II SA/Kr 830/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 kwietnia 2012 r. Nr: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2012 roku w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy skarżący T.K. zwrócił się z prośbą o zwolnienie go od tej opłaty ze względu na trudną sytuację zdrowotną i materialną. Do pisma skarżący załączył następujące dokumenty: potwierdzenie wypłaty świadczeń z ZUS swojego oraz małżonki za miesiąc czerwiec 2012 roku, a także kopie: legitymacji członkowskiej Polskiego Związku Głuchych, trzech zaświadczeń lekarskich o stanie zdrowia skarżącego, kart informacyjnych leczenia szpitalnego skarżącego i jego żony, pięć wypisów z treści orzeczeń Lekarza Orzecznika ZUS w sprawie procentowego uszczerbku na zdrowiu Z.K. jej trwałej całkowitej niezdolności do pracy oraz zaliczeniu do drugiej grupy inwalidzkiej, zaświadczenia Prezydenta Miasta T. z dnia 1 grudnia 2011 roku o budynkach i gruntach T.K. figurujących w ewidencji podatku od nieruchomości, dziewiętnastu faktur za zakup lekarstw, dwóch faktur za gaz, dwóch faktur za energię elektryczną oraz czterech faktur za wodę i odprowadzenie ścieków. W związku z tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony bez zachowania przewidzianej prawem formy, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 lipca 2012 roku, skarżącemu został przesłany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia, pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. W zakreślonym terminie skarżący uzupełnił brak. Z zakreślenia dokonanego w rubryce 4 formularza "PPF" wynika, że wnioskodawca domaga się zwolnienia od kosztów sądowych w całości. We wniosku skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną Z.K. Ich miesięczny dochód wynosi 2.842,12 zł i stanowi go emerytura skarżącego wraz z dodatkiem opiekuńczym w wysokości [...] zł oraz renta małżonki w wysokości [...] zł. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni 137,65 m² oraz grunty wielkości 758 m². Wnioskodawca nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż jest osobą schorowaną, a w chwili obecnej bardzo poważnie chorą (rak krtani, choroby serca, jelita grubego). Przebywa pod stałą opieką lekarską, często przebywa w szpitalu. Na leki wydaje miesięcznie ponad 200 zł, a stan jego zdrowia pogarsza się z każdym miesiącem. Żona skarżącego uległa wypadkowi złamania kręgosłupa oraz skomplikowanego złamania ręki. Na zakup lekarstw wydaje ona około 160 zł miesięcznie. Oprócz tego ponoszone są opłaty za prąd, gaz, wodę. Biorąc pod uwagę wykazane warunki materialne skarżący prosi o zwolnienie od opłat sądowych. Do wniosku skarżący załączył kopie faktur: z dnia 6 lipca 2012 roku za leki opiewającej na kwotę 137,28 zł, z dnia 9 lipca 2012 roku za gaz opiewającej na kwotę 484,70 zł oraz z dnia 10 lipca 2012 roku za energię elektryczną na kwotę 378,52 zł. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Analizując sytuację materialną skarżącego orzekający doszedł do przekonania, iż spełnia ona przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Wnioskodawca nie jest bowiem w stanie pokryć kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Źródłem utrzymania skarżącego i jego żony są świadczenia z ZUS w łącznej wysokości 2.842,12 zł. Zarówno skarżący, jak i jego żona, są osobami schorowanymi. T.K. cierpi na raka krtani, schorzenia serca i jelita grubego, a stan jego zdrowia pogarsza się. Przebywa pod stałą opieka lekarską. Małżonka skarżącego jest inwalidą drugiej grupy, przeszła złamanie kręgosłupa i skomplikowane złamanie ręki. Posiada ona orzeczenie o uznaniu za osobę trwale i całkowicie niezdolną do pracy. Trudno zatem oczekiwać, aby małżonkowie K. byli w stanie podejmować dodatkowe zatrudnienie celem zdobycia środków finansowych. Stan zdrowia wnioskodawcy i jego żony wymaga natomiast ponoszenia niemałych kosztów zakupu koniecznych lekarstw i medykamentów. Skarżący nie posiada przy tym oszczędności ani, przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone. Zestawienie kwoty dochodów skarżącego i jego udokumentowanych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem i leczeniem wskazuje, że nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych we własnym zakresie. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności przychylono się do wniosku skarżącego i orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270).