II SA/Kr 82/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie : WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant : Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2018 r. sprawy ze skarg M. R. i P. J. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2017 r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących M. R. i P. J. kwoty po [...] zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt II SA/Kr [...] Uzasadnienie Prezydent Miasta K. decyzją nr [...].[...] z 2 sierpnia 2017 r., znak: [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę M. L. i R. P., dla inwestycji pn.: Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego (4 lokale) w zabudowie pierzejowej, z wewnętrznymi instalacjami wod.-kan., gaz, c.o., elektryczną wraz ze zbiornikiem retencyjnym na wody opadowe oraz wjazdem z drogi publicznej - ul. [...] dz. nr [...], z parkingiem 6-tanowiskowym w przyziemiu, zlokalizowanego na dz. nr [...] obr. [...], przy ul. [...] w K.. Od decyzji tej odwołali się M. R., J. J. i P. J. zarzucając naruszenie przepisów co do warunków technicznych poprzez nieprawidłową kwalifikację zadaszonego wjazdu do garażu, jako powierzchni poza powierzchnią zabudowy. Z zatwierdzonego projektu budowlanego wynika, że planowany budynek ma głębszy trakt od istniejącego budynku na działce nr [...], co powoduje, że jego wschodnia elewacja nie licuje się z budynkiem sąsiednim, jak również planowany budynek został nieprawidłowo posadowiony, o 0,5 m niżej od istniejącego budynku na działce nr [...]. Skarżący także wnoszą zastrzeżenia do analizy zapewnienia nasłonecznienia i naświetlenia okien sąsiednich budynków. Projekt budowlany pozbawiony jest opinii rzeczoznawcy do spraw ochrony pożarowej, jak również geologicznej analizy wpływu planowanej inwestycji na obecny poziom lustra wód gruntowych. Wojewoda decyzją z dnia 15 listopada.2017r. znak: [...], na podstawie art. art. 80 ust. 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U.201 6.290) i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ wskazał w uzasadnieniu, iż w terenie, na którym znajduje się działka nr [...], obręb [...], przy ul. [...] w K., objęta planowaną inwestycją, obowiązują ustalenia uchwały nr [...] Rady Miasta K. z dnia 5 grudnia 2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru " [...] " (Dz.Urz. Województwa 2012.7281). Zgodnie z załącznikiem graficznym do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działka budowlana znajduje się w obrębie jednostki strukturalnej planu o symbolu MN(N),4 - zabudowa mieszkaniowa niska (§ 17 pkt 1 ustaleń miejscowego planu). Z projektu budowlanego wynika, że planowany budynek będzie miał wysokość 12,0 m (k. 29, 76) wysokość ta odpowiada dopuszczonej w ustaleniach miejscowego planu (§17 pkt 5). W odniesieniu do wskaźników urbanistycznych ustalono maksymalny wskaźnik powierzchni zabudowy - 50% oraz minimalny wskaźnik powierzchni terenu biologicznie czynnego - 30% (§17 pkt 9). Z projektu budowlanego wynika, że wskaźnik powierzchni zabudowy ustalono na poziomie 40,2 % a wskaźnik powierzchni terenu biologicznie czynnego wynosi 37% (k. 35). Powyższa analiza wskazuje, że planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Omawiana inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia i nie jest zaliczana do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Budynek mieszkalny wielorodzinny nie jest zaliczany do obiektów generujących hałas, zanieczyszczenie powietrza, czy drgania. Do wniosku zostało dołączone oświadczenie o prawie do dysponowania na cele budowlane działkami nr [...], [...] obr. [...] (art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane). Projektant legitymujący się stosownymi uprawnieniami oraz wpisem do [...] Okręgowej Izby Architektów RP, załączył oświadczenie o wykonaniu projektu budowłanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Projekt zagospodarowania terenu został sporządzony na kopii mapy do celów projektowych potwierdzonej za zgodność z oryginałem. Załączona została również informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Projektowany obiekt budowlany nie należy do inwestycji wymagających odrębnej opinii rzeczoznawcy do spraw ochrony pożarowej budynków. Projekt budowlany zawiera niezbędne uzgodnienia i opinie, jego zawartość jest kompletna (art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane). Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego klasyfikacji powierzchni zjazdu do garażu podziemnego organ wyjaśnił, że zadaszenie wjazdu do parkingu podziemnego wynika z zasady ustalonej w § 70 warunków technicznych, iż pochylnie o kącie nachylenia 20 % (czyli taka jak przewidywana w projekcie budowlanym - k. 82) obowiązkowo winny być zadaszone. Mur oporowy usytuowany przy granicy z działką nr [...], który stanowi jednocześnie konstrukcję zadaszenia zjazdu do garażu jest oddzielony od konstrukcji planowanego budynku. Brama wydzielająca przestrzeń garażu usytuowana jest w ścianie zewnętrznej planowanego budynku i wjazd do garażu znajduje się poza strefą pożarową garażu. Wszystkie te cechy planowanego rozwiązania konstrukcyjnego wskazują, iż wjazd do garażu jest odrębnym elementem zagospodarowania terenu i nie może być traktowany jako część bryły planowanego budynku. Oznacza to, że w tym przypadku nie wlicza się powierzchni wjazdu do garażu do powierzchni zabudowy planowanej inwestycji. Nawiązując do zarzutów dotyczących ukształtowania wschodniej elewacji budynku organ podał, że § 17 ust. 4 pkt 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, cyt.: W zakresie sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy terenu oraz zasad kompozycji, ustala się: dopuszczenie lokalizacji budynków mieszkalnych w granicy działki, niemniej nie dopuszczono takiej lokalizacji nowej zabudowy pod warunkiem przylegania całej ściany sytuowanej przy granicy działki budowlanej do ściany sąsiedniego budynku. Obowiązująca linia zabudowy dotyczy wyłącznie elewacji usytuowanej od strony ulicy. Zatem swobodę inwestora w kształtowaniu elewacji tylnej ograniczają głównie przepisy dotyczące zapewnienia nasłonecznienia i naświetlenia okien budynków istniejących oraz przepisy ochrony pożarowej, nie stwierdzono naruszenia przepisów w tym zakresie. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego posadowienia planowanego budynku od strony działki nr [...] organ wskazał, że za prawidłowość technicznych rozwiązań projektu budowlanego odpowiadają projektanci legitymujący się stosownymi uprawnieniami. Odwołujący w tej sprawie nie załączyli do swego odwołania ekspertyzy technicznej, sporządzonej przez uprawnioną osobę, potwierdzającej wadliwość przyjętych rozwiązań technicznych. Organ odwoławczy nie ma podstaw kwestionować przyjętych rozwiązań projektowych w zakresie posadowienia planowanej inwestycji. W odpowiedzi na zarzut, że w postępowaniu przed organem I instancji pominięto problem szczególnych warunków gruntowych działki nr [...] dotyczący poziomu lustra wody organ wyjaśnił, że w projekcie budowlanym (k. 41 A) znajduje się Opis wpływu projektowanego budynku na wody podziemne sporządzony przez uprawnionego geologa, z którego wynika, że poziom wód gruntowych stabilizuje się swobodnie na głębokości 4,1 m, fundamenty budynku zaprojektowano na głębokości 2,5 m, na stropie piasków, na warstwie żwiru. Dowód ten odpowiada na dwa zagadnienia w sprawie: po pierwsze temat poziomu wód gruntowych został uwzględniony w omawianym projekcie budowlanym, po drugie budynek został posadowiony bez naruszenia naturalnego poziomu wód gruntowych. Odwołujący kwestionują w swym odwołaniu analizę załączoną do projektu budowlanego (k. 44-45) dotyczącą spełnienia przez planowany budynek przepisów związanych z zapewnieniem naświetlenia i nasłonecznienia okien istniejącej zabudowy przez nowy budynek. Analiza ta została sporządzona przez uprawnionego projektanta i stanowi dowód uwzględnienia w formie projektowanego budynku uwarunkowań wynikających z §§ 13 i 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz.U. z 2015 r. póz. 1422) - elewacje boczna i tylna planowanego budynku zostały ukształtowane w taki sposób, by zapewnić naświetlenie i nasłonecznienie okien w budynkach sąsiednich. Co do zarzucanego zacieniania sąsiednich nieruchomości w dniach równonocy, oraz nieprawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania, ponieważ występuje zacienianie okien lokalu w budynku na działce nr [...] obr. [...], a także rozpoczęcia robót budowlanych na działce objętej inwestycją, projektant - pełnomocnik inwestora, protokołem z 23 października 2017 r. wyjaśnił stanowisko inwestora w powyższej kwestii. Kwestia zapewnienia nasłonecznienia i naświetlenia budynku na działce nr [...] obr. [...] była przedmiotem analizy załączonej do projektu budowlanego (budynek nr [...], k. 44-45). Budynek ten jest usytuowany w odległości 32 m od planowanej inwestycji. Jego zacienianie zachodzi w skali nie powodującej ograniczenia sposobu zagospodarowania i użytkowania działki. W odniesieniu do rozpoczętych robót budowlanych projektant wyjaśnił, iż są one związane z budową zjazdu na teren inwestycji, którego projekt budowlany został zatwierdzony przez zarządcę drogi (k. 241 projektu budowlanego). Wyjaśnienia projektanta dotyczące zarzutu rozpoczęcia robót budowlanych na działce objętej inwestycją organ uznał za wystarczające. W odniesieniu do przedłożonych do akt sprawy analiz zapewnienia przez planowany budynek naświetlenia i nasłonecznienia okien w sąsiednich budynkach, podano, że analiza załączona do projektu budowlanego sporządzona przez uprawnionego projektanta w technice graficznej geometrycznych kładów cienia planowanego budynku, obrazującej szczegółowo w poszczególnych godzinach przebieg cienia planowanej inwestycji w dniach równonocy. Pozwala ona na zweryfikowanie kąta padania światła zarówno w płaszczyźnie pionowej, jak i poziomej i nie pozostawia wątpliwości co do prawidłowości zastosowania parametrów określonych w § 60 warunków technicznych. Analiza załączona przez skarżącą jest sporządzona przez uprawnionego projektanta w innej technice graficznej polegającej na badaniu przebiegu cienia w cyfrowej makiecie 3D. Wizualizacje stanowiące ilustracje analizy zacieniania są atrakcyjne wizualnie, niemniej nie dają możliwości zweryfikowania kąta nachylenia światła. Ponadto z uwagi na prezentacje z wykorzystaniem rysunku perspektywicznego są pozbawione skali i nie pozwalają na weryfikację prawidłowości wymiarów makiety. Zatem forma przedstawionej analizy nie pozwala na zweryfikowanie, czy prawidłowo zastosowano normę prawną. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na tą decyzję wnieśli M. R. i P. J., zarzucając naruszenie: - § 6 ust. 1 pkt 1 lit d uchwały nr [...] Rady Miasta K. z dnia 5 grudnia 2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]", poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego naruszającego przywołane ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; - art. 35 ust 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego, który narusza ustalenia obowiązującego dla tego terenu miejscowego planu; - art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 w zw. z art. 78 kpa, polegające na uznaniu, iż analiza zacienienia złożona przez skarżących do akt sprawy w dniu 18 października 2017 r., w czasie rozpatrywania sprawy przez organ II instancji, nie jest dowodem w sprawie; - art. 7 w zw. z art. 77 kpa, w zw. z § 13 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 13 ust. 4, rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez nieustalenie lub nieprawidłowe ustalenie zakresu oddziaływania inwestycji pn. "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego (4 lokale) w zabudowie, na nieruchomości sąsiednie; - art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 78 kpa polegające na uzależnieniu rozstrzygnięcia o dowody dostarczone przez jedną ze stron i bezzasadną odmowę przeprowadzenia dowodu przeciwnego. - prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego z uwagi na nieustalenie lub nieprawidłowe ustalenie obszaru oddziaływania Inwestycji w zgodzie z art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, co spowodowało spełnienie przesłanki do złożenie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa ze względu na pominięcie jednej strony zarówno w postępowaniu przed organem I jak II instancji; - art. 10 § 1 kpa poprzez niezapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania ze względu na uznanie, iż w postępowaniu odwoławczym nie zostały przedstawione żadne nowe dowody. Powyższe skargi Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia na podstawie art. 111 p.p.s.a. W uzasadnieniu podkreślono, iż zgodnie z zapisami MPZP lukarny powinny mieć wyprowadzone kalenice prostopadłe względem kalenicy dachu głównego oraz powinny być przekryte daszkami o jego spadku t.j. 12° i 14°. Projektowany budynek przy ul. [...] posiada dach główny dwuspadowy o nachyleniu połaci 12° i 14°. Jednak obustronna lukarna wieńcząca dach posiada nie dość że jeden spadek to jego wartość wynosi 1,5%. Ponadto kalenica Inwestycji łączy się z kalenicą dachu głównego, w związku z czym nie jest zachowany obowiązek obniżenia ich od poziomu kalenicy dachu głównego. Z uwagi na to projektant w sposób rażący nie dopilnował projektu budowlanego przy dostosowywaniu go do zgodności z zapisami MPZP. Lukarny mają nieprawidłowy spadek oraz kierunek i poziom kalenicy. Ponadto organ II instancji bezpodstawnie pominął dowód wniesiony do akt sprawy w dniu 18 października 2017 r. w postaci analizy zacienienia budynku. W przypadku dopuszczenia analizy zacienienia jako dowodu w przedmiotowej sprawie oraz rozstrzygania z jej uwzględnieniem organ II instancji musiałby rozważyć kwestię oddziaływania budynku wchodzącego w skład projektowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie, a w konsekwencji zweryfikować krąg stron postępowania. Jeżeli w wyniku wydania decyzji ma powstać obiekt budowlany, który spowoduje jakiekolwiek ograniczenie sposobu zagospodarowania innej nieruchomości lub spadek jej wartości, jej właściciel, użytkownik wieczysty czy zarządca będzie stroną postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Przepisami odrębnymi, które wprowadzają dla innych działek ograniczenia związane z obiektem budowlanym inwestora, są także przepisy prawa cywilnego, które gwarantują właścicielowi nieruchomości sąsiedniej prawo do korzystania z jego nieruchomości oraz zakazują naruszania jego własności (art. 140, 144, 222 k.c.) Jeżeli obiekt budowlany jest tego rodzaju, że może oddziaływać na prawa właściciela innej nieruchomości, a także na sposób jej zagospodarowania i korzystania, to nieruchomość taka znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu i jej właściciel powinien być strona w sprawie dotyczącej tego obiektu. Z powyższych względów pominięta w postępowaniu przed organem II instancji analiza zacienienia nie pozostaje bez znaczenia dla wyniku postępowania z uwagi na § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie Wniesiono o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Również inwestorzy w odpowiedzi na skargę wnieśli o ich oddalenie, akcentując zgodność inwestycji z planem miejscowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Skargi zasługują na uwzględnienie, przy czym nie wszystkie zarzuty w nich podniesione są trafne. Zasadny jest zarzut dotyczący naruszenia art. 35 ust. 1 pkt. 1 prawa budowlanego w związku z § 6 ust. 1 pkt. 1 lit. "d" Uchwały Nr [...] Rady Miasta K. z dnia 5 grudnia 2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]". Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt. 1 prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego. W przedmiotowym wypadku dla terenu inwestycji obowiązuje w/w plan miejscowy, który w § 6 ust. 1 pkt. 1 lit. d, zamieszczonym w rozdziale II zawierającym ustalenia obowiązujące na całym obszarze objętym planem w zakresie zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, w tym wymogi urbanistyki i architektury stanowi, że: "w przypadku stosowania lukarn wymagana jest ich jednolita forma na jednym budynku; minimalna odległość lukarn od ścian szczytowych 1,5 m; dachy lukarn nie mogą się łączyć; kalenice lukarn powinny być obniżone w stosunku do kalenicy głównej i przekryte daszkami z zachowaniem kąta nachylenia dachu głównego". W przedmiotowym wypadku dach budynku posiada nachylenie z jednej strony 120, a z drugiej 140. Natomiast dachy lukarn w każdym wypadku wynoszą znacznie mniej bo 1,50, a zatem nie posiadają takiego kąta nachylenia jak dach główny (projekt – rzut połaci dachowej). W tym zakresie projekt jest zatem niezgodny z w/w przepisem planu miejscowego, co wymagać będzie jego zmiany w ponownym postępowaniu. Nie można się natomiast zgodzić z pozostałymi zarzutami skargi. Jak wynika z projektu (rzut połaci dachowej i przekrój B-B), kalenica dachów lukarn usytuowana jest prostopadle do kalenicy głównej i jest w stosunku do niej obniżona. Kalenica dachu budynku znajduje się bowiem na wysokości 11,10 m., a kalenica lukarn na wysokości 10,95 m. Nie można się także zgodzić z zarzutami dotyczącymi analizy zacienienia. W tym zakresie zaaprobować należy stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jedynie w uzupełnieniu należy jeszcze wskazać, że w ocenie sądu rozpoznającego sprawę, sam fakt zacieniania nieruchomości nie czyni ją nieruchomością znajdującą się w obszarze oddziaływania. Aby za taką ją uznać, musi to być zacienienie, które w jakimś, choćby niewielkim stopniu, ale jednak ogranicza zagospodarowanie takiej nieruchomości. W ponownym postępowaniu organ zastosuje art. 35 ust. 3 ustawy prawo budowlane i w oparciu o ten przepis nałoży na inwestora postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanej powyżej nieprawidłowości projektu, określając termin jej usunięcia, a następnie stosownie do dalszych okoliczności rozstrzygnie sprawę. Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a oraz art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 w/w ustawy zasądzając na rzecz każdego ze skarżących uiszczony przez niech wpis od skargi (po [...] zł.), zwrot wynagrodzenia pełnomocnika (po [...] zł.) i opłaty skarbowej od pełnomocnictw (po [...] zł.).