II SA/Kr 807/10
WyrokWSA w Krakowie2010-10-28
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Ewa Rynczak, Małgorzata Brachel-Ziaja
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zezwolenie na usunięcie drzew może zostać wydane na podstawie niepodpisanej inwentaryzacji zieleni i czy przepis o braku opłat za usunięcie drzew ma zastosowanie, gdy dla terenu nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy naruszyły przepisy postępowania (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.) poprzez oparcie się na niepodpisanej inwentaryzacji zieleni i niepełnym materiale dowodowym. Ponadto, Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały art. 86 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody, stosując go do nieobowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, co miało wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. zezwalającą na usunięcie ponad 6 tysięcy drzew i krzewów kolidujących z budową nowej siedziby Szpitala Uniwersyteckiego. Strona skarżąca zarzucała m.in. brak pozwolenia na budowę, sprzeczność decyzji z opinią wydziału kształtowania środowiska oraz nieadekwatność nasadzeń kompensacyjnych. Organy uznały, że drzewa wyrosły lub zostały posadzone po zakwalifikowaniu terenu na cele budowlane, co zwalnia z opłat za usunięcie.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Ewa Rynczak (spr.) WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2010 r. sprawy ze skargi Towarzystwa [....] w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 5 maja 2010 r. nr [....] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.
Decyzją z dnia 14 grudnia 2009 r. nr [...] , Prezydent Miasta K. , działając na podstawie art. art. 83 ust. 1 i 3, art. 86 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009r. Nr 151 póz 1220), zezwolił na usunięcie 6.664 drzew i 2.763 m2 krzewów kolidujących z inwestycją pn. "Nowa-siedziba Szpitala Uniwersyteckiego [...] " przy ul. [...] i [...] w K. - pod warunkiem zastąpienia drzew innymi drzewami, z zakrytym systemem korzeniowym i prawidłowo ukształtowanym pniem oraz koroną i krzewami ozdobnymi z zakrytym systemem korzeniowym, w miejscu uzgodnionym z wnioskodawcą 5 posiadaczem terenu - w ilości według poniższego zestawienia: 140 sztuk drzew przy ul. [...] dz. nr [...],[...],[...] sztuk przy ul. [...] dz. nr [...] ,[...],[...],[...] itd... sztuk przy ul. [...] 6294 sztuk drzew i 684 krzewów przy ul. [...] dz. nr [...],[...] sztuk drzew przy ul. [...] dz. nr [...] - z terminem realizacji do 30 listopada 2012 r., W uzasadnieniu podniesiono, że w dniu 25 września 2009r. wpłynął wniosek Uniwersytetu [...] w przedmiotowej sprawie, do którego dołączono szczegółową inwentaryzację zieleni sporządzoną w sierpniu 2009 r. Usunięcie drzew koliduje z inwestycją pn. "budowa zespołu Klinik Zabiegowych Collegium Medicum Uniwersytetu [...] w K. - część kubaturowa wraz z zagospodarowaniem terenu - dz. nr [...],[...],[...] ,[...] itd... obr. [...] oraz dz. nr [...] obr. [...] przy ul. [...] i [...] w K". W toku postępowania przedłożono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 5 sierpnia 2005 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 17 maja 2005 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. W uzasadnieniu zwrócono uwagę na słuszny interes społeczny związany z budową nowoczesnych obiektów służby zdrowia, które w przyszłości będą służyć nie tylko wąskiej grupie mieszkańców K. , ale również wszystkim potrzebującym specjalistycznej opieki zdrowotnej. Rozpatrując przedmiotowy wniosek pod względem uszczuplenia powierzchni terenów zadrzewionych, organ dokonał analizy przyrodniczej oraz
1
usytuowania planowanej inwestycji we wskazanym miejscu. Podkreślono, że usunięcie bluszczu pospolitego nie jest przedmiotem niniejszego postępowania, a kompetencje w zakresie wydania zezwolenia na usunięcie rośliny objętej ochroną częściową zgodnie z art. 56 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody posiada Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K . Do prowadzonego postępowania inwestor przedłożył zaświadczenie Prezydenta Miasta K. wydane przez Biuro Planowania Przestrzennego z dnia 12 sierpnia 2009 r. o przeznaczeniu przedmiotowego terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym od dnia 17 kwietnia 1967 r. do dnia 19 sierpnia 1977 r. działki nr [...],[...],[...] itd... , obr. [...] oraz dz. nr [...] obr. [...] przy ul. [...] i [...] w K. podlegały ustaleniom Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Miasta K. zatwierdzonego przez Prezydium Rady Narodowej Miasta K. , uchwałą nr [...] z dnia 31 marca 1967 r, zgodnie z którym działka nr [...] obr. [...] znajdowała się na terenach przewidzianych pod budowę obiektów Akademii Medycznej, dz. nr [...],[...],[...],[...] obr. [...] znajdowały się na terenach przewidzianych pod budowę domu spokojnej starości. Działka nr [...],[...],[...],[...] obr. [...] oraz dz. nr [...] obr. [...] znajdowały się na terenach przewidzianych pod budowę obiektów Akademii Medycznej. Działka nr [...] ,[...] obr. [....] znajdowały się na terenach przewidzianych pod budowę domu spokojnej starości oraz budowę linii kolejowej S. –P. i terenach upraw rolnych bez możliwości zabudowy.
W obowiązującym w latach 1994-2003 miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego wprowadzonym Uchwałą Nr [...] Rady Miasta K. z dnia 16 listopada 1994 r. zmieniającą Uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K. , przedmiotowy teren nosił określenie UP 263 - Obszar Usług Publicznych z podstawowym przeznaczeniem dla "usługi, nauki, oświaty, kultury, a także usługi zdrowia i opieki społecznej".
Organ l instancji wskazał, że przedmiotowy teren rezerwowany był od kilkudziesięciu lat na potrzeby planowanego zamierzenia. Fakt objęcia od 1967 r. przedmiotowego terenu ustaleniami planu ma istotne znaczenie dla procedowania, ponieważ z punktu
widzenia art. 86 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody decyduje o zakwalifikowaniu wycięcia niektórych drzew bez zwolnienia z opłaty.
Usunięcie drzew i krzewów młodszych niż 42 lata podlega zwolnieniu z opłat administracyjnych. Najstarsze zinwentaryzowane drzewa miały 55 lat (4 dęby szypułkowe o obw. 184, 200, 212, 216 cm i 10 robinii akacjowych o obw. 181, 186, 187, 203, 204, 208, 216, 220, 242 i 360 cm). Łącznie drzew w wieku przekraczającym 42 zinwentaryzowano 111 sztuk, drzew młodszych zinwentaryzowano 6664 sztuki. Organ l instancji w sposób szczegółowy ustosunkował się do zarzutów Towarzystwa [....] oraz [....] Klubu [....] , które zostały dopuszczone do udziału w postępowaniu jako podmioty działające na prawach strony. Organ podniósł, że zgodnie z przedłożoną inwentaryzacją, zdecydowana większość drzew jest w wieku poniżej 42 lat, co oznacza że wyrosły lub zostały posadzone po objęciu przedmiotowego terenu ustaleniami planu miejscowego przeznaczającego przedmiotowy teren na cele budowlane.
Zwrócono uwagę, że wydanie decyzji częściowej było uzasadnione charakterem żądania Strony, które jest ze swej istoty podzielne oraz względami technicznymi przemawiającymi za wydaniem kilku pism procesowych w formie decyzji w przedmiotowej sprawie. Jak podnosi się w doktrynie prawa administracyjnego wydanie decyzji częściowej jest dopuszczalne, gdy sprawa jest podzielna, można w niej wyodrębnić części nadające się do rozstrzygnięcia względnie samodzielnego. Niewątpliwie zaś w sprawie wydania pozwolenia na usunięcie kilku drzew lub krzewów przedmiot postępowania jest podzielny i nadaje się do samodzielnego rozstrzygnięcia. Techniczne względy polegają na tym, że decyzje zostały pogrupowane z uwagi na okoliczności związane z udzieleniem zezwolenia oraz wpływające na określone rozstrzygnięcie organu.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyło Towarzystwo [....] w K. , zarzucając naruszenie przepisów k.p.a., ustawy o ochronie przyrody i Konstytucji. W uzasadnieniu podniesiono, że Inwestor nie przedłożył pozwolenia na budowę, lecz jedynie decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Sytuacją nie do zaakceptowania jest wydanie przedmiotowej decyzji bez gwarancji, że Inwestor uzyska pozwolenie na budowę. Może do doprowadzić do wyrządzenia nieodwracalnych i nieuzasadnionych szkód. Zdaniem Towarzystwa w sprawie zaistniała sprzeczność opinii z wydaną decyzją zezwalającą na usunięcie
drzew, co świadczy o nierzetelnym jej rozpatrzeniu oraz uznaniowości decyzji. Podmiot odwołujący zwrócił ponadto uwagę na zagadnienie właściwości leczniczych brzozy. Podkreślono ponadto, że błędne jest powoływanie się w przedmiotowej sprawie na art. 84 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody. W ocenie Podmiotu odwołującego wykonanie nowych nasadzeń drzew i krzewów nawet w ilości podobnej do usuniętych drzew i krzewów nie zrekompensuje strat przyrodniczych ze względu na dokonanie nasadzeń w zbyt wielu miejscach niepowiązanych ze sobą.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył również [....] Klub [....] . W uzasadnieniu wyrażono zastrzeżenia co do lokalizacji budowy Szpitala Uniwersyteckiego w K. . Zwrócono uwagę, że teren inwestycji stanowi aktualnie ponad 30-letni zwarty obszar leśny, którego znaczenie w aglomeracji [...] jest ważne. Podkreślono, że skoro wskutek planowanej inwestycji ma zostać wycięty las, rekompensatą powinien być jeden lub dwa tereny przeznaczone na nowe nasadzenia. Strona odwołująca złożyła również postulat, aby ilość nasadzeń była o 1/3 większa niż wyciętych drzew i krzewów, ponieważ nie wszystkie nasadzenia mogą się przyjąć.
Decyzją z dnia 5 maja 2010r, znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , działając na podstawie art. 83, art. 84, art. 85, art. 86 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (t.j.: Dz. U. z 2009r, nr 151, póz. 1220 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając powyższe organ podał, że usunięcie drzew i krzewów może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wójta, burmistrza i prezydenta (art.83ust.1 ustawy z dnia 1604.1004r. Zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody nie pobiera się opłat za usunięcie drzew lub krzewów, które posadzono lub wyrosły na nieruchomości po zakwalifikowaniu jej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele budowlane. Przepis powyższy ustanawia zatem wyjątek określający sytuację, w której zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów jest wymagane, ale usunięcie obiektów przyrodniczych w nim określonych jest wolne od opłat za korzystanie ze środowiska. Dokonanie kwalifikacji co do wystąpienia sytuacji uzasadniającej zwolnienie usuwania drzew lub krzewów z obowiązku wniesienia opłaty - w przypadku określonym w art. 86 ust. 1 pkt 7 w/w ustawy - wymaga ustalenia, że najpierw zakwalifikowano dany obszar w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele budowlane, a po tym fakcie drzewo lub
drzewa wyrosły (samosiejki) lub zostały na tym terenie posadzone. Organ orzekający zobowiązany jest zatem ustalić wiek każdego konkretnego drzewa i następnie przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym w chwili wyrośnięcia lub posadzenia drzewa, dla oceny dopuszczalności zwolnienia z opłaty za ich wycięcie. Ustawodawca nie sprecyzował kategorii "celów budowlanych", a w szczególności brak jest w ustawie o ochronie przyrody definicji legalnej tego pojęcia. Ustawa nie formułuje zwłaszcza zawężenia do ściśle określonej kategorii celów budowlanych. W związku z tym w ramach tego pojęcia będą się mieściły wszystkie cele budowlane bez wyjątku. Brak podstaw do innego rozumienia celów budowlanych, niż wynika to z prawa budowlanego w sytuacji powiązania tego pojęcia w przepisie z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego, to znaczy w sytuacji, gdy przepis, wprawdzie dotyczący kwestii opłat za wycięcie drzew, odwołuje się jednocześnie do problematyki architektoniczno-budowlanej. Zakwalifikowaniem obszaru na cele budowlane będzie zatem przeznaczenie pewnego terenu w taki sposób, iż przewiduje się na tym terenie uprawnienie do wykonywania robót budowlanych tj. prac polegających zwłaszcza na budowie obiektów budowlanych czy ich przebudowie, rozbudowie. Kolegium wskazało, iż w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego mogły być przewidziane dla danego terenu różne cele w tym budowlane.
Kolegium podzieliło pogląd w przedmiocie dokonanej kwalifikacji i wyłączenia 111 drzew z zakresu zwolnienia z opłaty ze względu na ich wiek. Granicą czasową jest rok 1967, od którego obowiązywał na terenie objętym planowaną inwestycją Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego Miasta K. zatwierdzony Uchwałą Nr [...] z dnia 31 marca 1967 r. Prezydium Rady Narodowej Miasta Krakowa przewidujący na działkach nr , nr [...] ,[...], [...] itd... na cele budowlane.
W toku prowadzonego postępowania Kolegium Odwoławcze dokonało dodatkowej weryfikacji przeznaczenia w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w okresie od 1967 do 2003 r. l tak, w kolejnym okresie, tj. od dnia 23 czerwca 1977 r. do 15 czerwca 1988 r. na mocy Planu zagospodarowania przestrzennego K. Zespołu Miejskiego zatwierdzonego Uchwałą Nr 34 Rady Narodowej Miasta K. z dnia 23 czerwca 1977 r. obszar inwestycji znajdował się w terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem D 1.06 02 UN UZ - Tereny usług nauki, tereny usług zdrowia. Od dnia 16 czerwca 1988 r. do 22 czerwca 1993 r. na mocy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K. zatwierdzonego Uchwałą Nr[...] Rady Narodowej Miasta K. z dnia 25 kwietnia 1988 r. -przedmiotowy obszar znajdował się na Terenach usług nauki (obiekty dydaktyczne i badawcze) oznaczonych na rysunku planu symbolem A4.29.024 UN, Terenach ulic lokalnych oznaczonych na rysunku planu symbolem A4.29.027 KW oraz Terenach usług nauki (obiekty dydaktyczne i badawcze) oznaczonych na rysunku planu symbolem A4.29.003 UN.
Z kolei w dniach od 23 czerwca 1993 r. do dnia 30 grudnia 1994 r. na mocy miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta K. zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Miasta K. z dnia 30 kwietnia 1993 r. przedmiotowy teren znajdował się w Obszarze Usług Publicznych oznaczonych na rysunku planu symbolem UP oraz Obszarze Tras Komunikacyjnych oznaczonych na rysunku planu symbolem KT.
W dniach od 31 grudnia 1994 r. do 1 stycznia 2003 r. zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego wprowadzonym Uchwałą Nr [...] Rady Miasta K. z dnia 16 listopada 1994 r. zmieniającą Uchwałę w sprawie miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta K. , przedmiotowy teren nosił określenie UP 263 - obszar Usług Publicznych z podstawowym przeznaczeniem dla "usługi nauki, oświaty, kultury a także usługi zdrowia i opieki społecznej".
Wszystkie zatem obowiązujące od 1967 roku plany miejscowe przewidywały na terenie inwestycji przeznaczenia na cele budowlane związane z realizacją obiektów szpitala. Obecnie Inwestor legitymuje się ostateczną decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Przepis art. 86 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody nie różnicuje planów w zależności od daty kiedy były uchwalone. Skoro "stare plany" wydane na podstawie obowiązujących wówczas regulacji dopuszczały sytuację o jakiej mowa (różne sposoby przeznaczenia terenu) nie można w takim przypadku w świetle brzmienia przepisu art. 86 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody uznać, iż nie mają one zastosowania w sprawie. Obecne brzmienie przepisu rozszerza zakres zwolnienia w porównaniu do poprzednio obowiązującej ustawy (tj. art. 47g ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody).
Spełnienie przesłanki przedmiotowej prowadzącej do zwolnienia z opłaty za usunięcie drzew, kreuje po stronie orzekającego w sprawie organu administracji publicznej obowiązek nałożenia na właściciela warunku zastąpienia usuwanych drzew innymi drzewami. W zaskarżonej decyzji jednoznacznie stwierdzono, że mają być to drzewa z zakrytym system korzeniowym i prawidłowo ukształtowanym pniem oraz .koroną. Ponadto określono konkretne nieruchomości, na których usytuowane będą drzewa. Spośród pięciu przyszłych lokalizacji (oprócz działek położonych w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji) na plan pierwszy wysuwa się działka nr 81 usytuowana przy ul. [...] obejmująca 6.294 sztuk drzew oraz 684 krzewów.
Dalej organ wskazał, że zdecydowana większość nowych nasadzeń (6294 sztuk drzew) dotyczyć będzie jednego tylko miejsca, a zatem zarzuty odwołań nie zasługują w tym względzie na uwzględnienie.
W toku postępowania, w dniu 30 października 2009 r. przeprowadzone zostały oględziny miejsca objętego wnioskiem o usunięcie drzew, podczas których ustalono, że drzewa i krzewy wskazane do usunięcie w przedłożonej przez wnioskodawcę dokumentacji, kolidują z projektowaną zielenią, a ich usunięcie warunkuje realizację planowanej inwestycji. Do wniosku o usunięcie drzew dołączono szczegółową inwentaryzację zieleni, która posłużyła w postępowaniu jako istotny dowód obrazujący stan faktyczny na terenie przyszłej inwestycji z punktu widzenia gospodarki zielenią.
Podnoszona przez Towarzystwo [....] sprzeczność decyzji z materiałem dowodowym nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ jego przebieg i dokonywane czynności procesowe prowadziły do wydania zezwolenia na usunięcie oraz nałożenia opłaty z tego tytułu.
Podnoszone zarzuty dotyczące usytuowania przyszłego szpitala we wskazanym przez Inwestora miejscu pozostają poza zakresem niniejszego postępowania.
Organy administracji publicznej orzekające w przedmiocie zezwolenie na usunięcie drzew, nie weryfikują zgodności lokalizacji przyszłego szpitala z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Ustawodawstwo w zakresie procesu inwestycyjnego nie warunkuje skuteczności wniosku o zezwolenie na usunięcie drzew od uprzedniego wylegitymowania się przez Inwestora decyzją o pozwoleniu na budowę. Zarówno cytowana wyżej ustawa o ochronie przyrody, jak również ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 156 póz. 1118 ze zm.) nie kreują bezpośredniego związku pomiędzy zezwoleniem na usunięcie drzew a pozwoleniem na budowę, na kształt relacji pomiędzy decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu a pozwoleniem na budowę. Ta pierwsza (wymagana na obszarach nie objętych planem miejscowym) niewątpliwie poprzedzać musi złożenie wniosku o pozwolenie na budowę, a co więcej wiąże organ administracji architektoniczno - budowlanej. Inaczej jest w przypadku zezwolenia na usunięcie drzew. Inwestor może o decyzję taką wystąpić już po uzyskaniu pozwolenia na budowę, ale nie ma przeszkód prawnych, aby uczynił to jeszcze na etapie poprzedzającym pozwolenie. Zatem legitymowanie się jedynie decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego jest w ocenie Kolegium wystarczające, natomiast wbrew temu co podniesiono w odwołaniu zupełnie nieracjonalnym inwestycyjnie byłoby usuwanie drzew i nierealizowanie zamierzenia, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta K, nakłada bezwzględny obowiązek zastąpienia usuwanych drzew innymi drzewami w takiej samej ilości, co wiązać się będzie ze znacznymi nakładami ze strony Inwestora. Z kolei niezastosowanie się do tego obowiązku traktowane będzie jako usunięcie drzew bez zezwolenia, skutkujące wspomnianą już karą pieniężną, której wysokość byłaby niezwykle dotkliwa finansowo.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyło Towarzystwo [....] w K. , podtrzymując zarzuty zawarte w odwołaniu. Podkreślono w uzasadnieniu skargi, że Inwestor nie przedłożył decyzji pozwolenia na budowę inwestycji, lecz jedynie decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji. Nie do zaakceptowania jest również wydanie decyzji o usunięciu drzew przed uzyskaniem przez inwestora decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych dla planowanej inwestycji. Uzasadnienie decyzji jest również sprzeczne z opinią Wydziału Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta K. z dnia 14.09.2009 r. ([...] ). Wykonanie nowych nasadzeń drzew i krzewów nawet w ilości podobnej do usuniętych drzew i krzewów nie zrekompensuje dokonanych strat przyrodniczych ze względu na dokonanie nasadzeń w zbyt wielu miejscach niepowiązanych ze sobą.
W oparciu o powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu l instancji oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację.
Postanowieniem tut. Sądu z dnia 14.09.201 Or. wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji z dnia 5.05.2010r. znak: [...]
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, póz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością : uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a.
Skarga jest uzasadniona jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazane.
Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji z dnia 5 maja 201 Or., znak:[...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , jak też decyzji organu l instancji - z dnia 14 grudnia 2009 r. nr [...] , Prezydenta Miasta K. uznał, że decyzje te naruszają przepisy postępowania art.7 k.p.a, art.77§1 k.p.a., art.80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy , a także przepis prawa materialnego - art. 86 ust.1 pkt 7 ustawy z dnia 16.04.2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. 2009r, N 151, póz. 1220 ze zm.) w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu l instancji, której Prezydent Miasta K. zezwolił na zezwolił na usunięcie 6.664 drzew i 2.763 m2 krzewów kolidujących z inwestycją pn. "Nowa siedziba Szpitala Uniwersyteckiego [...] przy ul.[...] i [...] w K. - pod warunkiem zastąpienia drzew innymi drzewami, z zakrytym systemem korzeniowym i prawidłowo ukształtowanym pniem oraz koroną i krzewami ozdobnymi z zakrytym systemem korzeniowym, w miejscu uzgodnionym z wnioskodawcą i posiadaczem terenu - w ilości według poniższego zestawienia: 140 sztuk drzew przy ul. [...] dz. nr [...],[...],[...],[...] sztuk przy ul. [...] . nr [...],[...],[...],[...] sztuk przy ul. [...] ; 6294 sztuk drzew i 684 krzewów przy ul. [...] dz. nr [...] , 50 sztuk drzew przy ul. [...] dz. nr [...] - z terminem realizacji do 30 listopada 2012 r..
Decyzja ta została wydana na podstawie przepisu art.83ust.1 i ust.3 oraz art. 86ust.1 pkt.7 ustawy z dnia 16.04.2004r. o ochronie przyrody. Stosownie do art.83ust.1 i ust.3 tej ustawy (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji - 5.05.2010r.) usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości mogą nastąpić, z zastrzeżeniem ust.2 i 2a, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym, do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela. Ustęp 3 -wydanie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być uzależnione od przesadzenia drzew lub krzewów w miejsce wskazane przez wydającego zezwolenie albo zastąpienia ich innymi drzewami lub krzewami, w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew lub krzewów.
Natomiast zgodnie z art.86ust.1 pkt. 7 tej ustawy nie pobiera się opłat za usunięcie drzew które posadzono lub wyrosły na nieruchomości po zakwalifikowaniu jej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele budowlane. Organy stan faktyczny sprawy ustaliły na podstawie dowodów z inwentaryzacji zieleni dołączonej do wniosku o usunięcie drzew i krzewów, wskazując, że przedłożona inwentaryzacja zieleni jest szczegółowa "posłużyła w postępowaniu jako istotny dowód obrazujący stan faktyczny na terenie przyszłej inwestycji z punktu widzenia gospodarki zielenią" oraz na podstawie dowodu z oględzin przeprowadzonych w dniu 30.09.2009 r. stwierdzając, że drzewa i krzewy objęte wnioskiem o ich usunięcie kolidują z projektowaną zielenią a ich usunięcie warunkuje realizację planowanej inwestycji.
Organ odwoławczy ponownie rozpoznając i rozstrzygając sprawę w granicach zakreślonych postępowaniem pierwszoinstancyjnym dokonał oceny zebranego materiału dowodowego w sprawie na podstawie tych wyżej przytoczonych dowodów z inwentaryzacji zielenią i oględzin utrzymując w mocy decyzję organu l instancji. W ocenie sądu przeprowadzone postępowanie wyjaśniające przez organy administracji obu instancji jest niepełne i nie wyczerpuje przesłanek prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego, o którym mowa w art.77§1k.p.a., gdyż organy nje zebrały i rozpatrzyły całego materiału dowodowego w sprawie. Organy uznając rzeczywiście za bardzo istotny dowód jakim jest inwentaryzacja zieleni i gospodarka zielenią nie oceniły tego dowodu z punktu widzenia jego wiarygodności dla przedmiotowej sprawy a wywody w tym zakresie są nieuprawnione i przedwczesne. Po pierwsze organy podały, że dokumenty te zostały sporządzone sierpniu 2009 r., ale nie zwróciły uwagi na to, że nie wiadomo przez kogo zostały sporządzone, bowiem na dokumentach tych brak jest podpisów osoby, która je sporządziła i to zarówno na karcie tytułowej tych dokumentów, jak też na stronie końcowej opracowania oraz na rysunkach inwentaryzacji zieleni. Wprawdzie na karcie tytułowej i rysunkach widnieje nazwisko "mgr inż. J.S. " ale brak jest podpisów tej osoby w wyżej wymienionych miejscach na tych dokumentach. Takie dokumenty nie podpisane nie mogły stanowić prawidłowo sporządzonych dokumentów, o których mowa w art. 75 k.p.a. i które mogłyby stanowić istotny dowód w sprawie, jak twierdzą organy. Zatem przyjęcie ich przez organ jako dowód w spawie było bezzasadne, gdyż dokument nie podpisany nie jest dowodem w sprawie. Stosownie do przepisu art. 75 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
W tej sytuacji skoro inwentaryzacja zielenią nie została podpisana przez osobę ją sporządzającą to organy obu instancji nie mogły w ogóle dokonać oceny tego dowodu pod kątem np. sprawdzenia posiadanych uprawnień i wiadomości specjalnych osoby je sporządzającej, oceny jej wiarygodności a tym samym rozstrzygnąć sprawę co do jej istoty, gdyż takich informacji nie posiadały i nie zawarły ich w uzasadnieniach swoich decyzji.
W związku z tym, organy obu instancji uchybiły przepisowi art. 80 k.p.a. zobowiązującemu organ administracji do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Na marginesie należy też zwrócić uwagę na fakt, iż nawet gdyby wiadomo było kto te dokumenty sporządził, podpisał i jakie ma do tego uprawnienia, to obowiązkiem organu administracji byłoby, w razie pozytywnej oceny takiego dokumentu zatwierdzenie go poprzez złożenie na tych dokumentach stosownych pieczątek z podpisem osoby uprawnionej do takiego potwierdzenia dokumentu. Przedłożona do wniosku inwentaryzacja zieleni takiego podpisu organu nie posiadała i wyrażała tylko stanowisko wnioskodawcy które nie zostało prawidłowo zweryfikowane przez organy obu instancji.
Poza tym należy też wskazać na uchybienia związane z przeprowadzonym dowodem z oględzin dokonanych w dniu 30.10.2009 r.(k. [...] akt adm.). Po pierwsze protokół oględzin jest nieczytelny a dokonane przez organ przedmiotowego terenu oględzin powinny były zmierzać do sprawdzenia i oceny czy dane zawarte w przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentach tj. inwentaryzacji zieleni i gospodarki zielenią, w szczególności co do wyliczeń drzew i krzewów przeznaczonych do usunięcia, są prawdziwe. Tymczasem organy w protokole oględzin stwierdziły: "drzewa i krzewy wskazane do usunięcia (....) kolidują z projektowaną zielenią". Te fakty, że drzewa i krzewy kolidują z tak dużą inwestycją powinny być znane organom z urzędu, skoro planowana inwestycja jest na zadrzewionym ok.15ha terenie. Organy administracji prowadząc postępowanie wyjaśniające powinny były sprawdzić i ocenić wiarygodność dokumentów przedłożonych przez wnioskodawcę a w razie jakiejkolwiek wątpliwości powinny były same we własnym zakresie przeprowadzić stosowne dowody istotne dla sprawy, do czego obligują organ przepisy k.p.a.. Tego organy nie uczyniły i w sposób bezkrytyczny oparły się na dowodach przedłożonych przez wnioskodawcę oraz na dowodzie z oględzin, który tak naprawdę nic nie wniósł do sprawy.
Wskazane wyżej uchybienia organów obu instancji mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ w oparciu o nieprawidłowo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające organy nie mogły w sposób prawidłowy ustalić rzeczywistego stanu faktycznego sprawy w odniesieniu do którego powinny mieć zastosowane odpowiednie przepisy prawa materialnego. Dopiero prawidłowo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające z zastosowaniem właściwych norm prawa materialnego warunkuje trafne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy, czego organy nie dokonały.
Organy naruszyły też przepis prawa materialnego art.86 ust.1 pkt 7 ustawy z dnia 16.04.2004 r. o ochronie przyrody poprzez jego błędną interpretację i wykładnię. Organy uznały, że brak jest podstaw do pobrania opłat za usunięcie drzew od wnioskodawcy. Stosownie do tego przepisu - "nie pobiera się opłat za usunięcie drzew, które posadzono lub wyrosły na nieruchomości po zakwalifikowaniu jej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele budowlane". Organy ustaliły, że skoro w obowiązującym w latach 1994 - 2003 miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego wprowadzonym Uchwałą Nr [...] Rady Miasta K. z dnia 16 listopada 1994 r. zmieniającą Uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K. , przedmiotowy teren nosił określenie UP 263 - Obszar Usług Publicznych z podstawowym przeznaczeniem dla "usługi, nauki, oświaty, kultury, a także usługi zdrowia i opieki społecznej", to tym samym na podstawie tego przepisu można orzec o nie pobieraniu od wnioskodawcy opłat za usunięcie drzew wyrosłych po 1967r. a więc mających mniej niż 42 lat.
W ocenie sądu taka interpretacja przepisu art. 86 ust.1 pkt 7 cytowanej ustawy, w odniesieniu do stanu faktycznego niniejszej sprawy, jest nieuprawniona albowiem przedmiotowa nieruchomość przeznaczona na cele budowlane nie jest aktualnie objęta jakimkolwiek miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i w ocenie Sądu przepis ten nie może odnosić się do m.p.z.p. wcześniej uchwalonych, które obecnie nie obowiązują, bo po prostu m.p.z.p. nie ma. Skoro zatem dla przedmiotowego terenu nie ma uchwalonego i obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to nie można mówić o "nieruchomości po zakwalifikowaniu jej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele budowlane". Przepis ten nie może odnosić się do jakichkolwiek kiedyś istniejących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, bo wówczas przepis ten musiałby mieć inne brzmienie.
Naruszenie przepisu art.86 ust.1 p.kt.7 cyt. ustawy miało wpływ na wynik sprawy, gdyż bezpośrednio zdeterminowało* wydanie decyzji przez organy obu instancji na podstawie nieprawidłowo dokonano wykładni i interpretacji tego przepisu.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie sądu organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania wyrażone w przepisach art.7 k.p.a - zasadę ustalenia prawdy
obiektywnej, w myśl której organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia spraw, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, art.77§ 1 k.p.a. - określający zasadę zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, art.80 k.p.a.- zasadę oceny zebranego materiału dowodowego oraz art. 107 § 3 k.p.a. Organy nie mogły w sposób prawidłowy sporządzić uzasadnienia decyzji, zgodnie z wymogami zawartymi w przepisie art. 107 §3 k.p.a., ponieważ ustalony przez organy stan faktyczny sprawy jest niepełny, wymaga uzupełnienia i nie może odzwierciedlać rzeczywistego stanu faktycznego sprawy w odniesieniu do którego mają zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu. Naruszenie cytowanych wyżej przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy powinien wziąć pod uwagę naprowadzone wyżej okoliczności sprawy.
Odnośnie zarzutów podniesionych w skardze, to na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe ustosunkowanie się do nich przez Sąd, ze względu na konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego. Kontrola Sądu następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 10.02.1981r., SA 910/80,ONSA 1981 nr 1, poz.7 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T.Wosia LexisNexis W-wa 2005r., str. 145, t. 14).
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt. l sentencji wyroku na podstawie art.145§1pkt.1 lit. "a" i lit. "c" ustawy z dnia 30sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ. U. 2002r. Nr 153 póz. 1270 ze zm.) w myśl którego Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, a także inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło