II SA/Kr 794/10
PostanowienieWSA w Krakowie2010-08-13
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał trudną sytuację materialną i życiową, powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że jego sytuacja materialna, charakteryzująca się niskimi dochodami z emerytur, znacznymi obciążeniami kredytowymi i kosztami utrzymania domu, uniemożliwia mu pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W związku z tym, zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy przyznać mu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący W.G. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o odmowie zawieszenia postępowania. Po uzupełnieniu braków formalnych i przedstawieniu szczegółowych danych o dochodach (emerytury), wydatkach (raty kredytów, koszty utrzymania domu) oraz braku oszczędności i wartościowych przedmiotów, skarżący argumentował niemożność poniesienia kosztów sądowych. Sąd ocenił przedstawioną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 13 kwietnia 2010 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych
W odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania, skarżący W.G. złożył wniosek o zwolnienie go w całości od kosztów sadowych.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie, wobec tego, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] lipca 2010 roku, pełnomocnikowi skarżącego został przesłany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia, pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W zakreślonym terminie skarżący uzupełnił brak przesyłając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną I.G. . Ich miesięczny dochód wynosi [...] zł i stanowi go emerytura krajowa skarżącego w wysokości [...] zł i emerytura zagraniczna w wysokości [...] zł oraz emerytura jego żony w wysokości [...] zł. W skład majątku skarżącego wchodzi nieruchomość rolna klasy V-VI (łąka i las) wielkości 52 arów 18 metrów. Skarżący nie posiada oszczędności, jak również przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3000 euro.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż jego rodzina od dawna znajduje się w trudnej sytuacji życiowej, materialnej, mieszkaniowej i finansowej. Skarżący i jego żona są emerytami, a świadczenia emerytalne stanowią ich jedyne źródło dochodów. Z pobieranych świadczeń skarżący spłaca raty kredytów zaciągniętych na konieczne wydatki i życie. Miesięczna kwota tych zobowiązań wynosi łącznie 1.040,09 zł ([...]). Miesięczne opłaty związane z utrzymaniem domu (prąd, gaz, śmieci, ścieki i inne) wynoszą 350 zł. Po odliczeniu ponoszonych w miesiącu wydatków na życie pozostaje kwota 396,46 zł. Skarżący, ani jego żona, nie prowadzą gospodarstwa rolnego. Nie posiadają żadnych cennych ruchomości, ani oszczędności. Z uzyskiwanych dochodów nie są w stanie poczynić żadnych oszczędności. Skarżący nie jest zatem w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych związanych z niniejsza sprawą.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 246 § 1 przedmiotowej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 w/w ustawy). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo.
W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada środków na pokrycie kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. Źródłem dochodu rodziny skarżącego są pobierane przez skarżącego i jego żonę świadczenia emerytalne w łącznej wysokości [...] zł. Z pobieranych świadczeń skarżący spłaca zaciągnięte wcześniej, na konieczne wydatki, liczne zobowiązania (kredyty i pożyczki). Sześć rat kredytowych stanowi łącznie kwotę 1.040,09 zł. Wydatki związane z utrzymaniem domu wynoszą 350 zł. Po odliczeniu ponoszonych obciążeń małżonkom G. pozostaje miesięcznie kwota 396,46 zł. Mieszkanie, w którym zamieszkuje rodzina skarżącego od lat objęte jest eksmisją. Skarżący nie posiada oszczędności, jak również przedmiotów wartościowych, które mogłyby być spieniężone celem pokrycia kosztów zainicjowanego postępowania sądowego.
Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżący spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło