II SA/Kr 809/18

WyrokWSA w Krakowie2019-02-20

Skład orzekający: Małgorzata Łoboz, Magda Froncisz, Agnieszka Nawara-Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może prowadzić postępowanie w sprawie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, który uzyskał ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może prowadzić postępowania w sprawie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, który uzyskał ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Istnienie takiej decyzji potwierdza legalność obiektu i czyni bezprzedmiotowym dalsze postępowanie legalizacyjne lub naprawcze, zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o nakaz rozbiórki stacji gazowej. Organ I instancji odmówił wydania nakazu, uznając, że obiekt został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i uzyskał pozwolenie na użytkowanie. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na istnienie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę strony, która domagała się nakazu rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 23 marca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej także jako "PINB") decyzją z dnia 30 października 2014 r. znak: [...], na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, odmówił wydania nakazu rozbiórki stacji gazowej znajdującej się na działce nr [...] w [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji podał, że prowadził postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania przez inwestorów M. N. oraz K. N. obiektu budowlanego w postaci stacji gazowej zlokalizowanej w [...] przy ul. [...] na działce nr [...] - bez decyzji orzekającej o pozwoleniu na budowę. W dniu [...].07.2002 r. przeprowadzono oględziny na przedmiotowej nieruchomości, w trakcie których stwierdzono, że na nieruchomości zlokalizowana jest m.in. stacja napełniania gazem skroplonym propan - butan zbiorników samochodowych oraz butli. Obiekt był użytkowany. Stan zaawansowania robót - na dzień oględzin – to: wykonanie fundamentu żelbetowego pod zbiorniki na gaz propan-butan, dwóch zbiorników na gaz propan-butan, dystrybutora z przepływomierzem, agregatu pompowego, muru ogniowego. Nie wykonano budynku obsługi stacji. PINB ustalił także, że sporny obiekt został wzniesiony na podstawie ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia 6.12.1994 r. znak: [...] orzekającej o pozwoleniu na budowę dla inwestycji polegającej na budowie stacji napełniania gazem skroplonym propan - butan zbiorników samochodowych oraz butli na działce nr [...] w [...]. W dniu 27.02.2008 r. ostateczną decyzją znak: [...] PINB udzielił inwestorom pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu. W oparciu o tak ustalony stan faktyczny sprawy organ I instancji stwierdził, że budowa stacji napełniania gazem skroplonym propan - butan zbiorników samochodowych oraz butli realizowana była na podstawie ostatecznej decyzji orzekającej o pozwoleniu na budowę. W stosunku do obiektu została wydana decyzja zezwalająca na użytkowanie. Zatem inwestycja została przeprowadzona i zakończona zgodnie z prawem. Brak jest wobec tego podstaw do orzeczenia o nakazie rozbiórki obiektu. PINB rozważył możliwość umorzenia postępowania lub odmowy wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu. W jego ocenie rozstrzygnięcie polegające na umorzeniu postępowania nie jest prawidłowe. Skoro obiekt istnieje, to istnieje przedmiot postępowania, zatem postępowanie nie jest bezprzedmiotowe, a organ administracji nie może uchylać się od merytorycznego rozstrzygnięcia. Nadto umorzenie postępowania nie kończy sprawy definitywnie i nie przesądza na przyszłość co do legalności przedmiotowego obiektu. Analizując ponownie krąg stron postępowania organ ustalił, że S. P. zmarł. A. N. i E. P. brały udział w postępowaniu od daty wszczęcia postępowania i potencjalnie mogą mieć interes prawny w rozstrzygnięciu tego postępowania, dlatego nadal uznaje się je za strony postępowania. Natomiast w ocenie organu G. K. nie legitymuje się już interesem prawnym w niniejszym postępowaniu. Był on inwestorem końcowego etapu inwestycji, jednak obecnie nie legitymuje się żadnym tytułem prawnym do przedmiotowego obiektu. Pismem z dnia 24.09.2014 r. wskazano, że decyzja orzekająca o pozwoleniu na budowę została przeniesiona na M. N. i K. N.. Obecnie właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest jedynie M. N.. Dalej podniesiono, że w niniejszej sprawie PINB wydał decyzję z dnia 26.03.2012 r. orzekającą o odmowie wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu. W wyniku postępowania odwoławczego decyzja została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozstrzygnięcia organowi I instancji. Organ wyższej instancji wskazał na nieprawidłowości w wyznaczeniu kręgu stron oraz zasugerował rozstrzygniecie w postaci umorzenia postępowania. Podniesiono, że wydając niniejszą decyzję organ rozważył wskazania organu wyższej instancji, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji. W odwołaniu od powyższej decyzji A. P. wniosła o jej uchylenie i wydanie nakazu rozbiórki stacji gazowej zlokalizowanej w [...] przy ul. [...] na działce nr [...]. Odwołująca się zarzuciła, że do kręgu stron w niniejszym postępowaniu nie można zaliczyć A. N., która zmarła w 2004 r., a ponadto jej działka nie graniczy z działką nr [...]. Natomiast E. P. nie mieszka w Polsce i od kilkunastu lat przebywa za granicą. Dalej podniesiono, że w swojej decyzji PINB w [...] powołuje się na oględziny przedmiotowej nieruchomości, które odbyły się w 2002 r. czyli 12 lat temu. Od około 2010 r. na przedmiotowej nieruchomości został postawiony drewniany budynek, w którym przebywają pracownicy stacji gazowej, o czym PINB w [...] nie wspomniał. Nadto decyzja z dnia 6.12.1994 r. orzekająca o pozwoleniu na budowę stacji gazowej została unieważniona ostateczną decyzją SKO z dnia 17.04.2007 r. sygn. [...] Dodatkowo zrealizowany obiekt jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który obowiązywał wówczas i obecnie. Działka ta znajduje się w strefie o symbolu B236M3 - zakazującym realizacji funkcji usługowych i przemysłowych których uciążliwość przekracza granice działki. Stacja paliw jest obiektem bardzo uciążliwym i mieści się w odległości około 20m od budynku mieszkalnego odwołującej się. Ponadto nad tą działką przebiega linia wysokiego napięcia. Decyzją z dnia 26 czerwca 2015 r. nr [...] znak: [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej także jako "[...]WINB") uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i orzekł na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, że nie stwierdza się podstaw do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego w postaci stacji gazowej położonej przy ul. [...] w m. [...] na dz. ew. nr [...] przez M. N. i K. N. w trybie określonym w art. 48 ustawy Prawo budowlane. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w wyniku rozpoznania skargi A. P., wyrokiem z dnia 9 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 961/15 uchylił zaskarżoną decyzję WINB nr [...] z dnia 26 czerwca 2015 r. znak: [...] W uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie wyjaśnił, że prowadzenie robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie jest samowolą budowlaną, pod warunkiem że zachodzi wymagana tożsamość inwestycji. Nie zmienia tego fakt późniejszego wyeliminowania z obrotu decyzji udzielającej pozwolenia na budowę. Dalej WSA podniósł, że postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie art. 48 ust. 1 P.b. oraz postępowanie prowadzone na podstawie art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1-7 P.b., to postępowania o różnych przedmiotach. Jeśli więc organ odwoławczy rozpoznając odwołanie stwierdzi, że postępowanie przed organem pierwszej instancji nie powinno być prowadzone na podstawie art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1-7 P.b., lecz na podstawie art. 48 ust. 1 tej ustawy, to nie może zmienić rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i rozpoznać sprawy w oparciu o te właściwe przepisy. Nie jest też dopuszczalna sytuacja odwrotna, tj. organ odwoławczy nie może zmienić rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i rozpoznać sprawy w oparciu o art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1-7 P.b. w miejsce art. 48 ust. 1 P.b. Konkludując WSA stwierdził, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego winien był samodzielnie ustalić stan faktyczny niniejszej sprawy, w szczególności zaś zbadać czy decyzja o pozwoleniu na budowę rzeczywiście istniała i odpowiada jej zrealizowana inwestycja, a także czy i w jakim trybie decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego. Dopiero po dokonaniu takich ustaleń organ odwoławczy mógł ocenić zasadność odwołania. W sprawie niniejszej braki postępowania dowodowego były tego rodzaju, że organ odwoławczy mógł i powinien usunąć je we własnym zakresie. Skoro tego nie uczynił, koniecznym stało się uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. WSA zalecił, by rozpatrując sprawę ponownie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił wskazane kwestie w sposób rzetelny, gromadząc materiał dowodowy, w tym dokumenty oryginalne albo poświadczone za zgodność z oryginałem. Skoro zaś organ odwoławczy może postępowanie uzupełnić samodzielnie, stosując art. 136 k.p.a., to brak było podstaw uzasadniających wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia organu pierwszej instancji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, ponownie rozpoznając sprawę, decyzją nr [...] z dnia 23 marca 2018 r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 30 października 2014 r. znak: [...] i umorzył postępowanie przed organem I instancji w całości. W uzasadnieniu decyzji [...]WINB wskazał, że w trakcie ponownie prowadzonego postępowania odwoławczego [...]WINB skorzystał z art 136 k.p.a. i postanowieniem nr [...] z dnia 20 lipca 2016 r. znak: [...] zlecił organowi I instancji pozyskanie dokumentacji wskazanej w sentencji tego postanowienia. Po uzupełnieniu materiału dowodowego organ powiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym na mocy art. 10 k.p.a. Organ II instancji podał, że dokonał powtórnego, pełnego i merytorycznego rozpoznania sprawy w granicach zakreślonych treścią zaskarżonej decyzji, badając zarówno prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji, jak i poprzedzającego je postępowania wyjaśniającego, w oparciu o akta sprawy PINB, znak: [...] Organ dokonując analizy kręgu stron postępowania stwierdził, iż jest on zgodny z ustalonym przez [...]WINB (po jego aktualizacji) we wcześniejszym postępowaniu odwoławczym. Wskazano także, że przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena zasadności wydania przez organ I instancji decyzji, którą orzeczono o odmowie wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego w postaci stacji gazowej zlokalizowanej w [...] przy ul. [...] na działce nr [...]. [...]WINB w [...] podał, że z uwagi na obowiązujące od dnia 1 stycznia 2017 r. zmiany w zakresie procedur dotyczących prowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 Prawa budowlanego, na mocy art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 30 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. z 2016 r., poz. 2255), w chwili obecnej zastosowanie mają przepisy art. 48 Pr.Bud w brzmieniu po nowelizacji. Dalej podniesiono, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wiążąca organ ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone zostały w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 grudnia 2015 r. o sygn. akt II SA/Kr 961/15. Zajmując merytoryczne stanowisko [...]WINB podniósł, że materiał dowodowy sprawy, a w szczególności analiza protokołu oględzin z dnia [...] lipca 2002 r. z załączonym szkicem sytuacyjnym obejmującym przedmiotowy obiekt budowlany wskazuje, że niewątpliwie roboty budowlane prowadzone na działce nr ewid.[...] w miejscowości [...] doprowadziły do powstania obiektu budowlanego, do realizacji którego wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż postępowanie administracyjne wszczęte przez PINB w trybie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane prowadzone było w stosunku do obiektu budowlanego, na którego realizację została wydana przez Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z up. Burmistrza Gminy [...] ostateczna decyzja z dnia 6 grudnia 1994 r. orzekająca o pozwoleniu na budowę na rzecz K. N. i M. N. inwestycji obejmującej budowę stacji napełniania gazem skroplonym propan-butan zbiorników samochodowych oraz butli na działce nr [...] w m. [...]. Decyzję tę przeniesiono następnie na G. K. (decyzja Starosty [...] z dnia 25 października 2007 r., znak: [...]), a następnie z powrotem na rzecz K. N. i M. N. (decyzja Starosty [...] z dnia 1 czerwca 2008 r., znak: [...]). Ponadto w dniu 27 lutego 2008 r. PINB w [...] wydał decyzję znak: [...] o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego kat. XX tj. stacji napełniania gazem skroplonym propan - butan zbiornika samochodowych i butli, zlokalizowanej w [...] przy ul. [...] na dz. nr [...]. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie sądowo-administracyjnym uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego na podstawie art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego oznacza nie tylko, że inwestor zakończył prace budowlane, ale również, że prace te zostały wykonane zgodnie z udzielonym pozwoleniem. Fakt przyjęcia obiektu budowlanego do użytkowania jednoznacznie bowiem potwierdza, że obiekt wybudowany został zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie może on podlegać ponownemu sprawdzaniu (pod kątem prawidłowości jego wybudowania) przez organ nadzoru budowlanego. W związku z powyższym WINB zauważył, że dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie ww. obiektu budowlanego, to kolejne postępowanie odnoszące się do tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie sądowo-administracyjnym z bezprzedmiotowością mamy do czynienia w sytuacji gdy brak jest któregokolwiek z elementów postępowania administracyjnego. Zdaniem organu odwoławczego zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy stanowi wystarczającą podstawę do umorzenia postępowania w niniejszej sprawie z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Konkludując stwierdzono, że uzyskanie przez inwestora ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego powoduje, że niemożliwe jest prowadzenie wobec tego obiektu postępowania zarówno w trybie art. 48, jak i w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego. W grę wchodzi tutaj bowiem jedna z podstawowych dla procedury administracyjnej zasad - trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 k.p.a.), której celem jest stabilizacja opartych na takiej decyzji skutków prawnych. Decyzja ostateczna oznacza bowiem, że dana sprawa została rozstrzygnięta w definitywny sposób. Każda decyzja ostateczna korzysta bowiem z domniemania prawidłowości, a organy administracji, są tą decyzja związane tak długo dopóki nie zostanie ona uchylona lub zmieniona przez nową decyzję w sposób przewidziany prawem. W odniesieniu do uwag zawartych w odwołaniu, [...]WINB wyjaśnił, iż zostały one uwzględnione w toku postępowania odwoławczego. Mając powyższe na uwadze [...]WINB w [...] był zobligowany do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz umorzenia postępowania przed organem I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., z uwagi na brak przesłanek do prowadzenia przedmiotowego postępowania administracyjnego w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. P. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji [...]WINB, orzeczenie o obowiązku rozbiórki spornego obiektu oraz o nieobciążanie jej kosztami postępowania. Uzasadniając skargę wskazała, że powołane w decyzji dowody są wybiórcze i nie odpowiadają prawdzie procesowej. Po 16 latach prowadzenia postępowania [...]WINB w [...] doszedł do wniosku, że stacja gazowa została wybudowana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Skoro organ prowadził postępowanie legalizacyjne stacji, to obiekt ten musiał być samowolą budowlaną. W ocenie skarżącej z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika jasno, że inwestor nie miał pozwolenia na wybudowanie nowego obiektu na działce nr [...], a taki właśnie obiekt tam powstał. Skarżąca podniosła również zarzut niezgodności inwestycji z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co w konsekwencji uniemożliwia legalizację tej inwestycji. W ocenie skarżącej w sprawie powinna zapaść decyzja o rozbiórce. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być nieuzasadniona. Rozpocząć należy od przypomnienia treści art. 153 p.p.s.a., który ma zastosowanie w niniejszej sprawie, ze względu na zapadły uprzednio wyrok tut. Sądu do sygn. akt II SA/Kr 961/15. Przepis ten stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wyrok wydany do sygn. akt II SA/Kr 961/15 wskazywał kierunek postępowania następująco: 1/ [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej "[...]WINB") winien samodzielnie ustalić stan faktyczny niniejszej sprawy, zaś w szczególności zbadać, czy decyzja o pozwoleniu na budowę rzeczywiście istniała i odpowiada jej zrealizowana inwestycja a także, czy i w jakim trybie decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego; 2/ należy w tym celu zgromadzić dokumenty oryginalne lub poświadczone "za zgodność" celem rzetelnego wyjaśnienia sprawy. Sąd administracyjny wskazał także uprzednio, że postępowanie prowadzone w oparciu o art. 48 p.b. oraz art. 50 ust. 1-7 p.b. to postępowania o różnych przedmiotach. Sąd wskazał, że ewentualne uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania przed nim prowadzonego, względnie odmowa wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 p.b. nie oznacza, że organ I instancji nie może następne prowadzić postępowania z art. 50 p.b. Mając powyższe na uwadze i oceniając obecnie formalną zawartość akt, trzeba zauważyć, że istotniejsze dokumenty tam zalegające zostały poświadczone "za zgodność", oraz że organ odwoławczy ustalił właściwie stan faktyczny sprawy, mający pokrycie w dokumentach, że zatem zalecenie sądu w tym zakresie zostało wykonane. Podstawą dla prawidłowego zastosowania normy prawnej, jaka jest zawarta w przepisie art. 48 p.b. jest ustalenie, czy zaistniała okoliczność braku pozwolenia na budowę. Tylko bowiem taka sytuacja pozwala na zastosowanie tego przepisu. Przepis art. 48 p.b. w ust. 1 wskazuje, że organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Oznacza to, że w trybie omawianego przepisu nie można nakazać rozbiórki czy legalizować ( art. 48 ust. 2) obiektu, który jest objęty istniejącym w obrocie pozwoleniem na budowę. W pierwszej kolejności należy zatem ustalić, czy obiekty objęte niniejszą sprawą były wzniesione w oparciu o pozwolenie na budowę, czy też nie. Wymaga także zaznaczenia, że przedmiotem aktualnego rozpoznania jest sprawa dotycząca stacji napełniania gazem. Na pewnym etapie postępowania zapadały w sprawie decyzje kolejno odnoszące się do stacji napełniania gazem, ale również do warsztatu, mieszczącego się na tej samej działce nr [...]r. Aktualnie wątek dotyczący warsztatu, wybudowanego, jak twierdzi skarżąca, bez pozwolenia na budowę, jest procedowany oddzielnie. Odnośnie warsztatu zapadł wyrok tut. Sądu z dnia 29.03.2018r., sygn. akt II SA/Kr 155/18, oddalający sprzeciw A. P. od decyzji kasatoryjnej [...]WINB nr [...] z dnia 12 grudnia 2017r. znak [...] Wobec tego nie ulega wątpliwości, że przedmiotem niniejszej sprawy jest wyłącznie legalność posadowienia stacji napełniania gazem. Z akt sprawy wynika, że odnośnie stacji napełniania gazem istnieje ostateczna decyzja o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia na budowę z dnia 6 grudnia 1994r. znak [...] poprzedzona decyzją nr [...] z dnia 8 listopada 1994r. Kierownika Urzędu Rejonowego w P. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego budowy stacji napełniania gazem skroplonym propan – butan zbiorników samochodowych i butli, na działce nr [...] położonej w B., przy ul. [...] /k.6 akt adm. I inst./. Decyzja o pozwoleniu na budowę jest ostateczna, co ustalił organ odwoławczy. Oznacza to także, że żadne z postępowań nadzwyczajnych na chwilę procedowania organu II instancji – nie doprowadziło do wzruszenia decyzji zatwierdzającej plan zagospodarowania działki i udzielającej pozwolenia na budowę. Jak wynika z decyzji /k.10 akt adm./, udzielono pozwolenia na budowę stacji napełnienia gazem skroplonym propan – butan zbiorników samochodowych oraz butli na działce nr [...] położonej w [...], ul. [...]. W aktach sprawy znajduje się projekt techniczny budowy stacji, będący załącznikiem do wydanego pozwolenia /k.1 akt adm/. Jak wynika z tego projektu, stacja miała się składać z następujących elementów:1/ 3 zbiorników magazynowych, 2/ agregatu pompowego, 3/ instalacji rurowej i armatury, 4/ dystrybutora z przepływomierzem, 5/ budynku obsługi stacji, 6/ muru ogniowego. Elementy te zostały graficznie umiejscowione na planie realizacyjnym, będącym częścią projektu technicznego. W dniu [...] lipca 2002r. miały miejsce oględziny obiektu na działce nr [...] w [...] ul. [...] przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) /k.9 akt adm./ Z oględzin tych wynikało, że na działce wybudowane są 2 obiekty: stacja napełniania gazem oraz warsztat. Jak chodzi o stację, wykonane zostały: 1/ fundament żelbetowy pod zbiorniki na gaz propan – butan, 2/ dwa zbiorniki, 3/ dystrybutor z przepływomierzem, 4/ agregat pompowy, 5/ mur ogniowy. W porównaniu do projektu technicznego – PINB wskazał, że wybudowano tylko 2 zbiorniki a nie 3, oraz nie zbudowano budynku obsługi stacji /vide szkic sytuacyjny – k. 9b/. Jak chodzi o inwestorów, to decyzją Starosty [...] z dnia 25 października 2007r. znak [...] przeniesiono decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia 6 grudnia 1994r. znak [...] na G. K., zaś decyzją z dnia 17 czerwca 2008r. znak [...] Starosta [...] orzekł o zwrotnym przeniesieniu decyzji o pozwoleniu na budowę na K. N. i M. N. /k. 201 akt adm./. . Reasumując powyższe, obiekt stacji napełniania gazem został wykonany w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, która nadal istnieje w obrocie prawnym. Nie można wobec tego twierdzić, że jest samowolą budowlaną. W tej sytuacji prawidłowym jest stanowisko [...]WINB, że nie ma zastosowania art. 48 p.b. Takie stanowisko było zresztą przez organy nadzoru konsekwentnie prezentowane w toku całego długotrwałego postępowania. Kolejna kwestia dotyczy możliwości prowadzenia ewentualnego postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 p.b. w odniesieniu do obiektu budowlanego - stacji napełniania gazem. Nie przesądzając w żadnym razie okoliczności, czy takie postępowanie byłoby uzasadnione ( jak dotychczas, nic na to nie wskazuje), kwestią centralną jest tutaj istnienie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Chodzi o decyzję PINB w [...] z dnia 27 lutego 2008r., znak [...] udzielającą pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego kat.XX tj. stacji napełniania gazem skroplonym propan – butan zbiorników samochodowych i butli, zlokalizowanej w [...] przy ul. [...], na działce nr [...], zrealizowanej w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia 6.12.1994r. o symbolu [...] /k.226 akt adm./. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że PINB przeprowadził czynności kontrolne, nie stwierdzając w ich wyniku, że miały miejsca istotne odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. Stwierdzono odstępstwa zakwalifikowane jako nieistotne: 1/ zmianę usytuowania zbiorników LPG o 1.5 m, 2/ zmniejszenie długości muru ogniowego z 14 na 12 m, 3/ niewielką zmianę usytuowania muru ogniowego, 4/ zmianę materiału muru ogniowego, 5/ rezygnację z budowy jednego zbiornika LPG, 6/ zmianę usytuowania fundamentu pod agregat pompowy. W zasadzie jednolite orzecznictwo sądów administracyjnych stawia tezę, że istnienie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jest swoistym potwierdzeniem legalności obiektu budowlanego, którego to pozwolenie dotyczy. Z kolei nie można prowadzić postępowania legalizacyjnego w stosunku do obiektu budowlanego, którego legalność potwierdza inny akt administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/11 i 20 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 887/10 - opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 lutego 2018 r. II OSK 1628/17, LEX nr 2491785 wskazał, co następuje: "1. Wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jest konsekwencją stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego zgodności wybudowanego obiektu budowlanego z zatwierdzonym projektem budowlanym, 2. Mimo różnicy w sformułowaniu przepisów art. 59a ust. 2 i 36a ust. 5 p.b. nie ulega wątpliwości, że właściwy organ administracji przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego sprawdza, czy obiekt ten został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, w szczególności, czy nie wykonano go z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Wskazuje na to zawarte w przepisach dotyczących udzielenia pozwolenia na użytkowanie odesłanie do art. 51 p.b. w razie stwierdzenia, że obiekt budowlany nie został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Skutkiem obowiązywania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jest zatem rozstrzygnięcie kwestii zgodności przeprowadzonych robót budowlanych z warunkami określonymi w decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę". Podobnie w wyroku z dnia 18 stycznia 2018 r. II OSK 807/16, LEX nr 2446397 NSA wskazał: "1. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie przesądza o zgodności z prawem wzniesionego obiektu i czyni bezprzedmiotowym ewentualne niezakończone postępowanie nadzorcze dotyczące procesu budowlanego oraz ma takie znaczenie, że wzniesione obiekty budowlane nie mogą podlegać ponownemu sprawdzeniu (pod kątem legalności wybudowania) przez organy nadzoru budowlanego - dotyczy to trybu zwykłego, jak i wznowieniowego. 2. Ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie kończy postępowanie legalizacyjne oraz proces inwestycyjny i wyklucza możliwość ponownego prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50 i art. 51 p.b. 3. Prowadzenie postępowania naprawczego po udzieleniu pozwolenia na użytkowanie, które zapadło w tej samej sprawie po przeprowadzeniu postępowania naprawczego, niezależnie od treści rozstrzygnięcia doprowadziłoby do istnienia kilku tożsamych bądź nawet sprzecznych ze sobą rozstrzygnięć. Taka sytuacja jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa i zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym (np. zasada legalizmu, budowania zaufania do organów państwa czy trwałości decyzji ostatecznych) – por. także wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2018 r., VII SA/Wa 2688/17, LEX nr 2564512, wyrok WSA w Lublinie z dnia 6 lutego 2018 r. II SA/Lu 992/17, LEX nr 2546888, czy wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 9 stycznia 2018 r. ,I I SA/Rz 921/17, LEX nr 2467415. Rację ma zatem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uważając, że wszczęcie postępowania naprawczego w trybie art. 50 i 51 prawa budowlanego możliwe jest dopiero po usunięciu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na jego użytkowanie. Przywołane judykaty nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że istnienie w obrocie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie stanowi przeszkodę do dalszego procedowania w ramach postępowania nadzorczego. Przeszkoda ta ma charakter tego rodzaju, że zasadne jest umorzenie postepowania administracyjnego, co uczynił w swym reformatoryjnym orzeczeniu organ II instancji. Jak to wskazał WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 12 grudnia 2018 r. I SA/Gl 842/18, LEX nr 2614494: “Jeżeli obiekt został wzniesiony legalnie i zgodnie z posiadanym pozwoleniem na budowę, to do czasu usunięcia tego ostatniego z obrotu prawnego, organy nadzoru budowlanego nie mają jakichkolwiek podstaw by podejmować działania w związku z jego budową. Zasadne jest umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.". Prawidłowo doszło do umorzenia postępowania, zarówno w zakresie działania art. 48 p.b. wobec istnienia pozwolenia na budowę, jak i antycypowanego art. 50 p.b. Skoro bowiem obiekt w postaci stacji napełniania gazem został wzniesiony legalnie i legalnie jest użytkowany, nie ma powodu do prowadzenia postępowań, o których mowa. Z wymienionych przyczyn na zas. art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło