wystawienia tych worków po terminie odbioru odpadów gromadzonych w żółtych workach oraz uznanie przez pracowników Spółki, że z uwagi na umieszczenie tych odpadów w workach, po ich wysypaniu w instalacji możliwe będzie wybranie worków. Nadto wskazano o wyciągnięciu konsekwencji służbowych w stosunku do pracowników odpowiedzialnych za przedmiotowe przypadki. Powyższe pismo R. Sp z o.o. w którym przyznano, iż doszło do zdarzeń, kwestionowanych w późniejszych pismach i odwołaniu zostało sporządzone 26 października 2016r., a więc w niewielkim odstępie czasowym od zdarzeń w bezpośredniej reakcji na pismo z 25 października 2016r., stąd wartość dowodową tego pisma należy ocenić jako decydująca. Dowody te są zatem przydatne do oceny stanu faktycznego sprawy, i potwierdzają, iż doszło do mieszania selektywnie zebranych odpadów komunalnych ze zmieszanymi odpadami komunalnymi odbieranymi od właścicieli nieruchomości. W tym kontekście niezasadny jest zarzut, iż organ I instancji nie zgromadził żadnego dowodu na okoliczność tego, że odwołująca strona dokonała mieszania odpadów. Dodatkowo także przeprowadzono dowody z przesłuchania świadków, które tylko potwierdzają powyższy stan. Z zeznań K. S., K. F. i A. S. wynika, iż odbiór selektywnie zebranych na nieruchomościach odpadów zgodnie z harmonogramem winien mieć miejsce 19 września 2016r., natomiast odbiór miał miejsce 20 września 2016r. (potwierdzają to zapisy GPS), i pojazd [...] K. sp. z o.o. przeznaczony do odbioru odpadów komunalnych zmieszanych nie powinien znajdować się na tej ulicy zgodnie z harmonogramem. Po ukończeniu usługi odbioru selektywnie zebranych odpadów pojazd [...] kontynuował odbiór odpadów zmieszanych, o czym świadczy uruchomienie urządzenia wrzutowego. Zdaniem Kolegium dowody w sprawie tj. materiał fotograficzny, pismo R. z 2016r. , pismo M. z 2016r. , zeznania świadków K. S., K. F. i A. S. potwierdzają, iż doszło do mieszania selektywnie zebranych odpadów komunalnych ze zmieszanymi odpadami komunalnymi odbieranymi od właścicieli nieruchomości. W powyższym kontekście niewiarygodne zdaniem Kolegium są wyjaśnienia świadka P. N. z 3 sierpnia 2017r., iż wobec zgłoszenia o zalegających odpadach, w dniu 20 października 2016r. dokonano tylko rekonesansu czy odpady rzeczywiście zalegają i ich tam według relacji kierowcy nie było. Zresztą świadek ten nie zakwestionował jednocześnie, iż wśród odpadów znalazły się żółte worki przeznaczone do odpadów segregowanych. Nałożenie kary było zdaniem Kolegium zasadne. Przepis zakazuje mieszania segregowanych i niesegregowanych odpadów, a w przypadku gdy przedsiębiorca się dopuszcza takiej praktyki przewiduje możliwość nałożenia kary. W sprawie w sposób bezsporny ustalono i udokumentowano tę okoliczność. Zdaniem Kolegium nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 189 f kpa. Przepis ten bezpośrednio nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, albowiem postępowanie w sprawie zostało wszczęte z urzędu w dniu 31 maja 2017r., natomiast dział IV a Administracyjne kary pieniężne obowiązuje od l czerwca 2017r. W myśl przepisu przejściowego art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy -Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017, póz. 935) do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. l, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1. Oznacza to, że stosuje się do spraw takich jak rozważana tj. wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowych przepisów kpa, przepisów tego kodeksu w starym brzmieniu, z wyjątkiem przepisów o mediacjach (art. 96a-96n k.p.a). Kara umowna którą poniosła lub może ponieść Strona nie stanowi kary administracyjnej wcześniej już nałożonej przez inny uprawniony organ, nie jest to także kara za wykroczenie, czy kara za przestępstwo. Rozciąganie zatem wskazanego przez Stronę stanu faktycznego tj. obciążenia karą umowną jako podwójnego ukarania za to samo zachowanie, także w świetle aktualnie obowiązujących przepisów o karach administracyjnych nie ma żadnego uzasadnienia. Kara umowna ma inne źródło tj. swoją podstawę znajduje w umowie pomiędzy stronami w formie dodatkowego zastrzeżenia na wypadek nienależytego wykonania zobowiązania. Odnosząc się również do wskazania odwołania, iż na zasadzie analogii z regulacją ustawy o odpadach mogłaby być nałożona ewentualnie kara w wysokości [...] zł Kolegium stwierdziło, iż takie działanie byłoby działaniem bez właściwej podstawy prawnej, a nawet działaniem rażąco naruszającym prawo. Przepisy ustawy o czystości i porządku w gminach regulują bowiem samodzielnie zarówno przesłanki wymierzenia kary jak i jej wysokość w widełkach "od 10.000 - do 50.000", stąd tylko w tym zakresie możliwe jest nałożenie kary, brak jest luki prawnej która pozwalałaby e w. na zastosowanie analogii. W myśl art. 9zc ustawy przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych w tym przedmiotowej właściwy organ bierze natomiast pod uwagę stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu. Nie jest kwestionowany przez odwołująca stronę fakt, iż wcześniej w 2014r. odwołujący został już ukarany administracyjną karą pieniężną w oparciu o art. 9x ustawy, jednakże jak wyjaśniono w odwołaniu kara została nałożona na Spółkę jednakże jej status właścicielski, polityka firmy, standardy były inne niż obecnie. W dniu 4 grudnia 2015r. nastąpiła zmiana nazwy spółki tj. z Przedsiębiorstwa usług komunalnych [...] Sp z o.o. na R. K. Sp z o.o. w związku z przejęciem 100% udziałów w kapitale zakładowym przez grupę R.. Zmiana nazwy spółki nie wpływa na prawa Spółki w sytuacji gdy w całości R. Sp z o.o. przejął Spółkę [...]( ten sam nr REGON, MP, KRS) , stąd prawidłowo uznano, iż dotychczasowa działalność podmiotu tj. ponowienie deliktu w postaci mieszania odpadów segregowanych i niesegregowanych ma wpływ na wymiar kary. Nadto nie bez znaczenia pozostaje też mieszanie odpadów w dwóch terminach wyżej wskazanych tj. we wrześniu i w październiku 2016r., jaki w istocie skutki środowiskowe jakie działanie to powoduje. Głównym celem polityki gospodarki odpadami jest zapobieganie ich powstawaniu "u źródła", następnie wykorzystywanie ich (recykling), a dopiero w przypadku, gdy nie jest to możliwe, unieszkodliwianie ich w inny sposób niż składowanie. Mieszanie ze sobą odpadów segregowanych i niesegregowanych powoduje, że w istocie cele środowiskowe nie mogą zostać osiągnięte. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła R. K. Sp. z o.o. powtarzając zarzuty zawarte w odwołaniu, nadto zarzucając naruszenie prawa procesowego, tj. art. 189d pkt 1, 2 i 5 w zw. z 189f §1 ust. 1 kpa przez wymierzenie Skarżącej niewspółmiernie wysokiej kary pieniężnej. W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację o braku zawinienia strony – braku wpływu na mieszanie odpadów oraz zarzuty, że organ bezpodstawnie odmówił przeprowadzenia dowodów w zakresie przedłożenia dokumentacji na okoliczność wykazania, czy podejmowane były kontrole właścicieli nieruchomości w zakresie przestrzegania obowiązku selektywnej zbiórki odpadów, ile tych kontroli było jakie były wnioski. Dowód w postaci noty księgowej jest niewystarczający i niewiarygodny jako wystawiony przez podmiot zależny od gminy. W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargi skarżony organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Skarga zasługuje na uwzględnienie z powodu naruszenia przez organ przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności podkreślić jednak należy, że absolutnie bezzasadne są zarzuty strony skarżącej, że organ bezpodstawnie ustalił aby strona skarżąca dokonała zmieszania odpadów selektywnie zbieranych z odpadami zmieszanymi. Materiał