II SA/Kr 815/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi kasacyjnej dotyczącej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 października 2009r. uchylającego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z 26.03.2009r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych , II. oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu . W dniu 26 lutego 2010r. wnioskodawca M. M. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi kasacyjnej na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 października 2009r. uchylający decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 26 marca 2009r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji wydane w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. M. M. domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z uwagi na niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Prośbę swą motywuje tym, iż wszystkie posiadane środki finansowe zamierza przeznaczyć na budowę domu jednorodzinnego. Nie posiada żadnych własnych nieruchomości, z żoną zamieszkuje u swoich teściów. Poza wynagrodzeniem z pracy nie posiadają wraz z małżonką żadnych dochodów, nie prowadzą też działalności gospodarczej. Środki na budowę domu gromadzone były od wielu lat. Z funduszy tych opłacony był również pełnomocnik skarżącego. Zdaniem orzekającego, wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż strona prowadzi gospodarstwo domowe z żoną. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę zarówno wnioksodawcy jak i jego żony w łącznej wysokości 10 704,94 zł. Z akt sprawy wynika, iż wnioskodawca nie posiada na własność żadnych nieruchomości tak lokalowych jak i gruntowych. Wraz z żoną zamieszkuje u teściów. Nie posiada również cennych ruchomości, których wartość przekracza 3000 Euro. Podaje natomiast, iż posiada na rachunku bieżącym 49 881,75 zł oraz na lokatach terminowych łącznie 350 000,00 zł. Rachunki te są prowadzone wspólnie z żoną. Ponadto wnioskodawca przedstawia kopię zeznania podatkowego za 2008 rok, z którego wynika, iż ze stosunku pracy jego dochody wyniosły 208 807,00 zł, natomiast dochody żony stanowiły kwotę 47 750,03 zł. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania kwalifikowanego zastępstwa prawnego stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Użyte w art. 246 cyt. ustawy sformułowanie " gdy osoba wykaże " oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż pozostaje w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. Mając na uwadze powyższe, w ocenie orzekającego, wnioskodawca nie wykazał wystarczająco skutecznie, iż w obecnej sytuacji majątkowej nie jest w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie ponieść aktualnie wymaganych kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Jak wynika z dokumentów – rodzina strony ma stały dochód z tytułu zatrudnienia zarówno strony jak i jego małżonki. Łączny dochód z wynagrodzeń wynosi 10 704,94 zł, co w przeliczeniu na liczbę członków rodziny daje dochód na osobę 5 352,4700 zł. Wnioskodawca wykazuje także znaczne oszczędności w wysokości 49 881,75 zł na rachunku bieżącym oraz łącznie 350 000,00 zł na lokatach terminowych, które swą wysokością znacznie przewyższają wartość wymaganych w postępowaniu kosztów sądowych czy też kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Sam argument wnioskodawcy, iż środki te zamierza przeznaczyć na budowę domu jednorodzinnego nie stanowią absolutnie przesłanki pozytywnej dla uwzględnienia jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wręcz przeciwnie, świadczą o tym, iż strona posiada znaczne środki finansowe, ponieważ zamierza prowadzić poważną inwestycje budowlaną. Trudno zatem uznać, iż w danym momencie wnioskodawca jest osobą ubogą, osobą, której nie stać na poniesienie wymaganych kosztów. Wnioskodawca nie wykazał także żadnych obciążeń budżetu domowego, nadzwyczajnych okoliczności, które w jednoznaczny sposób wpływałyby na pogorszenie sytuacji bytowej jego rodziny. Nie ma też innych osób, nie osiągających własnego dochodu na utrzymaniu. Nawet jednak przy zwyczajowych kosztach utrzymania domu i rodziny – dochód jaki posiada wnioskodawca z tytułu wynagrodzeń za pracę swoją i małżonki ( łącznie ponad 10 000,00 zł ) oraz posiadane oszczędności pozwalają na pokrycie należnych kosztów sądowych. Tym bardziej, iż każdy obywatel zamierzający wytoczyć sprawę sądową musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych. Nie można pominąć także tego, że wyłożenie kosztów przez stronę skarżącą jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia jej skargi, zgodnie z art. 203 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – będzie jej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania. Odnosząc się też do wniosku o ustanowienie radcy prawnego, uznano, iż strona nie wykazała w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia kwalifikowanego zastępcy prawnego z wyboru. Rodzina wnioskodawcy posiada bowiem, jak wskazano, stały, wysoki miesięczny dochód oraz oszczędności. Jak wskazano powyżej, strona dysponuje oszczędnościami, które bez problemu mogą zapewnić mu finansowanie pełnomocnika z wyboru. Sam zresztą wnioskodawca wskazał, iż dotychczas z tychże oszczędności opłacany był jego pełnomocnik procesowy. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).