II SA/Kr 819/19
WyrokWSA w Krakowie2019-10-16
Skład orzekający: Krystyna Daniel, Mirosław Bator, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rada gminy może w regulaminie utrzymania czystości i porządku wprowadzić bezwzględny zakaz wprowadzania psów do sklepów, aptek, placów zabaw, terenów rekreacyjnych, akwenów wodnych oraz lokali gastronomicznych i innych obiektów użyteczności publicznej, w których administracja wprowadzi taki zakaz?Ratio decidendi
Rada gminy nie może w regulaminie utrzymania czystości i porządku wprowadzić bezwzględnego zakazu wprowadzania psów do sklepów, aptek, placów zabaw, terenów rekreacyjnych, akwenów wodnych oraz lokali gastronomicznych i innych obiektów użyteczności publicznej. Taki zakaz wykracza poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, które pozwala jedynie na ustalenie sposobu postępowania ze zwierzętami domowymi w taki sposób, by ich pobyt na terenie przeznaczonym do wspólnego użytku nie był uciążliwy ani nie zagrażał przebywającym tam osobom. Ponadto, taki zakaz stanowi nadmierne ograniczenie swobody poruszania się i przebywania w określonym miejscu.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Chrzanowie zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Alwerni dotyczącą regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminie, kwestionując § 7 ust. 3 załącznika nr 1, który wprowadzał zakaz wprowadzania psów do sklepów, aptek, placów zabaw, terenów rekreacyjnych, akwenów wodnych oraz lokali gastronomicznych i innych obiektów użyteczności publicznej, w których administracja wprowadzi taki zakaz. Prokurator zarzucił naruszenie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz przepisów Konstytucji RP, wskazując na wykroczenie poza upoważnienie ustawowe i nadmierne ograniczenie swobód obywatelskich.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność uchwały nr XII/77/2017 Rady Miejskiej w Alwerni z dnia 28 września 2017 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku w Gminie Alwernia w zakresie § 7 ust. 3 załącznika nr 1.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie : WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant : starszy referent sądowy Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2019 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Chrzanowie na uchwałę nr XII/77/2017 Rady Miejskiej w Alwerni z dnia 28 września 2017 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku w Gminie Alwernia stwierdza nieważność uchwały nr XII/77/2017 Rady Miejskiej w Alwerni z dnia 28 września 2017 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku w Gminie Alwernia w zakresie § 7 ust. 3 załącznika nr 1.
Pismem z dnia 25 czerwca 2019 r. Prokurator Rejonowy w Chrzanowie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Alwerni z dnia 28 września 2017 r. nr XII/77/VII/2017 w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku w Gminie Alwernia w zakresie § 7 ustępu 3 załącznika nr 1 regulaminu. Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie:
1/ art. 4 ust 2 pkt 6 ustawy o utrzymywaniu czystości i porządku w gminie poprzez: ustanowienie zakazu wprowadzania psów do sklepów aptek placów zabaw, terenów rekreacyjnych akwenów wodnych "Skowronek", a także do tych lokali gastronomicznych i innych obiektów użyteczności publicznej, w których administracja wprowadzi taki zakaz, polegające na wykroczeniu poza upoważnienie ustawowe, albowiem ustawodawca nie upoważnia rady miasta do sformułowania zakazu wprowadzania psów na określone tereny, lecz do ustalenia sposobu postępowania ze zwierzętami domowymi w taki sposób, by ich pobyt na terenie przeznaczonym do wspólnego użytku nie był uciążliwy oraz nie zagrażał przebywającym tam osobom;
2/ art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy ustanowienie zakazu wprowadzania psów do sklepów aptek placów zabaw, terenów rekreacyjnych akwenów wodnych "Skowronek", a także do tych lokali gastronomicznych i innych obiektów użyteczności publicznej, w których administracja wprowadzi taki zakaz jest nieproporcjonalne do celu zamierzonego przez ustanowienie Regulaminu, a nadto stanowi ograniczenie swobód obywatelskich;
3/ art. 31 ust. 1 i art. 52 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ich niezastosowanie i sformułowanie zakazu wprowadzania psów, w sytuacji gdy ograniczenie prawa do przybywania w miejscach publicznych, którym niewątpliwie jest teren sklepów aptek, placów zabaw, terenów rekreacyjnych akwenów wodnych " Skowronek", a także do tych lokali gastronomicznych i innych obiektów użyteczności publicznej, w których administracja wprowadzi taki zakaz, jako element wolności człowieka oraz prawa poruszania się wymaga ustawowego upoważnienia.
