II SA/Kr 815/06

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi kasacyjnej na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 października 2007r. sygn. akt II SA/Kr 815/06 uchylający decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [....] oraz decyzję organu I instancji, wydaną w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu p o s t a n a w i a I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, II. oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W dniu [...] stycznia 2008r. P. L. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi kasacyjnej na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 października 2007r. sygn. akt II SA/Kr 815/06 uchylający zaskarżoną przez Wspólnotę Mieszkaniową Budynku przy ul. [...] w K. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji wydane w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Wnioskodawca domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu, z uwagi na trudną sytuację finansową i brak środków finansowych na uiszczenie należnych kosztów sądowych i kosztów ustanowienia zastępstwa procesowego. Wskazuje, iż brak możliwości poniesienia kosztów sądowych wynika z niskiej wysokości uzyskiwanych przez niego dochodów oraz z wysokich kosztów związanych z dochodzonym roszczeniem na drodze sądowej. Ponadto podnosi, iż przedmiotowa sprawa jest skomplikowana i wymaga udziału w niej wysoko kwalifikowanego profesjonalnego pełnomocnika. Na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy Sąd ustalił, iż strona prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwójką pełnoletnich dzieci. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę wnioskodawcy oraz jego żony w łącznej wysokości ....... zł. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawca posiada 11/24 udziału w budynku mieszklano – usługowym w U. o pow. ...... m2 oraz mieszkanie o pow.... m2. Ponadto wnioskodawca wskazuje, iż posiada oszczędności w wysokości ..... zł, natomiast jego dzieci są posiadaczami i właścicielami samochodu osobowego marki .......roku. Żona wnioskodawcy posiada natomiast mieszkanie o pow. ..... m2. Zdaniem Sądu, wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) - Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane , gdy osoba wykaże, iż nie ma jakichkolwiek środków finansowych koniecznych dla uiszczenia kosztów, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Użyte w art. 246 cyt. ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. W ocenie Sądu, wnioskodawca nie wykazał w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie jest w stanie ponieść zarówno kosztów sądowych jak i kosztów ustanowienia radcy prawnego w sprawie. W ocenie Sądu, przy obecnym stanie finansowym rodziny strony, przy stałym, pewnym dochodzie z tytułu wynagrodzenia za pracę wnioskodawcy i jego żony, zgromadzonych oszczędnościach, dużym majątku ( udziały w budynku usługowo – mieszkalnym, .... metrowe mieszkanie, mieszkanie małżonki ), który może posłużyć jako zabezpieczenie kredytu czy pożyczki, jeśli jego właścicielowi zobowiązanemu do poniesienia stosownych kosztów brakuje bieżących środków finansowych na ich uiszczenie, będzie ona w stanie ponieść należne koszty sądowe i koszty ustanowienia kwalifikowanego pełnomocnika w niniejszej sprawie. Wnioskodawca nie uwiarygodnił i nie wskazał żadnych obciążeń domowego budżetu, ew. nadzwyczajnych okoliczności dotyczących sytuacji majątkowej czy też zdrowotnej rodziny, które uzasadniałyby fakt, iż nie jest on w stanie wygenerować stosownej kwoty na koszty sądowe czy też koszty ustanowienia radcy prawnego z osiąganych dochodów czy posiadanych oszczędności. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę powyższe okoliczności charakteryzujące sytuację finansową strony - nie została spełniona przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, co znaczy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia zastępstwa procesowego z urzędu. Tym bardziej, iż przepis art. 246 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 cyt. ustawy, na mocy której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Strona zatem wnosząc skargę do sądu musi liczyć się ze stosownymi kosztami. Przytoczone we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie wnioskodawcy. Przez uszczerbek utrzymania zaś koniecznego dla rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Ponieważ strona posiada stały dochód, oszczędności i duży majątek - zdaniem Sądu, w powyższej sprawie, okoliczności świadczące o niskim statusie majątkowym wnioskodawcy i trudnej jego sytuacji finansowej nie zostały skutecznie wykazane w stopniu uzasadniającym przyznanie prawa pomocy w zakresie czy to całkowitym czy częściowym. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 w zw. z art. 173, art. 175 i art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ).