II SA/Kr 792/16
PostanowienieWSA w Krakowie2017-01-18
Skład orzekający: Referendarz Renata Ranicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego, polegająca na utrzymywaniu się z niskich świadczeń emerytalnych matki i renty socjalnej skarżącego, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Sytuacja majątkowa i zdrowotna skarżącego, polegająca na utrzymywaniu się jedynie z bardzo niskich świadczeń jego i matki oraz braku możliwości zarobkowych, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i może być stosowana w przypadku osób o trudnej sytuacji materialnej lub gdy środki są bardzo ograniczone.Stan faktyczny
Skarżący J.R. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, a ich łączny miesięczny dochód wynosi 1.531,84 zł. Skarżący choruje na schizofrenię i środki z świadczeń przeznacza na leki.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego J.R. od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Krakowie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi J.B. , M.B. i inni..., na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 23 maja 2016 r. znak : [....] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącego J.R. od kosztów sądowych II) ustanowić dla skarżącego J.R. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek J.R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie skargi na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 23 maja 2016 r.
We wniosku tym skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką J.B. Ich wspólny miesięczny dochód wynosi 1.531,84 zł i składa się na niego świadczenie emerytalne matki w wysokości 734,21 zł oraz renta socjalna skarżącego wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym w wysokości 797,63 zł. Skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości w 1/6 części.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, iż od dzieciństwa ciężko choruje na schizofrenię paranoidalną - urojeniową i środki z uzyskiwanych świadczeń w większości przeznaczane są na zakup lekarstw. Opiekuje się nim matka, z którą mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.).
W ocenie orzekającego sytuacja majątkowa i zdrowotna skarżącego, utrzymywanie się jedynie z bardzo niskich świadczeń jego i matki , brak możliwości zarobkowych uzasadnia decyzję o uwzględnieniu wniosku i zwolnieniu skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowieniu pełnomocnika z urzędu.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie
art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło