II SA/Kr 809/18

Starszy Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 15 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi A. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] marca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postepowania w sprawie odmowy wydania nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a I) oddalić wniosek A. P. o zwolnienie od kosztów sądowych II) ustanowić dla A. P. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 23 marca 2018 r. We wniosku wnioskodawczyni oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się ze świadczenie rentowego w wysokości miesięcznej [...] zł Według oświadczenia w skład posiadanego majątku wchodzi dom o pow. 82 m2 oraz działka o pow. 14 a. Na uzasadnienie wniosku wnioskodawczyni podała, iż posiada tylko rentę rodzinna po zmarłym mężu. Jest wdową, ukończyła 70 lat. Znaczną część renty wydaje na leczenie, ponosi koszty utrzymania domu, który wymaga remontu. Wnioskodawczyni oświadczyła, iż choruje [...] Wnioskodawczyni określiła miesięczne zobowiązania i stałe wydatki: leczenie i leki - [...] zł, opłata za prąd - [...] zł, gaz - [...] zł, woda i ścieki- [...] zł, podatek od nieruchomości - [...] zł /rocznie, ubezpieczenie domu- [...] zł/ rocznie, ubezpieczenie osobiste - [...] zł, Ponadto wnioskodawczyni oświadczyła, iż poniosła koszt remontu dachu w wysokości [...] zł oraz poniesie koszt zakupu opału w wysokości [...] zł. Opłaca też pomoc przy koszeniu trawy wokół domu, w wysokości [...] zł. koszty zakupu środków czystości osobistych i środków czystości utrzymania domu określiła na kwotę około [...] zł. Po przeanalizowaniu przedstawionych wydatków koniecznych łączny koszt utrzymania miesięcznego skarżącej zamyka się kwotą 763 zł ( przy uwzględnieniu opłata podatkowych). Stosownie do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu lub w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zatem wniosek wnioskodawczyni należy rozpatrywać w kontekście przesłanek zawartych w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z wyżej powołanym artykułem przyznanie prawa pomocy zakresie całkowitym następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ( postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn, akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz.8). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatruje się w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń , jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych ( por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Oceniając sytuację materialną i życiową wnioskodawcy bierze się pod uwagę również sposób w jaki wnioskodawca gospodarował swoim majątkiem do chwili złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Niewątpliwe i ta okoliczność wpływa, i kształtuje obecną sytuację materialną wnioskodawcy. W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń wnioskodawczyni dotyczących stanu majątkowego i rodzinnego, referendarz sądowy uznał, iż nie zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W opinii orzekającego wnioskodawca dysponuje środkami pieniężnym wystarczającymi na pokrycie kosztów sądowych , które na obecnym etapie postępowania wynoszą 500 zł ( co stanowi wpis sądowy od złożonej skargi). Wnioskodawca w żaden sposób nie uwiarygodniła, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jeżeli wnioskodawczyni jest w stanie wygospodarować środki pieniężne i samodzielnie ponieść koszt pobyty w ośrodku sanatoryjnym prywatnym, to tym bardziej może ponieść koszt kosztów sądowych. We wniosku podnosi ona, że pokryła koszt remonty dachu, że stoi przed zakupem opału na zimę, w żaden jednak sposób nie uwiarygodniła tych wydatków, nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających te okoliczności choćby z lat ubiegłych. Nie podniosła też, iż w związku z przedstawionymi wydatkami musiała zwrócić się o pomoc do państwa czy też zaciągnąć kredyty. Biorąc pod uwagę jej sytuację materialną – wykazany majątek, miesięczny dochód, orzekający przychylił się do wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu uznając, iż w przedstawionej sytuacji pokrycie przez wnioskodawczynię także kosztów ustanowienia pełnomocnika z urzędu, mogłoby spowodować uszczerbek w jej utrzymaniu koniecznym. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).