dowodowy istotny dla sprawy jest zebrany kompletnie i został przez organy wnikliwie i prawidłowo oceniony. Zaznaczyć należy, że w sprawie przesłuchano wielu świadków, których zeznania zostały przez organ rzetelnie przeanalizowane, a motywy oceny tych zeznań zostały jasno i przejrzyście przez organ przedstawione. W sprawie zebrano też dokumentację fotograficzną i z odczytów GPS. Kompleksowa analiza zebranego materiału dowodowego prowadzi do jednoznacznych konstatacji, że strona skarżąca (a konkretnie jej pracownicy) w dniach 20 września i 20 października 2016 roku dokonali zmieszania odpadów selektywnie zbieranych z odpadami zmieszanymi, odbierając pojazdem przeznaczonym do odbioru odpadów zmieszanych, odpady selektywnie zbierane w żółtych workach i dokonując i zmieszania. Na tej płaszczyźnie nie bez znaczenia pozostaje przy tym ocena treści pisma z 26.10.2016 roku (k. 35 akt administracyjnych) jakie wystosowała strona skarżąca, przyznając fakt zmieszania odpadów i tłumacząc co było tego przyczyną. Znaczenie dowodowe tego pisma zostało przedstawione przez organ w decyzji, a wyrażoną przez organ ocenę należy w pełni zaaprobować. Dlatego zupełnie bez znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego pozostaje fakt, czy Gmina K. apelowała do mieszkańców o niemieszanie odpadów, ponieważ zmieszanie odpadów w przedmiotowym wypadku nie polegało na tym, że skarżąca dostarczyła żółte worki przeznaczone do selektywnego zbierania odpadów, a w środku nich znajdowały się odpady zmieszane przez mieszkańców, lecz na tym, że to strona skarżąca żółte worki z selektywnie zebranymi odpadami, odebrała pojazdem przeznaczonym do odbioru odpadów zmieszanych, dokonując przy tym zmieszania tych wszystkich odebranych odpadów. Nie są trafne również zarzuty skargi, dotyczące błędnego zastosowania art. 9x ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach albowiem z przyczyn prawidłowo wskazanych przez organ w uzasadnieniu decyzji, w sprawie nie znajdują zastosowania przepisy ustawy o odpadach. Również na uwzględnienie nie zasługuje zarzut, że strona skarżąca została dwukrotnie ukarana za to samo przewinienie, albowiem jak również zasadnie wskazał organ, kara umowna nie jest karą administracyjną, a struktura własnościowa podmiotu na rzecz którego uiszczono karę umowną, nie ma w tym wypadku żadnego znaczenia. Trafne są natomiast zarzuty nawiązujące do tego, że w sprawie winny znaleźć zastosowanie przepisy Działu IVa kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące administracyjnych kar pieniężnych, który został dodany art. 1 pkt. 41 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw. W myśl art. 18 ustawy nowelizującej, przepisy tego działu weszły w życie 1 czerwca 2017 roku, natomiast w myśl jej art. 16 "Do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1." Dla oceny, czy w sprawie powinny znaleźć zastosowanie przepisy Działu IVa kpa, istotne jest zatem, czy do wszczęcia przedmiotowego postępowania administracyjnego doszło przed 1 czerwca 2017 roku, czy później. Organ stanął na stanowisku, że do wszczęcia postępowania doszło 31 maja 2017 roku, powołując się na datę umieszczoną na zawiadomieniu o wszczęciu postępowania (k. 1 akt administracyjnych). Strona skarżąca, wskazując na datę doręczenia jej tego zawiadomienia tj. 7 czerwca 2017 roku (k. 2 akt administracyjnych), wyraziła stanowisko, że przepisy dotyczące administracyjnych kar pieniężnych, winny w sprawie mieć zastosowanie. W okolicznościach niniejszej sprawy, pogląd skarżącego należy uznać za trafny. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego – co do zasady – nie formalizują sposobu wszczęcia postępowania z urzędu, a zatem nie przewidują orzekania o tym, że postępowanie zostaje wszczęte. W orzecznictwie przyjęto, że za datę wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu należy uznać dzień pierwszej czynności urzędowej dokonanej w sprawie, której postępowanie dotyczy, przez organ do tego uprawniony, działający w granicach przysługujących mu kompetencji, pod warunkiem że o czynności tej powiadomiono stronę (wyrok NSA z dnia 25 listopada 2011 r., II OSK 1679/10, LEX nr 1151992; wyrok NSA z dnia 8 grudnia 1999 r., I SA/Lu 1262/98, LEX nr 40366; wyrok NSA z dnia 26 października 1999 r., III SA 7955/98, LEX nr 43944; postanowienie NSA z dnia 4 marca 1981 r., SA 654/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 15). Zwykle taką pierwszą czynnością urzędową, którą podejmują organy administracji publicznej, gdy zamierzają wszcząć postępowanie z urzędu, jest zawiadomienie strony lub znanych już wówczas stron o wszczęciu postępowania. Powszechnie w literaturze przyjmuje się, że wszczęcie postępowania z urzędu następuje z chwilą podjęcia pierwszej czynności procesowej w sprawie. Pozytywnie należy ocenić te poglądy doktryny, w których przyjmuje się, że taką czynnością będzie przede wszystkim dzień zawiadomienia o wszczęciu postępowania, a w braku takiego zawiadomienia – dzień pierwszego wezwania w sprawie (R. Hauser, Wszczęcie postępowania..., s. 9). Uwzględniając powyższe oraz okoliczności niniejszej sprawy, za dzień wszczęcia kontrolowanego postepowania administracyjnego należy uznać 7 czerwca 2017 roku, czego konsekwencją jest wymóg stosowania w nim przepisów Działu IVa kodeksu postępowania administracyjnego. Analiza ich treści, prowadzi natomiast do konkluzji, że pominięcie niektórych z nich, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z art. 189a § 1 kpa, w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu. W myśl § 2 tego przepisu, w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych m.in. przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej (pkt. 1), czy odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia (pkt. 2), przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. O ile w ustawie ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach uregulowane są przesłanki wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, o tyle nie uregulowano w niej przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia. W sprawie winien zatem znaleźć zastosowanie art. 189f kpa, które tę kwestię od 1.06.2017 roku reguluje. Dlatego w ponownym postępowaniu organ dokona oceny, czy w przedmiotowych wypadkach zachodzą podstawy do odstąpienia od nałożenia administracyjnych kar pieniężnych o których mowa w art. 9x ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach uwzględniając w tym zakresie wskazania art. 189f kpa. Dokonując tej oceny organ weźmie przy tym pod uwagę, że w przedmiotowym wypadku doszło do dwóch odrębnych zdarzeń, polegających na zmieszaniu odpadów selektywnie zebranych z odpadami zmieszanymi i w związku z tym każde z tych zdarzeń winno być odrębnie ocenione z uwzględnieniem przesłanek wymienionych w art. 189f kpa. Ponadto organ dokona uzupełniających ustaleń w zakresie trybu i podstawy prawnej przekształcenia Spółki [...] Sp. z o.o. w spółkę R.. Przyjęcie tożsamości pomiędzy stroną skarżącą, a Spółką [...] Sp. z o.o., musi jednoznacznie wynikać z materiału dowodowego, którego w aktach administracyjnych brak. Wyrażenie przez organ oceny, że ten sam podmiot kolejny raz dokonał zmieszania odpadów (co będzie miało znaczenie również przy zastosowaniu art. 189f kpa) jest w okolicznościach niniejszej sprawy co najmniej przedwczesne i wyrażone kolokwialnie, a nie w oparciu o określone normy prawne kodeksu spółek handlowych i uchwały (uchwałę) o przekształceniu w strukturze w/w spółek. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 205 § 2 w/w ustawy oraz § 2 pkt. 5 w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 1a Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło