II SA/Kr 816/15
WyrokWSA w Krakowie2015-10-08
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Iwona Niżnik – Dobosz, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zastosował art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nakazując usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, podczas gdy skarżący podnoszą, że przyczyną tych nieprawidłowości są działania osób trzecich (podniesienie poziomu sąsiedniej działki i zmiana stosunków wodnych), a postępowanie w tej sprawie nie zostało zakończone?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji publicznej naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i zasadę dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 77 k.p.a.). Organy pominęły istotne okoliczności faktyczne i prawne, takie jak toczące się postępowania dotyczące działań osób trzecich i ich wpływu na stan techniczny budynku, co mogło mieć wpływ na prawidłowość zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Sąd wskazał, że organy powinny rozważyć zawieszenie postępowania do czasu zakończenia innych postępowań, których wynik jest nieobojętny dla rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Skarżący domagali się uchylenia decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego. Twierdzili, że przyczyną zawilgocenia i grzyba na ścianach są działania właściciela sąsiedniej nieruchomości, który podniósł poziom swojej działki, co spowodowało zmianę stosunków wodnych. Organy administracji budowlanej uznały, że budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym i nakazały wykonanie określonych robót zabezpieczających. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i nieuwzględnienie przyczyn stanu budynku leżących po stronie osób trzecich.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. solidarnie na rzecz skarżących kwotę 308 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie : WSA Iwona Niżnik – Dobosz (spr.) WSA Mariusz Kotulski Protokolant : st. sekr. sąd. Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2015 r. sprawy ze skargi P.Ł. , M.P. , H.P. i A.Ł. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 6 maja 2015 r.; znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. solidarnie na rzecz skarżących P.Ł. , M.P. , H.P. i A.Ł. kwotę 308 zł (trzysta osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z dnia 6 maja 2015 r. nr [...], znak [...] na podstawie:
- art.138 § 1 pkt 2 oraz art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 tekst jednolity ze zm.),
- art. 66 ust. 1 pkt 3, art. 80 ust.2 pkt 2 i art.83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r. poz. 1409 tekst jednolity ze zm.),
po rozpatrzeniu odwołania z dnia 12.11.2014 r., P. Ł., M. P., H. P.oraz A. Ł., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...]-w K., z dnia 04.11.2014 r., nr [...], znak: [...] , którą nakazano cyt. współwłaścicielom działki nr [...] w S.: P. Ł. M. P., A. Ł.H. P. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości związanych ze stanem technicznym budynku mieszkalnego nr [...] przy ul. K. w S. na działce nr [...] poprzez wykonanie zabezpieczenia murów budynku przylegających do granicy z działką nr [...] polegającego na wykonaniu poniższych robót:
- Wykonać wykop do poziomu posadowienia obu budynków.
- Oczyścić mur z usunięciem ewentualnej zaprawy wapiennej do głębokości min. 3 cm do wysokości od posadowienia do 0,50m nad powierzchnię istniejącego gruntu nasypowego.
- Wykonać tynk cementowy grubości minimum 2cm.
- (Po wyschnięciu tynku) wykonać izolację pionową przeciwwodną do wysokości 0,50m nad poziom gruntu.
- Na izolację ułożyć folię kubełkową i obsypać ją drobnym piaskiem do poziomu gruntu .
- Folię zakończyć listwą wykończeniową.
Powyższe roboty należy wykonać w terminie do 30 kwietnia 2015 r.
uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzekł na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust.2 ustawy Prawo budowlane.
I nakazał współwłaścicielom budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. K., na działce nr [...] w S.: P. Ł., M. P.j, A. Ł., H. P. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego położonego przy ul. K. nr [...], na działce nr [...] w S. poprzez wykonanie następujących robót budowlanych:
Wykonać wykop do poziomu posadowienia przedmiotowego budynku wzdłuż jego północnej ściany znajdującej się w granicy działek nr [...] i [...].
Oczyścić w/w ścianę budynku (od posadowienia do wysokości 0,50m nad powierzchnię istniejącego gruntu nasypowego) z usunięciem ewentualnej zaprawy wapiennej do głębokości min. 3cm.
Wykonać (na oczyszczonej w/w ścianie) tynk cementowy grubości minimum 2cm.
Wykonać (po wyschnięciu tynku) izolację pionową przeciwwodną do wysokości 0,50m nad poziom gruntu.
Na izolację ułożyć folię kubełkową i obsypać ją drobnym piaskiem do poziomu gruntu.
Folię zakończyć listwą wykończeniową.
Powyższe roboty należy wykonać w terminie do 30 września 2015r.
Jednocześnie zobowiązano do:
- prowadzenia nakazanego zakresu robót pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane i wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami, zasadami sztuki budowlanej (w szczególności przy pracach związanych z wykonaniem w/w wykopu), przy szczególnym zachowaniu przepisów BHP,
- przedłożenia w PINB dla powiatu [...] w K. protokołu potwierdzającego prawidłowe wykonanie nakazanego niniejszym rozstrzygnięciem obowiązku, w terminie 7 dni od daty jego wykonania.
Za pismem z dnia 25 listopada 2014 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. przekazał MWINB w K. odwołanie z dnia 12 listopada 2014r., P. Ł., M. P., H. P. oraz A. Ł., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K., z dnia 4 listopada 2014r., nr [...], znak: [...], którą na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nakazano współwłaścicielom budynku nr [...] zlokalizowanego na działce nr [...] w S. .wykonanie określonych robót budowlanych zabezpieczających, mających na celu likwidację zagrożenia związanego z niewłaściwym stanem technicznym w/w obiektu budowlanego.
Zaskarżona decyzja została doręczona stronom w dniu 10 listopada 2014 r., natomiast w/w odwołanie zostało wniesione w dniu 20 lada 2014r.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wskazał, że niniejsze postępowanie dotyczy usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul. K. w S.
Organ I instancji ustalił, a MWINB w Krakowie potwierdza prawdziwość poczynionych ustaleń, że w/w nieruchomość stanowi współwłasność P. Ł., M .i P., H P oraz A Ł.
Organ wskazał, iż na podstawie zgromadzonego przez siebie materiału dowodowego, w tym protokołów oględzin przedmiotowego budynku przeprowadzonych przez organ I instancji w dniach 23 października 2013 r., 3 marca 2014 r. oraz ekspertyzy technicznej sporządzonej w październiku 2014r. przez inż. S. S. oraz inż. Z. P., PINB dla powiatu [...] w K. stwierdził, że ściany wewnątrz w/w obiektu budowlanego znajdują się w niewłaściwym stanie technicznym (grzyb na ścianach), mającym związek z zawilgoceniem przedmiotowego budynku. W związku z tym, organ I instancji w dniu 4 listopada 2014r. wydał skarżoną decyzję nr [...], znak: [...], którą na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nakazał w/w współwłaścicielom przedmiotowego obiektu, wykonanie określonych robót budowlanych o charakterze zabezpieczającym, mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego przedmiotowego budynku.
Wskazać należy, iż nałożenie na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązków o jakich stanowi w/w art. 66 Prawa budowlanego (powołany w podstawie prawnej skarżonej i niniejszej decyzji) jest konsekwencją niezastosowania się do ciążących na nich obowiązków, mających na celu utrzymanie obiektu we właściwym stanie technicznym i estetycznym wynikających z art. 61 ust. 1 w/ ustawy. Zakres tych obowiązków wskazuje art. 5 ust. 2 ustawy, według którego obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7 tego artykułu. Zatem przepis art.66 ustawy Prawo budowlane nie tworzy dla właściciela czy zarządcy obiektu nowego obowiązku, lecz tylko precyzuje ustawowy obowiązek wynikający z art. 61 przywołanej ustawy. Nadmienić również należy, iż decyzje administracyjne wydawane w trybie art. 66 Prawa budowlanego, odnoszą się do obiektów budowlanych znajdujących się w niewłaściwym stanie technicznym i służą usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości, wynikających z niewłaściwego użytkowania tego obiektu, braku jego konserwacji lub gdy są one następstwem jego naturalnego zużycia. Przemawia za tym samo brzmienie jak i umiejscowienie w/w przepisów tj. zamieszczenie ich w rozdziale 6 ustawy Prawo budowlane zatytułowanym "utrzymanie obiektów budowlanych".
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie podzielił stanowisko PINB dla powiatu [...] w K., iż budynek mieszkalny nr [...] zlokalizowany na działce nr [...] przy ul. K. w S. znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym i w związku z tym, mając na uwadze treść art. 66 Prawa budowlanego, organ I instancji zobligowany był do podjęcia stosownych działań (wydania skarżonej decyzji), likwidujących przedmiotowe zagrożenie. Organ wskazał, że w trakcie oględzin przedmiotowego budynku, przeprowadzonych przez PINB dla powiatu [...] w K. w dniu 23 października 2013r. stwierdzono liczne nieprawidłowości stanu technicznego w/w budynku, co skutkowało zapisem w protokole z w/w kontroli.
W aktach niniejszej sprawy znajduje się także ekspertyza techniczna autorstwa inż. S. S. oraz inż. Z. P., dotycząca przedmiotowego budynku mieszkalnego. W punkcie 5.5 przedmiotowego opracowania, wskazany został zakres niezbędnych robót budowlanych, których wykonanie, celem likwidacji istniejącego stanu, zalecają inż. S. S. oraz. inż. Z. P.
Biorąc zatem pod uwagę powyższe, MWINB w Krakowie jest zdania, iż w niniejszym przypadku wypełnione zostały przesłanki, o których mowa w w/w art.66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a tym samym organ I instancji miał uzasadnione podstawy do władczego działania w oparciu o przedmiotowe przepisy, którego celem było nakazanie realizacji robót budowlanych wskazanych w sentencji skarżonej decyzji. Mając jednak na względzie, że w sentencji skarżonego rozstrzygnięcia organ I instancji dokonał omyłki pisarskiej wskazując jako jedną ze stron zobowiązanych do wykonania nałożonego obowiązku " H. P.", a także nie dość ściśle narzucił zobowiązanym wykonanie nałożonych skarżoną decyzją robót budowlanych, MWINB w Krakowie korzystając z przysługującego mu prawa, wynikającego z art. 138 § 1 pkt 2 Kpa zreformował skarżoną decyzję w w/w zakresie. Zauważyć bowiem należy, że adresat decyzji winien dokładnie wiedzieć jaki obowiązek został na niego nałożony, nie może domniemywać i samemu określać jakie roboty powinien wykonać, aby uczynić zadość skarżonej decyzji.
Odpowiadając na zarzuty zawarte w odwołaniu Skarżących, iż organ I instancji w skarżonej decyzji nie uwzględnił faktu, że toczyło się odrębne postępowanie administracyjne dotyczące cyt. "podwyższenia i utwardzenia terenu działki sąsiedniej" (mające wpływ na rozstrzygnięcie postępowania w niniejszej sprawie) MWINB w Krakowie wskazuje, że kwestia robót budowlanych wykonanych na sąsiednich działkach wykracza poza zakres niniejszego postępowania w przedmiotowej sprawie, albowiem przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest stan techniczny budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...] przy ul. K. w S.
Natomiast zarzuty dotyczące nieprawidłowości zaistniałych w postępowaniu znak: [...] w sprawie cyt. "budowy parkingu na działce nr [...] w S." były rozpatrywane w odrębnym postępowaniu znak: [...]. Decyzją z dnia 16 stycznia 2015r. znak: [...] tut. organ uchylił decyzje PINB z dnia 27 sierpnia 2014r. znak: [...] i przekazał w/w sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Organ wskazał, iż ponadto bezzasadny jest zarzut braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Jak wskazano powyżej w uzasadnieniu niniejszej decyzji, MWINB w Krakowie stoi na stanowisku, że PINB dla powiatu [...] w K. zebrał wystarczający materiał dowodowy do stwierdzenia istnienia nieprawidłowego stanu technicznego przedmiotowego budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. K. w S. To z kolei obligowało PINB do podjęcia określonych działań mających na celu likwidację stwierdzonych nieprawidłowości, czego wyrazem było wydanie przez organ I instancji w dniu 4 listopada 2014r. skarżonej decyzji nr [...] znak: [...]
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję wnieśli skarżący P. Ł., M. P., H. P. i A.Ł., którzy zarzucili
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- art. 66 ust. 1 pkt 3) ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (dalej "p.b.") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że wskazany na wstępie budynek znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, co należy zniwelować określonymi czynnościami zmierzającymi do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, nie uwzględniając przy tym przyczyny rzutującej na stan budynku, która to przyczyna nie została usunięta, a która bezpośrednio wpływa na stan techniczny niniejszej nieruchomości i do czasu jej zniwelowania, jedyne adekwatne czynności podejmowane przez współwłaścicieli polegać mogą na bieżącej konserwacji - niewymagającej zgody, ani też niemogącej być przedmiotem nakazu - nakierowanej na likwidację skutków naruszenia przez osobę trzecią prawidłowo niegdyś działającej izolacji;
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) w zw. art. 77 k.p.a. polegające na wydaniu przez Organ zaskarżonej decyzji pomimo, że Organ nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego potrzebnego do załatwienia sprawy, a także nie rozpoznał wszelkich przyczyn przedmiotowego stanu rzeczy i nie dokonał właściwej ich interpretacji, co skutkowało wydaniem decyzji przedwczesnej, nie mogącej się ostać jako godząca w słuszny interes obywateli;
- art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania przez Organ w sposób ograniczający zaufanie obywateli do państwa, a to obarczający odpowiedzialnością za zaistniały stan rzeczy Skarżących, w oderwaniu od oceny zachowania osób, które bezpośrednio przyczyniły się do stanu technicznego budynku;
naruszenie art. 8 w zw. z art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewystarczające wskazanie i wyjaśnienie zasadności w treści zaskarżonej decyzji przepisów prawnych, na których oparł się Organ, wydając zaskarżone orzeczenie.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. nr [...] z dnia 4 listopada 2015 roku (znak sprawy: [...]);
W pierwszej kolejności skarżący wskazali, iż w okolicznościach niniejszej sprawy, nie było właściwym zastosowanie przez Organ II instancji art 66 ust. 1 pkt. 3 p.b. jako podstawy nakazania dokonania określonych czynności mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku stanowiącego przedmiot współwłasności skarżących.
Zdaniem skarżących nie budzi wątpliwości fakt, że problemy związane z zawilgoceniem ścian budynku przy ul. K. w S., którego dotyczy niniejsza skarga, rozpoczęły się wraz z pracami dokonanymi przez właściciela sąsiedniej nieruchomości (działka nr [...]), który to w sposób zupełnie niekontrolowany przez właściwe organy podniósł poziom powierzchni swojej działki, nawożąc na jej teren różne materiały, służące jej podwyższeniu oraz utwardzeniu. O tychże przyczynach niewłaściwego stanu technicznego nieruchomości budynkowej Skarżących mowa jest zarówno w protokołach pokontrolnych, w których stwierdzono iż powodem jest nasypanie ok. 80-70 cm działki sąsiedniej, która styka się z budynkiem (ściana w granicy) jak i w ekspertyzie technicznej autorstwa inż. S. S. i inż. Z. P., gdzie wskazano m.in. iż istniejąca izolacja przeciwwilgociowa pokorna na fundamencie pierwszej oficyny na skutek nasypu znalazła się, poniżej poziomu terenu nasypowego.
W ocenie skarżących do czasu, gdy zniwelowana zostanie przyczyna problemów ze stanem technicznym przedmiotowej nieruchomości budynkowej, to jest nie dojdzie do uregulowania w sposób właściwy kwestii bezprawnego nawozu nawierzchni podnoszącej wysokość poziomu powierzchni działki nr [...] w S. przez S. W. i zniwelowania skutków takiego działania do racjonalnych granic, nakazane decyzją Organu działania mające na celu wykonanie izolacji nie spełnią swojego prawnego przeznaczenia, a odniosą jedynie skutek doraźny, możliwy do osiągnięcia poprzez bieżącą konserwację. Skarżący mogą bowiem do czasu uregulowania szczegółowo powyżej opisanych kwestii korzystać ze specjalnych środków grzybobójczych czy stosować metodę osuszania ścian.
Zdaniem skarżących pojawiający się na ścianach grzyb i ogólne zawilgocenie są bowiem możliwe do usunięcia w drodze bieżącej konserwacji, która to jak już zostało zauważone, nie wymaga szczególnych pozwoleń ani działania pod nadzorem osób posiadających stosowne uprawnienia budowlane, ani też w żaden inny sposób nie mieści się w gestii władztwa organu administracyjnego.
W ocenie skarżących w niniejszej sprawy do stanu technicznego budynku Skarżących bezpośrednio przyczyniły się działania właściciela sąsiedniej nieruchomości, rozpatrywane w postępowaniu prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego pod znakiem [...], następnie prowadzonym przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie pod znakiem [...]. W żadnym wypadku nie można stwierdzić, że to bierność Skarżących, czy też ich niedbalstwo bądź nieprawidłowa eksploatacja budynku miałyby się przyczynić do jego stanu technicznego.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy, z uwagi na nadsypanie działki sąsiedniej nr [...] i podniesienie jej powierzchni o ok. 80 cm, a co za tym idzie zmianę stosunków wodnych i spowodowanie odpływu wody na teren działki Skarżących oznaczonej nr [...] na której to działce budynek umieszczony jest w jej granicach (ściana w granicy), z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością można stwierdzić, że nakazane prace nie przyczynią się do polepszenia stanu technicznego budynku, a ewentualnie takie rozwiązanie może mieć wyłącznie charakter tymczasowy. Brak bowiem właściwej regulacji stosunków wodnych nie może pozwolić na skuteczne wyeliminowanie problemu dotyczącego stanu technicznego budynku stanowiącego współwłasność Skarżących.
W opinii skarżących analiza akt niniejszego postępowania wskazuje, że teren działki sąsiedniej nadsypywany jest sukcesywnie, co oznacza, że może on ulec dalszemu podwyższeniu. Taki stan rzeczy prowadzi do logicznego wniosku, że wykonanie przez skarżących szeregu nałożonych na nich prac budowlanych prawdopodobnie nie doprowadzi do polepszenia sytuacji, a to wobec dalszych działań na sąsiedniej nieruchomości. Kluczowa bowiem wydaje się być kwestia uprzedniego uregulowania sytuacji dotyczącej naruszenia stosunków wodnych przez właściciela nieruchomości sąsiedniej – S. W. oraz stosowne obniżenie gruntu działki sąsiedniej poprzez przywrócenie go do stanu pierwotnego, względnie odprowadzenie wód opadowych do kanalizacji deszczowej bądź do specjalnych zbiorników na nieruchomości sąsiedniej.
W ocenie Skarżących, wskazać należy, iż określony zasadą ogólną z art. 7 k.p.a., a także dyspozycją art. 77 tejże ustawy obowiązek dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego musi być interpretowany niezwykle szeroko. Jedynie bowiem, owa szeroka interpretacja, pozwalająca dostrzec i rozpatrzyć wszelkie nachodzące na siebie w sprawie okoliczności pozwala na właściwą ocenę stanu faktycznego, a co za tym idzie wydanie zgodnej z prawem, właściwej decyzji w sprawie.
Ich zdaniem, Organ II instancji co prawda dzięki kontrolom administracyjnym a także opinii rzeczoznawców zebrał informacje w sprawie, wskazujące jednoznacznie na powstanie nieprawidłowości w budynku, którego dotyczy wniosek - na skutek niezmiernie dużych nasypów ziemi, gruzu i innych elementów podnoszących znacznie stan nawierzchni działki sąsiedniej - jednakże równocześnie od wiedzy tej, przy samym wydawaniu zaskarżonej decyzji, zdaje się odcinać.
Zdaniem skarżących, Organ II Instancji wprost narusza zasady określone w art. 8 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30. 08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i 3 p.p.s.a.). W ramach swojej kognicji sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a.
Podstawą materialno-prawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji są postanowienia Prawa budowlanego .
Co do zasady Sąd kontroluje zaskarżony akt względem stanu faktycznego i prawnego jaki istniał w dniu wydania kwestionowanego aktu.
Zakwestionowane decyzje należało uchylić, gdyż zarzuty skargi okazały się być uzasadnione w zakresie przedstawionym poniżej.
W przedmiotowej sprawie właściwe organy zastosowały art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 270 ze zm.) zgodnie, z którym "1. W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia
- właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
2. W decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie"
Na wstępie należy zauważyć, że organy administracji publicznej obowiązane są zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Oznacza to, że trafność rozstrzygnięcia w każdej indywidualnej sprawie wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia argumentów, które stanowiłyby podstawę do podjęcia konkretnego rozstrzygnięcia. Wydając decyzję organy są zobowiązane do przestrzegania przepisów procedury administracyjnej, a zatem zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy tj. wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z przepisem art. 77 § 1 k.p.a., a następnie do uzasadnienia decyzji z zastosowaniem wymogów określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. A to z kolei zapewnia realizację zasady wyjaśniania zasadności przesłanek wyrażoną w art. 11 k.p.a.
Zatem, stosownie do art. 7 k.p.a, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje jedną z najważniejszych zasad postępowania, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., rozumianej jako ocena tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, następująca zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego (zob. między innymi: A. Wróbel, Komentarz do art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, Lex-el.; Cz. Martysz, Komentarz do art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, (w:) G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex-el.; J. Borkowski, Glosa do wyroku NSA z dnia 6 października 1993 r., I SA 1270/93, OSP 1994/7-8/131). Wszystkie powołane wyżej przepisy znajdują na mocy art. 140 k.p.a. odpowiednie zastosowanie przed organem odwoławczym.
Naruszenie wyżej wskazanych przepisów proceduralnych prowadzi w efekcie do naruszenia zasady praworządności (art. 6 k.p.a.) oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), a także zasady z art. 11 k.p.a, który stanowi, że organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy.
W kontrolowanej sprawie jest bezsprzecznie, że zdaniem skarżących analiza akt niniejszego postępowania administracyjnego wskazuje, iż teren działki sąsiedniej nadsypywany jest sukcesywnie, co oznacza, że może on ulec dalszemu podwyższeniu. Taki stan rzeczy prowadzi do logicznego wniosku, że wykonanie przez skarżących szeregu nałożonych na nich prac budowlanych prawdopodobnie nie doprowadzi do polepszenia sytuacji, a to wobec dalszych działań na sąsiedniej nieruchomości. Kluczowa bowiem wydaje się być, ich zdaniem, kwestia uprzedniego uregulowania sytuacji dotyczącej naruszenia stosunków wodnych przez właściciela nieruchomości sąsiedniej – S. W. oraz stosowne obniżenie gruntu działki sąsiedniej poprzez przywrócenie go do stanu pierwotnego, względnie odprowadzenie wód opadowych do kanalizacji deszczowej bądź do specjalnych zbiorników na nieruchomości sąsiedniej. Zdaniem skarżących pojawiający się na ścianach grzyb i ogólne zawilgocenie są bowiem możliwe do usunięcia w drodze bieżącej konserwacji, która to jak już zostało zauważone, nie wymaga szczególnych pozwoleń ani działania pod nadzorem osób posiadających stosowne uprawnienia budowlane, ani też w żaden inny sposób nie mieści się w gestii władztwa organu administracyjnego.
Z kolei organ I i II instancji podkreśliły, że wskazać należy, iż nałożenie na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązków o jakich stanowi w/w art. 66 Prawa budowlanego, powołany w podstawie prawnej skarżonych decyzji, jest konsekwencją niezastosowania się do ciążących na nich obowiązków, mających na celu utrzymanie obiektu we właściwym stanie technicznym i estetycznym wynikających z art. 61 ust. 1 Prawa budowlanego. Zakres tych obowiązków wskazuje art. 5 ust. 2 ustawy, według którego obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7 tego artykułu. Zatem przepis art. 66 ustawy Prawo budowlane nie tworzy dla właściciela czy zarządcy obiektu nowego obowiązku, lecz tylko precyzuje ustawowy obowiązek wynikający z art. 61 przywołanej ustawy. Nadmienić również należy, iż decyzje administracyjne wydawane w trybie art. 66 Prawa budowlanego, odnoszą się do obiektów budowlanych znajdujących się w niewłaściwym stanie technicznym i służą usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości, wynikających z niewłaściwego użytkowania tego obiektu, braku jego konserwacji lub gdy są one następstwem jego naturalnego zużycia. Przemawia za tym samo brzmienie jak i umiejscowienie w/w przepisów tj. zamieszczenie ich w rozdziale 6 ustawy Prawo budowlane zatytułowanym "utrzymanie obiektów budowlanych".
Jak wynika z treści art. 61 Prawa budowlanego: "właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany:
1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2;
2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska".
W myśl art. 5 Prawa budowlanego: " 1. Obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając:
1) spełnienie wymagań podstawowych dotyczących:
a) bezpieczeństwa konstrukcji,
b) bezpieczeństwa pożarowego,
c) bezpieczeństwa użytkowania,
d) odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska,
e) ochrony przed hałasem i drganiami,
f) odpowiedniej charakterystyki energetycznej budynku oraz racjonalizacji użytkowania energii;
2) warunki użytkowe zgodne z przeznaczeniem obiektu, w szczególności w zakresie:
a) zaopatrzenia w wodę i energię elektryczną oraz, odpowiednio do potrzeb, w energię cieplną i paliwa, przy założeniu efektywnego wykorzystania tych czynników,
b) usuwania ścieków, wody opadowej i odpadów;
2a) możliwość dostępu do usług telekomunikacyjnych, w szczególności w zakresie szerokopasmowego dostępu do Internetu;
3) możliwość utrzymania właściwego stanu technicznego;
4) niezbędne warunki do korzystania z obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich;
5) warunki bezpieczeństwa i higieny pracy;
6) ochronę ludności, zgodnie z wymaganiami obrony cywilnej;
7) ochronę obiektów wpisanych do rejestru zabytków oraz obiektów objętych ochroną konserwatorską;
8) odpowiednie usytuowanie na działce budowlanej;
9) poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej;
10) warunki bezpieczeństwa i ochrony zdrowia osób przebywających na terenie budowy.
2. Obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7".
W kontrolowanej sprawie skarżący podnoszą, że działania osoby trzeciej uniemożliwiają im realizacje obowiązków o których stanowi art. 61 Prawa budowlanego a nadto wykonanie przez nich obowiązków wynikających z kwestionowanych decyzji czyni potencjalnie bezprzedmiotowe postępowania administracyjne toczące się w sprawie stosunków wodnych o przywrócenie stanu poprzedniego, a także postępowanie naprawcze w sprawie budowy parkingu, a także nie czyni gwarancji, że nie nastąpią ponowne działania osób trzecich determinujące zawilgocenie i niszczenie ich budynku.
W tej sytuacji zobowiązani sami mają w swoim przekonaniu naprawiać szkody wyrządzone im działaniami osób trzecich, przymusowo według regulacji administracyjnoprawnej.
Mając na uwadze powyższe okoliczności prawne i faktyczne kontrolowanej sprawy Sąd zauważa, że bezwzględnie obowiązujący charakter norm prawa administracyjnego nie uwalnia organów administracyjnych od pewnego automatyzmu w działaniu polegającego w kontrolowanej sprawie na tym, że - bez uwzględnienia związków przyczynowo- skutkowych zaistniałych stanów faktycznych w powiązaniu z systemowym działaniem prawa, z którego wynikają różne możliwości działania prawa i współdziałania organów administracyjnych, prowadzącego do naruszenia zasady zaufania obywatela do administracji publicznej - dochodzą o wniosku, że w sprawie zaistniał stan faktyczny o którym stanowi art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
W tej sytuacji, zdaniem Sądu, właściwe w sprawie organy powinny rozważyć, czy w sprawie zasadne jest prowadzenie postępowania na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a jeżeli tak, to czy prowadzone są postępowania administracyjne, których wynik jest nieobojętny dla treści decyzji wydawanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i następnie rozważyć ewentualne zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowań administracyjnych, których wynik ma znaczenie dla treści decyzji art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Istotne jest również to, czy prowadzenie niniejszego postępowania nie generuje zawieszenia innych postepowań administracyjnych dotyczących problemów istniejących w sprawie.
W kontrolowanej sprawie, zdaniem Sądu, organy powinny rozważyć, czy nie dokonały błędnej wykładni postanowień prawa mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy przedwcześnie uznając, że w kontrolowanej sprawie znajduje zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Organy pominęły przy ustalaniu stanu faktycznego fakt, że jak podają skarżący w sprawie prowadzone są jeszcze inne postepowania administracyjne i nie rozważyły wszechstronnie jakie znaczenie te postępowania mają dla kontrolowanej sprawy. Naruszenie art. 6, art. 8. art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. w stopniu mającym istotne znaczenie dla rozpatrzenia sprawy, w kontrolowanej sprawie polegało na tym, że organy pominęły te wymienione powyżej okoliczności prawne i faktyczne kontrolowanej sprawy przy stosowaniu art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Mając na uwadze powyższe okoliczności prawne i faktyczne sprawy, a także kierując się art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c), art. 135 p.p.s.a. - Sąd orzekł jak w pkt I sentencji. Jak w pkt II sentencji, Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło