II SA/Kr 801/02

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Woś Sędziowie WSA: Mariusz Kotulski ( spr.) Barbara Pasternak Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2006 r. sprawy ze skargi E. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 31 stycznia 2002 r., Nr: [...] w przedmiocie zasiłku stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu l instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej E. N. kwotę 10 ( dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 26.11.200Ir. E. N. (zwana dalej skarżącą) wniosła o udzielenie jej pomocy finansowej w formie zasiłku stałego. W trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 28 listopada 2001 r. E. N. wskazała swoją sytuację majątkową, finansową i rodzinną, a także przedstawiła zaświadczenie lekarskie uprawniające do zasiłku pielęgnacyjnego na rzecz [...] D. N. w okresie od [...].07.2001 do [...].12.2001r. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w tym opierając się na postanowieniu Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. z dnia [...].11.2001r., nr [...] stwierdzającego, że stan zdrowia dziecka powoduje konieczność sprawowania opieki polegającej na stałej, bezpośredniej i osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym oraz rehabilitacyjnym w zakresie uniemożliwiającym podjęcie zatrudnienia przez osobę ubiegającą się o zasiłek stały do ukończenia nauki w szkole w kl. [...] Technikum [...] w roku szkolnym 2002/2003, Kierownik Filii nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. decyzją z dnia [...] grudnia 2001r., nr [...], działając na podstawie § 3 uchwały nr XXXIII/228/91 Rady Miasta Krakowa z dnia 14.10.1991 r. w sprawie utworzenia Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. zmienionej uchwałą nr XIII/107/99 Rady Miasta Krakowa z dnia 17.03.1999r. oraz art. 104, art. 107 i art. 108 k.p.a.; art. 4, art. 11 pkt 1, 2a, art. 27 ust. 1-3a, art. 31b ust.1-6, art. 40, art. 43 ust. 1 oraz art.45 ustawy z dnia 29.11.1990r. o pomocy społecznej (t.j. z 1998r. Dz.U. nr 64, poz.414 z późn. zm.) art. 3 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 4 pkt 2k, art. 16 ust. 6, art. 18 ust. 5, art. 22 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 137, poz. 887 z poźn. zm.), art.8 pkt 17, art.25 ust.l pkt 4, art.31 ustawy z dnia 6.02.1997r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U. nr 28, póz. 153 z poźn. zm.) przyznał E. N. zasiłek stały od dnia [...].11.2001r. do dnia [...].12.2001r. w wysokości 406 zł miesięcznie oraz przyznał świadczenie w formie składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe za ten sam okres. Skarżąca odwołała się od w/w decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wyrażając zdziwienie, że otrzymała zasiłek stały dopiero od dnia 1.11.1002r. skoro [...] D. N. otrzymał zaświadczenie lekarskie stwierdzające prawo do zasiłku pielęgnacyjnego od dnia [...].07.2001 r. do dnia [...].12.2001 r. Uważa, iż w niczym nie zawiniła i to organ administracyjny zbyt długo prowadził sprawę. Decyzją z dnia [...] stycznia 2002r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium omówiło podstawy prawne przyznania pomocy w formie zasiłku stałego oraz zasady udzielania takiej pomocy. Podkreślono, iż w związku z tym, iż skarżąca spełniała przesłanki do otrzymania zasiłku stałego (art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej) - został on przyznany. Prawidłowo również określono okres przyznania tego zasiłku. Ponieważ skarżąca złożyła wniosek o przyznanie zasiłku stałego 26.11.2001r., zatem wnioskowane świadczenie został prawidłowo przyznane od miesiąca, w którym złożono wniosek o przyznanie pomocy (zgodnie z zasadą wyrażoną w art.43 ust.6 ustawy o pomocy społecznej) do dnia 31 grudnia 2001 r. (do wniosku zostało dołączone zostało zaświadczenie uprawniające do zasiłku pielęgnacyjnego od [...].07.2001r. do [...].12.2001r.). W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], skarżąca zarzuciła naruszenie art. 9 k.p.a. oraz powtórzyła swoją wcześniejszą argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie powtarzając motywy zaskarżonego rozstrzygnięcia ponownie szeroko uzasadniając i wyjaśniając stan faktyczny i prawny sprawy oraz ustosunkowując się do zarzutów skargi. Zgodnie z brzmieniem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Zasada ta ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie stwierdzić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny jest upoważniony jedynie do kontroli zgodności z prawem zaskarżonych do niego aktów (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r., Dz.U. nr 153, poz. 1269 prawo o ustroju sądów administracyjnych). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procedury, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art.134 cyt. wyżej ustawy) i dlatego kontroli sądu podlega wyłącznie zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], tryb jej wydania oraz zastosowane przy jej wydawaniu przepisy prawa. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek w zasadzie z innych powodów niż podniosła to skarżąca. Na wstępie uznać należy, iż wbrew twierdzeniom skarżącej, organ administracji I Instancji ustalił początkowy termin przyznania zasiłku stałego zgodnie z jednoznacznym brzmieniem art. 43 ust.6 ustawy o pomocy społecznej, z którego wynika, iż świadczenia pieniężne z pomocy społecznej wypłaca się w okresach miesięcznych, od miesiąca kalendarzowego, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją oraz zgodnie z nie budzącym wątpliwości stanem faktycznym, że wniosek skarżącej złożony został w organie I instancji w listopadzie 2001 r. Zatem przedmiotowy zasiłek stały mógł być ustalony i wypłacony wyłącznie od 1.11.2001 r. Przyczyny dla których wniosek ten nie został przez skarżącą wniesiony wcześniej nie mają znaczenia dla kwestii ustalenia daty początkowej przyznawania tego zasiłku. Podnieść należy, iż w toku rozpatrywania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odwołania skarżącej od decyzji Kierownika Filii nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] grudnia 2001r., nr [...] jednocześnie rozpatrywane było odwołanie skarżącej od decyzji Kierownika Filii nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia 26 listopada 2001r., nr [...]. Umożliwiało to Kolegium, które miało całość materiału dowodowego, a więc i zaświadczenia lekarskie o uprawnieniu D. N. do zasiłku pielęgnacyjnego od [...].01.2001 r. do [...].06.2001r. oraz od [...].07.2001r. do [...].12.2001r. do uwzględnienia tych okoliczności w sprawie, które toczyła się w SKO pod sygn. [...] obejmując swoim orzeczeniem kwestię przyznania zasiłku stałego w odniesieniu do całego okresu objętego w/w zaświadczeniami lekarskim. W takim wypadku sprawa z wniosku skarżącej z dnia 26.11.2001r. mogła być zakończona w sposób formalny. Odnośnie określenia przedmiotu sprawy jednoznacznie należy stwierdzić, że jej przedmiotem było udzielenie pomocy społecznej w formie zasiłku stałego. I w tym zakresie - zastosowanego stanu prawnego - skład orzekający Sądu dopatrzył się uchybień, które mogą mieć istotny wpływ na ocenę prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia. Po pierwsze wskazać należy, iż organy administracyjne (w tym organ odwoławczy - jakim jest SKO) orzekają na podstawie stanu faktycznego i prawnego na moment wydania swojej decyzji. W momencie wydawania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zaskarżonej decyzji tj. na dzień 31.01.2002r. obowiązywał art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej (t.j. z 1998r. Dz.U. nr 64, poz.414 z późn. zm.) w następującym brzmieniu: zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4 cyt. ustawy, a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art.6b ust.3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27.08.1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 i Nr 160, poz. 1082, z 1998 r. Nr 99, poz. 628, Nr 106, poz. 668, Nr 137, poz. 887, Nr 156, poz. 1019 i Nr 162, poz. 1118 i 1126, z 1999 r. Nr 49, poz. 486, Nr 90, poz. 1001, Nr 95, poz. 1101 i Nr 111, poz. 1280, z 2000 r. Nr 48, poz. 550 i Nr 119, poz. 1249 oraz z 2001 r. Nr 39, poz. 459, Nr 100, poz. 1080, Nr 125, poz. 1368 i Nr 129, poz. 1444). Przepis, art.27 otrzymał takie brzmienie z dniem 1.01.2002r. na podstawie art. 1 pkt 5 lit a ustawy z dnia 17.12.2001 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej, ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. 2001r., nr 154, poz.1792). Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie skarżącej winno zatem zastosować stan prawny obowiązujący w momencie orzekania, zwłaszcza, iż ustawodawca nie uregulował tej kwestii odmiennie w przepisach przejściowych. Błędne jest bowiem powołanie się przez Kolegium na brzmienie art.6 ust.2 ustawy z dnia 17.12.200lr., iż do zasiłku stałego przyznanego do dnia wejścia w życie ustawy stosuje się dotychczasowe kryterium dochodowe, a aktualne zaświadczenia lekarskie o stanie zdrowia dziecka dla ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego obowiązują przez okres, na jaki zostały wydane, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2002r., jako na przepis intertemporalny umożliwiający stosowanie przepisu art. 27 ustawy o pomocy społecznej w brzmieniu do 31.12.2001r. i wynikających z niego przesłanek do przyznania takiego zasiłku do spraw wszczętych a nie zakończonych decyzją ostateczną. Otóż powołany art. 6 ust. 2 ma zastosowanie wyłącznie do już przyznanych zasiłków stałych - przyznanych decyzją ostateczną. Zastosowanie takiego brzmienia tego przepisu wynika z potrzeby zastosowania zasady ochrony praw dobrze nabytych i wykluczenia możliwości zastosowania art. 43 ust. 2a ustawy o pomocy społecznej, umożliwiającego zmianę decyzji administracyjnej na niekorzyść strony nawet bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa. W konsekwencji organ odwoławczy winien zastosować przesłanki wynikające z art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w brzmieniu obowiązującym na dzień 31.01.2002r. I tak jeżeli chodzi o kryterium dochodowe rodziny skarżącej, to dla potrzeb zasiłku stałego wynosi ono maksymalnie 976 zł x 1,5 = 1464 zł przy dochodach tej rodziny 1577,55 zł - co wynika z wywiadu środowiskowego z dnia 28.11.200lr. Zatem dochód rodziny przekracza półtorakrotny dochód określony zgodnie z art. 4 ustawy o pomocy społecznej. Po drugie dziecko winno mieć orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27.08.1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Takiego orzeczenia brak w aktach administracyjnych sprawy, a postanowienie Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia [...].11.2001r. nie zawiera orzeczenia o niepełnosprawności D. N. Podsumowując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja o przyznaniu zasiłku stałego oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, zawierają uchybienia mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.