II SA/Kr 820/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Joanna Człowiekowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. w M. na postanowienie nr 347/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 16 maja 2023 r. znak: WOB.7722.66.2023.AJAN w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia skargę oddala Postanowieniem z dnia 16 maja 2023 r. nr 347/2023, znak: WOB.7722.66.2023.AJAN, działając na podstawie art. art. 134 w związku z art. 123 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.) Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie stwierdził, że zażalenie wniesione przez D. sp. z o.o. z siedzibą w M. od postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie z dnia 20 stycznia 2023 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w art. 141 §2 k.p.a. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że dnia 20 stycznia 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie (dalej: PINB lub organ I instancji) wydał postanowienie nr 67/2023, znak: PINB-I-5160.201.22.42, którym wstrzymał inwestorowi – D. sp. z o.o. prowadzenie robót budowlanych przy realizacji obiektu budowlanego zlokalizowanego na dz. nr [...] w M. gm. L., z powodu prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Zażalenie na ww. postanowienie wniósł D. sp. z o.o. z siedzibą w M. . Wraz z zażaleniem strona skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Organ ustalił, że postanowieniem z dnia 16 maja 2023 r., nr 346/2023, znak: WOB.7722.66.2023.AJAN MWINB, działając na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie. Wyjaśnił, że warunkiem skuteczności czynności procesowej, jaką jest wniesienie zażalenia, jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowemu terminowi powoduje bezskuteczność zażalenia, czego następstwem jest ostateczność postanowienia. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy zażalenie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, o czym pouczono w treści zaskarżonego postanowienia. Jak podał organ, z akt przedmiotowej sprawy wynika, że przesyłka, zawierająca postanowienie z dnia 20 stycznia 2023 r. została doręczona D. sp. z o.o. z siedzibą w M. w dniu 26 stycznia 2023 r. (dzień tygodnia: czwartek, vide: zwrotne potwierdzenie odbioru, k.: 206 akt PINB znak: PINB-I-5160.201.22.42, akta MWINB, k: 2). Zatem zażalenie na ww. postanowienie strona mogła złożyć najpóźniej w dniu 2 lutego 2023 r. (dzień tygodnia: czwartek). Tymczasem zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożenia zażalenia zostały złożone na dzienniku podawczym organu w dniu 23 lutego 2023 r. (k: 9-10 akt WINB znak: WOB.7722.66.2023). Tym samym w ocenie organu odwoławczego uchybiono terminowi, o którym mowa w art. 141 § 2 k.p.a. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła D. sp. z o.o. w M. zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów: a) art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego przez art. 141 § 2 k.p.a., co wynikało z wcześniejszego wadliwego wydania przez organ postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia przez skarżącą zażalenia od orzeczenia organu I Instancji, b) art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, pomimo iż skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jej winy, wykazując, że to z uwagi na znaczne rozbudowanie stanu faktycznego sprawy, liczbę dokumentów, z którymi należało się zapoznać, jak również konieczność znalezienia profesjonalnego pełnomocnika, który podjąłby się zajęcia sprawą, skarżąca nie dochowała terminu do wniesienia zażalenia, a ponadto równocześnie z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu złożyła ona zażalenie, czym spełniła przesłanki do przywrócenia terminu; c) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący i wszechstronny całości materiału dowodowego, którym dysponował organ, co skutkowało uznaniem, że twierdzenia podnoszone przez skarżącą w celu wykazania przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nie zostały przez nią uprawdopodobnione; d) art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu strony skarżącej, przejawiające się w zignorowaniu aspektu organizacyjnego przedsiębiorstwa skarżącej, jak również wszelkich okoliczności faktycznych sprawiających, że gruntowne zapoznanie się z materiałami postępowania, a także sporządzenie i wniesienie zażalenia stanowiły proces czasochłonny, trudny do wykonania w ustawowym terminie na wniesienie zażalenia, co doprowadziło do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Strona skarżąca podniosła nadto, że nie została zawiadomiona o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz, że pierwszą czynnością, o której została poinformowana było doręczenie jej postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych. Zdaniem skarżącej termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia winien biec od momentu zapoznania się z aktami sprawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz.1634, dalej: P.p.s.a.) sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 Pp.p.s.a. Skarga okazała się bezzasadna, bowiem zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującym prawem. Podstawę prawną kontrolowanego postanowienia stanowił art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz. U. 2023 r. poz.803, dalej k.p.a.), zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z kolei zgodnie z art. 144 k.p.a. do zażaleń, w sprawach nieuregulowanych odpowiednie zastosowanie mają przepisy dotyczące odwołań. Jak słusznie wskazał Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie, warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia zażalenia – jest zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania. Uchybienie terminowi uniemożliwia organowi odwoławczemu rozpatrzenie sprawy. Wobec tego, przed merytorycznym rozpatrzeniem zażalenia obowiązkiem organu było ustalenie, czy zażalenie wniesione zostało w terminie. Termin ten określa art. 141 § 2 k.p.a., zgodnie z którym zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustanie – od dnia jego ogłoszenia stronie. Stosowne pouczenie znalazło się w postanowieniu PINB nr 67/2023 z dnia 20 stycznia 2023 r. Postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie z 20 stycznia 2023 r. zostało doręczone stronie skarżącej dnia 26 stycznia 2023 r. (k. 206 akt PINB, k. 2 akt MWINB). W ocenie Sądu doręczenie było prawidłowe i skuteczne w świetle art. 40 k.p.a. Wobec powyższego należało uznać, że termin do wniesienia zażalenia rozpoczął bieg 27 stycznia 2023 r. (piątek), a upłynął 2 lutego 2023 r. (czwartek). Tymczasem przedmiotowe zażalenie zostało złożone na dzienniku podawczym organu w dniu 23 lutego 2023 r. Niewątpliwie zatem zażalenie wniesiono po upływie ustawowego terminu, a tym samym ustalenia organu II instancji okazały się prawidłowe. Strona skarżąca w swojej skardze do Sądu co do zasady nie podważyła skuteczności doręczenia postanowienia organu I instancji, jak i ustaleń organu odwoławczego co do terminu jego wniesienia. Argumentacja strony skarżącej dotyczy głównie wokół wykazania braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia zażalenia. Wyjaśnić przy tym należy, że podnoszone w skardze zarzuty dotyczące postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Przedmiotem rozpatrywanej skargi było bowiem postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 16 maja 2023 r. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, a nie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Kwestia zaś dochowania (lub niedochowania) terminu jest kwestią obiektywną i nie zależy od uznania organu rozpatrującego zażalenie. Inspektor Wojewódzki zobowiązany był stwierdzić, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Sąd podziela również stanowisko organu odwoławczego, że podnoszony przez stronę skarżącą argument braku zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami postępowania nie mógł mieć wpływu na zasadność przedmiotowego postanowienia. Co więcej stosownie z art. 73 §1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy na każdym etapie postępowania. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.