II SA/Kr 805/16

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 22 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 15 grudnia 2015 r. znak : [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji p o s t a n a w i a I) oddalić wniosek skarżącej M.B. o zwolnienie od kosztów sądowych II) oddalić wniosek skarżącej M.B. o ustanowienia adwokata Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek M.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 15 grudnia 2015 We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę wynosi 889 zł ( zasiłek chorobowy). Skarżąca jest współwłaścicielką w ½ części domu oraz działki o pow. 15 a. W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadczyła, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zasadny, bowiem nie stać ją na poniesienie kosztów opłaty sądowej i kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Co miesiąc ponosi ona koszt dojazdu do pracy - karta na kwotę 95 zł, opłaty za telefon- 34,56 zł, podatek od nieruchomości – 46 zł, leki 50 -70 zł miesięcznie, środki czystości – 80 zł, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi – 9 zł, opłata za energie elektryczną – 199,99 zł, zł, opłata za wodę – 44.61 zł, zakup parasola- 26,99 zł . Skarżąca ponosi koszty kserokopii, tuszu do drukarki i zakupu papieru oraz wyżywienia. Do wniosku skarżąca dołączyła kserokopię następujących dokumentów i rachunków: informacji z dnia 28 czerwca 2016 r. o opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustalonym w wysokości 18 zł miesięcznie, biletu miesięczny – 95,00 zł, faktura VAT za zakup lekarstw z sierpnia 2016 r. na kwotę 13,97 zł, odcinki opłat za energię elektryczną – 199.82 zł za wrzesień 2016 r. następne – 160.12 zł, faktura VAT za wodę – 44, 51zł (za trzy miesiące), faktura VAT za zakup papieru do xero – 10,92 zł, dwie faktury VAT z sierpnia 2016 r. na usługi pocztowe na łączną kwotę – 18,60 zł oraz faktura VAT za z sierpnia 2016 r. za zakup parasola – 26,99 zł, decyzja Burmistrza Miasta i Gminy N. w sprawie podatku rolnego i od nieruchomości za rok 2016. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Po przeprowadzeniu wnikliwej analizy dołączonych do wniosku dokumentów orzekający uznał, iż skarżąca nie wykazała skutecznie, iż spełnia przesłanki uzasadniające zwolnienie je od ponoszenia kosztów sądowych. Z przedstawionych przez skarżącą kserokopii faktur i rachunków wynika w sposób nie budzących wątpliwości, iż gospodarstwa domowego nie prowadzi sama. Świadczą o tym dokonywane przez nią opłaty za media – przedłożona aktualna informacja o opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi – kwota 18 zł. Według dostępnego załącznika do uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w N. z dnia 30 kwietnia 2015 r. wynika, iż opłata za gospodarowania odpadami liczona za gospodarstwo jednoosobowe wynosi 9 zł. Skarżąca musiała więc zadeklarować dwie osoby w gospodarstwie domowy, stąd naliczona opłat 18 zł. W przypadku rachunku za energię elektryczną, wskazana kwota 199,62 zł ( a od października 2016 r. 160 zł ) z pewnością nie dotyczy deklarowanego przez skarżącą gospodarstwa jednoosobowego. Jest to zdaniem orzekającego istotne biorąc pod uwagę, iż skarżąca w każdym z licznie prowadzonych postępowań sądowych podkreśla, że jest osobą ubogą, uzyskuje najniższe krajowe wynagrodzenie, gospodarstwo domowe prowadzi sam i nie może liczyć na niczyją pomoc. Będąc w takie sytuacji skarżąca czyniłaby znaczne oszczędności w prowadzonym przez siebie gospodarstwie domowym a z przedłożonych rachunków ten fakt nie wynika. Daje to uzasadnione wątpliwości zdaniem orzekające co do tego, że nie prowadzi ona gospodarstwa domowego sama, lecz z innymi osobami, których dochodów nie ujawnia. Orzekający pragnie podkreślić, iż przedstawione rachunku wskazują na realne zużycia a nie prognozy czy opłaty abonamentowe. Łączne koszty miesięcznych wydatków koniecznych zamykają się kwotą 483,74 zł. Orzekający zwraca też uwagę, iż skarżąca przedstawia szereg rachunków, które nie mają charakteru koniecznych wydatków ( opłaty za papier, pocztowe, za zakup parasola, powtarzające się wydatki na zakup środków czystości w wysokiej kwocie, których comiesięczny zakup nie jest konieczny). Skarżąca nie wykazuje dodatkowych obciążeń budżetu miesięcznego. Orzekający nie przychylił się także do wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Przy ustanawianiu pełnomocnika z urzędu należy mieć na uwadze przede wszystkim aktualną sytuację materialną strony oraz charakter toczącej się sprawy. Orzekający w związku z wątpliwościami jakie zrodziły się po analizie przedstawionych przez skarżącą dokumentów nie jest w stanie ocenić rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącej, uważa też, że na tym etapie postępowania sądowego udział pełnomocnika z urzędu nie jest konieczny. Przemawia za tym fakt, iż skarżąca wykazuje doskonałą orientację w przedstawianych okolicznościach faktycznych sprawy, sprawne sformułowanych żądania a także braku skomplikowanej materii sprawy. W tym miejscu należy zaznaczyć, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to, sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Dlatego może być stosowane tylko w tych przypadkach, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pieniężnych pochodzą dochody budżetu państwa, z którego pokrywane są koszty postępowania sądowego w razie zwalniania strony od obowiązku ich ponoszenia. Wobec faktu, iż orzekający uznał, iż skarżąca nie wykazała skutecznie, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, wniosek oddalił. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).