II SA/Kr 830/03
WyrokWSA w Krakowie2006-09-22
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Renata Czeluśniak, Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy w sprawie nałożenia obowiązku zamurowania otworu okiennego, czy też naruszyły zasady prawdy obiektywnej i zupełności postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Stwierdzono, że organy administracji naruszyły zasady praworządności, dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego oraz wyczerpującego zbierania i rozpatrywania materiału dowodowego (art. 7 i 77 Kpa). Błędne przyjęcie, że ciężar dowodu spoczywa na stronie, a nie na organie, doprowadziło do niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności daty budowy budynku gospodarczego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakładającej na A. S. obowiązek zamurowania otworu okiennego w budynku gospodarczo-garażowym w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. Organ I instancji ustalił, że budynek został wybudowany po podziale działki w 1987 r., co naruszało przepisy techniczno-budowlane. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając zarzuty odwołania za gołosłowne. Skarżący A. S. twierdził, że budynek był budowany przed podziałem działki i że organy nie zebrały kompletnego materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak (spr.) AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2006 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku I. uchyla zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. S. kwotę 10 zł. (dziesięć złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie m.in. art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106, poz. 1126 z 2000 r. z późń. zm.) nałożył na A. S. obowiązek zamurowania otworu okiennego w celu doprowadzenia ściany południowej budynku gospodarczo-garażowego, położonego na działce nr ew. nr [...] w D. gm. M., do stanu zgodnego z prawem.
W uzasadnieniu podniesiono, iż kwestią podstawową było ustalenie, czy budynek gospodarczy został wybudowany po, czy przed podziałem działki nr [...] dokonanym w dniu [...].02.1987 r. na działki o nr [...],[...] i [...].
Organ l instancji ustalił, iż przedmiotowy budynek wybudowany został po wspomnianym podziale ww. działki. Ustalenie to oparł na oświadczeniu M. S. oraz zeznaniach A. S. z dnia [...].05. 2002 r. złożonych przed Sądem Rejonowym w K., iż w momencie podziału działki nie było na niej przedmiotowego budynku gospodarczego.
W związku z takim ustaleniem, organ przyjął, iż wykonanie otworu okiennego było naruszeniem obowiązujących w dacie budowy obiektu przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki /Dz. U. Nr 17, poz.62/, jak również narusza aktualne przepisy prawne. Wobec odstąpienia od warunków określonych w przepisach techniczno-budowlanych, w celu usunięcia nieprawidłowości, orzeczono o nałożeniu ww. obowiązku.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł A. S. podnosząc zarzut niewłaściwego postępowania organu pierwszej instancji w niniejszej sprawie poprzez wydanie decyzji na podstawie niekompletnego i wybiórczego materiału dowodowego, dostarczonego przez M. S. Powołał się na swoje oświadczenie wniesione do protokołu "w inspektoracie" oraz zeznań "z protokołu z dn. [...] lipca 2002 r., a w szczególności do zeznań świadka H. S. - protokół z dn. [...].09.02 wyjaśniający jednoznacznie zaistniałą sytuację".
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 5 marca 2003 r., na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kpa (jednolity tekst z 2000 r. - Dz.U .Nr 98, póz. 1071) i art.83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jednolity tekst: Dz.U. Nr 106, poz.1126 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż zarzuty skarżącego zawarte w odwołaniu bez przedstawienia protokołów, na które się powołał, są gołosłowne. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował, iż ciężar udowodnienia zaistniałego faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wyprowadza skutki prawne. Ponadto podniósł, iż przedłożone do akt mapy - z dnia [...].04.1985 r. i [...].06.1985 r. nie mogą stanowić dowodu na potwierdzenie wcześniejszego roku budowy niż po dacie podziału działki oraz, iż w akcie notarialnym Rep [...] nie został wymieniony budynek gospodarczy.
A. S. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skargę na powyższą decyzję.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i podniósł, iż budynek gospodarczy zaczął budować jesienią 1985 r., a wówczas wykonanie otworu okiennego nie naruszało przepisów prawa budowlanego. Jego brat M. S. przejmując działkę nr [...] w roku 1987 zastał stan faktyczny stojącego już budynku garażowego na działce [...], wybudowanego przed podziałem w latach 1985/1986. Podniósł także, iż w Sądzie Rejonowym w K. odbyły się trzy posiedzenia, podczas gdy M. S. dostarczył protokół tylko z jednego posiedzenia, nie dotyczącego budynku garażowego. Akt notarialny z 1987 r. natomiast nie odzwierciedlał stanu faktycznego ponieważ nie informował również w kwestii istniejącego budynku gospodarczego z 1970 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Uwzględniając powyższe Sąd uznał skargę za zasadną.
Art. 7. kpa stanowi, iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, natomiast zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W związku z przytoczonymi przepisami, z których jednoznacznie wynika, iż to organ administracji publicznej jest obowiązany podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (zebrać materiał dowodowy, a następnie go rozpatrzyć) błędna jest "informacja" organu II instancji, zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż ciężar udowodnienia zaistniałego faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wyprowadza skutki prawne. W konsekwencji prowadzenie postępowania w oparciu o zasadę obowiązującą w postępowaniu cywilnym, a nie w postępowaniu administracyjnym, skutkować musiało niewyjaśnieniem przez organ stanu faktycznego sprawy.
Na skutek "podania" z dnia [...] marca 2002 r. organ l instancji dokonał kontroli budynku gospodarczo-garażowego w dniu [...] maja 2002 r. Inwestor oświadczył wówczas, iż budynek był budowany etapami w latach 1985 -1995, a pomieszczenie z oknem wybudowane było w l etapie budowy do 1987 r., czyli przed podziałem działki nr [...] dokonanym w dniu [...].02.1987 r. Z kolei M. S. stwierdził, iż budynek był budowany po podziale działki. Powołał się na wyjaśnienia A. S. złożone w trakcie postępowania przed Sądem Rejonowym w K. w sprawie o ustanowienie drogi koniecznej.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nie przeprowadził dowodu z akt sądowych, a jedynie pismem z dnia [...] czerwca 2002 r. wezwał jedną ze stron tj. M. S. (i K. S. - nie wiadomo w jakim charakterze) o dostarczenie jednoznacznych dowodów potwierdzających, że kwestionowany otwór okienny powstał po 1987 r.
Postępowanie dowodowe nie zostało również prawidłowo przeprowadzone przez organ II instancji i to pomimo podniesienia przez odwołującego się, iż materiał dowodowy jest niekompletny i wybiórczy oraz pomimo odwołania się do zeznań znajdujących się w aktach Sądu Rejonowego w K., których sygnatura była organowi znana.
Ponadto mimo, iż zgodnie z zasadą wyrażoną w art.7 i 77 kpa, obowiązkiem orzekających w sprawie organów było prawidłowe ustalenie stron postępowania, nie zostało wyjaśnione na jakiej podstawie ustalono strony postępowania i czy K. S. przestała być współwłaścicielem działki o nr [...]. Z umowy darowizny - aktu notarialnego z [...].02.1987 r. wynika, iż działka nr [...] została darowana M. S. i K. S., a podczas kontroli w dniu [...] maja 2002 r. M. S. podał, iż jest jedynym właścicielem działki. Z kolei z protokołu SR w K. z dnia [...].05. 2002 r., znajdującego się w aktach organu l instancji, wynika, iż M. S. oświadczyła, iż działka nr [...] jest przedmiotem współwłasności M. S. i K. S.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271 z późn. zmianami).
Przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ma na celu wyjaśnienie i rozważenie całokształtu okoliczności rozpatrywanej przez organy administracyjne sprawy. Organy administracyjne mają bowiem obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy. Obowiązek ten wynika z art. 7 Kpa i znajduje szczegółowe uzupełnienie w treści art. 77 Kpa, który nakazuje zbieranie i rozpatrywanie całego materiału dowodowego. Obowiązkiem organu jest również podanie przyczyn, z powodu których odmawia przeprowadzenia wnioskowanych przez strony środków dowodowych.
Rozpatrując ponownie sprawę organ l instancji zobligowany będzie zatem, po prawidłowym ustaleniu stron postępowania, do uzupełnienia postępowania dowodowego celem ustalenia daty budowy przedmiotowego budynku gospodarczego.
O kosztach Sąd orzekł, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1ww. ustawy, w pkt.2 sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło