II SA/Kr 83/20
WyrokWSA w Krakowie2020-04-03
Skład orzekający: Małgorzata Łoboz, Tadeusz Kiełkowski, Paweł Darmoń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu obowiązku przedłożenia dokumentów, wydane na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, jest zgodne z prawem, gdy inwestor twierdzi, że posiadał stosowne pozwolenie lub zgłoszenie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 48 Prawa budowlanego, wstrzymując roboty budowlane i nakładając obowiązek przedłożenia dokumentów. Stwierdzono, że inwestycja była prowadzona bez wymaganego pozwolenia na budowę ani skutecznego zgłoszenia, a istniejąca decyzja o pozwoleniu na budowę nie obejmowała spornej działki, a zgłoszenie zostało odrzucone sprzeciwem. W związku z tym, postanowienie było zgodne z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. T. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazujące wstrzymanie robót budowlanych dotyczących budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w B. oraz nałożyło obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Inwestorka twierdziła, że posiadała stosowne pozwolenie lub zgłoszenie, a wykonane prace były nieznaczne i zgodne z wcześniejszym projektem zagospodarowania terenu. Organy administracji uznały, że budowa była prowadzona bez wymaganego pozwolenia lub skutecznego zgłoszenia.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę B. T.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie : WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. T. na postanowienie Nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] października 2019 r. znak [...] w przedmiocie nakazu wstrzymania prowadzenia robót budowalnych oraz nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów oddala skargę
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem Nr [...], znak [...], z dnia 29 października 2019 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 oraz z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) w związku z art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186), po rozpatrzeniu zażalenia B. T. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 15 lipca 2019 r., znak: [...], którym na podstawie art. 48 ust.2 i 3 Prawa budowlanego nakazano wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce o numerze [...] położonej w B. oraz nałożono na B. T. obowiązek przedłożenia w siedzibie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O., w terminie do dnia 31 października 2019 r. – wskazanych w w/w postanowieniu dokumentów – uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i orzekł nowy termin wykonania obowiązku do dnia 31 lipca 2020 r., w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Powyższe postanowienie, które jest przedmiotem skargi, zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., postanowieniem z dnia 15 lipca 2019 r., znak [...], działając na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1, w związku z art. 48 ust. 2 i art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186) oraz art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), postanowił na rzecz B. T., jako inwestora robót budowlanych, polegających na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego w B. przy ul. [...] na działce o numerze [...], jako wykonanych bez uzyskania stosownego orzeczenia administracyjno-prawnego, o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych jw. Jednocześnie organ orzekł o obowiązku przedstawienia w terminie do dnia 31 października 2019 r. niżej wymienionych dokumentów: 1) zaświadczenia Wójta Gminy O. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu; 3) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wskazano też, że w ramach niezbędnych zabezpieczeń w związku ze stanem zaawansowania robót budowlanych należy wykonać wydzielenie bądź wygrodzenie przedmiotowego obiektu, w sposób uniemożliwiający dostęp osobom postronnym oraz umieszczenie na obiekcie tabliczek ostrzegawczych.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał w szczególności, że na nieruchomości, zlokalizowanej w B. przy ul. [...] i objętej nr działki [...] trwa inwestycja polegająca na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego objęta pozwoleniem na budowę Starosty [...] z dnia 16 marca 2017 r., znak [...] Decyzja pozwolenia na budowę swoim zakresem obejmowała zatwierdzenie projektu zagospodarowania na zamierzenie budowlane w postaci 7 budynków jednorodzinnych wraz z utwardzeniem terenu, zbiornikami na ścieki sanitarnej i infrastruktura techniczną wraz z układem komunikacyjnym na działkach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] oraz udzielała pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oznaczonego na projekcie zagospodarowania symbolem "1a", zlokalizowanego jw. Na nieruchomości, zlokalizowanej w B. przy ul. [...] na działce nr [...], według oświadczenia inwestora tj. B. T. toczy się obecnie inwestycja polegająca na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Na dzień dzisiejszy obiekt jest w stanie surowym otwartym, bez konstrukcji dachu. Konstrukcja obiektu wykonana z chudego betonu na całej powierzchni obiektu, warstwy izolacji cieplnej i płyty fundamentowej. Ściany obiektu wyciągnięte ponad fundamenty do naproży. Na dzień kontroli inwestor nie posiadał żadnego orzeczenia administracyjnego, które uprawniało do rozpoczęcia ww. inwestycji. Po dokonaniu analizy zatwierdzonego projektu zagospodarowania organ I instancji przyjął stanowisko, że w zakresie budynku mieszkalnego na działce [...] nie ma podstaw do wszczęcia postępowania z zakresu ustawy – Prawo budowlane, jednocześnie uznając, że inwestor winien być uzyskać odrębne pozwolenie na budowę na inwestycję polegającą na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego w B. przy ul. [...] na działce [...]. Organ I instancji wyjaśnił, że na podstawie ust. 2 art. 48 ustawy – Prawo budowlane postanowiono o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych. Wystąpiły przesłanki określone w ust. 3 art. 48 ustawy – Prawo budowlane i należało orzec o dostarczeniu stosownych dokumentów. Orzeczono też o ustaleniu wymagań dotyczących niezbędnych zabezpieczeń ze względu na stan zaawansowania robót. Organ I instancji dodał, że po wstępnej analizie stanu faktycznego nie stwierdził naruszenia przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz naruszenia innych przepisów w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, dlatego na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy - Prawo budowlane orzekł jak w wyrzeczeniu postanowienia. Organ I instancji zastrzegł, że postępowanie legalizacyjne jest uprawnieniem inwestora, nie obowiązkiem.
Zażalenie na powyższe postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. wniosła B. T.. Na skutek tego zażalenia – po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego – Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał opisane na wstępie postanowienie z dnia 29 października 2019 r., którym uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i orzekł nowy termin wykonania obowiązku do dnia 31 lipca 2020 r., w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał w szczególności, że Starosta [...] decyzją nr [...] z dnia 16 marca 2017 r. udzielił B. T. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce ewid. nr [...] jedn. ewid. O., obręb B. oraz zatwierdził projekt zagospodarowania terenu dla zlokalizowanego na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w B. zamierzenia budowlanego pn.: budowa 7 budynków jednorodzinnych wraz z utwardzeniami terenu, zbiornikami na ścieki sanitarne i infrastrukturą techniczną, w tym układ komunikacyjny. Zgodnie z brzmieniem art. 28 ust. 1 Prawa budowalnego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 w/w ustawy. Powyżej wskazana decyzja Starosty [...] nr [...] z dnia 16 marca 2017 r. nie uprawniała inwestora do budowy na działce nr ewid. [...]. Przepis art. 29 Prawa budowalnego zawiera katalog obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, tj. do których nie będzie miała zastosowania ogólna zasada wyrażona w art. 28 ust. 1 tej ustawy. Katalog określony w art. 29 ustawy Prawo budowlane enumeratywnie wylicza przypadki, które nie wymagają uzyskania pozwolenia. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1a Prawa budowlanego dokonanie zgłoszenia budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego dotyczy jedynie obiektów, których obszar oddziaływania mieści się w granicach działki. Treść pisma Starosty [...], znak: [...], dnia 22 maja 2019 r. dokumentuje, że B. T. dokonała zgłoszenia budowy budynku mieszkalnego sytuowanego na działce nr ewid. [...] obr. B. . Z kolei dokument urzędowy, jakim jest pozyskana w toku postępowania zażaleniowego ostateczna z dniem 11 czerwca 2019 r. decyzja Starosty [...] z dnia 22 maja 2019 r., znak: [...], wnosząca sprzeciw w sprawie zgłoszenia złożonego przez B. T. w dniu 14 maja 2019 r., dotyczącego zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego w B. przy ul. [...] na działce o nr ewid. [...], potwierdza, że B. T. dla przedmiotowego budynku nie dysponuje skutecznie wniesionym zgłoszeniem. Konkludując ten wątek uzasadnienia decyzji, organ odwoławczy wskazał, że budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], położonej w miejscowości B., wymagała przed jego realizacją uzyskania stosownego orzeczenia administracyjno-prawnego, którego inwestor nie posiadał. W konsekwencji, skoro wykonanie budowy przedmiotowego obiektu budowlanego wymagało uzyskania stosownego orzeczenia administracyjno-prawnego, organ I instancji zasadnie prowadził postępowanie w sprawie legalności budowy przedmiotowego obiektu w trybie art. 48 Prawa budowlanego.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że aby uczynić zadość przepisom wyrażonym w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego PINB prawidłowo w dniu 15 lipca 2019 r. wdrożył wobec zrealizowanej samowoli budowlanej procedurę jej legalizacji i wydał postanowienie, którym nakazał B. T. wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce o numerze [...] położonej w B. oraz nałożył na B. T. obowiązek przedłożenia w określonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowalnego. Postanowienie to jako zasadne i zgodne z obowiązującymi przepisami prawa winno zatem zostać utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy postanowił wyznaczyć dla B. T. nowy termin przedłożenia wymaganych dokumentów do dnia 31 lipca 2020 r. Termin przedłożenia żądanych dokumentów pozostawiony został uznaniu organu nadzoru budowlanego. Jeżeli właściciel nieruchomości nie przedłoży w zakreślonym terminie żądanych dokumentów, właściwy organ nakazuje rozbiórkę wykonanego obiektu.
Pismem z dnia 18 grudnia 2019 r. B. T. złożyła skargę na powyższe postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: 1) art. 48 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 1 i 51 ust. 1 pkt 3 przy uwzględnieniu art. 36a ust. 5 pkt 6 Prawa budowlanego; 2) art. 7a § 1 i 2 pkt 1 k.p.a., art. 7b i 9 k.p.a.; 3) art. 10 k.p.a. poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału, polegającego na wydaniu zaskarżonego postanowienia w dniu wszczęcia postępowania, co uniemożliwiło stronie przedstawienie swoich argumentów i racji przed wydaniem bardzo niekorzystnego rozstrzygnięcia. Skarżąca podkreśliła, że organ II instancji w żadnym momencie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wypowiedział się co do zasadności bądź niezasadności wniosku złożonego w zażaleniu o przesłuchanie w charakterze świadka P. T. na okoliczność braku jakiejkolwiek informacji ze strony organu administracji architektoniczno-budowlanej o specyficznej sytuacji prawnej inwestora kontynuującego budowę po wcześniejszym zatwierdzeniu już części zamierzenia budowlanego wcześniejszą ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę.
W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie zarzutów i wniosków skargi, podnosząc w szczególności, że inwestor dopełnił formalności wymaganych przepisem art. 29 ust. 1 pkt 1a w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, aby kontynuować roboty budowlane przewidziane pozwoleniem na budowę z dnia 16 marca 2017 r. Starosty [...] nr [...]. W sytuacji przewidzianej w art. 30 ust. 4b Prawa budowlanego do zgłoszenia budowy, o której mowa art. 29 ust. 1 pkt 1a należy dołączyć dokumenty, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1-4. Przepis art. 35 ust. 1 stosuje się odpowiednio. Z uwagi na zatwierdzenie w ww. decyzji o pozwoleniu na budowę już w 2017 r. praktycznie wszystkich elementów, które organ administracji architektoniczno-budowlanej obowiązany byłby sprawdzić stosownie do obowiązków określonych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, w toku postępowania rozpoczętego w wyniku złożonego przez inwestora zgłoszenia budowy budynku mieszkalnego, jednorodzinnego – inwestor po pozytywnym wstępnym sprawdzeniu kompletności i poprawności zgłoszenia, przystąpił do wykonywania nieznacznych robót budowlanych na działce nr [...], bowiem nie uzyskał informacji, które mogłaby stanowić da niego jakąkolwiek sugestię, że w sprawie istnieją jakieś chociażby minimalne wątpliwości, mogące skutkować wydaniem sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno- budowlanej. Zakres robót budowlanych wykonanych dotychczas na działce nr [...] jest bardzo nieznaczny (prosty technicznie fundament oraz jedynie część ścian zewnętrznych, nawet nie na pełną wysokość, a nadproża z prefabrykatów luźno ułożone na ścianach zostały zdjęte).
