II SA/Kr 793/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie : Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędzia WSA Ewa Rynczak Protokolant : Justyna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2012 r. sprawy ze skargi J.J, . R.J. na decyzję Wojewody z dnia 16 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę i rozbiórkę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody na rzecz J.J. i R.J. solidarnie kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. wyroku z dnia 8 października 2012 r. Decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak:[...] Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił H. i W.S. pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowego wraz z przyłączami wody, kanalizacji sanitarnej, przyłączem elektroenergetycznym i rozbudową linii kablowej w G. na dz. nr [...] ,[...] [...] [...] [...] , oraz rozbiórką istniejącej części budynku drewnianego zlokalizowanego na działce nr [...] (pozwolenie obejmowało również wewnętrzną instalację wodno-kanalizacyjną, elektryczną, centralnego ogrzewania oraz gazu). Od w/w decyzji odwołanie wnieśli w terminie J. i R.J. , właściciele sąsiedniej nieruchomości. Odwołujący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucili organowi I instancji nieprawidłowości w przeprowadzonym postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, poprzez uznanie jako wiarygodnego dowodu w sprawie - przedstawionej Ekspertyzy technicznej, która ich zdaniem została sporządzona nierzetelnie, bez wizji wewnątrz ich obiektu, bez zapoznania się z dokumentacją obiektu. Nadto zdaniem odwołujących Ekspertyza nie zawierała informacji dotyczącej wpływu nowej inwestycji na budynki sąsiednie z uwagi na bezpieczeństwo ich budynku. W ocenie odwołujących ekspertyza w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę była zdezaktualizowana. Po rozpatrzeniu w/w odwołania Wojewoda decyzją z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty G. z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...] . W uzasadnieniu organ II instancji napisał, że w toku postępowania odwoławczego ustalono, że lokalizacja projektowanego budynku i projekt budowlany są zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta G. - plan NR 3, zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Miasta G, , z dnia 26 października 2006 r. (Dz. Urz. Województwa [...]). Zdaniem Wojewody Inwestycja znajdowała się w terenach usług komercyjnych o symbolu 6.UC, gdzie obowiązywały następujące zasady zagospodarowania terenów: "1. Utrzymuje się istniejące obiekty usługowe, dopuszczając ich przebudowę i rozbudowę oraz zmianę funkcji; 2. Dopuszcza się lokalizację usług komercyjnych związanych z obsługą terenów mieszkaniowych; 3. Zakaz realizacji obiektów mieszkalnych, produkcyjnych i rzemieślniczych; 4. Obowiązuje uwzględnienie w projekcie zagospodarowania działki, na pow. min 10 % kompozycji zieleni urządzonej". Zdaniem organu II instancji projekt zagospodarowania działki, będący częścią projektu budowlanego był zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Projektowana inwestycja nie należała do przedsięwzięć, dla których wymagane jest postępowanie na podstawie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.). Załączony projekt budowlany został sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane i spełniał wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133 z późn. zm.). Odnośnie kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego - zdaniem Wojewody nie stwierdzono nieprawidłowości. W związku ze spełnieniem wymagań określonych w art. 35 ust. 1 pkt 1 oraz w art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, brak było w opinii organu odwoławczego podstaw prawnych do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W dalszej części uzasadnienia własnej decyzji Wojewoda odniósł się do zarzutów odwołujących (J. i R.J. i stwierdził, że w trakcie prowadzonego postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, inwestor dostarczył na żądanie Starosty G. "Ekspertyzę techniczną" stanu obiektów istniejących, dotyczącą możliwości wykonania przedmiotowego budynku w formie zabudowy "plombowej" na działce nr [...] (k. [...] projektu budowlanego). Zdaniem organu II instancji Ekspertyza ta stanowiła opracowanie o którym mowa w § 206 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 z 2002 r., poz. 690 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem w przypadku budynku, który ma być wzniesiony w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego, budowa powinna być poprzedzona ekspertyzą techniczną stanu obiektu istniejącego, stwierdzającego jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającą oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego obiektu. Dalej Wojewoda stwierdził, że wg Ekspertyzy nowy obiekt zlokalizowany będzie w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącego na działce Nr [...] przy ulicy [...] budynku handlowo-usługowego, będącego własnością odwołujących, oraz pozostałej po rozbiórce części drewnianego budynku handlowego na działkach [...] ,[...] [...] w G. W opinii Wojewody sporządzona została charakterystyka istniejących obiektów, ocena ich stanu technicznego, oraz wnioski i zalecenia, gdzie stwierdzono, że istniejące obiekty nadają się do wykonania w ich bezpośrednim sąsiedztwie - nowego budynku w formie zabudowy "plombowej". W ocenie Wojewody w opisanej sytuacji, szczególnej uwagi wymagał istniejący budynek handlowo-usługowy na działce Nr [...] ulicy [...] drugi budynek sąsiedni o konstrukcji drewnianej był przeznaczony w przyszłości do rozbiórki w całości. Organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z Ekspertyzy budynek handlowo-usługowy na działce Nr powstał w latach 90-tych XX wieku. Ogólny stan techniczny obiektu był bardzo dobry i nie zagrażał bezpieczeństwu użytkowników. W dalszej kolejności organ II instancji podniósł, że przepisy w/w Rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa konstrukcji (Dział V, Bezpieczeństwo konstrukcji, § 203-206), odnoszą się zarówno do projektowania jak i wykonywania budynków i urządzeń z nimi związanych. Oznacza to zdaniem organu odwoławczego, że warunki techniczne dotyczące bezpieczeństwa konstrukcji powinny być uwzględnione zarówno na etapie projektowania oraz postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, jak i na etapie wykonywania robót budowlanych, ponieważ w fazie projektowania nie jest możliwe rozstrzygnięcie wszystkich kwestii technicznych, a zwłaszcza tych które mogą ujawnić się w toku wykonywania robót budowlanych. Wojewoda wskazał, że w zaskarżonej decyzji z dnia sierpnia 2011 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, zostało zawarte rozstrzygnięcie, że roboty budowlane mają być wykonywane zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i pod warunkiem spełnienia wymagań określonych w opiniach i uzgodnieniach. Zdaniem organu odwoławczego odnosiło się to także do przedstawionej Ekspertyzy technicznej, w której we wnioskach i zaleceniach tego opracowania wskazano na konieczność wykonania w pierwszej kolejności - wykopów odkrywkowych przy ścianie sąsiedniego budynku handlowo-usługowego w celu weryfikacji rzeczywistego poziomu posadowienia, ze względu na brak szczegółowych danych i dokumentacji powykonawczej oraz brak możliwości wykonania w zaistniałych warunkach odpowiednich odkrywek (istniejący budynek do rozbiórki i konieczność wykonania zbyt głębokich wykopów). W opinii organu odwoławczego z uwagi na treść Ekspertyzy, nie można było podzielić zarzutu odwołujących, że projekt budowlany nie zawierał ekspertyz odnoszących się do stanu technicznego sąsiednich budynków w celu wyeliminowania zagrożenia dla bezpieczeństwa tych budynków. W ocenie Wojewody wykonanie ekspertyzy technicznej na podstawie § 206 ust. 1 rozporządzenia, mogło być konieczne także po wydaniu pozwolenia na budowę przed rozpoczęciem budowy, jak i w trakcie budowy w celu zapobieżenia zagrożeniom bezpieczeństwa budynków istniejących. Zdaniem Wojewody należało też zwrócić uwagę, na fakt, że okap dachu budynku na działce Nr [...]sięgał poza granice działki sąsiedniej, a projektowany budynek był niższy od budynku istniejącego co pozwalało na stwierdzenie, że budowa przedmiotowej inwestycji nie wiązała się z ingerencją w substancję istniejącego budynku sąsiedniego. Dalej organ II instancji stwierdził, że Ekspertyza techniczna została sporządzona przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Nadto, zdaniem Wojewody, autor Ekspertyzy był również projektantem części konstrukcyjnej projektu budowlanego i złożył stosownie do wymogów art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane - oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. W opinii Wojewody organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest uprawniony do badania rzetelności sporządzonej ekspertyzy, a odpowiedzialność za prawidłowość jej sporządzenia ponosi wyłącznie jej autor. Następnie organu II instancji stwierdził, że projekt budowlany zostały wykonany w czerwcu 2009 r., jego częścią była ekspertyza techniczna, wniosek o pozwolenie na budowę złożono w styczniu 2010 r., postępowanie było kilkakrotnie na wniosek inwestora zawieszane i w efekcie pozwolenie na budowę zostało wydane 23 sierpnia 2011 r. W ty miejscu Wojewoda przyznał, że niektóre elementy zagospodarowania terenu w tym czasie mogły ulec zmianie (budowa na działce Nr [...]) nie miało to jednakże w jego ocenie wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Konkludując Wojewoda napisał, że Ekspertyza dostarczona na żądanie organu I instancji 15 lipca 2011 r. powinna być aktualna na dzień sporządzenia projektu budowlanego, a nie na dzień wydania decyzji pozwolenia na budowę. Pismem nadanym w dniu 24 kwietnia 2012 r. J.J. R.J. i II skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...]Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzucono: naruszenie art. 7, 75 § 1, art.77 § 1 i art.80 kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym uznanie za wiarygodny dowód - wadliwą ekspertyzę techniczną wykonaną bez wizji wewnątrz obiektu skarżących, bez zapoznania się z dokumentacją obiektu, nie zawierającą informacji dotyczącej wpływu nowej inwestycji na budynki sąsiednie, w tym bezpieczeństwo budynku skarżących; zdaniem skarżących sporządzona Ekspertyza nie odnosiła się do warunków gruntowych, gdyż nie została sporządzona opinia geotechniczna dla ustalenia geotechnicznych warunków posadowienia projektowanego budynku; naruszenie art. 8 kpa poprzez brak pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu jedynie o wadliwą ekspertyzę techniczną; sprzeczność ustaleń organu administracji z treścią posiadanych dokumentów poprzez pominięcie faktu, że ekspertyza techniczna w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę była zdezaktualizowana, jak również faktu, iż od dnia wydania decyzji o pozwoleniu na budowę uległ zmianie stan faktyczny na sąsiedniej działce nr [...] ,[...] [..].] , a mianowicie drewniany budynek został całkowicie rozebrany, a na jego miejscu powstał nowy budynek; nieuwzględnienie przez organ II instancji obowiązku wzięcia pod uwagę aktualnego stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydawania decyzji przez organ II instancja. Cyt.: "Stan faktyczny na działce nr [...] uległ zmianie, a niezrealizowanie tego obowiązku łączy się z uchybieniem zasadzie prawdy obiektywnej - art. 7 § 1 kpa". Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości. Ponadto skarżący: na podstawie art. 200 p.p.s.a wnieśli o zasądzenie od organu administracyjnego na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych; na podstawie art. 61 par. 2 pkt. 1 p.p.s.a. wnieśli o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że organ II instancji stwierdził, że przedłożony przez inwestorów tj. Państwa S. projekt budowlany spełniał kryteria określone w obowiązujących przepisach oraz iż przedłożona przez inwestora Ekspertyza techniczna była zgodna, zaś organ nie był uprawniony do badania jej rzetelności, a odpowiedzialność za jej prawidłowość ponosił wyłącznie autor. Zdaniem skarżących jest to rozumowanie błędne. Zgodnie bowiem z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W myśl art. 77 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy. W ocenie skarżących biorąc pod uwagę fakt, iż Ekspertyza techniczna - zawarta w projekcie inwestycji, mająca gwarantować o bezpieczeństwie budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego, posadowionego na działce numer [...] w G. należącego do skarżących, bezpośrednio przyległej do działki numer [...] na której zaplanowano inwestycję H. i W.S. , sporządzona została nierzetelnie, decyzja organów administracji oparta została na niewłaściwym materiale dowodowym i błędnych ustaleniach faktycznych. Ekspertyza techniczna w części dotyczącej budynku będącego własnością skarżących wykonana została bez wizji wewnątrz obiektu, bez wiedzy skarżących, bez zapoznania się z dokumentacją konstrukcyjną obiektu będącą w posiadaniu skarżących. W opinii skarżących nierzetelności w/w opracowania dowodzą nieprawdziwe sformułowania zawarte w jego treści a dotyczące: - niezapoznania się autora Ekspertyzy z dokumentacją konstrukcyjną budynku (kwestia docieplenia budynku); - nieprawdziwe stwierdzenia w Ekspertyzie, że niektóre pomieszczenia poddasza są nieużytkowane; - stwierdzenia w Ekspertyzie, że ławy fundamentowe żelbetowe oraz żelbetowe i betonowe ściany fundamentowe nie posiadają pęknięć, zarysowań czy śladów zawilgoceń – zdaniem skarżących stan faktyczny całkowicie temu zaprzecza, gdyż ściany fundamentowe na styku z budynkiem H. i W. S. na skutek braku odprowadzania wody deszczowej z ich budynku do kanalizacji uległy zawilgoceniu. Ponadto zdaniem skarżących Ekspertyza nie zawiera odniesienia do warunków gruntowych, została wykonana bez odkrywek fundamentów, a także nie zawiera informacji dotyczącej wpływu nowej inwestycji na budynek skarżących . Następnie skarżący podnieśli, że Ekspertyza w dniu wydania zaskarżonej decyzji była zdezaktualizowana. Ich zdaniem Ekspertyza rozważa stan, w którym działka [...] zabudowana była obiektem drewnianym, podczas gdy w dniu wydawania decyzji ([...] sierpnia 2011 roku) prace budowlane wykazywały znaczny stopień zaawansowania, a budynek zrealizowany został do poziomu parteru. Skarżący stwierdzili także, iż wobec tak licznych (ich zdaniem) zastrzeżeń formalnych jak również istotnych wad merytorycznych Ekspertyzy - nie może ona stanowić podstawy dla wydania przez organ administracji decyzji o pozwoleniu na budowę. W odpowiedzi Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., a orzekanie – w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego rodzaju uchybienia wystąpiły w kontrolowanym przez Sąd postępowaniu administracyjnym. Podkreślić bowiem należy, że zaskarżona decyzja rozstrzygała nie tylko o pozwoleniu na budowę ale również o pozwoleniu na rozbiórkę. W dniu 15.07.2011 roku inwestor zmienił bowiem dotychczasowy wniosek i zwrócił się także o pozwolenie na rozbiórkę budynku na działkach [...] i [...] Wniosek ten nie spełniał wymogów formalnych o jakich stanowi art. 33 ust. 4 prawa budowlanego. Tak więc organ winien był w pierwszej kolejności wezwać inwestora do uzupełnienia braków tego wniosku, co będzie jego obowiązkiem w ponownym postępowaniu. Ponadto organ administracji nie poinformował żadnej ze stron, że prowadzi również postępowanie w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę, czym istotnie naruszył art. 10 k.p.a. Podkreślić bowiem należy, że zarówno postanowienie o podjęciu postępowania z 8.08.2011 roku, jak i zawiadomienie z tego dnia wydane w trybie art. 10 § 1 k.p.a., stanowi wyłącznie o postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Również w uzasadnieniu decyzji nie ma słowa dlaczego organ wydał pozwolenie na rozbiórkę, czym istotnie naruszono także art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto w pozwoleniu na rozbiórkę nie zachodzi tożsamość, co do działki, na której ma się znajdować obiekt przeznaczony do rozbiórki. W decyzji wskazuje się wyłącznie działkę nr [...], inwestor wskazał we wniosku działki nr [...] ,[...] , a w projekcie budowlanym w zakresie w jakim dotyczy obiektu przeznaczonego do rozbiórki, mowa jest o działkach nr [...] ,[...] , [...] . wskazać przy tym należy, że zatwierdzony projekt jest błędnie ponumerowany, co uniemożliwia dokładne wskazanie, na której karcie wymienione są wskazane powyżej działki. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, rzeczą organu będzie zatem usunięcie w/w nieprawidłowości oraz zwrócenie się o pełny tekst postanowień planu miejscowego dla terenu planowanego przedsięwzięcia albowiem dołączony fragment nie daje podstaw do wyrażenia jednoznacznej oceny, co do zgodności planowanej inwestycji z postanowieniami planu miejscowego. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i 1c p.p.s.a oraz art. 135 i 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.