II SA/Kr 813/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie: WSA Barbara Pasternak WSA Krystyna Daniel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2007 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2004r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki skargę oddala Decyzją z dnia [...] 2004 r., (znak:[...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta N. działając na .podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr.89 poz.414 z późn.zm.- obecnie tj. Dz.U. z 2006 r. nr.156 poz. 1118 - zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.) i art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27.03.2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U.nr.80 poz.718) nakazał inwestorowi M. N. dokonanie rozbiórki wykonanego przepustu z kręgów betonowych na potoku [...] w N. przy ul. [...] - dz. nr 196/1 obr. [...] -stanowiącego dojazd do działki nr 196/10 obr. [...]. Odwołanie M. N. nie zostało uwzględnione i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] 2004 r. (znak:[...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podnosząc w uzasadnieniu co następuje. 1/ w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego przepustu (w zakresie sprostowania oczywistej omyłki zob. postanowienie WINB z dnia [...] 2004 r.). M. N. wykonał w 1996 r. na działce nr 196/1 obr. [...] w N. przy ul. [...] na potoku J. przepust rurowy z kręgów betonowych o średnicy 150 cm i długości 5,20 m. Przepust ten wykonano jako dojazd do działki nr 196/4 obr. [...]- nieruchomość przy ul. [...](obecnie działka nr 196/10 obr.[...], nieruchomość przy ul.[...]). 2/ wykonany przepust betonowy stanowi obiekt budowlany określony w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego z 1994 r., mianem budowli, czyli każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury. Zgodnie z przepisami obowiązującymi przed nowelizacją z dnia 27.03.2003r., Prawa budowlanego z 1994r., wykonanie przedmiotowego obiektu powinno być poprzedzone uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, zatem w sytuacji braku takiej decyzji właściwego organu, istniały przesłanki do zastosowania trybu art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r.. W świetle art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27.03.2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw, do spraw wszczętych przed dniem wejścia jej w życie, a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe z zastrzeżeniem ust. 2 tego artykułu, który wskazuje, iż do postępowań dotyczących obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie, albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ - wszczętych przed dniem wejścia w życie cyt. wyżej ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy wprowadzone tą ustawą. Niniejsze postępowanie zostało wszczęte przed nowelizacją obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane, która weszła w życie 11.07.2003r. 3/ art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r, (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) odnosi się do sytuacji, gdy obiekt budowlany lub jego część został wybudowany bez pozwolenia na budowę a podlega on przymusowej rozbiórce, gdy właściwy organ stwierdzi, że obiekt jest niezgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oraz gdy narusza przepisy, w tym techniczno-budowlane w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Organ l instancji ustalił, iż nie istnieje możliwość legalizacji przedmiotowej inwestycji w trybie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) bowiem z opinii Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Inspektorat w N. z dnia [...] 2004 r., wynika, że przepust został wybudowany samowolnie bez uzgodnień z administratorem cieku, nie posiada wymaganego pozwolenia wodno-prawnego, czyni zagrożenie dla osób i mienia. W latach 1997 oraz 2001 podczas powodzi nie mieścił przepływu wody, piętrzył wodę powodując jej wylewanie na ulicę [...], podtapiając niżej położone grunty i budynki. Wobec powyższego nie istnieje możliwość jego legalizacji. § 49 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r., nie dopuszcza stosowania na potokach górskich przepustów o przekroju kołowym. W aktach sprawy znajduje się również Operat wodnoprawny dotyczący hydrologii i hydrauliki potoku [...] gmina N. w zakresie koniecznym do ustalenia światła projektowanego mostu i warunków jego posadowienia-przebudowa (karta nr 108 akt l instancji), który wskazuje, iż przedmiotowy przepust wykonany jest niezgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył M. N. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji zarzucił, że decyzja: -narusza prawo materialne a to przepis art. 3 pkt 3 Prawa Budowlanego z 1994 r., a także nieprawidłowo stosuje przepisy Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r., -a także przepisy postępowania administracyjnego a to art.6, 77 § 1, 106 § 1 do 5, 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu podniesiono, że wbrew obowiązkowi wypływającemu z przepisu art.6 kpa, statuującemu zasadę działania organów państwa wyłącznie na podstawie przepisów prawa, w sprawie niniejszej organy obu instancji uchybiły temu obowiązkowi. "W istocie rzeczy, jak wynika to z uzasadnienia obu decyzji, o merytorycznej treści decyzji zdecydował ustalony przez organy fakt, że wybudowany przepust narusza przepisy techniczno - budowlane w takim zakresie, że uniemożliwia to legalizację obiektu". Organy powołując się na Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r., nie podając jednak bliżej jakiej materii dotyczy przywołany akt prawny, gdzie i kiedy został opublikowany i oczywiście "błędnie powołują przepis art. 49 ust.3" bo skoro chodzi o rozporządzenie to nie może być mowy o artykule a co najwyżej paragrafie. Zdaniem skarżącego tego rodzaju braki muszą prowadzić do uchylenia decyzji bowiem uniemożliwiają merytoryczną z nią polemikę, skutkującą koniecznością jej uchylenia. Ponadto, przywołany przez oba organy przepis rozporządzenia winien znaleźć się w podstawie prawnej decyzji, zaś brak taki należy ocenić jako wada decyzji określona w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Cytowane wyżej błędy powstały wskutek, w istocie mechanicznego, przeniesienia stanowiska Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej uzyskanego w trakcie postępowania, co z kolei uzasadnia zarzut braku samodzielności organów prowadzących postępowanie w podjęciu decyzji. Odwołanie się w uzasadnieniu decyzji do opinii RZGW Inspektorat w N., z niewyrażonym wprost, lecz wynikającym z uzasadnienia "związaniem" stanowiskiem RZGW, stanowi kolejne naruszenie prawa procesowego. Procedurę uzależnienia wydania decyzji od stanowiska, opinii lub zgody innego organu regulują przepisy art. 106 kpa, z wszystkimi konsekwencjami proceduralnym. Oczywiście nie znalazły one swojego odzwierciedlenia w niniejszym postępowaniu. Wbrew przepisowi art.77 § 1 kpa, w postępowaniu nie ustalono istotnej dla sprawy okoliczności wynikającej z przepisu art. 48 ust. 2 prawa budowlanego, a mianowicie czy przedsięwzięcie jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269 z póź.zm.) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem więc dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Dokonana kontrola sądowa zaskarżonej decyzji, nie stwierdziła aby naruszała ona prawo w takim stopniu aby mogła prowadzić do uwzględnienia skargi. Uchylenie zaskarżonej decyzji może nastąpić w przypadku stwierdzenia (art. 145 § 1 pkt. 1-3 ustawy z dnia 30.08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U.nr. 153 poz. 1270 z późn.zm. - zwana dalej w skrócie p.o.p.s.a): a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawowy zarzut skargi związany jest z twierdzeniem naruszenia art. 3 pkt 3 Prawa Budowlanego z 1994 r., przez przyjęcie, że przedmiotowy przepust nie może być zaliczony do budowli. Jest to pogląd błędny, bowiem w art. 3 pkt. 3 Prawa Budowlanego z 1994 r., powiedziano wprost, że ilekroć w ustawie jest mowa o budowli należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak m.in. przepusty. Tak więc budowa przepustu wymaga pozwolenia na budowę. W sprawie niesporne jest, że skarżący takiego pozwolenia na budowę nie posiadał przeto trafnie w sprawie zastosowano art. 48 Prawa Budowlanego z 1994r., (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji). Art. 48 ust. 2 tego prawa przewiduje możliwość tzw. legalizacji tego rodzaju samowoli ale m.in. pod warunkiem, że budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W sprawie niniejszej orzekające organy ustaliły m.in. w oparciu o opinię Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Inspektorat w N., że przepust został wybudowany samowolnie bez uzgodnień z administratorem cieku, nie posiada wymaganego pozwolenia wodno-prawnego, czyni zagrożenie dla osób i mienia. W latach 1997 oraz 2001 podczas powodzi nie mieścił przepływu wody, piętrzył wodę powodując jej wylewanie na ulicą [...] podtapiając niżej położone grunty i budynki. Powyższe okoliczności powodują, że nie istnieje możliwość legalizacji przedmiotowej budowli. Tym samym skoro nie istnieje możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem nie ma możliwości jego legalizacji. Odnosząc się do zarzutów skargi, nie można podzielić poglądu skarżącego, że nie powołując miejsca publikacji aktu prawnego naruszono art. 6 kpa. Organy rzeczywiście nie podają miejsca publikacji i tytułu Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie. (Dz.U.nr.63 poz.735), ale fakt ten nie może decydować, że organy nie działały na podstawie przepisów prawa. Nie można także podzielić zarzutu skargi naruszenia art. 77 § 1 kpa. Zadaniem organów jest zebranie materiału dowodowego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy. W sprawie niniejszej istotne były dwie okoliczności, pierwsza czy przedmiotowy przepust stanowi samowolę budowlaną i druga, czy istnieje możliwość legalizacji tej samowoli. Pierwsza okoliczność jest niesporna, natomiast druga wyjaśniona została m.in. w oparciu o pismo Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej. Od razu w tym miejscu należy podkreślić, że Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej nie występował w roli organu współdziałającego w rozumieniu art. 106 § 1 kpa. Żaden przepis prawa nie przewiduje aby przy rozpoznaniu sprawy o nakazanie rozbiórki przez organ nadzoru budowlanego wydanie decyzji uzależnione było od zajęcia stanowiska przez inny organ. Tym samym nie można podzielić zarzutu skargi naruszenia art. 106 § 1 kpa. W rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dowodem może być "wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem" ( art. 75 § 1 kpa). Właśnie pismo Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej jest takim dowodem. Skoro ustalono istnienie przesłanki z art. 48 ust. 2 pkt. 2) Prawa Budowlanego z 1994 r., uniemożliwiającej legalizację, zbędne było badanie istnienia innych jeszcze przesłanek. Zarzut naruszenia art. 138 § 2 kpa jest nieporozumieniem bowiem organy na ten przepis się nie powoływały. W zakończeniu można zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 67 ustawy z dnia 18.07. 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. nr 115 poz. 1229 obecnie tj. Dz.U.z 2005 nr.239 poz. 2019 z późn.zm.) regulacja koryt cieków naturalnych, służy poprawie warunków korzystania z wód i ochronie przeciwpowodziowej a polega ona na podejmowaniu przedsięwzięć, których zakres wykracza poza działania związane z utrzymywaniem wód, a w szczególności na kształtowaniu przekroju podłużnego i poprzecznego oraz układu poziomego koryta cieku naturalnego. Taka regulacja wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Skarżący takie pozwolenia nie miał a wykonana przez niego budowla narusza przepisy techniczno-budowlane zawarte w Rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie. (Dz.U.nr.63 poz.735) W tym stanie rzeczy skoro dokonana kontrola nie wykazała aby zaskarżona decyzja, czy poprzedzająca ją decyzja organu l instancji naruszały prawo, na podstawie art. 151 p.o.p.s.a , należało orzec jak w sentencji.