Skarżąca wskazała dalej, że nie jest profesjonalistą w zakresie budownictwa i z powyższą sytuacją spotkała się pierwszy raz, a sytuacja ta jest skomplikowana pod względem prawnym; powołała w tym kontekście zasadę informowania stron w postępowaniu administracyjnym, dalej skarżąca nawiązała także do zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony postępowania oraz do zasady proporcjonalności. W ocenie skarżącej, jej sytuacja jest diametralnie inna niż osoby, która nie legitymuje się w ogóle jakimikolwiek pozwoleniami budowlanymi i nie podejmuje jakichkolwiek działań przed właściwymi organami administracji publicznej. W świetle projektu zatwierdzonego decyzją z dnia 16 marca 2017 r. kubatura, funkcja i usytuowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] nie budzą wątpliwości. Nadto komunikacja, zapewnienie dostaw mediów, odprowadzenie ścieków, liczba kondygnacji, powierzchnia zabudowy również już zostały zatwierdzone. Zgłoszenie z projektem budowlanym było jedynie szczytem formalizmu, bowiem nie wprowadzało żadnych innych warunków, które organ administracji architektoniczno-budowlanej obowiązany byłby sprawdzić, a których wcześniej nie sprawdzał zatwierdzając ww. pozwolenie na budowę. W ocenie skarżącej, działania inwestora, który nie działa na podstawie całkowicie zakończonej procedury przed organami administracji architektoniczno-budowlanej, przewidzianej w przepisach 28-35 Prawa budowlanego – można oceniać w kategoriach naganności, co wcale nie musi automatycznie oznaczać konieczności zastosowania trybu z art. 48 Prawa budowlanego. Działania inwestora na podstawie nieostatecznego pozwolenia na budowę należy oceniać podobnie do działań na podstawie zgłoszenia, od którego nie upłynął termin 21 dni, w szczególności, że w toku postępowania wywołanego zgłoszeniem organ administracji architektoniczno-budowlanej i tak nie badałby innych wymogów prawnych niż wcześniej już zbadanych i zaakceptowanych w toku postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu, a także czy przy jego wydawaniu nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa.
Kontrolując zaskarżone postanowienie zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ono prawu i nie ma podstaw do pozbawienia go mocy wiążącej.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 – Prawo budowlane (obecnie t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm., dalej "pr.bud."). Przepis ten, w odnośnym brzmieniu, stanowi: "1. Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. 2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. 3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. 4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. 5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona".
W niniejszej sprawie organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że na nieruchomości, zlokalizowanej w B. przy ul. [...] na działce nr [...], prowadzona jest inwestycja polegająca na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Obiekt jest w stanie surowym otwartym, bez konstrukcji dachu; konstrukcja obiektu wykonana jest z chudego betonu na całej powierzchni obiektu, warstwy izolacji cieplnej i płyty fundamentowej; ściany obiektu wyciągnięte są ponad fundamenty do naproży. W tym stanie rzeczy istnienie obiektu budowlanego będącego w budowie w rozumieniu art. 48 pr.bud. nie budzi żadnych wątpliwości. Organy obu instancji prawidłowo ustaliły też, że budowa odbywa się bez pozwolenia na budowę i bez zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a (budowę rozpoczęto przed dokonaniem zgłoszenia, co też było podstawą wniesienia sprzeciwu) – przy czym bezspornie któryś z tych trybów skonkretyzowania prawa do rozpoczęcia budowy był wymagany (słusznie przy tym organ odwoławczy zauważył, że definitywne przesądzenie właściwego trybu nie jest w okolicznościach niniejszej sprawy niezbędne). W tym kontekście należy podkreślić, że decyzja nr [...] Starosty [...] z dnia 16 marca 2017 r., którą organ udzielił B. T. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce ewid. nr [...] jedn. ewid. O., obręb B. oraz zatwierdził projekt zagospodarowania terenu dla zlokalizowanego na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w B. zamierzenia budowlanego pn.: budowa 7 budynków jednorodzinnych wraz z utwardzeniami terenu, zbiornikami na ścieki sanitarne i infrastrukturą techniczną, w tym układ komunikacyjny – nie jest, gdy idzie o budynek na działce [...], "wymaganym pozwoleniem na budowę" w rozumieniu art. 28 ust. 1 i art. 48 ust. 1 pkt 1 pr.bud. Zważywszy zaś na ostateczną decyzję Starosty [...] z dnia 22 maja 2019 r., znak: [...], w przedmiocie sprzeciwu, stwierdzić trzeba, że nie doszło też do skutecznego zgłoszenia budowy w trybie art. 29 ust. 1 pkt 1a pr.bud. Niepodobna też kwestionować wstępnej oceny organów co do braku naruszenia przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz braku naruszenia innych przepisów w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
Powyższe okoliczności stanowią o tym, że ziścił się stan faktyczny opisany w hipotezie normy wynikającej z art. 48 ust. 1-3 pr.bud. W zaskarżonym postanowieniu nastąpiła prawidłowa konkretyzacja dyspozycji tej normy przez wstrzymanie robót budowlanych i nałożenie na inwestora określonych obowiązków podlegających wykonaniu w określonym terminie (zmienionym w rozstrzygnięciu organu odwoławczego). Zaskarżone postanowienie jest zatem zgodne z prawem.
Zarzuty skargi Sąd uznał za niezasadne; przepisy powołane w skardze nie zostały naruszone. Art. 48 ust. 1 pr.bud. został zastosowany prawidłowo – przedmiotowy stan faktyczny wyczerpuje przesłanki opisane w tym przepisie, toteż siłą rzeczy nie ma do niego zastosowania procedura z art. 50-51 ani z art. 36a ust. 5 pkt 6 pr.bud. W ocenie Sądu, działań inwestora nie da się zakwalifikować jako przypadek istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Trzeba też zauważyć, że inwestor nie działał na podstawie nieostatecznego pozwolenia na budowę, lecz w obliczu braku pozwolenia na budowę w odniesieniu do przedmiotowego budynku. Poza tym, zdaniem Sądu, nie można, wbrew supozycji zawartej w skardze, utożsamiać działania na podstawie nieostatecznego pozwolenia na budowę z działaniem podejmowanym pomimo braku skutecznego zgłoszenia czy też pomimo wniesionego sprzeciwu. Stanowisko skarżącej, jakoby w niniejszym przypadku samo sprawdzenie projektu zagospodarowania terenu miało być wystarczające, a następcze zgłoszenie z projektem budowalnym nosiło znamiona zbędnego formalizmu – jawi się jako nieuzasadnione.
W ocenie Sądu, organy nie naruszyły zasady informowania – w szczególności z art. 9 k.p.a. nie sposób wyprowadzić obowiązku każdorazowego informowania inwestorów o treści art. 28 ust. 1 pr.bud.; poza tym obowiązki organów z art. 9 k.p.a. są zrelatywizowane do przedmiotu toczącego się postępowania jurysdykcyjnego, a inwestor podejmował działania poza postępowaniem jurysdykcyjnym – dopiero w konsekwencji tych działań postępowanie zostało wszczęte. W ocenie Sądu, nie doszło też do naruszenia art. 10 k.p.a. – w tym kontekście warto zauważyć, że przedmiotowe postanowienie jest wydawane właśnie na pierwszym, wstępnym etapie postępowania legalizacyjnego, a skarżąca miała możliwość jego kwestionowania przez wniesienie zażalenia, jak również przez uruchomienie kontroli sądowej. W niniejszej sprawie nie wystąpiły wątpliwości, o których mowa w art. 7a k.p.a.; nie została też naruszona dyspozycja art. 7b k.p.a. Zebrany materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do poczynienia relewantnych ustaleń faktycznych, toteż nie było potrzeby przeprowadzenia dowodu z zeznań wskazanego przez skarżącą świadka – tym bardziej, że sformułowana przez skarżącą teza dowodowa (brak jakiejkolwiek informacji ze strony organu o specyficznej sytuacji prawnej inwestora) nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło