II SA/Kr 809/13
WyrokWSA w Krakowie2013-11-05
Skład orzekający: Andrzej Irla, Jacek Bursa, Renata Czeluśniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek złożenia zbiorczego zestawienia danych o odpadach do marszałka województwa właściwego ze względu na miejsce wytworzenia odpadów jest spełniony poprzez złożenie takiego zestawienia do marszałka województwa właściwego ze względu na miejsce, do którego odpady zostały przemieszczone (np. centrum dystrybucyjne)?Ratio decidendi
Obowiązek złożenia zbiorczego zestawienia danych o odpadach, wynikający z art. 37 ust. 3 ustawy o odpadach, dotyczy każdego z miejsc wymienionych w tym przepisie (wytwarzania, zbierania, odzysku, unieszkodliwiania). Złożenie zestawienia do marszałka województwa właściwego ze względu na jedno z tych miejsc (np. centrum dystrybucyjne) nie zwalnia z obowiązku złożenia go marszałkowi właściwemu ze względu na inne miejsce (np. miejsce faktycznego wytworzenia odpadów w sklepach). Miejsce wytworzenia odpadów jest związane z miejscem prowadzenia działalności gospodarczej, a nie z miejscem podjęcia decyzji o pozbyciu się odpadu.Stan faktyczny
Spółka została ukarana karą pieniężną za nieprzekazanie Marszałkowi Województwa zbiorczego zestawienia danych o odpadach za rok 2010. Spółka argumentowała, że obowiązek został spełniony poprzez złożenie zestawienia do Marszałka Województwa właściwego dla centrum dystrybucyjnego, które gromadzi odpady z jej sklepów. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że obowiązek ten nie został spełniony, ponieważ zestawienie powinno być złożone również do Marszałka Województwa właściwego ze względu na miejsce faktycznego wytworzenia odpadów w poszczególnych sklepach.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : WSA Jacek Bursa WSA Renata Czeluśniak (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. Spółka komandytowa w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 25 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za nieprzekazanie Marszałkowi Województwa [...] zbiorczego zestawienia za 2010 r. skargę oddala
Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia 26 listopada 2012 r. znak: [...] , wydaną na podstawie art. 79c ust. 3 i art. 79d ust. 3 w związku z art. 37 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. nr 185, poz. 1243 ze zm.) oraz zgodnie z art. 104 i art. 107 kpa, wymierzył "[...]" Sp. z o.o. Spółka komandytowa z siedzibą w J. karę pieniężną w wysokości 500 zł za nieprzekazanie Marszałkowi Województwa [...] zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów za rok 2010. Ponadto Marszałek zobowiązał "[...] " Sp. z o.o. Spółka komandytowa do przekazania ww. zbiorczego zestawienia danych w terminie 21 dni od daty doręczenia decyzji oraz do wpłaty kwoty wymierzonej kary w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja wymierzająca karę staje się ostateczna, na wskazany w decyzji rachunek bankowy.
W uzasadnieniu decyzji przywołano przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach mające w sprawie zastosowanie, w tym art. 37 ust. 1 i ust. 3 tej ustawy, zgodnie z którymi posiadacz odpadów prowadzący ewidencję odpadów był obowiązany sporządzić na odpowiednim formularzu zbiorcze zestawienie danych i przekazać je właściwemu marszałkowi właściwemu ze względu na miejsce wytwarzania, zbierania, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, w terminie do końca pierwszego kwartału, za poprzedni rok kalendarzowy. Organ podkreślił, że do dnia wydania decyzji Spółka nie przedłożyła tego zestawienia. Marszałek wskazał, że w 21 sierpnia 2012 r. wystosowano do Spółki zapytanie w sprawie przesłania zbiorczych zestawień danych. Po zapytaniu wywiązała się korespondencja dotycząca sposobu prowadzenia przez stronę ewidencji i sprawozdawczości odpadami, pomiędzy spółką [...] Sklepy Spożywcze Sp. z o.o. Sp. komandytowa, Urzędem Marszałkowskim, a Ministerstwem Środowiska. Powołano się na treść pisma z dnia 24 października 2012 r. Departamentu Gospodarki Odpadami Ministerstwa Środowiska, w którym określono, że ewidencja wytwarzanych odpadów powinna być prowadzona w faktycznym miejscu ich wytworzenia oraz, że posiadacz odpadów, który wytwarza odpady na terenie jednego województwa, jest obowiązany złożyć jedno zbiorcze zestawienie danych do marszałka województwa, na terenie którego odpady zostały wytworzone, natomiast gdy wytwarza odpady na terenie 16 województw, składa odpowiednio 16 zbiorczych zestawień danych. Marszałek wskazał również, że w/w Departament przesłał do strony interpretację przepisów w zakresie prawidłowego prowadzenia ewidencji odpadów oraz poprawnego sporządzania zbiorczych zestawień danych. W konsekwencji Marszałek zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie, które zostało odebrane w dniu 26 października 2012 r. Strona złożyła wyjaśnienia pismem z dnia 31 października 2012 r., jednakże wobec braku przedstawienia dowodów na złożenie zbiorczego zestawienia danych za rok 2010 ani samego zbiorczego zestawienia danych Marszałek uznał za zasadne nałożenie kary oraz zobowiązanie do złożenia brakującego zestawienia.
Odwołanie od decyzji Marszałka Województwa [...] złożyła [...] Sklepy Spożywcze Sp. z o.o. Sp. komandytowa, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i umorzenia postępowania w sprawie. W odwołaniu zarzucono, że organ dokonał błędnej wykładni art. 3 ust. 3 pkt 13 oraz art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach, uznając, że posiadaczem odpadu jest sklep spożywczy , w sytuacji, gdy posiadaczem odpadów jest Spółka. Odwołująca się zarzuciła, że wskazane w zaskarżonej decyzji pismo z Ministerstwa Środowiska stanowiące odpowiedź udzieloną [...] nie odnosi się do spornych w tej sprawie zagadnień i w żadnym razie nie podważa prawidłowości gospodarki odpadami prowadzonej przez stronę, ani też wywiązywania się przez stronę z obowiązków w zakresie sprawozdawczości. Strona odwołująca się nie zgodziła się z organem I instancji, że miejscem wytworzenia odpadów były poszczególne sklepy/placówki jako "faktyczne miejsca wytworzenia odpadów". Podkreślono, że do oceny tego, co jest odpadem, a co nim nie jest, ustawodawca dał prymat subiektywnej woli posiadacza odpadu, a zatem to wyłącznie od woli posiadacza zależy, czy danej substancji się pozbędzie, czyli uzna ją za odpad. Spółka miała zatem pełne prawo do zastosowania takiej polityki gospodarowania odpadami, zgodnie z którą to w danym centrum dystrybucyjnym dana substancja stawała się odpadem. Spółka podkreśliła, że konieczne jest dokonanie wykładni pojęć "odpad", "posiadacz odpadu", "wytwórca odpadu", a zatem, ustalenie podmiotu praw i obowiązków określonych w ustawie o odpadach, a dopiero po tym ustaleniu możliwe jest dokonanie oceny, czy podmiot ten wykonał obowiązki nałożone na niego przez ustawodawcę. Zdaniem strony odwołującej się obowiązek sprawozdawczości został przez [...] spełniony, bowiem [...] przesłał, zgodnie z przyjętą i zatwierdzoną stosowną decyzją gospodarki odpadami - zestawienia danych za rok 2009 r. Marszałkowi Województwa Ś. , właściwego dla centrum dystrybucyjnego w G. , do którego docierają m. in. towary z placówek handlowych położonych na terenie województwa [...] . Stąd też nie można mówić o naruszeniu przez Stronę jakichkolwiek zasad gospodarowania odpadami. Zdaniem strony odwołującej się przyjęty przez Spółkę system ewidencji odpadów oraz sporządzania i przedkładania zbiorczego zestawienia danych według Centrum Dystrybucyjnego w G. , jest w pełni prawidłowy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] marca 2013 r. znak:[...] , wydaną na podstawie art. 36 ust. 1 i 4, art. 37 ust. 1 i 3, art. 79c ust. 3 oraz art. 79d ust. 3a i 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Kolegium wyjaśniło, że z dniem 23 stycznia 2013 r. ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach utraciła moc na podstawie art. 252 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Jednakże zawarte w nowej ustawie przepisy przejściowe (art. 237 ust. 1) nakazuje do zbiorczego zestawienia danych za rok 2010 stosowanie dotychczasowych przepisów. Kolegium podkreśliło, że ustalenia faktyczne w sprawie nie są sporne, gdyż odwołująca się Spółka nie podaje, że złożyła zbiorcze zestawienie danych, o którym mowa w art. 37 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach do Marszałka Województwa M Natomiast przedmiotem sporu jest kwestia interpretacji przepisów co do spełnienia tegoż obowiązku przez Spółkę poprzez złożenie przedmiotowego zestawienia do Marszałka Województwa Ś, zgodnie z zatwierdzonym programem gospodarki odpadami.
Kolegium wskazało, że aktach sprawy znajduje się decyzja Prezydenta Miasta G. z dnia 28 maja 2012 r. nr [...] zatwierdzająca dla [...] Sklepy Spożywcze Sp. z o.o. Sp. komandytowa program gospodarki odpadami niebezpiecznymi dopuszczonymi do wytworzenia w Centrum Dystrybucyjnym w G. wraz z określeniem wymagań przewidzianych dla zezwolenia na zbieranie odpadów. Z treści tej decyzji wynika, że na terenie obiektu prowadzone będzie również zbieranie odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne pochodzących z samoobsługowych sklepów dyskontowych [...] położonych głównie w rejonie południowej Polski; odpady z placówek handlowych do miejsca zbierania transportowane będą za pośrednictwem wynajętych przewoźników. Z pisma wyjaśniającego Spółki z dnia 31 października 2012 r. wynika również, że Spółka posiadając w/w Centrum Dystrybucyjne w G. sporządza i przekazuje zbiorcze zestawienie danych do Marszałka Województwa Ś. właściwego dla miejsca położenia Centrum, skąd właśnie wywodzi spełnienie spornego obowiązku. W piśmie tym zaznaczono nadto, że miejscem, w którym odpad jest wytwarzany jest w/w Centrum Dystrybucyjne w G. , gdyż decyzja o tym, czy dana substancja jest odpadem zapada w tymże centrum Spółki. Kolegium podkreśliło, że w myśl art. 37 ust. 3 ustawy o odpadach zbiorcze zestawienia danych posiadacz odpadów jest obowiązany przekazać marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce wytwarzania, odbierania odpadów komunalnych, zbierania, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, w terminie do dnia 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy. Zdaniem Kolegium z przepisu tego wynika, że obowiązek złożenia zbiorczego zestawienia danych właściwemu marszałkowi województwa dotyczy kilku różnych stanów faktycznych odnoszących się do miejsca, a wymienionych w tym przepisie, tj. (1) ze względu na miejsce wytwarzania, (2) miejsce odbierania odpadów komunalnych, (3) miejsce zbierania, (4) miejsce odzysku lub (5) miejsce unieszkodliwiania odpadów. W ocenie Kolegium z przepisu nie wynika, aby poszczególne miejsca: wytwarzania, zbierania, odzysku czy unieszkodliwiania odpadów określone zostały jako alternatywa rozłączna, co oznaczałoby, że spełnienie przez posiadacza odpadów obowiązku złożenia, zbiorczego zestawienia danych wobec marszałka województwa właściwego ze względu na którekolwiek z tych miejsc (np. miejsce zbierania odpadów), powodowało automatycznie zwolnienie z obowiązku złożenia takiego zestawienia marszałkowi województwa właściwemu ze względu na inne miejsce (np. ich wytwarzania). W ocenie Kolegium z regulacji art. 37 ust. 3 ustawy o odpadach wynika, że obowiązek o którym mowa w przepisie, tj. złożenia zbiorczego zestawienia danych, dotyczy każdego z miejsc wymienionych w tym przepisie, nie pozostawiając posiadaczowi odpadów wyboru co do miejsca, z którego będzie spełniał obowiązek złożenia zbiorczego zestawienia danych. Z regulacji ustawy o odpadach nie wynika bowiem, aby złożenie zbiorczego zestawienia danych marszałkowi właściwemu ze względu na jedno z w/w miejsc, powodowało skuteczne spełnienie omawianego obowiązku również w odniesieniu do wszystkich pozostałych miejsc. Zdaniem Kolegium oznacza to, że zbiorcze zestawienie danych winno być złożone zarówno marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce wytwarzania odpadów, jak i marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce ich zbierania. Taka interpretacja pozostaje, zdaniem Kolegium, w zgodzie z definicją posiadacza odpadów zawartą w art. 3 ust. 2 pkt 13 ustawy o odpadach, gdzie przez posiadacza odpadów rozumie się każdego, kto faktycznie włada odpadami. Kolegium powołało się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 3 października 2012 r. sygn. II SA/Sz 615/12, który zapadł w stanie faktycznym analogicznym, jak w przedmiotowej sprawie. W wyroku tym WSA podkreślił, że prowadzenie prawidłowej gospodarki odpadami na poziomie centrum dystrybucyjnego nie zwalnia skarżącej z takiego samego obowiązku na poziomie poszczególnych sklepów, a spełnienie tego obowiązku powinno znaleźć odzwierciedlenie w dokumentacji prowadzonej zgodnie z wymogami ustawy o odpadach oraz przepisami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie. Ponadto Kolegium uznało za niezasadny zarzut odwołania, że zaskarżoną decyzją nałożono karę na sklep spożywczy, gdyż oczywiste jest, że to Spółka jest adresatem zaskarżonej decyzji organu I instancji i Spółkę obciążono odpowiedzialnością za niezłożenie zbiorczego zestawienia danych.
Skargę na decyzję SKO w K. wniosła [...] Sklepy Spożywcze Sp. z o.o. Spółka komandytowa z siedzibą w J. , domagając się uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zdaniem strony skarżącej organy obu instancji dokonały błędnej wykładni przepisów art. 3 ust. 3 pkt 13 oraz art. 3 ust. 1 dotychczasowej ustawy o odpadach, uznając, że posiadaczem opadu jest sklep spożywczy, w sytuacji, gdy posłużenie się dowolną dyrektywą interpretacyjną prowadzi do wniosku, że posiadaczem odpadu może być wyłącznie Spółka. Ponadto zarzucono, że organ nadał podmiotowość prawną sklepowi, a nie Spółce, podczas gdy zarówno literalna, jak i celowościowa wykładnia art. 3 ust. 3 pkt 13 oraz ust. 1 ustawy o odpadach prowadzi do wniosku, że sklepy pozbawione są podmiotowości prawnej i nie mogą być uznane za "posiadaczy" czy "wytwórców" odpadów. Strona skarżąca wyjaśniła, że poprzez swoją strukturę organizacyjną w postaci 5 centrów dystrybucyjnych tak zorganizowała gospodarowanie odpadami, że system ten jako spójny i zgodny z obowiązującymi przepisami pozwalał na prowadzenie sprawozdawczości właściwości danego centrum dystrybucyjnego. Strona skarżąca powołał się na opinię prawną sporządzoną przez eksperta w dziedzinie prawa ochrony środowiska - profesora doktora habilitowanego B.R. załączoną do odwołania. Strona skarżąca zarzuciła, że przyjęta przez organy obu instancji interpretacja art. 36 ust. 1 i art. 37 ust. 1 ustawy o odpadach zmuszałaby wszystkie sklepy ewidencji i składanie rocznie ponad czterystu zbiorczych zestawień danych o wytwarzanych odpadach. Strona skarżąca podkreśliła, że ustawa o odpadach nie wprowadza żadnych zobiektywizowanych kryteriów pozwalających na ustalenie co jest odpadem, a co nie. Strona skarżąca podniosła, że obowiązek sprawozdawczości został przez nią spełniony, bowiem [...] przesłał zestawienia danych o odpadach za rok 2010 r. Marszałkowi Województwa Ś, właściwemu dla centrum dystrybucyjnego w G. , do którego docierają m.in. towary z placówek handlowych położonych na terenie województwa małopolskiego. Strona skarżąca wskazała też, że analiza treści nowej ustawy o odpadach, w szczególności art. 66 ust. 4 pkt 3 w zw. z art. 45 ust. 1 pkt 1 oraz art. 75 ust. 1 pkt 1, prowadzi do wniosku, iż ustawodawca w przypadku wadzenia tzw. nieprofesjonalnej działalności w zakresie zbierania odpadów, zrezygnował całkowicie z nakładania na te podmioty obowiązku prowadzenia ewidencji i sprawozdawczości. Strona skarżąca zarzuciła również, że SKO w K. w istocie nie rozpatrzyło odwołania oraz autorytarnie i wbrew wyjaśnieniom strony skarżącej przyjęło, że odpad powstaje w sklepie, a zatem że sklep jest miejscem wytworzenia odpadu.
W odpowiedzi na skargę SKO w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W dniu 21 października 2013 r. WSA w Krakowie rozpoznał wniosek strony skarżącej i odmówił zawieszenie postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa.
Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
Na wstępie podkreślić trzeba, że organy obu instancji prawidłowo oceniały ustalony stan faktyczny w świetle przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. nr 185, poz. 1243 ze zm.). Wprawdzie organy nie powołały się wprost na art. 236 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21), lecz nie ulega wątpliwości, że przepis ten nakazuje, by do dnia 31 grudnia 2014 r. do ewidencji odpadów stosować przepisy dotychczasowe. Skoro zaś w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym orzekano w przedmiocie zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów za rok 2011, to należało stosować przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, pomimo tego, że z dniem 23 stycznia 2013 r. ustawa ta utraciła moc (art. 252 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach). Dlatego też w dalszych rozważaniach "ustawa o odpadach" oznacza ustawę z dnia 27 kwietnia 2001 r.
Trafnie zauważyło SKO w K. , że ustalenia faktyczne dokonane w kontrolowanym postępowaniu nie były sporne. Strona skarżąca zarówno w toku postępowania, jak też w skardze nie kwestionowała tego, że zbiorcze zestawienie danych, o którym mowa w art. 37 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach, za rok 2010 nie zostało przez stronę skarżącą złożone do Marszałka Województwa M. Strona skarżąca kwestionuje jednak interpretację przepisów ustawy o odpadach dokonaną przez organy obu instancji, twierdząc, że obowiązek wynikający z art. 37 ust. 3 w zw. z art. 37 ust.1 i art. 36 ust.1 ustawy o odpadach został przez stronę skarżącą spełniony poprzez złożenie przedmiotowego zestawienia do Marszałka Województwa Ś W ocenie Sądu stanowisko strony skarżącej nie znajduje oparcia w ww. przepisach ustawy o odpadach. Art. 37 ust.1 tej ustawy nakłada na posiadacza odpadów prowadzącego ewidencję odpadów obowiązek sporządzenia na formularzu zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów i precyzuje dane, które powinno zawierać takie zestawienie (imię i nazwisko, adres zamieszkania lub nazwę i adres siedziby posiadacza odpadów). Natomiast art. 37 ust. 3 ustawy o odpadach precyzuje, że zbiorcze zestawienia danych, o których mowa w ust. 1 i 2, posiadacz odpadów jest obowiązany przekazać marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce wytwarzania, odbierania odpadów komunalnych, zbierania, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, w terminie do dnia 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy. Prawidłowo zauważyło Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że z przepisu art. 37 ust. 3 wynika, iż obowiązek złożenia zbiorczego zestawienia danych właściwemu marszałkowi województwa dotyczy kilku różnych stanów faktycznych odnoszących się do miejsca wytwarzania, odbierania, zbierania, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów. Należy zatem przyjąć, że spełnienie przez posiadacza odpadów obowiązku złożenia zbiorczego zestawienia danych wobec marszałka województwa właściwego ze względu na którekolwiek z tych miejsc (np. miejsce zbierania odpadów) nie zwalnia z obowiązku złożenia takiego zestawienia marszałkowi województwa właściwemu ze względu na inne miejsce (np. ich wytwarzania). To zaś prowadzi do wniosku, że z art. 37 ust. 3 ustawy o odpadach wynika obowiązek złożenia zbiorczego zestawienia danych dotyczących każdego z miejsc wymienionych w tym przepisie, a posiadacz odpadów nie może dokonać wyboru miejsca, z którego będzie spełniał obowiązek złożenia zbiorczego zestawienia danych. Trafnie zatem przyjęły organy, że w stanie faktycznym ustalonym w kontrolowanym postępowaniu zbiorcze zestawienie danych winno być złożone zarówno marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce wytwarzania odpadów, jak i marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce ich zbierania. Natomiast stanowisko strony skarżącej jakoby posiadacz odpadów mógł dokonać wyboru miejsca złożenia zbiorczego zestawienia danych pozostaje w sprzeczności z jednoznacznym brzmieniem art. 37 ust. 3 ustawy o odpadach i w ocenie Sądu może być jedynie traktowany jako postulat de lege ferenda.
Sąd nie akceptuje także poglądu, że ze względu na brak w ustawie o odpadach zobiektywizowanych kryteriów pozwalających na ustalenie, co jest odpadem, o "miejscu wytworzenia" odpadów decydować będzie każdorazowo podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zależności od miejsca podjęcia decyzji, czy coś jest odpadem (od decyzji co do "pozbycia się", o której mowa a art. 3 ust. 1 ustawy). W ten sposób miejsce wytworzenia odpadów byłoby jednoznaczne z miejscem podjęcia tej decyzji, a nie z miejscem faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej, powodującej powstanie odpadów. Taka wykładnia "miejsca wytworzenia" jest zdaniem Sądu niezgodna z analizowanym w niniejszej sprawie przepisem art. 37 ust. 3 w zw. z art. 36 ust.1 ustawy o odpadach w związku z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 8 grudnia 2010 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych na potrzeby ewidencji odpadów (Dz. U. 2010 nr 249 poz.1674). Wg wzoru zawartego w rozporządzeniu zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów należy wypełniać osobno dla każdego miejsca prowadzenia działalności (por. załącznik nr 1 Tabela B). Potwierdza to, że ustawodawca identyfikuje miejsce wytwarzania odpadów z miejscem prowadzenia działalności gospodarczej, a nie z miejscem w którym posiadacz podejmuje decyzję o "pozbywaniu" (art. 3 ust.1 ustawy o odpadach).
Nawet więc wówczas gdy substancja czy rzecz staje się odpadem ze względu na zamiar jej pozbycia się lub pozbycie się przez posiadacza odpadów to nie oznacza to, że miejscem jej wytworzenia jest miejsce podjęcia decyzji o jej pozbyciu się. Dlatego miejscem wytworzenia odpadów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest miejsce, w którym ta działalność jest prowadzona, bez względu na to, kiedy i gdzie posiadacz odpadu podejmie decyzję o pozbyciu się danej substancji, czy rzeczy. Ponadto pamiętać należy, że jak wynika z doświadczenia życiowego w każdym sklepie, szczególnie dużym sklepie samoobsługowym powstają odpady nie tylko ze względu na zamiar pozbycia się rzeczy czy substancji przez prowadzącego działalność gospodarczą, ale też przez jego klientów np. częste pozbywanie się (pozostawianie) wydanych im w kasie paragonów, czy innych rzeczy. Ponadto, gdyby miejsce wytworzenia odpadów rozumieć jako miejsce podjęcia decyzji czy dana rzecz jest odpadem, to tylko od woli posiadacza zależałaby właściwość organu wg kryterium "miejsca wytworzenia" odpadów, o której mowa w dotychczasowej i nowej ustawie o odpadach (np. art. 76 ust.1 pkt 2 ustawy z 2012 r.).
Ponadto jak wynika z pism skarżącej spółki, w szczególności z pisma z dnia 8 grudnia 2011 r. skierowanego do Ministerstwa Środowiska Departamentu Gospodarki Odpadami (k. [...] akt adm. I inst.) ww. koncepcję "miejsca wytworzenia" odpadów przedstawiono w celu prawnego uzasadnienia rozwiązania przyjętego przez spółkę w zakresie prowadzenia ewidencji. Jak bowiem podniosła w tym piśmie spółka "z uwagi na to, że w sklepach samoobsługowych nie ma możliwości logistycznych oraz organizacyjnych umożliwiających prowadzenie odrębnej ewidencji dla każdego sklepu, wszystkie odpady (poza odpadami produktów spożywczych nienadających się do sprzedaży, odbieranych z każdego sklepu) wytwarzane w jednostkach handlowych zlokalizowanych w danym regionie są kierowane do jednego z 5 centrów dystrybucyjnych...".
Zdaniem Sądu, w obowiązującym stanie prawnym brak logistycznych oraz organizacyjnych możliwości odbioru wszystkich powstających odpadów bezpośrednio z pojedynczych sklepów oraz koszty związane z prowadzeniem ewidencji nie mogą jednak uzasadnić wykładni art. 37 ust. 3 ustawy o odpadach w sposób prezentowany przez spółkę.
Za niezasadny należało więc uznać zarzut skargi, że organy dokonały błędnej wykładni przepisów art. 3 ust. 3 pkt 13 oraz art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach. Nietrafne jest twierdzenie strony skarżącej, że organy obu instancji uznały sklep spożywczy za posiadacza odpadów. Przeciwnie, zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji zostały skierowane do [...] Sklepy Spożywcze Sp. z o.o. Spółka komandytowa z siedzibą w J. , a więc to ten podmiot został uznany za posiadacza odpadów (wytwórcę odpadów), gdyż to jego działalność powoduje powstanie odpadów w każdym miejscu jej prowadzenia. Nie zmienia to jednak oczywistego faktu, że konkretne odpady powstają w wyniku funkcjonowania poszczególnych sklepów spożywczych należących do strony skarżącej. Organy administracji nie zakwestionowały też prawa strony skarżącej do ukształtowania własnej struktury organizacyjnej w postaci utworzenia centrów dystrybucyjnych obsługujących kilka województw i zajmujących się m.in. gromadzeniem odpadami. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela jednak stanowisko wyrażone w powołanym przez organ odwoławczy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 3 października 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 615/12, że "prowadzenie prawidłowej gospodarki odpadami na poziomie centrum dystrybucyjnego nie zwalnia strony skarżącej z takiego samego obowiązku na poziomie poszczególnych sklepów, a spełnienie tego obowiązku powinno znaleźć odzwierciedlenie w dokumentacji prowadzonej zgodnie z wymogami ustawy o odpadach oraz przepisami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie". Skoro więc strona skarżąca jest posiadaczem odpadów w rozumieniu ustawy o odpadach i bezspornym było, że w 2010 roku należące do niej sklepy spożywcze wytwarzały odpady (w znaczeniu, że prowadzona przez spółkę działalność gospodarcza powoduje powstawanie odpadów w miejscu prowadzenia przez nią takiej działalności) na terenie województwa małopolskiego, to na mocy art. 37 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach w związku z art. 236 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach na stronie skarżącej spoczywał obowiązek złożenia Marszałkowi Województwa zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów. Z obowiązku tego nie zwalniał strony skarżącej fakt złożenia stosownego zbiorczego zestawienia Marszałkowi Województwa Ś. dotyczącego centrum dystrybucyjnego w G . Jak bowiem wskazano wyżej, ustawa o odpadach nie przewiduje mechanizmu polegającego na zwolnieniu posiadacza odpadów z obowiązku złożenia zestawienia organowi właściwemu ze względu na miejsce wytworzenia odpadów w przypadku złożenia takiego zestawienia organowi właściwemu ze względu na miejsce, do którego te odpady zostały przemieszczone przez posiadacza. Wobec niewywiązania się z obowiązku wynikającego z art. 37 ust. 3 Marszałek zasadnie, na podstawie art. 79c ust. 3 i art. 79d ust. 3 w związku z art. 37 ust. 1 i 3 ustawy o odpadach, nałożył karę oraz zobowiązał do złożenia brakującego zestawienia.
W związku z powyższym Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło