II SA/Kr 826/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Woś Sędziowie WSA: Mariusz Kotulski (spr.) Barbara Pasternak Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2006r. sprawy ze skargi J. T. – M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r., Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki - skargę oddala - W dniu 16.08.1995r. J. T.-M. (zwany dalej skarżącym) poinformował organ I instancji, iż wyraża swój sprzeciw odnośnie budowy przez F.G. murowanego śmietnika na sąsiedniej działce. Zarzucił przede wszystkim nie zachowanie odpowiedniej odległości od granicy działek oraz posadowienie śmietnika z bliskiej odległości od jego budynku mieszkalnego. Z pisma Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego z dnia 4.10.1995r. wynika, iż w toku przeprowadzonej w dniu 2.10.1995r. ustalono, że "pomimo pisma Urzędu Miasta K. Wydziału Nadzoru Budowlanego Referat I-II z dn. l.IX.95r. znak:[...] dot. nakazu wstrzymania prac budowlanych, ukończono budowę w/w wiaty, usytuowanej w granicy posesji przy ul. E. nr [...] w odległości ok.4,5 m od budynku żalącego się Pana J. T." W wyniku przeprowadzenia postępowania administracyjnego Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...].02.1997r. nr [...] nakazał rozbiórkę murowanego śmietnika na gromadzenie odpadów stałych, zlokalizowanego na dz. Nr "1" obr [...] przy ul. E. w K. w granicy posesji nr [...] przy ul. E. w K. oraz doprowadzenie terenu do stanu poprzedniego. Wskutek wniesienia odwołania od tej decyzji przez F. G.-W., A.K., E. C.-T., M.Z., A.Z. i P.W. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].06.1997r., nr[...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazano na uchybienia popełnione w toku prowadzonego przez organ I instancji postępowania administracyjnego oraz na konieczność prawidłowego ustalenia wszystkim stron przedmiotowego postępowania. Na ostateczną decyzję Wojewody z dnia [...].06.1997r. skargę do sądu administracyjnego wniósł J. T.-M., a Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyrokiem z dnia 13.07.1999r., sygn. akt II SA/Kr 1211/97 skargę tę oddalił. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki działając na podstawie art.48, art.80 ust.2 pkt l, art.83 ust. l ustawy z dnia 7.07.1994r. prawo budowlane (Dz.U. nr 89 poz.414 z późn. zm.) decyzją z dnia [...] marca 2000r., nr[...] nakazał inwestorom, a zarazem właścicielom posesji przy ul. E. w K. rozbiórkę murowanego śmietnika na gromadzenie odpadów stałych, zlokalizowanego na działce nr "1" obr.[...] przy ul. E. w K., w granicy posesji nr [...] przy ul. E. w K. oraz doprowadzenie terenu po rozbiórce do stanu poprzedniego. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż wybudowanie śmietnika zostało wykonane samowolnie bez dopełnienia formalności wynikających z przepisów prawa budowlanego oraz aktów wykonawczych do tej ustawy. "W toku postępowania tut. Organ zażądał od właścicieli posesji przy ul. E., m.in. dokumentu, dowodu potwierdzającego, ze przedmiotowy śmietnik został zrealizowany w 1994r. Przesłane jako dowód, samo oświadczenie z dnia 10.03.1998r. współwłaścicieli posesji tj. strony bezpośrednio zainteresowanej, że przedmiotowy śmietnik na odpady stałe został wybudowany 1994r., nie jest wystarczającym dowodem w sprawie i jest sprzeczne z wcześniejszymi oświadczeniami poszczególnych współwłaścicieli złożonymi w tut. Wydziale oraz jest sprzeczne z pismem z dnia 04.10.1995r. znak:[...] Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w K." Odwołanie od tej decyzji wnieśli A.K., E. C.-T., P. T., M. W. (pełnomocnik M. K.-B.), M.Z., A.Z., P.W. i F.G.-W. podnosząc, iż organ I instancji nie przedstawił żadnego dowodu podważającego ich oświadczenia o wybudowaniu śmietnika w 1994r. Sama decyzja organu I instancji jest stronnicza. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2001r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzje w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji naruszył art.7 i 77 k.p.a. - nie zebrał bowiem i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Przede wszystkim ustalić należy w sposób jednoznaczny kiedy przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany, gdyż od tego zależy zastosowanie odpowiedniego stanu prawnego do ustalonego stanu faktycznego. Zdaniem organu odwoławczego wątpliwości co do daty realizacji obiektu budowlanego budzi zestawienie treści pisma z dnia 04.10.1995r. znak:[...] Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w K. z inwentaryzacją powykonawczą sporządzoną w dniu 31.07.1995r. przez inż. Z.M., z której wynika, że w dniu jej sporządzania, a więc w okresie wcześniejszym niż podawany w w/w piśmie na działce nr "1", Obr [...] przy ul. E. w K. od strony działki nr "2" istniało już zadaszone pomieszczenie z pojemnikami na odpady stałe. Decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2001r. nr[...] zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie J. T.-M. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący w uzasadnieniu swojej skargi podniósł, że działania organu odwoławczego prowadzą do przewlekłości postępowania administracyjnego i bezzasadnie podważają zebrane w aktach sprawy materiały. Data zakończenia budowy śmietnika potwierdzona została w dokumentach urzędowych w szczególności: w piśmie z dnia 1.09.1995r., nr[...], w którym nakazano wstrzymanie rozpoczętych prac budowlanych i w piśmie z dnia 4.10.1995r. nr[...] Powiatowego Terenowego Inspektora Sanitarnego. "Budowa śmietnika została rozpoczęta dnia 10.08.1995, na co dowód znajduje się w aktach sprawy. Zatem w dacie 1.09.1995r. śmietnik był jeszcze nie wykonany, a w dacie 02.10.1995r. PTIS stwierdził, że jest on wykonany. Samowolna budowa zastała zatem zakończona w tym okresie, tj. pomiędzy wrześniem a październikiem 1995r. Fakty te nie mogą budzić wątpliwości jako, że zostały stwierdzone urzędowo." Oświadczenia współwłaścicieli o wykonaniu śmietnika przed 1.01.1995r. nie są prawdziwe. Zaskarżona decyzja organu odwoławczego jest stronnicza, a nadto nie bierze pod uwagę niewielkiej odległości pomiędzy usytuowaniem śmietnika a domem mieszkalnym skarżącego - taka lokalizacja jest niedopuszczalna. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz motywy, którymi się kierował i wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2005r., sygn. akt II SA/Kr 1476/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zawiesił postępowanie sądowe ze względu na śmierć F. G.-W. - uczestniczki tego postępowania. Następnie postanowieniem z dnia 24 czerwca 2005r., sygn. akt II SA/Kr 1476/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podjął zawieszone postępowanie po wskazaniu następcy prawnego zmarłej uczestniczki postępowania sądowego. Zgodnie z brzmieniem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Zasada ta ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie podkreślić należy, iż zdaniem Sądu nie budzą wątpliwości ustalenia poczynione przez organy administracyjne dotyczące faktu samowolnej realizacji śmietnika na gromadzenie odpadów stałych na działce nr "1" obr.[...] przy ul. E. w K. Inwestorzy - współwłaściciele przedmiotowej działki w sposób oczywiście niezgodny z prawem dokonali realizacji przedmiotowego obiektu budowlanego. W konsekwencji organy administracyjne są bezwzględnie zobowiązane do przywrócenia stanu zgodnego z prawem. W tym kontekście zwrócić należy uwagę, iż usunięcie owego stanu niezgodnego z prawem może nastąpić zarówno na podstawie obowiązującego prawa budowlanego z 7.07.1994r., jak i na podstawie prawa budowlanego z 24.10.1974r. mającego zastosowanie do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem 1.01.1995r. W tym jednak celu organy administracyjne winny w sposób nie budzący wątpliwości ustalić stan faktyczny przedmiotowej sprawy. Tymczasem w toku prowadzonego postępowania administracyjnego organy popełniły szereg uchybień, które skutkowały na ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i ustalenia stanu faktycznego, a nadto powodują niepotrzebne przedłużenie tego postępowania administracyjnego. Zasadnie organ odwoławczy przyjął, iż nie została w sposób jednoznaczny ustalona data wybudowania śmietnika na działce nr "1" obr. [...] przy ul. E. w K. Otóż jedynie z pisma skarżącego z dnia 14.08.1995r. wynika, iż budowa przedmiotowego obiektu budowlanego rozpoczęła się w dniu 10.08.1995r. Brak jest innych dowodów potwierdzających tę datę rozpoczęcia budowy, jak również oceny i odniesienia się do tych twierdzeń skarżącego przez organy administracji publicznej (np. czy są one wiarygodne itp.). Również brak jest jakichkolwiek dowodów, aby pismo z dnia 1.09.1995r., nr[...], którym nakazano F. G.-W. wstrzymać roboty budowlane przy budowie śmietnika, zostało jej doręczone, a także by zostało ono wydane na podstawie stwierdzonego przez organ administracyjny stanu faktycznego (np. po przeprowadzeniu wizji w terenie). Natomiast w piśmie z dnia 4.10.1995r. nr [...] Powiatowego Terenowego Inspektora Sanitarnego stwierdzono jedynie, że "ukończono budowę w/w wiaty, usytuowanej w granicy posesji przy ul. E. nr[...] w odległości ok. 4,5 m od budynku żalącego się Pana J. T." Oznacza to jedynie, iż w dniu 2.10.1995r. (data przeprowadzonej kontroli sanitarnej) śmietnik na działce nr "1" obr. [...] przy ul. E. w Krakowie był już bez wątpienia wybudowany, lecz nie sposób z tego pisma wyprowadzić twierdzeń co do momentu rozpoczęcia, a tym bardziej zakończenia budowy tego obiektu. Jednocześnie uzasadnione wątpliwości budzi przedłożona przez inwestorów inwentaryzacja powykonawcza - chociaż z innych powodów niż to wskazał w swojej decyzji organ odwoławczy. Z analizy tego dokumentu wynika, iż inwentaryzację powykonawczą sporządziła mgr inż. M.G. projektant konstrukcyjno-budowalny nr upr. [...], a nie jak mylnie twierdził organ odwoławczy inż. Z. M. geodeta uprawniony. W konsekwencji nie sposób również stwierdzić kiedy owa inwentaryzacja została sporządzona, gdyż mgr inż. M.G. nie podała daty jej wykonania. Jest wielce prawdopodobne, iż wykonano ją dopiero na zlecenie inwestorów w 1997r. Nie można zatem przyjąć poglądu wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż ową inwentaryzację powykonawczą sporządziła inż. Z. M. w dniu 31.07.1995r. W konsekwencji twierdzenia skarżącego zawarte w jego piśmie z dnia 14.08.1995r. o rozpoczęciu budowy śmietnika 10.08.1995r. można jedynie skonfrontować z twierdzeniami inwestorów: F. G.-W., M.Z , M.W., A.Z., A.K., E. C.-T. i P.W. (k.93, k. 100, k. 101, k.117 i k.161 akt administracyjnych), którzy twierdzą, iż budowa śmietnika została wykonana w 1994r. Zaznaczyć jednak należy, iż M.W. wskazała w dniu 20.10.1997r., iż śmietnik wybudowano na przełomie 1993-1994r. (k. 101 akt administracyjnych), a E. C.-T. oświadczyła w dniu 24.06.1996r., iż współwłaściciele wybudowali śmietnik w 1995r. (k.32 akt administracyjnych) - co podważa wiarygodność jej późniejszego oświadczenia z 10.03.1998r. i może mieć charakter świadomego wprowadzania w błąd organów administracji publicznej. Dodać należy, iż swojego oświadczenia wybudowaniu w 1994r. śmietnika inwestorzy nie poparli żadnym dowodem (np. fakturami VAT na zakup materiałów budowlanych, zeznaniami osoby, która wykonała ów śmietnik lub innych świadków itp.). Samo oświadczenie z 10.03.1998r. podpisały również inne niż inwestorzy osoby (k.161 akt administracyjnych), które mogły być przesłuchane w charakterze świadków w przedmiotowej sprawie. Możliwości działania organu administracyjnego określa w tym zakresie rozdział 4 k.p.a., w szczególności art.75, art.77, art.78, art.79, art.80, art. 80 (zwłaszcza pamiętać należy o obowiązku pouczenia świadka lub strony postępowania o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań) oraz art. 86 k.p.a. Zatem to organy administracyjne, w szczególności organ I instancji, winne prawidłowo zgromadzić materiał dowodowy w sprawie, dokonać jego analizy, a następnie w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji odnieść się do niego poprzez wskazanie faktów, które zostały uznane za udowodnione, dowodów na których organ się oparł, oraz przyczyn i powodów których innym dowodom odmówiono wiarygodności o mocy dowodowej (art.7, 77 i 107 § 3 k.p.a.). Tego wszystkiego zabrakło w decyzji organu I instancji z dnia [...].03.2000r., uchylonej zasadnie przez organ odwoławczy. Przeprowadzone w tej sprawie przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające nie ustaliło wszystkich istotnych dla treści rozstrzygnięcia okoliczności sprawy. Wskutek tego podjętą przez ten organ decyzję nie można było uznać za słuszną. W niniejszej sprawie istotną kwestią jest bowiem ustalenie daty realizacji przedmiotowego obiektu budowlanego, gdyż wpływa to bezpośrednio na konieczność zastosowania odpowiedniej regulacji prawnej (przepisów prawa budowlanego z 1994r. lub z 1974r.) jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Natomiast jak wskazano to już wcześniej, zarówno na gruncie jednej jak i drugiej ustawy istnieje obowiązek organów administracyjnych doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, a w tym celu istnieje możliwość (pod określonymi w tych ustawach warunkami) nakazania rozbiórki obiektu wybudowanego w ramach samowoli budowlanej. Podsumowując stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja była prawidłowa, a jej wydanie nastąpiło na podstawie oraz w ramach obowiązującego prawa. Zatem wobec braku podstaw o uwzględnienia skargi na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 z późn. zm.) orzeczono ojej oddaleniu.