II SA/Kr 817/04
WyrokWSA w Krakowie2005-05-31
Skład orzekający: Sędzia NSA Stanisław Biernat
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można uchylić lub zmienić ostateczną decyzję administracyjną odmawiającą przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji, jeśli strona nie wykazała przesłanek wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności, a jedynie powołała się na interes społeczny lub słuszny interes strony, a sama osoba nie była deportowana do pracy przymusowej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo odmówił uchylenia ostatecznej decyzji odmawiającej przyznania świadczenia pieniężnego. Nie było podstaw do zastosowania art. 154 § 1 k.p.a., ponieważ ani interes społeczny, ani słuszny interes strony nie przemawiały za zmianą lub uchyleniem prawidłowej decyzji, zwłaszcza gdy sama skarżąca nie była deportowana do pracy przymusowej w rozumieniu ustawy.Stan faktyczny
Skarżąca J.W. wniosła o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej. Wcześniejsza decyzja z 1998 r. odmówiła jej tego świadczenia, uznając, że nie wykonywała pracy przymusowej, a jedynie urodziła się w Niemczech w czasie, gdy jej rodzice byli robotnikami przymusowymi. Organ odmówił uchylenia tej decyzji, a następnie utrzymał ją w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Biernat po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. W. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2004 r., [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji własnej o odmowie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji skargę oddala
Decyzją z dnia [...].10.1998r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie, działając na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 3 ust. 1 w związku z art. 2 ustawy z 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszą i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 97, poz. 395), odmówił przyznania J.W., ur. [...].09.1943r., uprawnienia do świadczenia pieniężnego. W uzasadnieniu organ podał, że wnioskodawczyni nie wykonywała pracy przymusowej w czasie deportacji w III Rzeszy. Decyzja ta nie została zakwestionowana przez wnioskodawczynię i stała się ostateczna.
W dniu 10.09.2003r. w Urzędzie do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych został zarejestrowany wniosek J.W. o przyznanie jej świadczenia pieniężnego, wraz z kwestionariuszem
W dniu [...].12.2003r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wydał decyzję nr [...], działając na podstawie art. 154 § l i 2 k.p.a. oraz art. 2 pkt 2 lit. a/ i art. 4 ust. l, 2 i 4 ustawy z dnia 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszą i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 97, poz. 395), w której odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...].10.1998r. W uzasadnieniu organ podał, że strona nie powołała się na ustawowe podstawy wznowienia postępowania, ani też na podstawy stwierdzenia nieważności decyzji. Wobec tego organ potraktował pismo strony jako wniosek o uchylenie własnej decyzji w trybie art. 154 § l k.p.a. Zdaniem organu strona nie wykazała jednak, aby spełniona została przesłanka wymagana przez powołany przepis, a mianowicie, aby za uchyleniem lub zmianą decyzji z [...].10.1998r. przemawiał interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie prowadzące do wydania wcześniejszej decyzji nie było wadliwe. Również decyzja była i pozostaje zgodna z prawem. Organ przywołał pojęcie "deportacji" w rozumieniu art. 2 pkt 2 lit a/ ustawy z 1996r., przez którą rozumie się wywiezienie do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939r., na terytorium II Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945. Tymczasem z materiału dowodowego wynika, że strona urodziła się na deportacji w dniu 19.08.1943r. w miejscowości W., na terenie III Rzeszy, jako dziecko robotników przymusowych. Nie został zatem spełniony ustawowy warunek deportacji. Uprawnienia do świadczenia na podstawie powołanej ustawy przysługują osobiście osobie, która doświadczyła represji deportacji i nie mogą być przyznane za represje, którym podlegali rodzice osoby zainteresowanej.
W następstwie wniosku J.W. o ponowne rozpatrzenie sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wydał decyzję w dniu [...].06.2004r. nr [...], na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 2 pkt 2 lit. a/ i art. 4 ust. 1,2 i 4 ustawy z dnia 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym... W decyzji tej organ utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję. Kierownik Urzędu powtórzył motywy zawarte w uzasadnieniu wcześniejszej decyzji i dodał, że jest związany przepisami prawa i słuszny interes strony nie może spowodować obchodzenia przepisów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.W. stwierdziła, że urodziła się w Niemczech, w czasie gdy jej rodzice pracowali w gospodarstwie rolnym.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów wniósł o jej oddalenie. Równocześnie, organ wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w trybie uproszczonym, na zasadzie art. 119 pkt 2 ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej: p.p.s.a. (Dz.U., Nr 153, poz. 1270). Skarżąca zawiadomiona o powyższym wniosku podtrzymała skargę w piśmie procesowym datowanym na 20.03.2004r. Skarżąca nie zażądała jednak przeprowadzenia rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając na posiedzeniu niejawnym skargę w trybie uproszczonym na zasadzie art. 120 p.p.s.a., zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym prawem. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanym odmówił decyzją z dnia [...].10.1998r. przyznania skarżącej uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej na terytorium III Rzeszy. Organ prawidłowo potraktował późniejszy wniosek z dnia 10.09.2003r. o przyznanie uprawnienia do świadczenia jako wniosek o uchylenie lub zmianę wcześniejszej decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 § l k.p.a.
Sąd podziela pogląd organu, wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w niniejszej sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 154 § 1 k.p.a. Nie można bowiem uznać, żeby przemawiał za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Decyzja z dnia [...].10.1998r. odmawiająca przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego jest zgodna z prawem. J.W. urodziła się w czasie okupacji w Niemczech, jako dziecko robotników przymusowych. Oznacza to, że ona osobiście, w odróżnieniu od swoich rodziców, nie była poddana represjom w rozumieniu art. 2 pkt 2 lit. a/ ustawy z dnia 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszą i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 97, póz. 395).
Nie można uznać, aby interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiał za zmianą lub uchyleniem prawidłowej decyzji administracyjnej, w sytuacji, gdy organ nie korzysta z uznania administracyjnego.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002r., Prawo o posterowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U., Nr 153, poz. 1270) skargę, oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło