II SA/Kr 830/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata z urzędu w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 4 kwietnia 2012r. nr.[...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu p o s t a n a w i a I. umorzyć postępowanie w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego , którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. W dniu 22 stycznia 2013r. skarżący T.K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie skargi na decyzję SKO w T. z dnia [...] kwietnia 2012r. wydaną w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Strona skarżąca domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z uwagi na niskie dochody z tytułu świadczeń emerytalno – rentowych, bardzo poważnych schorzeń własnych oraz małżonki. Odnosząc się do wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, orzekający umorzył postępowanie w tej kwestii. Jak bowiem wynika z akt sprawy – postanowieniem referendarza sądowego z dnia 20 lipca 2012r. skarżący został w całości zwolniony od kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu. Ponowne zatem rozpoznawanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych byłoby bezzasadne i niecelowe gdyż kwestia ta została już rozstrzygnięta zgodnie z wnioskiem strony skarżącej w lipcu 2012r. Orzekający zatem na podstawie art. 161 par. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - umorzył postępowanie w tym zakresie. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, zważono, co następuje. Zdaniem orzekającego, wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną. Rodzina utrzymuje się z emerytury skarżącego w kwocie [...] zł oraz renty małżonki w wysokości [...] zł. Łącznie zatem dochody rodziny wynoszą 2 842,12 zł. Rodzina posiada dom mieszkalny o pow. 137,65 m2 oraz grunty rolne o pow. 758 m2. Skarżący przedstawia dokumenty poświadczające o wysokości świadczeń emerytalnych, liczne faktury z aptek, zaświadczenia szpitalne i lekarskie o swoim złym stanie zdrowia ( wnioskodawca cierpi na choroby serca, nowotwór krtani, choroby jelita grubego, a jego stan zdrowia stale się pogarsza, często przebywa w szpitalach ). Wskazuje dodatkowo, że małżonka uległa wypadkowi złamania kręgosłupa, jest inwalidą II grupy. We wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wykazuje również faktu posiadania wartościowych ruchomości czy też oszczędności. Instytucja przyznania prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Użyte w art. 246 sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie swego udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowe. Mając na uwadze powyższe, w ocenie orzekającego, strona wykazała w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia kwalifikowanego zastępstwa procesowego z wyboru. Wnioskodawca utrzymuje się jedynie z emerytury i renty małżonki, obydwoje z żoną są osobami starszymi, bardzo schorowanymi, cierpiącymi na przewlekłe choroby, wymagającymi częstej hospitalizacji. Skarżący nie posiada przy tym oszczędności ani nie wykazuje majątku , który ew. mógłby spieniężyć. Orzekający przy uznaniu i ocenie czy wnioskodawcy należy przyznać pełnomocnika z urzędu, czy też nie, bierze pod uwagę jedynie przesłanki ekonomiczne, a nie charakter czy też okoliczności sprawy, które uzasadniałyby bądź nie przyznanie kwalifikowanego zastępstwa procesowego w sprawie. Regulacje ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – w zakresie prawa pomocy nie uzależniają bowiem przyznania tej pomocy od charakteru i problematyki sprawy oraz potrzeby udziału w niej kwalifikowanego zastępcy procesowego. W powyższej sprawie, zdaniem orzekającego, sytuacja rodzinno – bytowa strony w pełni uzasadnia przyznanie jej pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu szczególnie wobec okoliczności, iż jego udział na obecnym etapie postępowania jest obligatoryjny. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 161, 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).