W uzasadnieniu prokurator podniósł, że ustanowienie zakazu wprowadzania psów do sklepów aptek placów zabaw, terenów rekreacyjnych akwenów wodnych "Skowronek", a także do tych lokali gastronomicznych i innych obiektów użyteczności publicznej, w których administracja wprowadzi taki zakaz, zawarte w § 7 ustęp 3, załącznika nr 1 "Regulamin utrzymywania czystości i porządku na terenie Gminy Alwernia" do uchwały nr XII/77/VII/2017 z dnia 28 września 2017 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku w Gminie Alwernia nie stanowi właściwego środka ochrony przed stwarzanym przez te zwierzęta zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku, a - o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 6 z powodu naruszenia art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Jak wynika z orzeczenia min. wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu z 9 października 2013 r., IV SA/PO 725/13 przyjęcie przeciwnego założenia prowadziłoby do wniosku o dopuszczalności ustanowienia w regulaminie zakazu wprowadzania zwierząt domowych do wszelkich miejsc użytku publicznego (terenów przeznaczonych do wspólnego użytku), skoro taki zakaz niewątpliwie w najwyższym stopniu zapewniałby eliminację jakichkolwiek zagrożeń i uciążliwości dla ludzi oraz zanieczyszczeń pochodzących od zwierząt. Taki wniosek byłby zaś w sposób oczywisty nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawnym. Dlatego też należy podzielić pogląd, że ustawodawca w art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o czystości i porządku w gminach nie upoważnił rady gminy do sformułowania zakazu wprowadzania psów na określone tereny, lecz do ustalenia takiego sposobu postępowania ze zwierzętami domowymi, by ich pobyt na terenie przeznaczonym do wspólnego użytku nie był uciążliwy ani nie zagrażał przebywającym tam osobom (por. wyrok WSA z 11 maja 2011 r., II SA/BD 193/11 II, SA/Bd 193/11, CBOSA). Podobne stanowisko zajął ww. Sąd w wyroku z dnia 10 grudnia. 2014 r., sygn. akt IV SA/PO 746/14 w którym orzekł wprost, iż "regulacja Regulaminu nakładająca na właścicieli utrzymujących zwierzęta domowe zakaz wprowadzania zwierząt do sklepów, zakładów produkcji spożywczej, zakładów usługowych, lokali gastronomicznych, aptek, obiektów użyteczności publicznej oraz innych obiektów, których administracje wprowadziły zakaz z wyłączeniem psów przewodników osób niewidomych oraz wprowadzenie ogólne zasady nie wprowadzania zwierząt domowych do piaskownic i na place zabaw dla dzieci, wykracza poza upoważnienie ustawowe, albowiem ustawodawca nie upoważnia rady miasta do sformułowania zakazu wprowadzania psów na określone tereny, lecz do ustalenia sposobu postępowania ze zwierzętami domowymi w taki sposób, by ich pobyt na terenie przeznaczonym do wspólnego użytku nie był uciążliwy oraz nie zagrażał przebywającym tam osobom". Takie stanowisko podzielił także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 2439/14. W wyroku tym podkreślono, iż przepis art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wyraźnie wskazuje, iż celem regulacji gminnych odnoszących się do obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe jest ochrona przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Wprowadzenie zatem zakazu wprowadzania zwierząt do obiektów użyteczności publicznej, czy wprowadzania zwierząt na tereny placów gier i zabaw, nie znajduje swej podstawy w powołanym art. 4 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy. Podstawę do wydania aktu określającego zasady i tryb korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej stanowią, jak przyjmuje art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym, przepisy tej ustawy. Nie sposób zatem przyjąć, że zakazy takie mogły zostać unormowane w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Reasumując przyjęcie całkowitego zakazu wprowadzania psów do sklepów aptek placów zabaw, terenów rekreacyjnych akwenów wodnych "Skowronek", a także do tych lokali gastronomicznych i innych obiektów użyteczności publicznej, w których administracja wprowadzi taki zakaz, stanowi naruszenie kompetencji przyznanej w powołanym powyżej przepisie ustawy. Rozumienie zacytowanego przepisu ustawowego powinno być bowiem takie, że na jego podstawie rada może nakładać konkretne obowiązki (nakazy/zakazy) na właścicieli zwierząt domowych, jednak obowiązki te muszą zmierzać do zapewniania ochrony przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Wprowadzenie w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy zakazu wprowadzania zwierząt na dane tereny jest środkiem nadmiernie ograniczającym swobodę poruszania się i przebywania w określonym miejscu, która przysługuje wszystkim obywatelom, w tym właścicielom zwierząt domowych. Zakaz taki stanowi naruszenie art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ograniczenie swobód obywatelskich oraz naruszenie art. 31 ust. 1 i art. 52 ust. 1 i 3 Konstytucji RP bowiem wprowadzenie takiego zakazu, jako element wolności człowieka oraz prawa poruszania się wymaga ustawowego upoważnienia.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Gminy Alwernia wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Organ podniósł, że ratio legis wprowadzenia zapisu ustanawiającego zakaz wprowadzania psów do aptek, na place zabaw, tereny rekreacyjne akwenów wodnych "Skowronek" a także do tych lokali gastronomicznych i innych obiektów użyteczności publiczne, w których administracja wprowadzi taki zakaz, było działanie mające na celu zapewnienie odpowiedniej ochrony sanitarno - epidemiologicznej oraz spójności norm regulujących zachowanie porządku publicznego, jak również ochrona korzystających z tych obiektów przed niejednokrotnie nieprzewidywalnym zachowaniem się zwierząt. Przyjęta treść kwestionowanego przez skarżącego zapisu w regulaminie utrzymania czystości i porządku w Gminie Alwernia zawarta w § 7 ust 3, nie stanowi ogólnego i generalnego zakazu wprowadzania psów na tereny publiczne wymienione w treści tego przepisu, a zatem skarżący błędnie dokonał interpretacji kwestionowanego zapisu załącznika. Zgodnie z powyższym zapisem załącznika do zaskarżonej uchwały: zabrania się wprowadzania psów do sklepów, aptek, placów zabaw, terenów rekreacyjnych, akwenów wodnych ("Skowronek"), a także do tych lokali gastronomicznych i innych obiektów użyteczności publicznej, w których administracja wprowadzi taki zakaz. Treść tego postanowienia jak już wskazano powyżej nie wprowadza generalnego zakazu wprowadzania psów do obiektów publicznych. Interpretacja tego zapisu prowadzi jedynie do wniosku, że przepis powyższy umożliwia administratorowi danego obiektu wprowadzenie ograniczenia korzystania z obiektu przez osoby prowadzące psy, ale nie oznacza to samo w sobie, iż zakaz taki obowiązuje wszystkich i bezwzględnie, bez określonej i konkretnej decyzji podjętej na podstawie uzasadnionych przesłanek przez administratora danego obiektu. Oznacza to tym samym, że powyższy przepis sam w sobie i bez określonej -odpowiedniej "decyzji" administratora obiektu nie jest przepisem zakazującym wprowadzania psów do wymienionych obiektów i terenów dostępnych powszechnie na obszarze Gminy Alwernia. Przepis ten może być zatem oceniany jedynie i co najwyżej jako podstawa dająca na tym gruncie administratorowi uprawnienie do wprowadzenia ograniczeń korzystania z pewnych obiektów, co do których administratorzy tych obiektów stwierdzą, że należy je wprowadzić (np. z uwagi na fakt, że psy nie powinny się kąpać wraz z ludźmi z uwagi na zagrożenie epidemiologiczne i skażenie bakteriami oraz substancjami czynnymi biologicznie, które mogą potencjalnie powodować schorzenia u ludzi) czyli generalnie z przyczyn, które należy rozważać już indywidualnie. Natomiast ta kwestionowana norma nie może zostać uznana za generalny zakaz naruszający swobody obywatelskie w tym swobodę przemieszczania się. Nikt nie zabrania bowiem mieszkańcowi gminy aby wchodził na teren objęty powyższą normą, a nawet w tym stanie prawnym nikt nie zakazuje "obywatelowi z psem" korzystania z terenu publicznego dopóki na pojawi się decyzja zakazująca wprowadzania psów. W przypadku wprowadzenia takiego zakazu przez administratora, to ta decyzja podlegałaby zatem ocenie pod katem legalności lub zasadności. Zapis regulaminu również nie oznacza, że obywatele traktowani są w sposób "nierówny", lub "nieproporcjonalnie" jak sugeruje to skarżący. Nie można uznać bowiem, że jest kategoria prawna "obywateli z psami" i "cała reszta" obywateli Rzeczypospolitej, a poprzez wprowadzenie zapisu z załącznika do uchwały gminy ta pierwsza kategoria jest dyskryminowana i szczególnie uciemiężona w stosunku do reszty obywateli. Wobec powyższego nie można zatem zasadnie przyjmować, iż nawet teoretycznie gdyby zakaz taki został wprowadzony, to prowadzi on do ograniczenia wolności i praw człowieka. Nie można wobec tego twierdzić, że zakaz wprowadzania psa do określonego obiektu ogranicza swobody obywatelskie. Sprowadzając sprawę do absurdu należałoby zauważyć również, że wprowadzenia zakazu jazdy po parku lub zamkniętym obszarze przeznaczonym do wypoczynku przez mieszkańców, albo jazdy po terenach zieleni miejskiej np. samochodom terenowym jest nadmiernym ograniczaniem wolności obywatelskich. Należy zwrócić uwagę na fakt, że istnieje cały szereg przepisów sanitarno epidemiologicznych nakazujących objęcie szczególnym nadzorem różne kategorie zwierząt gospodarskich, hodowlanych, a nawet domowych, choćby poprzez nakazanie podmiotom utrzymującym takie zwierzęta aby dokonywali szczepień przeciwko chorobom zwierząt (np. wścieklizna). Przepisy takie mają swoje uzasadnienie w ochronie społeczeństwa przed skutkami rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych, przeciwdziałania epidemiologicznego i ochronie zdrowia. Zatem wprowadzenie możliwości nałożenia na mieszkańca gminy określonego obowiązku postępowania z psami, nie może naruszać praw konstytucyjnych, skoro przepisy praw wprowadzają dużo większe obostrzenia dotyczące postępowania ze zwierzętami i nakładają one na ich właścicieli i posiadaczy dalej idące obowiązki, niż w przypadku zakwestionowanego zapisu. Trudno zatem racjonalnie twierdzić, że mieszkaniec gminy musi mieć prawo do wprowadzenia psa na basen, w przeciwnym wypadku dojdzie do naruszenia jego praw i wolności obywatelskich, podobnie jak trudno racjonalnie bronić tezy, że brak możliwości wprowadzenia psa do apteki, w której preparaty medyczne i leki, które są wielokrotnie przygotowywane w aptekach a następnie wydawane pacjentom, jest naruszeniem dobra wyższego rzędu niż dobro polegające na nakazie utrzymywania sterylności przy wytwarzaniu leków i eliminowania narażenia pacjentów stosujących wytwarzane w aptece medykamenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest ocena legalności § 19 i 20 uchwały Rady Gminy w Alwerni sprawie uchwalenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gmin Alwernia. Regulamin został przyjęty w formie załącznika do uchwały.
Skarga została wniesiona na podstawie art. 3 § 2 pkt 5, art. 8 § 1, art. 53 § 3, art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), zwanym dalej p.p.s.a. Zgodnie z tymi przepisami kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Prokurator oraz Rzecznik Praw Obywatelskich mogą wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania, jeżeli według ich oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela. W takim przypadku przysługują im prawa strony.
Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Przepis art. 147 § 1 p.p.s.a. pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 506 z późn. zm.), stosownie do którego, nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem. Zaskarżona uchwała po myśli art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1454 z późn. zm.) jest aktem prawa miejscowego. Zgodnie z tym przepisem rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, zwany dalej "regulaminem". Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy, regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Przepis art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 506 z późn. zm.), na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy.
Tak więc materia uregulowana wydanym aktem prawa miejscowego powinna wynikać z upoważnienia ustawowego i nie może przekraczać zakresu tego upoważnienia. Akty tego typu mają charakter zależny od źródeł prawa wyższego rzędu, czego konsekwencją jest stanowisko, że nie mogą normować materii uregulowanych aktami wyższego rzędu, poza tym nie mogą wykraczać poza zakres delegacji ustawowej. W tym miejscu przytoczyć należy kwestionowany zapis § 7 załącznika do zaskarżonej uchwały, znajdujący się w rozdziale 8 pt. "Obowiązki osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przez zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku". Przepis ten ma brzmienie "zabrania się wprowadzania psów do aptek, placów zabaw, terenów rekreacyjnych, akwenów wodnych "Skowronek" a także tych lokali gastronomicznych i innych obiektów użyteczności publicznej, w których administracja wprowadziła taki zakaz".
W ocenie sądu przepis ten wykracza poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 4 ust. 2 pkt. 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Przypomnieć trzeba, że regulacja ta uprawnia radę gminy do ustalenia obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, które maja chronić osoby trzecie przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Akt prawa miejscowego zawiera normy abstrakcyjne i generalne, zatem zakazy czy nakazy tego rodzaju mogą prowadzić do nieuprawnionego wkraczania w sferę prawa własności i ograniczania tego prawa. Tymczasem ograniczenia takie zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji może wprowadzać tylko ustawa. Niezależnie od powyższego, jeżeli "administrator obiektu", czy to prywatnego czy publicznie dostępnego, wprowadził określony zakaz odnoszący się do zasad korzystania z tego obiektu, to nie ma żadnej potrzeby powtarzania czy potwierdzania tego zakazu w skarżonym Regulaminie. Postanowienia uchwały jako aktu prawa miejscowego nie mogą mieć na celu ani sprowadzać się do zapewnienia realizacji uprawnień właścicielskich czy też zakazów wprowadzonych przez właścicieli – istotą tych postanowień jest ustanowienie określonych, samoistnych powinności o charakterze publicznoprawnym. Formuła, taka kwestionowanemu zapisowi nadawała charakter otwarty, blankietowy i niedookreślony. W tym zakresie przedmiotowy akt prawa miejscowego de facto mógłby też być postrzegany, jako instrument realizacji uprawnień właścicielskich – a to, jak już zaznaczono, jest niedopuszczalne i narusza delegację ustawową. Przepis powszechnie obowiązujący nie może swej skuteczności (możliwości jego wyegzekwowania) uzależniać od woli podmiotów trzecich tj. administratorów obiektów. W ocenie sądu rozważyć by należało, czy taki zapis można w ogóle uznać za regulację o charakterze prawnym. Skoro regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gmin jest aktem prawa miejscowego, zapis z którego nie wynika właściwie nić (od woli administratora danego obiektu w zasadzie zawsze zależy, czy można do niego wprowadzać psy, czego nie mogą zmienić zapisy aktu prawa miejscowego) nie można uznać za normę obowiązującego prawa - przepisu zmierzającego do wywołania określonych w nim skutków prawnych. Zapis taki uznać należy za nielegalny.
Drugą dostrzeżoną przez sąd wadliwością skarżonego zapisu jest to, że zakaz wprowadzania psów wprowadzono generalnie - do terenów rekreacyjnych, akwenów wodnych "Skowronek". Zapis ten stanowi naruszenie kompetencji przyznanej w powołanym przepisie ustawy. Prawidłowa interpretacja art. 4 ust. 2 pkt 6 u.u.c.p.g. powinna być taka, że na jego podstawie organ stanowiący gminy może nakładać konkretne obowiązki (nakazy lub zakazy) na właścicieli zwierząt, jednak obowiązki te muszą zmierzać do zapewniania ochrony przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. W ramach tych obowiązków, nakazów lub zakazów dopuszczalne jest w szczególnych przypadkach wprowadzanie nawet ograniczeń, co miejsc przebywania zwierzęcia na terenie np. parku, zakazując aby zwierzęta np. wchodziły do piaskownic lub innych wydzielonych miejsc. Poprzez wprowadzanie takich zakazów lub ograniczeń organ stanowiący gminy powinien chronić np. rośliny lub drzewa posadzone w parku. Natomiast wprowadzenie generalnego zakazu nie jest dopuszczalne i stanowi przekroczenie delegacji ustawowej do stanowienia aktu prawa miejscowego.
Ponadto wprowadzenie w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy zakazu wprowadzania zwierząt na dany teren jest środkiem nadmiernie ograniczającym swobodę poruszania się i przebywania w określonym miejscu, która przysługuje wszystkim obywatelom, w tym właścicielom zwierząt. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że powszechnie przyjmowane jest w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym art. 4 ust. 2 pkt 6 u.u.c.p.g. nie pozwala na wprowadzenie zakazu wprowadzania zwierząt na określony teren, lecz do ustalenia sposobu postępowania ze zwierzętami w taki sposób, by ich pobyt na terenie przeznaczonym do wspólnego użytku nie był uciążliwy oraz nie zagrażał przebywającym tam osobom. Ustanowienie tak daleko idącego zakazu jak zakaz wprowadzania określonych zwierząt nadmiernie ogranicza swobodę poruszania i przebywania w określonym miejscu właścicieli zwierząt domowych i wykracza poza materię określoną w ustawie (zob. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 991/17, opub. w LEX nr 2352608; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 7 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Bd 870/17, opub. w LEX nr 2474215; wyrok NSA z 9 września 2014 r. sygn. akt II OSK 654/14, opub. w NZS 2014/6/2; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 153/14, opub. w LEX nr 1527453; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 784/13, opub. w LEX nr 1405115; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 stycznia 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 792/13, opub. w LEX nr 1418249; wyrok WSA w Łodzi z dnia 21 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 200/15, opub. w LEX nr 1792704).
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 147 § 1 i art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło