II SA/Kr 807/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki Sędziowie WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Renata Czeluśniak Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2007 r. sprawy ze skargi M.K. i I.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [....] skargę oddala. Prezydent Miasta K. decyzją z [....] na podstawie art. 155 w zw. z art. 154 § 2 kpa oraz art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt. 2, art. 4, art. 9 pkt. 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. Nr 175, póz. 1459) oraz upoważnienia nr .......Prezydenta Miasta K. z dnia 21 października 2005 r., odmówił zmiany decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [....] w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej objętej KW nr........, oznaczonej jako działka ewd. Nr ....... w prawo własności na rzecz M.K. i I.K. w części dotyczącej opłaty należnej za przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności. Prezydent Miasta K. w uzasadnieniu swojej decyzji podał, że w dniu .......1998 r. M.K. i I.K. wystąpili z wnioskiem o przekształcenie w prawo własności prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr......, obręb ....., jednostka ewidencyjna N. Decyzją z dnia [.....] Prezydent Miasta K. orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości na rzecz wnioskodawców. Ze względu na fakt, iż wnioskodawcy uiścili opłatę roczną za użytkowanie wieczyste za okres od .... października 1984 r. do .... października 1999 r., opłatę za przekształcenie określono zgodnie z treścią art. 5a, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji. Przepis ten, uznany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 12 kwietnia 2000 roku za niezgodny z Konstytucją, wprowadzał wyjątek od zasad ustalania tej opłaty, przedstawionych w art. 5 ustawy. Stanowił on mianowicie, iż ratę roczną opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności dla osób, które wniosły jednorazową opłatę za część użytkowania wieczystego na podstawie odrębnych przepisów, w przypadku wystąpienia niedopłaty, ustala się w wysokości odpowiadającej opłacie rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, na dzień wydania decyzji w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, ustalonej na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, póz. 2603). Z dniem [....] decyzja orzekająca o przekształceniu stała się ostateczna, a Wydział Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. wniósł o jej ujawnienie w księdze wieczystej prowadzonej dla objętej postępowaniem nieruchomości. Wnioskami z dnia ......2000 roku oraz ......2005 roku M.K. i I.K. zwrócili się do Wydziału Skarbu Miasta UMK z prośbą o zmianę decyzji orzekającej o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności, w trybie art. 155 kpa, w części dotyczącej opłaty należnej za przekształcenie. Jako uzasadnienie swego wniosku M.K. i I.K. podali, iż wysokość opłaty za przekształcenie jest ich zdaniem zbyt wysoka. Organ l instancji wskazał, iż ze względu na uchybienie terminu do złożenia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., wnioskodawcy nie skorzystali z przysługującego im prawa odwołania od decyzji, a co za tym idzie możliwości weryfikacji prawidłowości orzeczenia organu l instancji. Prośbę o zmianę decyzji opierają oni na błędnej interpretacji przepisów obowiązujących w dniu wydawania decyzji - w tym, na mylnym przekonaniu, iż opłata winna być ustalona zgodnie z art. 5 ustawy, stanowiącym, iż podstawę do ustalenia wysokości raty rocznej opłaty za przekształcenie stanowi wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego za rok 1997, podczas gdy w rozpatrywanym przypadku, wobec uiszczenia części opłaty rocznej w formie jednorazowej, podstawę do ustalenia opłaty stanowi opłata roczna określona na dzień wydania decyzji, a więc [....] . Samo przekonanie strony postępowania, iż obciążająca ją opłata jest za wysoka, nie uprawdopodabnia słuszności jej interesu w zmianie decyzji. Kolejną, fundamentalną dla analizowanej sprawy kwestią, jaką należy podnieść jest fakt, iż zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa w zakresie stosowania art. 155 kpa, zmiana ostatecznej decyzji administracyjnej jest dopuszczalna i możliwa tylko wtedy, gdy obowiązują przepisy prawne, na podstawie których decyzja została wydana. Artykuł 9 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości uchyla w całości ustawę z dnia 4 września 1997 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, na podstawie której wydana została przedmiotowa decyzja. Nowe przepisy nie przewidują możliwości przekształcania prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele komercyjne, a działka nr ...... zabudowana jest warsztatem ............ Dlatego też zdaniem organu l instancji wniosek strony nie może zostać uwzględniony. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli M.K. i I.K. zarzucając, że decyzja ta jest nieprawidłowa, a interpretacje ustawy dokonywane przez Urząd Miasta K. niezgodne z literą prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z [....] na podstawie art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt. 2, art. 4, art. 9 pkt. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. Nr 175, póz. 1459 ze zm.), oraz art. 155 kpa w związku z art. 154 § 2 kpa i art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium podało, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2000 r. uznał art. 5a za niezgodny z art. 2, art. 165 ust. l oraz art. 167 ust. l i 2 Konstytucji RP (Dz.U. Nr 28, póz. 352). Zgodnie z ust. 2 tego wyroku wymieniony wyżej przepis utracił moc z dniem 14 kwietnia 2000 r. Dlatego też organ odwoławczy rozpatrzył w niniejszej sprawie wątpliwość natury prawnej, a mianowicie czy w oparciu o art. 155 kpa można, zgodnie z wnioskiem strony z dnia .......2000 r., ponowionym w dniu .......2005 r., zmienić decyzję ostateczną, która została wydana w oparciu o przepis prawa materialnego, który już nie obowiązuje (w dacie rozstrzygania o zmianie decyzji ostatecznej). Należy w tym zakresie sięgnąć do utrwalonego w orzecznictwie administracyjnym poglądu, że zmiana decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 kpa jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy obowiązują przepisy prawne (materialne i procesowe), na podstawie których decyzja została wydana (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2000 r., znak: l SA 819/99, opublikowany w LEX nr 55302 i wyrok NSA z dnia 27 września 2002 r., znak: III SA 330/01, opublikowany w Orzecznictwie Sadów Polskich 2004/9/11). Zatem prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 K.p.a. jest uwarunkowana prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Organ odwoławczy podał, że możliwość rozpoznawania przedmiotowej sprawy na gruncie obecnie obowiązującej ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, póz. 1459), która uchyliła w całości ustawę z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 2001 r. Nr 120, póz. 1299 ze zm.) jest bezprzedmiotowe, ponieważ nowe przepisy nie przewidują już możliwości przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntów zabudowanych na cele komercyjne (warsztatem blacharsko-lakierniczym). Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że organ l instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne. Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dniu ........2006 r. wnieśli M.K. i I.K. Skarżący podali, że sytuacja w jakiej się znaleźli jest całkowicie przez nich niezawiniona. Kompletny wniosek o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości złożyli w dniu .....1998 r., który został rozpatrzony przez organ l instancji niemal po 2 latach tj. po zmianie stanu prawnego, co łączy się z niekorzystnymi konsekwencjami dla stron. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [....] . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd rozpoznając sprawę nie stwierdził, aby przy wydawaniu zaskarżonych decyzji organy l i II instancji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego. Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że Prezydent Miasta K. decyzją z [....] orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej objętej KW nr ......., oznaczonej jako działka ewid. Nr ..... w prawo własności na rzecz skarżących. Z uwagi na fakt, że skarżący uiścili opłatę roczną za użytkowanie wieczyste za okres od ..... października 1984 r. do .... października 1999 r. organ l instancji określił opłatę za przekształcenie zgodnie z treścią art. 5a ustawy z 4 września 1997 r. o przekształceniu użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności. Skarżący nie wnieśli odwołania od powyższej decyzji. Natomiast Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 12 kwietnia 2000 r., uznał powyższy przepis art. 5a za niezgodny z Konstytucją. Prezydent Miasta K. decyzję z [....] wydawał w oparciu o obowiązujący wówczas art. 5a ustawy z 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym. Przepis ten utracił moc 14 kwietnia 2000 r. na skutek wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 kwietnia 2000 r. sygn. akt K 8/98, stwierdzającego że art. 5a w/w ustawy jest niezgodny z Konstytucją. Skarżący zwrócili się o zmianę decyzji z [....] w trybie art. 155 kpa wnioskami z ..........2000 r. i ........ 2005 r. W myśl art. 155 kpa decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 kpa jest uwarunkowana prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu faktycznego i prawnego. Możność zastosowania art. 155 kpa w sprawie należy bowiem rozważać w świetle przepisów prawa materialnego obowiązujących w okresie wydawania ostatecznych decyzji administracyjnych. Zmiana ostatecznej decyzji administracyjnej na mocy art. 155 kpa jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy obowiązują przepisy prawne, na podstawie których decyzja została wydana. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w licznych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z 10 stycznia 1984 r, SA/Ka 660/83 - OSP 1986/7/134; z 5 stycznia 2000 r., l SA 1826/98 - LEX nr 57178, z dnia 27 września 2002 r., III SA 330/01 - OSP 2004/9/111, z 17 stycznia 2006 r. II OSK 405/05, LEK nr 196453). W niniejszej sprawie nie obowiązywał już przepis prawa materialnego art. 5a ustawy z 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym, w chwili składania przez skarżących wniosku o zmianę decyzji z [....] w trybie art. 155 kpa. Mając zatem na uwadze całokształt przedstawionych wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając skargę za nieuzasadnioną w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.