II SA/Kr 828/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie: WSA Barbara Pasternak WSA Krystyna Daniel (spr.) po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2007 r. sprawy ze skargi E.W. i A.W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2004r. nr [...] w przedmiocie usunięcia nieprawidłowego stanu technicznego obiektu I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego A.W. kwotę 500 zł. (pięćset złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki decyzją z dnia [...].03.2004 r. nr [...] znak: [...] na podstawie art. 66 ust.1 pkt 1, 2 art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7. 07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.), art. 104, art. 108 k.p.a. nakazał E.W. i A.W., współwłaścicielom budynku przy ulicy P. w K. usunięcie złego stanu technicznego budynku przy ulicy P. w K. w obrębie mieszkania nr [...] przez wykonanie następujących robót: 1) skucie odparzonej zamokniętej i wybrzuszonej miejscowo podsufitki w mieszkaniu nr [...] (na poddaszu); 2) wykonanie podstemplowania o pełnym deskowaniu miejsc, gdzie dokonano skucia podsufitki; 3) wykonanie remontu instalacji elektrycznej w miejscach gdzie nastąpiło uszkodzenie sufitów. Ustalił termin wykonania w/w robót do 30.03.2004r. Jednocześnie na podstawie art. 108 k.p.a. nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na stwierdzone zagrożenie zdrowia i życia użytkowników mieszkania nr [...]. Organ administracji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie złego stanu technicznego budynku na skutek powiadomienia w dniu 30.07.2003r. przez M.D. - lokatora mieszkania nr [...] przy ul. P. w K. o odpadaniu podsufitek w tym lokalu. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 3 marca 2004 r. stwierdzono, że jest to budynek mieszkalny wolnostojący, wielorodzinny, podpiwniczony, dwukondygnacyjny, kryty dachem wielospadowym, wyposażony w instalacje elektryczna, gazową i wodno - kanalizacyjną. Stropy budynku są drewniane, ściany murowane. Mieszkanie nr [...] znajduje się na poddaszu i składa się z przedpokoju, dwóch pokoi, kuchni i łazienki. Pod wpływem zalewania z nieszczelnego dachu tynk ścian w strefie podsufitowej oraz podsufitka są odparzone i wybrzuszone. Te same uszkodzenia tynku i podsufitki występują w pomieszczeniach kuchni, pokoju i przedpokoju. Ponadto w miejscu gdzie nastąpiło odpadnięcie podsufitki na powierzchni około 1,5 m2 widoczne są zamoknięte deski ślepego sufitu, jak również widoczny jest zasyp stropu. W aktach sprawy znajduje się opinia techniczna dotycząca stanu technicznego dachu budynku mieszkalnego położonego w K.– P., ul P., z 11.05.2002r., opracowana przez osobę uprawnioną - inż. R.K. Autor stwierdza możliwość śmiertelnego porażenia użytkowników mieszkania nr [...] spowodowaną zalewaniem instalacji elektrycznej lokalu nr [...] z powodu niewykonania zabezpieczeń nieszczelnego pokrycia dachu. Nadto stwierdził, że nakazane niniejszą decyzją podstemplowanie sufitu w sposób doraźny eliminuje zagrożenie dla zdrowia i życia użytkowników przedmiotowego lokalu mieszkalnego, do czasu wykonania ekspertyzy technicznej stropów i podjęcia docelowych prac remontowych. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli E. i A. W., podnosząc, że nie są w stanie wykonać nałożonych na nich obowiązków ponieważ M.D., która zajmuje lokal mieszkalny nr [...] uniemożliwia im dostęp do lokalu i wykonanie niezbędnych prac. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z [...].05.2004r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 104 k.p.a. i art. 66 ust. 1 i 2, art. 80 ust. 2 pkt. 2 i w zw. 83 ust 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wyrzeczenia i w to miejsce nakazał E.W. i A.W., jako współwłaścicielom budynku przy ul. P. w K., usunięcie złego stanu technicznego budynku przy ul. P. w K. w obrębie mieszkania nr [...] przez wykonanie następujących robót: 1) skucie odparzonej zamokniętej i wybrzuszonej miejscowo podsufitki w mieszkaniu nr [...] (na poddaszu), 2) wykonanie podstemplowania o pełnym deskowaniu miejsc, gdzie dokonano skucia podsufitki, 3) wykonanie zabezpieczenia instalacji elektrycznej w miejscach, gdzie nastąpiło uszkodzenie sufitów. Jednocześnie na podstawie art. 108 k.p.a., nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na stwierdzone zagrożenie zdrowia i życia użytkowników mieszkania nr [...]. W ocenie organu odwoławczego skarżona decyzja jest nieprawidłowa w zakresie wyrzeczenia pkt 3 oraz wskazania terminu wykonania nałożonego nią obowiązku. Zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. W przedmiotowej sprawie organ l instancji nieprawidłowo określił termin wykonania obowiązku nałożonego skarżoną decyzją, ponieważ jednocześnie wskazał termin wykonania określonych prac (tj. 30 marca 2004 r.) oraz nałożył decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, co oznacza, iż decyzja jest wykonalna w dniu doręczenia jej zobowiązanemu. Zatem organ pierwszej instancji wskazał dwa terminy wykonania skarżonej decyzji (w całości), co jest nieprawidłowe. Dlatego też organ odwoławczy w tym zakresie zreformował skarżoną decyzję, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 kpa. Również w punkcie 3 wyrzeczenia skarżonej decyzji, organ nie może nakładać obowiązku wykonania remontu instalacji elektrycznej, bowiem nie jest określony zakres tego remontu. W sprawie nieprawidłowości wynikających ze złego stanu technicznego stropu mieszkania nr [...], organ nadzoru budowlanego winien dokładnie sprecyzować nakaz, aby zobowiązany mógł prawidłowo go wykonać. Skarżona decyzja jest decyzją o charakterze "zabezpieczającym", wydaną z uwagi na zagrożenie zdrowia i życia ludzi zajmujących lokal nr [...] w spornym budynku. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu 3.03.2004r. organ l instancji przeprowadził czynności kontrolne, w oparciu o tryb z art. art. 81 a ustawy Prawo budowlane. Nadto organ odwoławczy wskazał, że samo stwierdzenie wystąpienia nieprawidłowości jest wystarczające do podjęcia przez organy nadzoru budowlanego postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego tego obiektu. Skargę od tej decyzję złożyli E.W. i A.W. Zarzucili obu decyzjom naruszenie art. 10 k.p.a. przez uniemożliwienie im udziału w wizji lokalnej przeprowadzonej w lokalu nr [...] w budynku przy ul. P. w K. w dniu 3.03.2004 r. Wskazali, że nie zostali powiadomieni o terminie przeprowadzonej wizji. Podnieśli, że nie zgadzają się z argumentacją organu odwoławczego, że wizja była przeprowadzona w trybie art. 81a Prawa budowlanego i organ nie miał obowiązku informowania skarżących o jej terminie oraz zakwestionowali zasadność stosowania tego trybu. Nadto wskazali, że nie otrzymali zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego. Zostali jedynie powiadomieni, pismem z 10.03.2004r. że takie postępowanie się toczy. Zarzucili, że w dniu 10.03.2004r. organ wydał decyzję l instancji, a więc skarżący zostali pozbawieni możliwości podjęcia jakichkolwiek działań, w tym składania wniosków i wyjaśnień. Na wypadek gdyby sąd nie uchylił w/w decyzji wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji z uwagi na jej niewykonałność. Remont dachu może być bowiem wykonany dopiero po opuszczeniu lokalu nr [...] przez lokatorkę M.D., który zajmuje bez tytułu prawnego i mimo orzeczonej eksmisji. M.D. do czasu przyznania jej lokalu socjalnego z zasobów Gm. K. musi zamieszkiwać w domu przy ul P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z argumentacją jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nadto odpowiadając na zarzuty dotyczące naruszenia art. 10 k.p.a. wskazał, że skarżący brali czynny udział w postępowaniu o czym świadczą akta sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga w niniejszej sprawie została złożona po 1 stycznia 2004r. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) zwanej daje w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). W ramach swojej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ale nie z przyczyn w niej podniesionych. W niniejszej sprawie podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 66 ust. 1 pkt. 1 i 2 Prawa Budowlanego z 7.07.1994r. stanowiący, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany 1.) jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo 2.) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Na wstępie należy wskazać, że zarówno w orzecznictwie jak w doktrynie przyjmuje się, że art. 66, podobnie jak art. 61, Prawa budowlanego odnoszą się do obiektów budowlanych, a nie lokali znajdujących się w tych obiektach. Generalnie więc nakazy określone w art. 66 Prawa budowlanego mogą dotyczyć usunięcia nieprawidłowości samego obiektu. W konkretnym przypadku nie wyklucza to nałożenia obowiązku wykonania określonych robót również w lokalu. Chodzi tu jednak o takie roboty, które mają na celu utrzymanie w należytym stanie obiektu budowlanego jako całości (por. wyrok NSA z 13.02. 1998 r. sygn. akt IV SA/757/96, LEX 43310, wyrok NSA z 4.03. 2002 r. sygn. akt. IVSA/908/00, LEX 81731) Stosownie do art. art. 3 ust. 1a Prawa budowlanego obiektem budowlanym jest budynek wraz instalacjami i urządzeniami technicznymi, a nie poszczególne lokale znajdujące się w budynku. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 3.03.2004r. stwierdzono zły stan techniczny w lokalu mieszkalnym nr [...] znajdującym się w budynku przy ul. P. w K., stanowiącym współwłasność E.W. i A.W., a w szczególności zły stan podsufitki (odparzonej, zamokniętej i wybrzuszonej) zamoknięcia ślepego sufitu oraz związane z tym nieprawidłowości w instalacji elektrycznej. Należy podkreślić, że co prawda w opinii opracowanej w dniu 11.05.2002r. przez inż. R.K. stwierdzono, że zły stan instalacji elektrycznej w lokalu nr [...] spowodowany jest jej zalewaniem przez nieszczelności znajdujące się w dachu budynku to jednak w decyzji pierwszoinstancyjnej nałożone obowiązki dotyczą wykonania robót wyłącznie w przedmiotowym lokalu i obejmują: 1. skucie odparzonej, zamokniętej i wybrzuszonej miejscowo podsufitki, 2. wykonanie podstemplowania w miejscu gdzie dokonano skucia oraz 3. wykonanie remontu instalacji elektrycznej w miejscu uszkodzenia sufitów. Organ II instancji zmieniając 3 punkt wyrzeczenia nakazał wykonanie zabezpieczenia instalacji elektrycznej w przedmiotowym lokalu w miejsce nakazanego jej remontu. Organy l i II instancji rozstrzygające w niniejszej sprawie nie wykazały w swoich decyzjach, że nałożony obowiązek wykonania w/w robót w lokalu nr [...] tj. skucie odparzonej, zamokniętej i wybrzuszonej podsufitki oraz zabezpieczenie instalacji elektrycznej w tym lokalu ma na celu utrzymanie w dobrym stanie technicznym całego budynku przy ul. P., a nie tylko przedmiotowego lokalu. Tym samym organy naruszyły dyspozycje z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., nakazujące podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienie stanu faktycznego (art. 7) oraz zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 77 § 1). Należy wskazać, że kwestie wzajemnych obowiązków najemcy i właściciela w tym utrzymania budynku w należytym stanie i dokonywania napraw budynku i lokalach w nim się znajdujących regulują przepisy ustawy z 2.07.1994r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr z 1998 r. nr 120, póz. 787 ze zm.) Są to jednak roszczenia cywilnoprawne, które nie mogą być realizowane na drodze postępowania administracyjnego. W tym stanie należy uznać, że organy orzekające w niniejszej sprawie zastosowały art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego nie wykazując przesłanek uzasadniających jego zastosowanie. Na marginesie, odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, należy wskazać, że zastosowany przez organ I instancji tryb z art. 81 a Prawa budowlanego uprawnia organy nadzoru budowlanego lub osoby działające z ich upoważnienia do kontroli obiektu bez konieczności wydawania żadnego typu postanowień a czynności kontrolne należy przeprowadzić w obecności m. in. właściciela lub zarządcy, a lokalu mieszkalnym - w obecności pełnoletniego domownika i przedstawiciela administracji lub zarządcy budynku. Sądowa kontrola postępowania wykazała, że organ I instancji nie naruszył w tym zakresie dyspozycji z art. 81 a ponieważ w czasie wizji przeprowadzonej w dniu 3.03.2004r. w przedmiotowym lokalu była obecna E.S. upoważniona do zarządu przedmiotowym budynkiem przy ul. P. w K. przez E.W. oraz dorosły domownik (M.D.). Należy więc uznać, że decyzje organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. i dlatego w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c" p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.