II SA/Kr 802/07
WyrokWSA w Krakowie2008-03-25
Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Barbara Pasternak, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze decyzji administracyjnej osobie fizycznej, dokonane na adres, który nie jest jej miejscem zamieszkania, a o którym organ dowiedział się z pisma strony, jest skuteczne i rozpoczyna bieg terminu do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze decyzji administracyjnej osobie fizycznej, dokonane na adres, który nie jest jej miejscem zamieszkania, nie jest skuteczne i nie rozpoczyna biegu terminu do wniesienia odwołania, jeśli organ administracji publicznej posiadał wiedzę o właściwym adresie strony lub strona zawiadomiła organ o zmianie adresu. W przypadku wątpliwości co do adresu, organ powinien żądać wyjaśnień od strony.Stan faktyczny
Spółka [...] S.A. w K. i A. Z. wnieśli odwołania od decyzji ustalającej warunki zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołań, uznając, że decyzja została prawidłowo doręczona obu stronom. Spółka kwestionowała prawidłowość doręczenia ze względu na wątpliwości co do daty i podpisu na potwierdzeniu odbioru. A. Z. podnosiła, że decyzja nie została jej doręczona prawidłowo, gdyż odebrał ją dozorca, a ona sama nie mieszka pod wskazanym adresem od 1995 roku. WSA w Krakowie oddalił skargę spółki, ale uwzględnił skargę A. Z., uchylając postanowienie SKO.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę spółki [...] S.A. w K., uwzględnił skargę A. Z., uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz A. Z. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Sędziowie: WSA Barbara Pasternak AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2008 r. sprawy ze skarg A. Z. oraz spółki [...] S.A. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu I. oddala skargę spółki [...] S.A. w K.; II. uwzględniając skargę A. Z. uchyla zaskarżone postanowienie; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A. Z. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 24.05.2007r. nr [...], w związku z odwołaniem spółki [...] S.A. w K. oraz A. Z. od wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta K. decyzji z dnia [...].03.2007r. nr [...], na podstawie art. 134 k.p.a. - stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji, wskazując w uzasadnieniu na następujące okoliczności.
Powołaną na wstępie decyzją organ pierwszej instancji ustalił na wniosek Konsorcjum Inwestycyjnego "A" Sp. z o.o. w K. warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna na działkach nr 1, nr 2, nr 3, wraz z infrastrukturą techniczną na działkach tych działkach oraz działkach nr 4, nr 5, nr 6, obr. [...], położonych przy ul. [...] w K.
Od powyższej decyzji odwołanie w imieniu spółki [...] S.A. w K. oraz A. Z. złożył pełnomocnik radca prawny M. M.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy stwierdziło uchybienie przewidzianemu w art. 129 § 2 k.p.a. czternastodniowemu terminowi do wniesienia odwołania od powyższej decyzji organu pierwszej instancji.
Jak wynika z potwierdzeń odbioru znajdujących się w aktach sprawy, zaskarżona decyzja została doręczona spółce [...] S. A. w K., w jej siedzibie, w dniu 12.04.2007r.
A. Z. doręczono zaskarżoną decyzję również w dniu 12.04.2007r., w miejscu zamieszkania, korespondencję odebrał dozorca domu - co stanowi realizację doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 43 k.p.a. i jest prawnie skuteczne.
O rozpoczęciu względem obu skarżących stron biegu terminu do wniesienia odwołania decyduje zatem data 12.04.2007r.
Stosownie do daty stempla pocztowego na kopercie znajdującej się w aktach prawy, pełnomocnik stron złożył odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji za pośrednictwem poczty, w dniu 27.04.2007r. Przewidziany w Kodeksie postępowania administracyjnego czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji nie został zatem dotrzymany, zaś ostatnim dniem, w którym należało je wnieść był 26.04.2007r.
Zgodnie z art. 134 k.p.a. wniesienie odwołania po terminie skutkuje stwierdzeniem przez organ odwoławczy uchybienia terminu do jego złożenia. Brak było w sprawie niniejszej podstaw do o przywrócenia terminu do złożenia środka zaskarżenia na podstawie art. 58 k.p.a., bowiem strony odwołujące się nie zgłosiły stosownego wniosku oraz nie uprawdopodobniły, że uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy. Upływ terminu do wniesienia odwołania powoduje ten skutek, że decyzja nieostateczna wydana przez organ pierwszej instancji nabiera waloru ostateczności. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu jest niedopuszczalne, takie działanie stanowiłoby rażące naruszenie prawa, bowiem oznaczałoby weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości.
Odrębne skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 24.05.2007r. nr [...] złożyły w terminie A. Z. oraz spółka [...] S.A. w K., W obu skargach zakwestionowano powyższe postanowienie w całości, a także zawarto w nich wnioski o uchylenie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 24.05.2007r. nr [...] oraz zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Spółka [...] S.A. w K. zarzucała naruszenie prawa, przez uznanie, że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji została jej doręczona prawidłowo w dniu 12.04.2007r., pomimo pojawiających się wątpliwości, które winny być interpretowane na korzyść strony. Powołując treść art. 46 §1 k.p.a. podnosiła w tym zakresie, że data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru budzi wątpliwość czy (doręczenie miało miejsce 12.04.2007r., czy 13.04.2007r., jak również wskazywała, że znajdujący się tam podpis - w którym nie podano imienia i nazwiska, nie identyfikuje w sposób wyraźny osoby odbierającej pismo.
Skarżąca A. Z. zarzucała naruszenie prawa - w tym przepisy art. 43 k.p.a. i art. 44 k.p.a. - podając, że decyzja organu pierwszej instancji nie została jej doręczona prawidłowo. Wskazując na treść art. 43 k.p.a. w związku z art. 42 k.p.a. podnosiła, że doręczenie zstępcze w trybie tych przepisów może być dokonane w miejscu zamieszkania strony. Skarżąca od 1995r. nie mieszka przy ul. [...], lecz przy ul. [...], zaś jej prawidłowy adres był Urzędowi Miasta K. znany. Jako dalszą okoliczność mającą wpływ na nieskuteczność doręczenia skarżącej decyzji organu pierwszej instancji wskazywała ona, że przedmiotową przesyłkę odebrał ochroniarz. Następnie została ona przekazana do budynku biurowego spółki [...] S.A. w K.. Nastąpiło to 17.04.2007r., co potwierdza otrzymany przez nią egzemplarz decyzji. Powołując pogląd zawarty w wyroku NSA z 14.08.1998r. lSA/Gd/1457/96 ( LEX nr 34760 ), skarżąca wskazywała nadto, że z uzasadnienia postanowienia organu drugiej instancji nie wynika, by dokonujący doręczenia listonosz umieścił informację o doręczeniu zastępczym w oddawczej skrzynce pocztowej lub w drzwiach mieszkania.
Do skargi dołączono kserokopie dokumentów powoływanych w jej treści, tj. niektórych kart dawnego i obecnego dowodu osobistego A. Z., pierwszej strony zaskarżonej decyzji, dwa pisma Urzędu Miasta K.
Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...], w odpowiedziach na skargi wnosiło o ich oddalenie jako bezzasadnych, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Odnośnie skargi A. Z. podkreślało w szczególności, że K. ul. [...] wskazany jest w ewidencji gruntów jako adres skarżącej, która w toku postępowania nie zawiadomiła organu pierwszej instancji o jego zmianie. Zwracało też uwagę na skuteczność wszystkich poprzednich doręczeń kierowanych na ten adres oraz szybką reakcje skarżącej na otrzymywane pisma. Zauważało też, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło nie tylko przez skarżącą, ale również spółkę [...] S.A. w K., działających przez tego samego pełnomocnika, co naprowadza, że powyższe jest skutkiem wadliwego obliczenia przez niego terminu.
Co do zarzutów spółki [...] S.A. w K., Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] zwracało uwagę na fakt, że niebudzącą wątpliwości datę doręczenia skarżącej decyzji organu pierwszej instancji potwierdzają na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wpisy dokonane przez pracownika pod pieczęcią firmową, a także przez listonosza doręczającego decyzję, jak również pieczęć dzienna placówki pocztowej, która odesłała zwrotne potwierdzenie odbioru przedmiotowej decyzji.
Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] wskazywało ponadto na oddalenia późniejszych wniosków stron o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.
Uczestnik K. H. na rozprawie dnia 25.03.2008r. wnosił o oddalenie obu skarg podnosząc, że wbrew odmiennym twierdzeniom spółki [...] S.A., w K. daty na zwrotnym potwierdzeniu odbioru skierowanej do tego podmiotu decyzji organu pierwszej instancji są czytelne, zaś nie pozbawia skuteczności jej doręczenia A. Z. fakt, że wyżej wymieniona miała dwa miejsca zamieszkania.
Uczestnik Konsorcjum Inwestycyjnego "A" Sp. z o.o. w K., po wniesieniu skarg, lecz przed przekazaniem Sądowi akta administracyjnych, złożył pismo procesowe z dnia 9.07.2007r., adresowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], w którym wskazywał na następujące okoliczności.
Odnoście zarzutów spółki [...] S.A. w K. podnosił, że brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do daty doręczenia skarżącej decyzji organu pierwszej instancji, które miało miejsce w dniu 12.04.2007r. Powyższe potwierdzają na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji daty wpisane przez pracownika [...] S.A. w K. pod pieczęcią firmową, a także przez listonosza doręczającego decyzję, jak również pieczęć dzienna placówki pocztowej, która odesłała zwrotne potwierdzenie odbioru przedmiotowej decyzji.
Wyjaśniał ponadto, że adresatem decyzji jest [...] S.A. w K., a nie pracownik spółki odbierający korespondencję. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji znajduje się pieczęć spółki [...] S.A., podpis pracownika, który odebrał korespondencję, a także data jej odbioru. Z treści art. 46 § 1 k.p.a. wynika, że przepisy nie wymagają, aby na potwierdzeniu odbioru wskazywać dane personalne pracownika spółki, który odebrał decyzję. W wyroku NSA z dnia 31.01.1997r. l SA/Lu 514/96 ( LEX nr 29014 ) wskazano, że "domniemywać należy, że pracownik dysponujący pieczęcią osobistą notariusza i potwierdzający odbiór korespondencji jest osobą upoważnioną do odbioru pism", zaś w wyroku NSA z dnia 25.01.2002 r., V SA 1568/01 ( LEX nr 109336 ), że "podpis odbiorcy pisma na pokwitowaniu nie stanowi tak istotnego elementu, jak określenie daty doręczenia. Ż tego też względu brak podpisu nie pozbawia doręczenia skuteczności".
Co do zarzutów skargi A. Z. podawał, że adres – K. ul. [...], wskazany jest w ewidencji gruntów jako adres skarżącej, która w toku postępowania nie zawiadomiła organu pierwszej instancji o zmianie swego adresu. To oznacza, że naruszyła art. 41 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 41 § 2 k.p.a. pisma doręczone pod powyższy adres wywołują skutek prawny, a więc uruchamiają też termin do wniesienie odwołania. Skarżąca w toku całego postępowania bardzo szybko reagowała na pisma skierowane do niej pod ten adres. Załączone do skargi kopie pism organu pierwszej instancji, skierowanych na adres – K., ul. [...], wydane zostały w toku postępowania prowadzonego w sprawie zainicjowanej przez A. Z. i [...] SA, co dodatkowo potwierdza, że skarżąca poinformowała o zmianie adresu zameldowania tylko w tych postępowaniach, których zakończenie było w jej interesie. Ustawodawca nie wymaga, aby doręczenie decyzji nastąpiło w miejscu zameldowania, ale - zgodnie z art. 42 § 1 k.p.a. - w mieszkaniu lub miejscu pracy. Zebrany materiał dowodowy, a także oświadczenie A. Z. wskazuje, że nieruchomość przy ul. [...] nadal pozostaje w jej władaniu, a więc przesłanka, o której mowa w art. 42 § 1 k.p.a. jest spełniona , przy jednoczesnym niezależnym spełnieniu przesłanki, o której mowa w art. 41 § 2 k.p.a. Data przekazania decyzji do siedziby osoby trzeciej nie może mieć wpływu na bieg terminu na złożenie odwołania przez adresatkę decyzji. Na znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji listonosz wskazał, że decyzję doręczył "dozorcy domu, który podjął się oddania przesyłki adresatowi", a "zawiadomienie o doręczeniu przesyłki umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata ". Powołane przez skarżącą orzeczenie sądu administracyjnego dotyczy innego sposobu doręczenia, a to doręczenia z art. 44 k.p.a., nie zaś mającego miejsce w tym przypadku doręczenia, o którym mowa w art. 43 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje .
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 - 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. -oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami oraz powołana podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a. ), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy ( art. 135 p.p.s.a. oznacza) sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. W sytuacji, gdy przedmiotem postępowania sądowadministracyjnego jest zaskarżalne w myśl art. 3 § 2 pkt 2, przewidziane w art. 123 § 1-2 k.p.a. postanowienie organu administracji publicznej nierozstrzygające o istocie sprawy, lecz dotyczące poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania administracyjnego, kontrola ta ma charakter ograniczony i nie obejmuje niezwiązanych z nim bezpośrednio kwestii materialnoprawnych.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie organu drugiej instancji, którym na postawie art. 134 k.p.a. stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołań od przez [...] S.A. w K. oraz A. Z., które złożono w odrębnych pismach.
Dniem wszczęcia postępowania odwoławczego jest dzień doręczenia organowi odwoławczemu odwołania wraz z aktami sprawy. Ma ono trzy fazy, tj. - fazę wstępną, fazę postępowania wyjaśniającego, fazę wydania decyzji, przy czym w fazie wstępnej organ odwoławczy jest obowiązany ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Odwołanie winno być wniesione w terminie określonym w art. 129 § 2 k.p.a. lub w przepisach szczególnych (art. 129 § 3 k.p.a.). Ten ostatni przypadek nie dotyczy jednakże stanu faktycznego niniejszej sprawy. Terminy do wnoszenia odwołania są terminami ustawowymi i jako takie nie mogą być przedłużane lub skracane przez organ administracji publicznej. Mają charakter terminów procesowych obliczanych według przepisów kodeksu, a także terminów zawitych, których upływ organ odwoławczy uwzględnia z urzędu. Zgodnie z treścią art. 129 § 2 k.p.a. - odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy ma pierwszy przypadek, gdy czternastodniowy termin do wniesienia odwołania liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie. Doręczenie to winno nastąpić w sposób czyniący zadość wymaganiom ustawowym, które określono w art. 39-49 k.p.a. Jak trafnie podkreśla się w wyroku NSA z dnia 28.08.1996 r., SA/Ka 2966/95, (niepublikowany, powołany w komentarzu do art. 129 kodeksu postępowania M, Jaikowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, 2005 ) - "Termin do złożenia odwołania rozpoczyna swój od decyzji stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). Brak doręczenia decyzji iż zostało ono dokonane z obrazą przepisów kodeksu traktujących o 8), oznacza, iż termin ten nie rozpoczął swojego biegu". Stosownie do art. 57 § 1 k.p.a. przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia lub decyzji stronie, lecz dzień następny. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania jest zachowany, jeżeli odwołanie wpłynie w tym terminie do organu, który wydał decyzję w pierwszej instancji. W przypadku gdy odwołanie wpłynie w tym terminie do organu odwoławczego, wówczas termin do wniesienia odwołania również zostanie zachowany ze względu na przepis art. 65 § 2, który stanowi, te podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, zaś razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. Termin do wniesienia odwołania może zostać przywrócony na zasadach przewidzianych w art. 58- 60 k.p.a., o czym orzeka się wyłącznie na wniosek strony.
Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy odwołujący się przekroczył termin określony w art. 129 § 2 k.p.a., w przeciwnym wypadku postanowienie takie narusza art. 7 i 77 k.p.a., co prowadzi do uchylenia postanowienia ( por. wyrok NSA z dnia 11 maja 1994 r., SA/Gd 2813/93, Wspólnota 1994, nr 39, poz. 14).
W sprawie niniejszej nie jest kwestionowane, że odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji zostały wniesione w obu wypadkach przez pełnomocnika stron, do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], za pośrednictwem organu pierwszej instancji, poleconym, zaś przesyłki nadano w urzędzie pocztowym 27.04.2007r. Bezspornym jest także, że przed datą wydania zaskarżonego postanowienia strony nie składały wniosku o przywrócenie terminu do wniesienie odwołań. Powyższe ustalenia zawarte w zaskarżonym postanowieniu znajdują potwierdzenie we wskazanych w nim dokumentach, które są dostępne w aktach administracyjnych ( k. 546 - 571 ).
Z przedstawionych akt wynika ponadto, że w toku postępowania przed organem pierwszej instancji korespondencja przeznaczona do spółki [...] S.A. w K. była kierowana na adres siedziby tego podmiotu przy ul. A.. Taki adres siedziby spółki figuruje w wypisie z rejestru gruntów dla działki nr 7 z dat [...].09.2003r. ( k. 19 ) oraz w wypisach z rejestru gruntów z dnia [...].06.2005r. dla działek nr 8 i nr 9 ( k. 337 i 347 ). Skarżąca nie twierdzi by był to niewłaściwy adres dla doręczeń korespondencji. Dostępne w aktach administracyjnych zwrotne potwierdzenie odbioru skierowanej na powyższy adres decyzji organu pierwszej instancji jest w pełni czytelne ( k. 532 ), zaś jego treść wskazuje, że przesyłkę doręczono adresatowi, tj. [...] S.A. w K., w dniu 12.04.2007r. Taka data odbioru została wpisana przez osobę parafującą odbiór przesyłki przez adresata, która dysponowała pieczątką firmową spółki [...] S.A. w K., a także przez listonosza doręczającego decyzję. Wynika ona również z pieczęci dziennej placówki pocztowej odsyłającej zwrotne potwierdzenie odbioru przedmiotowej decyzji. Skarżąca spółka nie działała wówczas w postępowaniu administracyjnym przez pełnomocnika.
Odnośnie dokonywanych w toku postępowania przed organem pierwszej instancji poręczeń korespondencji przeznaczonej dla A. Z., z akt administracyjnych wynika, że była ona kierowania na adres – K., ul. [...], który jako miejsce zamieszkania skarżącej figuruje w wypisie z rejestru gruntów dla działki nr 10 z daty [...].09.2003r. ( k. 20 ), a także w wypisie z rejestru gruntów dla tej działki z dnia [...].06.2005r. ( k. 338 ). W pochodzącym również z daty 29.06.2005r. wypisie z rejestru gruntów dla działki nr 9 jako adres zamieszkania A. Z. ujawniono jednakże – K., ul. [...]. Znajdujące się w aktach zawiadomienie z dnia 14.05.2004r. o wszczęciu postępowanie |w przedmiotowej sprawie ( k. 39 ), na stronie 2, zawiera pouczenie między innymi |o treści art. 41 § 1 - 2 k.p.a. Zawiadomienie to skierowano do skarżącej, na adres –K., ul. [...], zaś jego odbiór potwierdził w dniu 20.05.2004r. pełnomocnik J. W. ( k. 61 ). W odpowiedzi na to zawiadomienie skarżąca złożyła pierwsze pismo w sprawie, datowane 26.05.2004r., w którym przy oznaczeniu osoby wnoszącej pismo figuruje imię, nazwisko skarżącej oraz adres – K. ul. [...]. Ten tylko adres skarżąca podawała konsekwentnie dalej w toku postępowania w kolejnych pismach kierowanych do organu pierwszej instancji ( k.270-271, 324 ). Korespondencję dla skarżącej wysyłano jednak nadal na adres – K., ul. [...], zaś tam była ona doręczana różnym osobom, określanym w zwrotnych potwierdzeniach odbioru jako pełnomocnicy, które jednakże nie działały w takim charakterze w postępowaniu administracyjnym ( k. 104, 135, 180, 229, 285, 459, 482 ). Organ pierwszej instancji w niniejszej sprawie jeden raz doręczył A. Z. korespondencję na adres – K. ul. [...], gdzie odbiór przesyłki stanowiącej pismo z dnia 25.04.2005r. został potwierdzony osobiście przez skarżącą, w dniu 29.04.2005r. ( k. 328 - 329 ) .
Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz treść uprzednio powołanych przepisów prawa należy uznać, że zaskarżone postanowienie jest zasadne w zakresie dotyczącym stwierdzenia na podstawie art. 134 k.p.a. uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...].03.2007r. nr [...] przez spółkę [...] S.A. w K.
Ustalenia dokonane w tej części przez organ drugiej instancji ze wskazaniem dowodów znajdują potwierdzenie w materiale zgromadzonym w aktach sprawy i są adekwatne do treści dostępnych dokumentów. Wbrew odmiennym twierdzeniom skarżącej, zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji, którą stanowiła doręczana spółce decyzja organu pierwszej instancji jest czytelne i nie rodzi wątpliwości co do daty dokonania doręczenia w dniu 12.04.2007r. Nie budzi także zastrzeżeń wyrażona w zaskarżonym postanowieniu ocena prawna stanu faktycznego, w zakresie stosowania art. 134 k.p.a. Podzielając poglądy prezentowane w przytaczanym przez uczestnika orzecznictwie, kwestionowane doręczenie spółce decyzji organu pierwszej instancji dokonane w dniu w dniu 12.04.2007r., w trybie art. 45 k.p.a. jest skuteczne, zaś zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa. W tym zakresie dodatkowo można wskazać na trafny pogląd prezentowany w wyroku NSA z dnia 6.07.1999r. sygn. aktl SA/Po 1829/98 (zam. zb. LEX nr 37900 ), zgodnie z którym " Listonosz, doręczając jednostce organizacyjnej pismo, nie ma obowiązku sprawdzania, czy pismo odbiera uprawniona osoba. To znaczy, obowiązkiem jednostki organizacyjnej (osoby prawnej) jest takie zorganizowanie odbioru pism, by odbioru dokonywała osoba upoważniona.,,
Skargę złożoną przez spółkę [...] S.A. w K. należy uznać za bezzasadną, co mając na uwadze orzeczono jak w pkt l. sentencji wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Odmiennie wypada ocena legalności zaskarżonego postanowienia, w zakresie dotyczącym stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...].03.2007r. nr [...] przez A. Z.. Orzekając w ten sposób organ drugiej instancji nie wziął bowiem pod uwagę wskazanych wyżej istotnych okoliczności wynikających z materiału zgromadzonego w aktach administracyjnych, których uwzględnienie nakazuje uznać, że doręczenie A. Z. decyzji organu pierwszej instancji na adres – K. ul. [...], nie jest doręczeniem skutecznym, zaś związany z jego dokonaniem termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął swojego biegu. Doręczanie pism adresatom, którymi są osoby fizyczne reguluje art. 42 k.p.a. Przewidziano w nim, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy ( § 1 ); § pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej ( § 2 ); w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie ( § 3 ). Powołany tryb określany jest jako doręczenie właściwe z uwagi na to, że pismo adresat odbiera osobiści. W kolejnych przepisach, tj. w art. 43 - 44 k.p.a., uregulowane zostało doręczenie zastępcze, którego formy mają charakter uzupełniający jedynie do wskazanego w art. 42 §1 k.p.a. doręczenie pisma adresatowi będącemu osobą fizyczną w miejscu zamieszkania. Przewidziane w art. 43 - 44 k.p.a. zastępcze formy doręczenia pism rodzą domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi. Domniemanie to może zostać obalone, gdy adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone ż przyczyn od niego niezależnych. W przepisie art. 41 § 1 k.p.a. chodzi np. o adres mieszkania, w którym strona stale przebywa (tak wyrok NSA z dnia 22.07.1998r. l SA/Kr 857/98, zam. zb. LEX nr 36019 ).Adres ten może zostać ustalony na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów, w ewidencji ludności, albo w inny sposób. Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.a. w toku postępowania strony oraz ich (przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu, zaś w myśl § 2 tego artykułu - w razie Zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny § 2. Z art. 41 § 1 k.p.a. wynika zatem, że obowiązek zawiadomienia organu o każdej zmianie adresu, dotyczy zmiany, która zaszła w toku postępowania. Jeżeli strona otrzyma zawiadomienie o wszczęciu postępowania wraz z pouczenie w trybie art. 41 k.p.a., które skierowano na adres nie stanowiący jej miejsca zamieszkania należy uznać, że w pierwszym piśmie winna ona podać aktualne w tym zakresie dane, jednakże bez potrzeby udzielania dalszych informacji, te powyższe stanowi zmianę adresu. W sprawie niniejszej, otrzymując zawiadomienie o wszczęciu postępowania skarżąca już w pierwszym piśmie podała jako swój adres K. ul. [...], odmienny od danych zawartych wypisach z ewidencji gruntów sporządzonych jeszcze przed datą wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, nie wyjaśniając jednak, czy jest to jej adres zamieszkania. W tej sytuacji rzeczą organu pierwszej instancji było żądanie od skarżącej stosownych wyjaśnień, dla zapewnienia skuteczności dokonywanych doręczeń. W sprawie niniejszej powyższe było tym bardziej uzasadnione, że wyżej wymieniona zawiadomienia o wszczęciu postępowania nie podjęła osobiście tego zawiadomienia, podobnie jak kolejnych przesyłek, a ze zgromadzonego później materiału dowodowego wynika, że K. ul. [...] figuruje jako jej miejsce zamieszkania w wypisie z rejestru gruntów dla działki nr 9. Taki adres uznano zresztą również w niniejszej sprawie za właściwy, kierując do skarżącej pismo z dnia 25.04.2005r, które podjęła osobiście, a zatem co najmniej od tej daty nie zachodziły jakiekolwiek podstawy do dalszego kierowania korespondencji na adres – K. ul. [...].
Mając powyższe na uwadze, uznając skargę A. Z. za zasadną, orzeczono jak w pkt II. - III. sentencji postanowienia, biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. oraz art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło