II SA/Kr 809/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Danielec AWSA Dorota Dąbek Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2004 r sprawy ze skarg M. D. i K. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 15 lutego 2001 r Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania skargi oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu zażalenia M. D., postanowieniem z dnia 15 lutego 2001r [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia [...] 2001r, którym orzeczono o zawieszeniu na podstawie art. 97 §1 pkt 4 kpa postępowania w przedmiocie wprowadzenia w ewidencji gruntów zmian dotyczących działek ewidencyjnych [...] i [...] położonych w [...] . Postanowienie organu odwoławczego oparto na przepisach art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 144 i 97 §1 pkt 4 kpa oraz art. 7 "b" ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tj. Dz.U. z 2000r Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.). W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki [...] Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne rozstrzygnięcia. Wnioskiem z dnia [...] 2000r, K. K. i J. P. wystąpiły o sprostowanie błędu w ewidencji gruntów, polegającego na tym , że objęta księgą wieczystą Nr [...] działka Nr [...] o pow. 78 mkw, operatem ewidencji gruntów z 1994 w części została włączona do działki Nr [...] , stanowiącej przedmiot innej własności a w części do działki [...] objętej KW [...] . Składające wniosek wskazywały, że Wydział Geodezji, Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta i Gminy poinformował je, że działka [...] o pow. 78 mkw objęta KW Nr [...] nie figuruje w operacie ewidencji gruntów, a w operacie figurują dwie sąsiednie działki: [...] objęta KW [...] i [...] obj. KW [...] . W toku wszczętego postępowania o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów, M. D. wykazała, że jest właścicielem działki [...] , obj. KW [...] i, że w sprawie przed Sądem Rejonowym dla [...] (sygn. akt [...] ) z jej powództwa przeciwko K. K. toczy się postępowanie o wydanie nieruchomości, w którym dopuszczony został dowód z opinii biegłego geodety w przedmiocie ustalenia granic pomiędzy działkami [...] i [...] . Rozstrzygnięcie w postępowaniu przed sądem cywilnym co do przebiegu granic działek [...] i [...] , uznał Burmistrz Gminy i Miasta [...], za zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 §1 pkt 4 kpa, uzasadniające zawieszenie postępowania o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów postanowieniem z dnia 8 stycznia 2001r. W świetle zebranej przed podjęciem postanowienia dokumentacji geodezyjnej w skład działek [...]i [...] wchodzą także części dawnej działki [...], tak więc każda z działek [...] i [...] obejmuje obszar objęty dwiema księgami wieczystymi. W piśmie potraktowanym jako zażalenie M. D. jako właściciel działki Nr [...] obj. KW [...] , podnosiła, że w uzasadnieniu postanowienia organ I instancji przyjął jako ustaloną dla działki Nr [...] powierzchnię 133 m² mimo, że toczy się postępowanie sądowe o jej rozgraniczenie z działką Nr [...] . Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, przyjął, że istnieją przesłanki do zawieszenia postępowania o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów, do czasu zakończenia postępowania sądowego w przedmiocie ustalenia granic działek [...] i [...] . Wskazując, że do czasu rozstrzygnięcia o zażaleniu, w postępowaniu sądowym wyznaczony w nim biegły nie złożył do zasobów geodezyjnych operatu pomiarowego i nie zakończono postępowania sądowego o rozgraniczenie, co uzasadnia stan zawieszenia postępowania o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów, zarazem wyjaśnił organ, że zakończone postanowienie potraktowała żaląca się M. D. bezpodstawnie jako "decyzję rozstrzygającą o oznaczeniu i powierzchni działek", i w istocie zawieszenie postępowania administracyjnego , jest zgodne z żądaniem zażalenia. Skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie na powyższe postanowienie złożyły: M. D. oraz K. K. w połączonej do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą niniejszą, sprawie o sygn akt II SA/Kr 843/01. M. D. w swej skardze wnosi o "anulowanie" z obiegu postanowienia organu I instancji, zarzucając, że wydano je mimo toczącego się postępowania sądowego w sprawie rozgraniczenia i "legalizuje" ono powierzchnię działki Nr [...] . Skarżąca podniosła, iż organ odwoławczy przyznał zażaleniu słuszność, ale nie "unieważnił’ postanowienia organu I instancji. Wskazywano także, że K. K. wystąpiła z wnioskiem o wprowadzenie zmian w ewidencji w czasie postępowania sądowego. K. K. w swym zażaleniu podniosła, że organy administracji uchylają się od decyzji prostującej ewidencję gruntów i budynków, przenosząc swoje zadanie na Sąd. Wskazała skarżąca, że przedmiotem sporu sądowego jest żądanie wydania M. D., części działki [...] będącej własnością skarżącej K. K., a nie ustalenie granic działek [...] i [...], oraz że działka ewid. Nr [...] została włączona częściowo do obu w/w działek. Zdaniem skarżącej skoro błąd powstał w wyniku błędnego ustalenia stanu władania niezgodnego ze stanem pranym, sporządzenie dokumentacji pomiarowej umożliwiającej sporządzenie błędu spoczywa na organach administracji, zgodnie z wymogiem stałej aktualizacji operatu ewidencji . W uzupełniającym skargę piśmie z [...] .2002r skarżąca podniosła, że prawomocnym wyrokiem z dnia [...] 2002r ( sygn akt. [...] ) Sądu Okręgowego w [...] , oddalona została apelacja M. D. od wyroku Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] 2001r ( sygn akt [...] ), którym oddalono powództwo M. D. p-ko K. K., o wydanie przygranicznego pasa działki [...] . W jednobrzmiącej odpowiedzi (z dnia [...] 2001r) na skargi [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł i ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skargi wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r i przed tą datą postępowanie nie zostało zakończone. Zgodnie zatem z przepisem art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z poźn. zm.), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedmiotem kognicji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, stosownie do przepisu art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) jest kontrola działalności administracji publicznej. Kontrolę tę sprawują sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W sprawowaniu kontroli pod względem zgodności z prawem, nie jest Sąd związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, rozstrzygając w granicach danej sprawy ( art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej ustawa Prawo o p.s.a) Kontrola zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem, prowadzi do konstatacji iż odpowiada ono prawu, co skargi czyni bezpodstawnymi. Podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 97 §1 pkt 4 kpa, w myśl którego organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub Sąd. W świetle brzmienia tego przepisu organ jest obowiązany zawiesić postępowanie, gdy od uprzedniego rozstrzygnięcia określonej kwestii (nazwanej zagadnieniem wstępnym), zależy (jest warunkowane) ujęte w koniunkcji rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji. Do rozpatrzenia sprawy zagadnienia wstępnego właściwy jest zaś inny organ niż prowadzący sprawę. Przedmiotem zawieszonego postępowania na podstawie art. 97 §1 pkt 4 kpa, było postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącej K. K. o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków. Wprowadzenie zmian, miało zdaniem skarżącej polegać na "sprostowaniu błędu", skutkiem którego działka [...] o pow.78 m² obj. KW [...] objęta została dwoma sąsiednimi nieruchomościami. W istocie sprostowanie błędu zmierzało do geodezyjnego "odtworzenia" działki [...] . Ustawa z dnia 17 maja 1989r Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) - zwana dalej ustawą-przez przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) - rozumie jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami, lokalami. Zgodnie z art. 23 właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne przesyłają organowi prowadzącemu ewidencję, odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisy aktów notarialnych z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, orzeczenia lub sporządzenia aktu notarialnego. Istota postępowania rozgraniczeniowego polega - zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy - na ustaleniu przebiegu granic sąsiadujących nieruchomości przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwaleniu tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Postępowanie rozgraniczeniowe prowadzą organy administracji publicznej określone art. 30 ust. 1 ustawy a w wypadkach wskazanych w ustawie (art. 34 ust.2), sprawa o rozgraniczenie może być z urzędu przekazana sądowi powszechnemu. Celem rozgraniczenia jest zatem ustalenie zasięgu prawa własności, przez ustalenie granicy sąsiadujących ze sobą nieruchomości. Zgodnie z art. 36 ustawy, Sąd, przed którym toczy się sprawa o własność lub o wydanie nieruchomości albo jej części, jest właściwy również do przeprowadzania rozgraniczenia, jeżeli ustalenie przebiegu granic jest potrzebne do rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. W tym przypadku Sąd w orzeczeniu zamieszcza również rozstrzygnięcie o rozgraniczeniu nieruchomości. Prawomocne orzeczenia i ostateczne decyzje ustalające przebieg granic nieruchomości sąd lub organ rozstrzygający przesyła z urzędu w terminie 30 dni do sądów rejonowych właściwych do prowadzenia ksiąg wieczystych i do właściwych starostów w celu ujawnienia ich w księgach wieczystych oraz w ewidencji gruntów i budynków. Nośnikiem informacji o gruntach i budynkach jest tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów (art. 24 ust. 1 ustawy). Natomiast rodzaje informacji jakie zawiera ewidencja gruntów i budynków określa przepis art. 20 ustawy. W myśl przepisu art. 20 ust. 1 pkt 1 w odniesieniu do gruntów ewidencja obejmuje m.in. ich położenie, granice powierzchnie, rodzaje użytków gruntowych...oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów jeżeli zostały założone dla nieruchomości w skład której wchodzą grunty. Według art. 20 ust. 2 pkt 2 w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także właściciela a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części. Powyższe przepisy jednoznacznie wskazują, że celem i przedmiotem postępowania ewidencyjnego jest ewidencjonowanie (rejestrowanie) i aktualizacja zmian dotyczących ewidencji gruntów i budynków o charakterze podmiotowym i przedmiotowym, jednakże na podstawie dokumentów (orzeczeń, decyzji, aktów notarialnych itd.) wytworzonych poza postępowaniem ewidencyjnym w innych postępowaniach lub w innym trybie. W szczególności organy prowadzące ewidencję gruntów nie są umocowane do samodzielnego rozstrzygania o prawie własności, w czym także mieści się kwestia ustaleń dokąd to prawo własności sięga. Przedmiotem postępowania ewidencyjnego według żądania skarżącej miało być sprostowanie błędu ewidencji w istocie przez odtworzenie działki [...] obj. KW [...] , która - co było co do zasady niesporne- weszła w skład dwóch sąsiednich nieruchomości obj. KW [...] własności M. D. i obj. KW [...] własności skarżącej K. K.. Toczące się postępowanie przed Sądem powszechnym w sprawie z powództwa M. D. p - ko K. K. o wydanie pasa gruntu, było warunkowane ustaleniem w tym postępowaniu przed sądem, dokąd sięga prawo własności nieruchomości ob. KW [...] stanowiącej działkę [...] , a dokąd prawo własności nieruchomości obj. KW [...] stanowiącej działkę [...] . Dopiero ustalenie przebiegu granicy pomiędzy dwoma podmiotami własności, mogło stanowić w postępowaniu ewidencyjnym przesłankę z punktu widzenia wymogu aktualizacji danych do oceny, czy i w jakim zakresie ewidencja gruntów i budynków zawiera błąd co do działki [...] obj. KW [...] i czy działka ta może być geodezyjnie odtworzona. Dlatego miały organy ewidencyjne podstawę do zawieszenia postępowania ewidencyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed Sądem powszechnym. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenia zgodność zaskarżonego postanowienia z prawem wedle stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie jego podjęcia. Podnoszona natomiast przez skarżącą K. K. w uzupełnieniu skargi okoliczność, że postępowanie przed sądem powszechnym zostało później prawomocnie zakończone, nie dowodzi zasadności skargi na postanowienie zawieszające postępowanie a co najwyżej wskazuje, że po jego wydaniu zaszły okoliczności, dające podstawę do podjęcia postępowania z urzędu lub na żądanie strony w trybie art. 97 §2 kpa. Przedmiotem skargi była natomiast kontrola zgodności z prawem postanowienia zawieszającego postępowanie ewidencyjne na podstawie art. 97 §1 pkt 4 kpa. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ. U. Nr 153, poz. 1270).