II SA/Kr 819/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 marca 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 marca 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki, skarżący F. S. w piśmie z dnia 2 czerwca 2011 roku oświadczył, że kwota wpisu jest dla niego bardzo wysoka. Będąc emerytem o bardzo niskich dochodach nie ma możliwości szukania sprawiedliwości. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 czerwca 2011 roku skarżącemu został przesłany urzędowy formularz "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W zakreślonym terminie skarżący przesłał wypełniony formularz. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód z tytułu emerytury wynosi 634,34 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi mieszkanie o powierzchni 32 m² i piwnica 6 m², budynek inwentarski o powierzchni 60 m² oraz nieruchomość rolna wielkości 0,75 ha + 6,48 ha we współwłasności 22 osób. Wnioskodawca nie posiada oszczędności, jak również przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł argumenty odnoszące się do złożonej skargi. Wykonując wezwanie Referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, iż użytkuje nieruchomość wyłącznie na własny użytek, nie prowadzi działalności dochodowej. Wiek skarżącego (liczy on 70 lat) trudne warunki dojazdowe nie pozwalają na intensywną gospodarkę rolną. Wnioskodawca nie pobiera żadnej dotacji unijnej do gruntów. Obecnie dzierżawi krowę od siostry. Posiada ręczne narzędzia rolnicze. Skarżący nie dysponuje rachunkami za lekarstwa, paragonami sklepowymi, fakturami za zakup materiałów budowlanych, czy opał. Świadczenie emerytalne nie wystarcza jednak na zaspokojenie potrzeb żywieniowych, czy bytowych skarżącego. Jest zatem zmuszony na wszystkim oszczędzać. Do pisma skarżący załączył kopię przekazu pocztowego dotyczącego wypłacanego świadczenia emerytalnego, potwierdzenia wpłat podatku leśnego i od nieruchomości oraz faktury za energię elektryczną. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez strony kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Natomiast przyznanie prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji, zwolnienie od kosztów sądowych stanowi instytucję wyjątkową, która ma zastosowanie jedynie w przypadkach, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił z żądaniem zwolnienia go od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 powołanej wyżej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 w/w ustawy). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych. Skarżący jest emerytem utrzymującym się jedynie ze świadczenia emerytalnego w wysokości 634,64 zł netto. Nieruchomość, której jest właścicielem nie przynosi skarżącemu żadnych dochodów. Uzyskiwane przez skarżącego dochody nie są wysokie, wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mógłby spieniężyć celem pokrycia kosztów sądowych w sprawie. Zważywszy na aktualne ceny produktów żywnościowych, sanitarnych, czy też mediów, skarżący nie posiada żadnych możliwości na poczynienie oszczędności z uzyskiwanych dochodów. Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżący spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).