II SA/Kr 831/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: NSA Jan Zimmermann WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi P. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 21 maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala. Pismem z dnia 20 października 2004 r. P.D. zwróciła się do Wójta Gminy U. o wyrażenie zgody na podział dzierżawionej przez nią działki nr 1 stanowiącej własność komunalną i działki nr 2 będącej własnością wnioskodawczyni oraz na ich zamianę celem późniejszego scalenia wydzielonych działek z działkami wnioskodawczyni, ponieważ taka sytuacja będzie korzystna zarówno dla niej, gdyż koło jej siedliska zostanie scalone pole i zamknie się literą L, jak i dla Gminy, ponieważ po zamianie zostanie scalone dawne koryto rzeki – żwirowisko. Wniosek ten został złożony w związku z komunikatem Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2005 r. w sprawie sprzedaży działki nr 1 , do której jednak nie doszło w związku z odkryciem żwiru na tej działce niezbędnego do budowy dróg lokalnych Następnie P.D. wystosowała do Wójta Gminy U. kilka pism o tej samej treści, domagając się rozpatrzenia jej prośby o podział i zamianę działek. Na jedno z tych pism Wójt odpowiedział wyjaśniając, że działka o nr 1 została wyłączona z obrotu. W związku z tym P.D., złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego od pism Wójta Gminy U. domagając się pozytywnego rozpatrzenia jej prośby i podnosząc, że winna ona skorzystać z prawa pierwokupu, bo działkę tą dzierżawi od 30 lat. Brak załatwienia sprawy doprowadził do utraty części dopłat do gospodarstwa rolnego, a sam podział i scalenie byłby dla każdej ze stron korzystny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r. sygn. akt [...] stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez P.D. od nazwanych przez nią decyzjami pism Wójta Gminy U. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że w tej sprawie nie były wydawane żadne decyzje a sama zamiana następuje w drodze czynności prawa cywilnego. Pisma Wójta Gminy Samorządowe Kolegium Odwoławcze potraktowało jako czynności materialno-techniczne. Wnioskiem z dnia 4 października 2007 r. P.D. zwróciła się o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2007 r. stwierdzającym niedopuszczalność odwołania, powołując, w późniejszym piśmie z dnia 6.02.2008 r. uzupełniającym ten wniosek, jako przesłankę wznowienia art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Fałszywość dowodów, zdaniem wnioskodawczyni, zawartych w pismach Wójta Gminy U. polegało na zafałszowaniu wielu faktów, w tym pominięciu wniosku o zamianę tylko części działek, braku zaliczenia działek Gminy do zasobu komunalnego, nieprawidłowości przy unieważnieniu przetargu na sprzedaż działek Gminy, pominięciu wnioskodawczyni jako 32-letniej dzierżawcy tych działek. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. odmówiło, działając na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. i art. 126 K.p.a., wznowienia postępowania. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania jest ostateczne i nie przysługuje na nie zażalenie, ale jedynie skarga do sądu administracyjnego. Tym samym takie postanowienie nie podlega weryfikacji w drodze postępowania wznowieniowego i wynika to wprost z art. 126 K.p.a. Postanowienie to doręczono skarżącej w dniu 11.04.2008 r. i dnia 15.04.2008 r. P.D. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, dołączając do wniosku złożoną jeszcze w 2002 r. Wójtowi Gminy U. ofertę kupna przedmiotowych działek. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. sygn.[...] utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] kwietnia 2008 r. w kwestii odmowy wznowienia postępowania. W uzasadnieniu tego postanowienia organ administracyjny podtrzymał stanowisko zawarte w postanowieniu z [...].04.2008 r. i wskazał, że przedmiotowy wniosek nie może zostać uwzględniony z uwagi na brak możliwości zastosowania trybu wznowieniowego do postępowania zakończonego postanowieniem, od którego nie przysługuje zażalenie. Zgodnie z art. 126 K.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień zaskarżalnych zażaleniem również art. 145-152 K.p.a. z tym, że zamiast decyzji wydaje się postanowienie. Organ podniósł, powtarzając argumentację przytoczoną w zaskarżonym postanowieniu, iż w myśl regulacji z art. 126 K.p.a. wznowienie postępowania może mieć miejsce jedynie w odniesieniu do tych postanowień wydanych w toku postępowania administracyjnego, od których przysługuje zażalenie, a takim postanowieniem nie jest postanowienie organu odwoławczego wydane na podstawie art. 134 K.p.a. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności środka odwoławczego co oznacza, że brak jest również podstawy prawnej do wzruszenia takiego ostatecznego postanowienia w trybie art. 145-152 K.p.a. Postanowienie to doręczono P.D. w dniu 30 maja 2008 r. i skarżąca dnia 30 czerwca 2008 r. (poniedziałek) wniosła na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się jego uchylenia i ponownego rozpatrzenia sprawy w zakresie zaproponowanego podziału działek i ich zamiany. Skarżąca podała, iż zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o pomoc w rozwiązaniu konfliktu z Wójtem Gminy U. , ale zamiast tego otrzymała zmasowany atak "przepisów prawnych", które według organu zabraniały podziału i zamiany działek. Skarżąca podniosła, iż w postanowieniu z dnia [...] maja 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dostrzegło ewidentnych uchybień i nieprawidłowości i postanowiło stwierdzić niedopuszczalność odwołania. Cała zaś sprawa pokazuje, jak wielką krzywdę wyrządzono skarżącej mimo, że jej zamiarem było wyjawienie licznych i rażących nieprawidłowości. Skarżąca zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z prośbą o ponowne przeanalizowanie jej prośby o podział i zamianę działek tak, by uregulowane zostały granice jej zagrody, a Gmina U. miała całe scalone żwirowisko na swoje potrzeby. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarżąca z zachowaniem 30-dniowego terminu wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2008 r. sygn. [...] utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia [...] kwietnia 2008 r. odmawiające wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem wydanym na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdzającym niedopuszczalność odwołania. Właściwym rzeczowo do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Właściwość miejscowa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w tej sprawie wynika stąd, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze , którego postanowienie zostało zaskarżone, ma siedzibę na obszarze Województwa . Z art. 13 § 2 P.p.s.a. wynika, że do rozpoznania sprawy właściwym miejscowo jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Zgodnie z § 1 pkt 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. z 2003 r. Nr 72, poz. 652 z późn. zm.) obszar właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie obejmuje obszar Województwa [...]. W przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. nie naruszyło przepisów postępowania administracyjnego. w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia tego samego organu. Zgodnie z art. 149 § 3 K.p.a. odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji z tym, że w przypadku, gdy wniosek o wznowienie postępowania dotyczy ostatecznego postanowienia podlegającego zaskarżeniu w postępowaniu administracyjnym drodze zażalenia – zamiast decyzji wydawane są postanowienia (art. 126 K.p.a.). Wprawdzie w tej sprawie organ administracji wydał zamiast decyzji postanowienie (sprawa rozpoznawana w ramach postępowania wznowieniowego nie dotyczyła bowiem zaskarżalnego postanowienia), tym niemniej takie uchybienie nie ma żadnego wpływu na prawidłowość wydania zaskarżonego aktu administracyjnego. Wydanie aktu administracyjnego o odmowie wznowienia postępowania jest możliwe tylko w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła podanie o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 K.p.a., a nie ma podstaw do jego przywrócenia. Niedopuszczalność z przyczyn przedmiotowych będzie miała miejsce wtedy, gdy strona domaga się wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem, na które nie przysługuje zażalenie. Taki wniosek wprost wynika z art. 126 K.p.a. Nie ulega wątpliwości, że w tej sprawie skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2007 r. i to postanowienie zostało doręczono skarżącej 17 maja 2007 r. Postanowienie, wydane na podstawie art. 134 K.p.a. i stwierdzające niedopuszczalność odwołania jest postanowieniem ostatecznym, na które nie przysługuje zażalenie lub inny środek zaskarżenia w procedurze administracyjnej. Na to postanowienie strona może wnieść skargę do sądu administracyjnego. Tym samym zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. wyjaśniło w zaskarżonym postanowieniu, że tryb wznowienia postępowania w tej sprawie był niedopuszczalny. Dodatkowo odmowa wznowienia postępowania w tej sprawie wynikała również z niedochowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Zgodnie z art. 148 § 1 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie postanowienie, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Skarżąca otrzymała postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania w dniu 17 maja 2007 r., a swój wniosek o wznowienie postępowania złożyła 4 października 2007 r., przy czym uzupełnienie tego wniosku o podanie przyczyny wznowienia nastąpiło w lutym 2008 r. Jako przyczynę skarżąca podała fałszywość dowodów, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, ale wszystkie okoliczności dotyczące tych dowodów były znane skarżącej już wcześniej, jeszcze przed datą 17 maja 2007 r. W istocie wniosek o wznowienie postępowania z powołaniem się na tą przesłankę sprowadzał się do osobistej interpretacji skarżącej znanych tej stronie i organom administracji okoliczności faktycznych i pism. Tym samym nie została spełniona przesłanka braku upływu terminu 1 miesiąca od dnia dowiedzenia się przez samą stronę o sfałszowaniu dowodów, na podstawie której wydano postanowienie o niedopuszczalności odwołania. Sąd, będąc związany granicami tej sprawy i brakiem kompetencji do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych nie może odnieść się do zawartej w skardze argumentacji dotyczącej zasadności zamiany działek, dla której właściwy jest tryb cywilnoprawny. Należy również wyjaśnić, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie tak jak i każdy sąd administracyjny nie może rozpoznać wniosku skarżącej dotyczącego dokonania podziału działek i ich zamiany, ani też ocenić zasadności odmowy dokonania tej zamiany przez Wójta Gminy U. Sądy administracyjne jedynie kontrolują działalność organów administracji w zakresie obejmującym każdorazowo zaskarżoną decyzję bądź postanowienie, ale nie zastępują tych organów ("nie wyręczają" ich w wykonywaniu administracji). Tym samym sąd administracyjny nie może wydać decyzji administracyjnej lub innego aktu administracyjnego. Ponadto, jak zostało to już wskazane w uzasadnieniu tego wyroku, zamiana bądź sprzedaż nieruchomości gruntowych stanowiących działki jest sprawą cywilną, a sądy administracyjne nie zajmują się sprawami cywilnymi, dla których właściwe są sądy cywilne. Tym samym mając powyższe na uwadze należy wskazać, że w tej sprawie organ administracji i nie naruszył prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie obu postanowień i zgodnie z art. 151 P.p.s.a, skargę skarżącej należało oddalić.