II SA/Kr 808/11

PostanowienieWSA w Krakowie2011-08-23

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony jej adwokat z urzędu ze względu na trudną sytuację materialną i brak możliwości poniesienia kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżąca U.T., samotna wdowa, prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe, z miesięcznym dochodem z emerytury i renty rodziny, z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 17 lutego 2011 r. Skarżąca wykazała trudną sytuację materialną, potwierdzoną dokumentami i rachunkami, wskazując na brak możliwości ponoszenia kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niej adwokata z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Krakowie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku U.T. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi U.T. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 17 lutego 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; II) ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. W dniu 13 lipca 2011 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek U.T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżąca podała, iż z uwagi na problemy finansowe z dniem 24 czerwca 2011 roku odwołała pełnomocnictwo ogólne do występowania przed sądami administracyjnymi udzielone radcy prawnemu M.P. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód netto z tytułu emerytury wynosi około [...] zł. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi dom o powierzchni 130 m² oraz nieruchomość wielkości 19,70 ar. Skarżąca nie dysponuje zasobami pieniężnymi, jak również przedmiotami wartościowymi. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy U.T. podniosła, że jest mieszkającą samotnie wdową utrzymującą się wyłącznie z emerytury. Jej miesięczne wydatki przedstawiają się następująco: gaz 40 zł, energia elektryczna 210 zł, woda 40 zł, telefon 120 zł, wywóz śmieci 40 zł, lekarstwa 100 zł. W związku z trudną sytuacją materialną nie jest w stanie ponosić jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Potrzebuje pomocy adwokata, ponieważ nie zna się na prawie i nie potrafi sama poprowadzić własnej sprawy. Wykonując wezwanie Referendarza Sądowego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że miesięczne jej wydatki wynoszą 520,98 zł i składają się na nie podatek od nieruchomości w wysokości 23 zł, energia elektryczna 188,98 zł, woda 33 zł, gaz 36 zł, telefon z internetem 140 zł, lekarstwa 100 zł. Wysokość ponoszonych wydatków skarżąca potwierdziła kopiami odpowiednich rachunków. Kwota pobieranej renty rodzinnej po mężu wynosi [...] zł i została udokumentowana zaświadczeniem z ZUS z dnia 8 sierpnia 2011 roku oraz kopią decyzji ZUS o waloryzacji renty z dnia 1 marca 2011 roku. Skarżąca podała, iż po dokonaniu wskazanych wyżej opłat na utrzymanie pozostaje jej kwota 288,09 zł. W związku z niskimi dochodami strona co miesiąc zadłuża się u przyjaciół oraz synów. Wnioskodawczyni ma dwóch synów, którzy posiadają własne rodziny i nie są w stanie pomagać jej co miesiąc. Skarżąca oświadczyła, że nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Zamieszkuje samotnie przy ul. [...]. Uprawia warzywa na działce i z tego częściowo ma pomoc. Do pisma skarżąca załączyła, oprócz dokumentów, o których wcześniej mowa, zaświadczenie z dnia 5 sierpnia 2011 roku o zameldowaniu na pobyt stały, odpis zwykły księgi wieczystej stan z dnia 17 maja 2010 roku oraz orzeczenie z dnia 13 lutego 2009 roku o stopniu niepełnosprawności. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Instytucja przyznania prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający i skuteczny, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżąca jest osobą niepełnosprawną z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Jedynym źródłem jej utrzymania jest świadczenie rentowe w wysokości [...] zł. Środki finansowe, które uzyskuje skarżąca wystarczają jedynie na pokrycie podstawowych kosztów utrzymania i leczenia skarżącej. Zestawienie kwoty dochodów z wysokością ponoszonych wydatków wskazuje, ze skarżąca nie jest w stanie partycypować w kosztach sądowych lub kosztach samodzielnego opłacenia profesjonalnego pełnomocnika. Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą ustawowe przesłanki do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie na jej rzecz kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło