II SA/Kr 828/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie WSA Krystyna Daniel AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2007 r. sprawy ze skargi J.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. [....] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia ........... 2005 r. wydaną na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 oraz art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207 póz. 2016 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 104 kpa, nałożył na J.P. obowiązek dokonania rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego wykorzystywanego jako budynek gospodarczy, zlokalizowanego na działce w miejscowości G. oznaczonej w ewidencji gruntów nr ........ W uzasadnieniu organ l instancji podał, że J.P. w ........2005r. wzniósł na przedmiotowej działce tymczasowy obiekt budowlany wykorzystywany jako budynek gospodarczy o wymiarach 4,15 x 3,15m ustawiony bezpośrednio na ziemi, zrealizowany częściowo na działce nr ew. gr. ......stanowiącej własność J.P. i częściowo na działce nr ew. gr. .......stanowiącej własność W.S. Obiekt powstał bez pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, w miejscu rozebranego starego budynku gospodarczego. Zdaniem organu zgodnie z treścią art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, obiekt uznać należy za tymczasowy obiekt budowlany, ponieważ jest usytuowany bezpośrednio na ziemi. Budowa takiego obiektu wymaga uprzedniego zgłoszenia tego faktu właściwemu organowi. Dla przedmiotowych działek miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przestał obowiązywać z dniem 1 stycznia 2004r., a zatem zgodnie z art. 49b Prawa budowlanego nie ma możliwości przeprowadzenia procedury legalizacyjnej. Dlatego też organ l instancji nakazał rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu. Odwołanie od powyższej decyzji do ............Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł J.P. , zarzucając, że budynek został wzniesiony w miejscu wcześniej istniejącego i nie jest trwale związany z gruntem. Wskazał również, że przekroczenie granicy sąsiedniej działki wynika z błędnie przeprowadzonego w 1991 roku podziału działek nie uwzględniającego rzeczywistego stanu prawnego. .............Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia ...........2006r. ...........wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 104 kpa oraz art. 80 ust. 2, art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 48 ust. 1, art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 1, Prawa budowlanego nakazał J.P. rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego o wym. w rzucie 4,15 x 3,15 m, zlokalizowanego na działach nr ewid gr. .......w miejscowości G., wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że przedmiotowy budynek nie posiada trwałego związania z gruntem oraz nie jest obiektem małej architektury, a zatem należy go uznać za tymczasowy obiekt budowlany. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez budowę należy rozumieć zarówno wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu jak również odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Tymczasowość obiektu nie ma znaczenia dla wymagań prawnych związanych z jego budową. Zgodnie bowiem z art. 28 ustawy budowa wszystkich obiektów budowlanych wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a jedynie wyjątki od tej zasady są enumeratywnie wyliczone w art. 29. Przepis ten nie zawiera zwolnienia z obowiązku uzyskania decyzji pozwoleniu na budowę przedmiotowego obiektu, a ponadto jego budowa nie wymaga zgodnie z art. 30 zgłoszenia, co w obliczu treści art. 28 potwierdza, iż jego budowa wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ odwoławczy uznał, że przedmiotowy obiekt nie może zostać zakwalifikowany jako tymczasowy w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 12, gdyż przepis ten odnosi się do obiektów przewidzianych do rozbiórki w terminie określonym w zgłoszeniu, nie później jednak niż przed upływem 120 dni od daty rozpoczęcia budowy określonej w zgłoszeniu, z uwagi na jego użytkowanie ponad 120 dni. Ponieważ przedmiotowa działka leży na obszarze, dla którego nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jak też nie była wydana decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, w sprawie nie zachodzą przesłanki do wdrożenia procedury legalizacyjnej, zatem zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego należało wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu. Organ odwoławczy uznał, że organ l instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie mające na celu ustalenie, czy zachodzą przesłanki do legalizacji przedmiotowego obiektu. Z uwagi jednak na zastosowanie trybu art. 49b Prawa budowlanego, organ odwoławczy, korzystając ze swoich kompetencji reformacyjnych i uznając, że zgromadzony i uzupełniony materiał dowodowy pozwala na orzeczenie co do istoty sprawy, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej i orzekł na nowo powołując art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Skargę na powyższą decyzję ..........Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł J.P., podnosząc, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca i niesprawiedliwa. Wskazał, że Sąd Rejonowy w O. w sprawie ......uniewinnił go od zarzutu wybudowania budynku bez zezwolenia. Skarżący podkreślił też, że dokonał stosownego zgłoszenia na wykonanie prac w Urzędzie Gminy W. oraz że przedmiotowy budynek znajduje się na miejscu, gdzie wcześniej istniał budynek murowany. W odpowiedzi na skargę .......Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał też, że zgłoszenie dokonane po rozpoczęciu robót jest prawnie nieskuteczne, a postępowanie administracyjne jest postępowaniem odrębnym od postępowania karnego w przedmiocie ukarania za samowolę budowlaną Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.),w skrócie ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną Działając w granicach danej sprawy sąd ma obowiązek dokonania oceny legalności zaskarżonego aktu lub czynności w ogóle, a nie tylko pod kątem zawartych w niej zarzutów. Skargę należało uznać za uzasadnioną jednak nie z przyczyn, podnoszonych przez skarżącego. W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją organy naruszyły przepisy postępowania- art. 28 i art. 61 kpa. Z materiału znajdującego się w aktach postępowania administracyjnego wynika niewątpliwie, że jako strona toczącego się postępowania w sprawie wzniesienia obiektu budowlanego na działkach nr ........położonych w miejscowości G. i winna brać udział E.S. . Jak wynika bowiem z wypisu z rejestru gruntów dotyczącego działki nr .........( wypis załączony do pisma Burmistrza Miasta i Gminy W. , k. 8 akt adm.) jest ona współwłaścicielką tej działki razem z W.S. Pomimo, iż organy dysponowały powyższym dowodem, pominęły E.S. jako stronę postępowania, wszczynając je i nie sanowały tego uchybienia w toku postępowania. Jest oczywiste, że w przypadku kiedy nieruchomość jest przedmiotem współwłasności, stronami postępowania w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego na tej nieruchomości są wszyscy jej współwłaściciele, ponieważ mają w takim postępowaniu interes prawny. Jest to stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Organy nie ustaliły, czy E.S. jest współwłaścicielką działki nr .......na prawach wspólności majątkowej małżeńskiej. W takim przypadku także każdy z małżonków jest samodzielną stroną postępowania administracyjnego, które dotyczy nieruchomości wspólnej. Z akt sprawy administracyjnej wynika, że E.S. nie była zawiadomiona o wszczęciu postępowania, nie została jej doręczona decyzja organu l instancji, ani decyzja organu II instancji. Uchybienia tego nie sanuje fakt, iż stroną postępowania był drugi współwłaściciel nieruchomości. Pomimo treści znajdującego się w aktach wypisu z rejestru gruntów, organy prowadzące postępowanie dokonały w przedmiocie własności działki nr .........całkowicie sprzecznych z tym dowodem ustaleń, iż jej właścicielem jest W.S. Obowiązkiem organu wynikającym z art. 64 § 4 kpa jest ustalenie z urzędu, kto ma interes prawny w toczącym się postępowaniu, ponieważ organ winien o wszczęciu postępowania zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. W sprawie niniejszej E.S. została udziału w postępowaniu administracyjnym pozbawiona. Zebrany materiał Nie mają natomiast znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji okoliczności podniesione przez skarżącego w skardze. Odnosząc się do faktu uniewinnienia skarżącego od zarzutu wybudowania budynku bez pozwolenia, to wskazać należy, iż zgodnie z art. 11 ustawy ppsa, sąd administracyjny związany jest wyłącznie ustaleniami wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego, zatem fakt uniewinnienia skarżącego od powyższego zarzuty nie wpływa na dokonaną przez organy ocenę, iż zaistniały przesłanki do wydania w stosunku do skarżącego nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Nie mają także znaczenia dla tej oceny subiektywne odczucia skarżącego wywołane treścią rozstrzygnięcia, ani względy sprawiedliwości społecznej, które ponieważ organy administracji kierują się przy rozstrzyganiu spraw wyłącznie przepisami obowiązującego prawa. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie wskazanym przez przepis art. 134 ppsa nie wykazała dalszych naruszeń przepisów prawa, w szczególności prawa materialnego. Rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji jest prawidłowe jeżeli chodzi o kwalifikację obiektu podlegającego rozbiórce, oraz zastosowanie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane jako podstawy orzeczenia rozbiórki. Prawidłowe jest także ustalenie, iż w stosunku do tego obiektu brak możliwości legalizacji, wobec nieistnienia planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze położenia działek Nr ..........w G. i braku ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, czyli przesłanek koniecznych do legalizacji obiektu, określonych w art. 48 ust. 2 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane. Ponownie rozpatrując sprawę legalności obiektu wzniesionego przez skarżącego organy winny mieć na uwadze konieczność prawidłowego ustalenia stron postępowania, zgodnie z obowiązującymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 28, art. 64 i art. 77, które zostały w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją naruszone. Naruszenie to wyczerpuje podstawę uwzględnienia skargi określoną w przepisie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b) ustawy ppsa. Dlatego też na podstawie powyższego przepisu należało orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono w oparciu przepis art. 200 ustawy ppsa.