II SA/Kr 830/02

WyrokWSA w Krakowie2004-09-14

Skład orzekający: Piotr Lechowski, Grażyna Danielec, Dorota Dąbek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe, po odwołaniu go ze stanowiska komendanta, jest dopuszczalne w sytuacji, gdy nie zostały wykazane przesłanki określone w art. 38 ustawy o Policji, a organ nie odniósł się do zarzutu skarżącego o istnieniu wolnych stanowisk równorzędnych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżony rozkaz personalny, uznając, że przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe wymagało wykazania przesłanek określonych w art. 38 ustawy o Policji, w tym braku możliwości mianowania na stanowisko równorzędne. Organ odwoławczy nie wykazał zaistnienia tych przesłanek ani nie odniósł się do zarzutu skarżącego o istnieniu wolnych stanowisk równorzędnych, co naruszało przepisy prawa materialnego i postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący, nadkom. R. D., został odwołany ze stanowiska Komendanta Komisariatu Policji i przeniesiony do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji, a następnie mianowany na niższe stanowisko specjalisty. Skarżący odwołał się od tej decyzji, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących mianowania na niższe stanowisko służbowe oraz przepisów KPA. Organ odwoławczy utrzymał w mocy rozkaz personalny, uznając mianowanie za uzasadnione. Skarżący wniósł skargę do sądu, podnosząc m.in. istnienie wolnych stanowisk równorzędnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony rozkaz personalny wraz z poprzedzającym go rozkazem personalnym organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie : NSA Grażyna Danielec sprawozdanie AWSA Dorota Dąbek Protokolant : Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2004 r sprawy ze skargi R. D. na rozkaz personalny [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 9 stycznia 2002 r, Nr : [...] w przedmiocie powołania na stanowisko służbowe uchyla zaskarżony rozkaz personalny wraz z poprzedzającym go rozkazem personalnym organu pierwszej instancji z dnia [...] 2001 r, [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia 9 stycznia 2002 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, w związku z art. 32 ust. 2 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. (t. j. Dz. U. z 2000 Nr 101, poz. 1092 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania nadkom. R. D. od rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] 2001 r. Nr 1824, w przedmiocie powołania na stanowisko specjalisty Referatu I sekcji ds. z Przestępczością Gospodarczą KMP w [...] - zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu rozkazu organ odwoławczy stwierdził, co następuje: Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] 2001 r. Komendant Miejski Policji w [...] mianował nadkom. R. D. - pozostającego w jego dyspozycji na stanowisko specjalisty Referatu I Sekcji d/w z Przestępczością Gospodarczą KMP w [...] z dniem [...] 2001 r., na podstawie art. 32 ust. 1 i art. 6e ust. 4 cyt. ustawy o Policji. W dniu 25 grudnia 2001 r. nadkom. R. D. skierował do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] odwołanie wskazując, że zaskarżony rozkaz personalny narusza przepisy określone w art. 38 cyt. ustawy dotyczące mianowania policjanta na niższe stanowisko służbowe oraz przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, nie precyzując w jakim zakresie. Po rozpoznaniu odwołania organ II instancji stwierdził, że nadkom. R. D. rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] 2001 roku oraz utrzymującym go w mocy rozkazem personalnym nr [...][...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] 2001 roku został odwołany z zajmowanego stanowiska Komendanta Komisariatu Policji w [...] i przeniesiony do dyspozycji Komendanta Miejskiego na podstawie art. 6e ust. 1 i 4 cyt. ustawy o Policji. Treść tego przepisu precyzuje, że organ uprawniony do powołania na stanowisko komendanta komisariatu Policji może odwołać go z zajmowanego stanowiska w każdym czasie, niezwłocznie lub w określonym terminie, przy czym policjanta odwołanego przenosi się do dyspozycji przełożonego uprawnionego do odwołania. Dalej organ stwierdza, że z uwagi na konieczność ponownego ustalenia składników stosunku służbowego policjanta odwołanego z dotychczas zajmowanego stanowiska komendanta komisariatu zaszeregowanego w 11 grupie uposażenia zasadniczego w kwocie 1.820 z mnożnikiem 1,40 kwoty bazowej i dodatkiem służbowym 650 złotych miesięcznie i pozostającego w dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, rozkazem personalnym nr [...] Komendant Miejski Policji w [...] z dniem [...] 2001 roku mianował policjanta na niższe stanowisko służbowe -specjalisty zaszeregowane w 08 grupie uposażenia zasadniczego z mnożnikiem 1,16 kwoty bazowej i dodatkiem służbowym 650 złotych miesięcznie, rozkaz personalny uzasadniając potrzebami służby oraz doświadczeniem zawodowym policjanta z zakresu pracy w pionie PG. Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia w przedmiotowej sprawie przez Komendanta Miejskiego przepisów określonych w art. 38 ustawy o Policji organ wskazał, że stosownie do treści art. 28 cyt. ustawy stosunek służbowy policjanta powstaje w drodze decyzji o mianowaniu, której jednym z podstawowych elementów jest określenie konkretnego stanowiska służbowego. Ze stanowiskiem łączą się kwalifikacje, uprawnienia i obowiązki, uposażenie. Zwolnienie policjanta z konkretnego stanowiska, przeniesienie i mianowanie na nowe stanowisko stanowi modyfikację istotnych elementów jego stosunku służbowego i może być dokonane tylko w przypadkach ściśle określonych w ustawie. Katalog zmian, podnosi organ, stosunku służbowego wynika z następujących artykułów ustawy: - art. 36 ust. 1 przeniesienie do pełnienia służby albo delegowanie policjanta do czasowego pełnienia służby w innej miejscowości z urzędu lub na własną prośbę policjanta; - art. 36 ust. 4 delegowanie policjanta za jego zgodą przez Komendanta Głównego do pełnienia służby poza Policją na czas określony; - art. 37 powierzenie pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku w tej samej miejscowości na czas nie przekraczający 12 miesięcy; - art. 38 przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe, w ramach którego ustawodawca wyszczególnia obligatoryjne i fakultatywne przesłanki uzasadniające przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe: -obligatoryjne przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe w razie wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe; -fakultatywne przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe w przypadku: - orzeczenia trwałej niezdolności do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku przez komisję lekarską, - nieprzydatności na zajmowanym stanowisku stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej; - nie wywiązywania się z obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku stwierdzonego w okresie służby stałej w dwóch kolejnych opiniach służbowych, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy; - likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego z innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi gdy nie ma możliwości mianowania na inne równorzędne. Ponadto policjanta można przenieść na niższe stanowisko służbowe również na jego prośbę. W całkowicie odrębnym trybie, stwierdza organ, realizowane jest odwołanie z zajmowanego stanowiska i przeniesienie do dyspozycji uprawnionych przełożonych, policjantów piastujących stanowiska komendantów i ich zastępców. Tryb ten, jak też podlegające mu stanowiska zostały ściśle określone w przepisie art. 6e ustawy o Policji z tym, że jest to tryb wyjątkowy, mający zastosowanie tylko do enumeratywnie wymienionych stanowisk obejmowanych przez policjantów na podstawie powołania. W konkluzji organ odwoławczy stwierdza, że dokonana analiza sprawy wskazuje, że Komendant Miejski wydając decyzję o mianowaniu nadkom. R. D. na niższe stanowisko służbowe działał w ramach przysługujących uprawnień wynikających z treści cytowanych przepisów ustawy. Decyzję poprzedził przeprowadzeniem trybu uzasadniającego mianowanie policjanta, będącego w jego dyspozycji po odwołaniu go z pełnienia funkcji z powołania, na stanowisko najwyższe, spośród wakujących na dzień 30 listopada 2001 roku, znajdujące się w Komendzie Miejskiej Policji w [...], bowiem w KMP w [...] na ten dzień nie było wakujących równorzędnych stanowisk służbowych. O powyższym poinformował też policjanta podczas rozmowy w obecności naczelnika Sekcji Prezydialnej, Kadr i Szkolenia tej jednostki, w trakcie której zaproponowano nadkom. R. D. dwa stanowiska podległe Komendantowi Miejskiemu zaszeregowane do 08 i 06 grupie uposażenia zasadniczego. Jak wynika ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji policjant nie przyjął żadnego z proponowanych stanowisk. Następnie organ podnosi, że słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji policjantowi odwołanemu z pełnienia funkcji komendanta i pozostającemu w dyspozycji uprawnionego komendanta należy ustalić na nowo treść stosunku służbowego, z określeniem jak konkretnego stanowiska służbowego, z którym łączą się kwalifikacje, prawa i obowiązki, uprawnienia i uposażenie policjanta. Biorąc pod uwagę dotychczasowe doświadczenie zawodowe oficera w pionie operacyjnym oraz posiadane kwalifikacje zawodowe, mianowanie to było uzasadnione i przeprowadzone z zachowaniem procedury umożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu stosownie do treści art. 73 par. 1 i 2 kpa. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł o zawieszenie postępowania sądowego do czasu zakończenia postępowania dyscyplinarnego toczącego się przeciwko skarżącemu, a które to postępowanie było, jak twierdzi, faktyczną podstawą decyzji o odwołaniu go ze stanowiska służbowego. Na rozprawie w dniu 14 września 2004 r. skarżący podniósł, że w okresie wydawania zaskarżonej decyzji były nieobsadzone stanowiska równorzędne i złożył w tym czasie ofertę pracy na te stanowiska. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), z mocy z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) do rozpoznania skargi wniesionej przed 1 stycznia 2004 r. właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. W rozpoznawanej sprawie mianowanie skarżącego na stanowisko specjalisty Referatu I Sekcji d/w z Przestępczością Gospodarczą KMP w [...] zostało dokonane na podstawie art. 32 ust. 1 i 6 e ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 32 ust. 1 ustawy do mianowania policjanta na stanowisko służbowe, przeniesienia oraz zwalniania z tych stanowisk, właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Przepis ten jest przepisem kompetencyjnym, określa on organy uprawnione do podejmowania decyzji w sprawach w nich wymienionych. Nie określa on jednak kryteriów i przesłanek merytorycznych uzasadniających podejmowanie decyzji w tych sprawach. Natomiast zgodnie z art. 6e ust. 4 powołanej ustawy policjanta odwołanego ze stanowiska przenosi się do dyspozycji przełożonego policjanta uprawnionego do odwołania ze stanowiska, z zastrzeżeniem, że policjanta odwołanego ze stanowiska komendanta wojewódzkiego Policji przenosi się do dyspozycji Komendanta Głównego Policji. Policjant przez okres 6 miesięcy ma prawo do uposażenia w wysokości przysługującej przed odwołaniem. Również ten przepis nie określa kryteriów i przesłanek powołania na stanowisko. Zwolnienie policjanta z konkretnego stanowiska i mianowanie na nowe stanowisko służbowe w innej jednostce organizacyjnej Policji zmienia treść stosunku służbowego i może być dokonane tylko w przypadkach określonych w ustawie. Przepisy powołanej ustawy o Policji przewidują następujące materialnoprawne przesłanki umożliwiające dokonanie zmiany stosunku służbowego policjanta. W art. 36 ust. l, 2 i 3 cyt. ustawy określono możliwości przeniesienia policjanta do czasowego pełnienia służby w innej miejscowości z urzędu lub na własną prośbę, w art. 37 tej ustawy dopuszczono możliwość powierzenia policjantowi czasowego pełnienia obowiązków na innym stanowisku, zaś art. 38 ustawy umożliwia przeniesienie na niższe stanowisko. Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska i mianowanie na inne stanowisko służbowe może nastąpić wyłącznie na stanowisko równorzędne ze stanowiskiem poprzednio zajmowanym. Wynika to a contrario z przepisu art. 38 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, w którym wymieniono obligatoryjnie i fakultatywnie przesłanki uzasadniające przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe. Zgodnie z treścią art. 38 ustawy o Policji 1. Policjanta przenosi się na niższe stanowisko służbowe w razie wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. 2. Policjanta można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadkach: 1) orzeczenia trwałej niezdolności do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku przez komisję lekarską, jeżeli nie ma możliwości mianowania go na stanowisko równorzędne, 2) nieprzydatności na zajmowanym stanowisku, stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej, 3) niewywiązywania się z obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku, stwierdzonego w okresie służby stałej w dwóch kolejnych opiniach służbowych, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy, 4) likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego lub z innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi, gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko. 3. Policjanta można przenieść na niższe stanowisko służbowe również na jego prośbę. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby w sprawie zachodziła któraś z przesłanek wyżej wskazanych. Organ nie wykazał też, aby zachodziła przesłanka określona w pkt 2 ppkt 4 powołanego przepisu, a mianowicie, że nie było możliwości mianowania skarżącego na inne równorzędne stanowisko służbowe. Skarżący podnosił, że takie stanowisko w tym czasie były i składał on nawet ofertę pracy na te stanowiska. Do tego zarzutu organ się nie odniósł. Jak wynika z powyższego brak było podstaw do przeniesienia skarżącego na niższe stanowisko służbowe, a w każdym razie takie podstawy nie zostały wskazane. Dlatego też, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 a) i c) ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło