II SA/Kr 831/03
WyrokWSA w Krakowie2006-02-21
Skład orzekający: Grażyna Firek, Małgorzata Brachel-Ziaja, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie wykazał posiadania tytułu prawnego do nieruchomości objętej postępowaniem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, może być uznany za stronę postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. i tym samym posiadać legitymację do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie posiadał legitymacji do wniesienia odwołania, ponieważ nie wykazał posiadania interesu prawnego wynikającego z przepisów prawa materialnego, który uzasadniałby jego status strony w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Brak tytułu prawnego do nieruchomości lub ustanowionej służebności drogowej oznacza, że skarżący posiada jedynie interes faktyczny, który nie jest chroniony przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami. W związku z tym decyzja organu odwoławczego o umorzeniu postępowania odwoławczego była prawidłowa.Stan faktyczny
Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta Miasta o zwrot działki i zobowiązaniu do zwrotu odszkodowania, uznając, że skarżący J. H. nie posiadał przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Skarżący zarzucił organom błąd w ocenie materiału dowodowego i błędne przyjęcie, że nie jest stroną, twierdząc, że posiada służebność drogi koniecznej. Sąd rozpoznał sprawę na podstawie przepisów przejściowych dotyczących właściwości sądów administracyjnych.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Grażyna Firek Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel-Ziaja / spr. / AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2006 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Wojewody z dnia 4 marca 2003 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego skargę oddala
Wojewoda decyzją z dnia 4 marca 2003 r. Nr [...], umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta Miasta K. - miasta na prawach powiatu z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr: [...] o zwrot działki nr [...] o pow. [...] ha obr. [...] jedn. ewiden. P. miasta K. obj. KW [...] na rzecz H. S. c. J. i H. oraz o zobowiązaniu H. S. do zwrotu na rzecz Gminy K. zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w kwocie [...] PLN.
W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda stwierdził, że odwołującemu się od decyzji organu l instancji J. H., nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a zatem nie jest on podmiotem uprawnionym do wniesienia odwołania. Interes prawny określony w przepisie art. 28 k.p.a. ma charakter materialno prawny, czyli oparty na normach prawa materialnego, co oznacza, że musi istnieć norma prawa materialnego przewidująca możliwość wydania decyzji w postępowaniu administracyjnym, przeprowadzonym w określonej sprawie. Stroną postępowania w sprawie o zwrot nieruchomości wywłaszczonej na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, obok poprzedniego właściciela, jego spadkobierców przymiot strony w postępowaniu administracyjnym przysługuje obecnemu właścicielowi, użytkownikowi wieczystemu nieruchomości, zarządcy nieruchomości, najemcy, dzierżawcy oraz osobie korzystającej z nieruchomości na podstawie użyczenia, a więc podmiotowi któremu do konkretnej nieruchomości przysługuje tytuł prawny wynikający ze stosunków prawnorzeczowych lub obligacyjnych. W postępowaniu wyjaśniającym przeprowadzonym dodatkowo przez organ odwoławczy J. H. nie wykazał żadnych uprawnień o określonym wyżej charakterze, które uzasadniałyby przymiot strony w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Fakt, że odwołujący się jest właścicielem sąsiedniej nieruchomości nie oznacza, że ma on interes prawny do występowania w charakterze strony w sprawie o zwrot przedmiotowej nieruchomości.
J. H. w skardze zmierzającej do uchylenia powyższej decyzji zarzuca organom administracji, iż nie dokonały prawidłowo oceny materiału dowodowego i tym samym błędnie przyjęły, że nie przysługuje mu przymiot strony w postępowaniu o zwrot przedmiotowej nieruchomości, organ oparł się jedynie na przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami, podczas gdy decydujące znaczenie mają przepisy kodeksu cywilnego. Jest on użytkownikiem drogi i w domyśle posiada on służebność czyli ograniczone prawo rzeczowe do nieruchomości objętej decyzją o zwrocie. Twierdzi, iż wszystkim właścicielom garaży, sąsiadującym z przedmiotową nieruchomością dla których stanowi ona jedyny dojazd, przysługuje tytuł prawny wynikający ze stosunków prawnorzeczowych określonych art. 285-295 k.c. i art. 120, 124-126 u.g.n .
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, argumentując swoje stanowisko podobnie, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślając, że zgodnie z art. 127 § 1 Kpa, odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy tylko stronie w rozumieniu art. 28 Kpa, czyli osobie, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo która żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny, określony w powyższym przepisie, ma charakter materialnoprawny. Oparty jest więc na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć norma przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu. Skarżący w przedmiotowym postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, takiej normy nie wskazał. Skoro skarżący nie wykazał w toku postępowania odwoławczego żadnych uprawnień o charakterze prawnorzeczowym lub obligacyjnym, które uzasadniałyby przymiot strony w postępowaniu o zwrot nieruchomości, to decyzja organu odwoławczego o umorzeniu z tej przyczyny postępowania odwoławczego jest zgodna z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznając skargę zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 par 1 ustawy z dnia 30.08. 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 12717 sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1. 01. 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne. Właściwym przeto do rozpoznania niniejszej skargi jest w myśl powyższych przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzją odpowiada prawu.
Zgodnie z dyspozycją art. 127 par 1 k.p.a. odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji przysługuje tylko stronie. O tym zaś jaki podmiot jest stroną postępowania rozstrzyga przepis art. 28 k.p.a. , który stanowi że stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zaś interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego administracyjnego lub innej gałęzi prawa (np. cywilnego). Ustawa z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz. U. nr 115.poz. 741 z późn. zm. / określa jednoznacznie krąg podmiotów uprawnionych do występowania w charakterze strony w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Podmioty te prawidłowo zostały wymienione zarówno w uzasadnieniu decyzji Wojewody jak i w odpowiedzi na skargę, do żadnego z nich nie może zostać zaliczony skarżący.
Zresztą skarżący na rozprawie przed Sądem Wojewódzkim w dniu [...] lutego 2006 r. oświadczył, że nie posiada żadnego orzeczenia sądu o ustanowieniu na jego rzecz służebności drogi koniecznej, a swoje ograniczone prawo rzeczowe w postaci służebności drogi koniecznej na przedmiotowej działce upatruje w decyzji o pozwoleniu na budowę garażu , z treści, której wynikało, iż dojazd do swojego garażu ma wykonywać na przedmiotowej działce, która pozostawała wówczas w użytkowaniu Spółdzielni Mieszkaniowej, której był on członkiem.
Jest oczywistym, że pozwolenie na budowę garażu na działce skarżącego nie rodzi żadnych praw do terenu, przez który on do niego dojeżdża. Interes skarżącego nie jest więc interesem prawnym wynikającym z przepisów prawa materialnego (u.n.g. lub z prawa cywilnego), a co najwyżej jest to interes faktyczny, który nie znajduje ochrony w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami i nie uzasadnia przyznania skarżącemu statusu strony w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.
Skoro, jak wyżej powiedziano odwołanie od decyzji administracyjnej organu pierwszej instancji przysługuje tylko stronie postępowania zgodnie z art. 127 k.p.c., to decyzja organu odwoławczego podjęta na podstawie art. 138 par 1 pkt. 3 k.p.a. jest prawidłowa.
W tym stanie rzeczy skargę, jako nie zasługującą na uwzględnienie należało oddalić.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło