II SA/Kr 833/05

WyrokWSA w Krakowie2007-06-11

Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Izabela Dobosz, Małgorzata Brachel-Ziaja

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie właściciela nieruchomości o zgodzie na nieodpłatne przekazanie gruntu pod drogę gminną, złożone przed wejściem w życie przepisów o odszkodowaniach za grunty zajęte pod drogi publiczne, stanowi skuteczne zrzeczenie się roszczenia o odszkodowanie, o którym mowa w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że oświadczenie właściciela o zgodzie na nieodpłatne przekazanie gruntu pod drogę gminną, złożone przed wejściem w życie przepisów o odszkodowaniach, nie stanowi skutecznego zrzeczenia się roszczenia o odszkodowanie. Roszczenie to ma charakter szczególny, związany z rekompensatą za pozbawienie prawa własności, i nie może być skutecznie zrzeczone. Ponadto, takie oświadczenie, jeśli nie zawiera pouczenia o możliwości dochodzenia odszkodowania, wprowadza w błąd stronę i jest sprzeczne z zasadami postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za grunt zajęty pod drogę gminną, który z mocy prawa przeszedł na własność Gminy z dniem 1 stycznia 1999 r. Właścicielka złożyła wniosek o odszkodowanie. Starosta ustalił wysokość odszkodowania, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, mimo zarzutów Gminy dotyczących braku oceny dowodów i pominięcia istotnych faktów. Gmina wniosła skargę do WSA, kwestionując możliwość dochodzenia odszkodowania przez właścicielkę w świetle jej wcześniejszej deklaracji o nieodpłatnym przekazaniu gruntu.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę Gminy [...] na decyzję Wojewody [...].

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędziowie: NSA Izabela Dobosz WSA Małgorzata Brachel- Ziaja Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2005 roku nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania skargę oddala Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] 2005 r., nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a., art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), w związku z art. 9a, 132 i 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jedn. tekst Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603), po rozpatrzeniu odwołania Wójta Gminy [...] od decyzji Starosty [...] z dnia [...] 2005 r. znak: [...] ustalającej odszkodowanie za grunt zajęty pod drogę publiczną, utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] 2005 r. znak: [...]ustalającą odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] gm. [...], stanowiącą dz. ew. nr nr A, B i C o łącznej pow. [...] ha, obj. KW Nr [...] i [...] zajętą pod fragment drogi gminnej Nr [...][...] — [...] do [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Wojewoda [...] działając na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 3 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), decyzją z dnia [...] 2004 r., Nr [...]- stwierdził nabycie przez Gminę [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własność nieruchomości położonej w [...] gmina [...] składającej się z dz. ew. nr A o pow. [...]m2, dz. ew. nr B o pow. [...] ha ([...] m2) powstałych z podziału dz. ew. nr D objętej księgą wieczystą KW Nr [...] i dz. ew. nr C o pow. [...] ha ([...]m2) powstałej z podziału dz. ew. nr E, objętej księgą wieczystą KW Nr [...], zajętej pod fragment drogi gminnej Nr [...]- do [...] - zaliczonej do kategorii dróg gminnych. Decyzja ta z dniem [...] 2004 r. stała się ostateczna. Wnioskiem z dnia [...] 2004 r. (data wpływu) o przyznanie odszkodowana za przejętą na rzecz Gminy [...] nieruchomość zwróciła się Z. C., która zgodnie z wpisem w księdze wieczystej KW Nr Nr [...] i [...]- była dotychczas właścicielem w/w działek. Zawiadomieniem z dnia [...] 2004 r. znak: [...] wydanym na podstawie art. 61 § 4 k.p.a. strony zostały powiadomione o wszczęciu postępowania administracyjnego. Jednocześnie powołując się na przepis art. 89 k.p.a. powiadomiono strony o terminie rozprawy administracyjnej w związku z toczącym się postępowaniem w przedmiocie ustalenia odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość. Na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...] 2005 r. z udziałem zainteresowanych stron, B. C. reprezentujący swoją żonę z uwagi na niemożność jej występowania (co wynika z protokołu przyjęcia strony spisanego w dniu [...] 2005 r. w siedzibie Starostwa Powiatowego w [...]) został poinformowany o wysokości ustalonego odszkodowania. Z protokołu z rozprawy wynika, że do określonej w operacie szacunkowym wartości za zajętą pod drogę gminną nieruchomość zastrzeżeń nie wniesiono. Przedstawiciele Urzędu Gminy [...] złożyli pismo z dnia [...] 2005 r. Wójta Gminy [...] oraz kopię deklaracji dotyczącą zgody Z. i B. C. na nieodpłatne przekazanie własności gruntu gminie i wnieśli o stwierdzenie wygaśnięcia roszczeń wnioskodawców. Ze złożonego na rozprawie pisma wynika, iż Wójt Gminy kwestionuje wysokość odszkodowania ustalonego - przez rzeczoznawcę majątkowego - w operacie szacunkowym. W wyniku prowadzonego postępowania Starosta [...] - w oparciu o przepisy art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 z późń.zm.), art. 132 i 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jedn. tekst. Dz.U. Nr 261 z 2004 r., poz. 2603) - w dniu [...] 2005 r. wydał decyzję nr [...] o ustaleniu i wypłacie odszkodowania za przedmiotowy grunt na rzecz Z. C. - w wysokości [...] zł. Od decyzji Starosty [...] z dnia [...] 2005 r. odwołanie złożył Wójt Gminy [...] Odwołujący się podnosił, iż w zaskarżonej decyzji brak jest jakiejkolwiek wzmianki o żądaniach i dowodach przedstawionych przez Gminę. Ne są podane przyczyny, z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom przedstawionym przez Gminę. Zostały pominięte fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Naruszony został więc przepis art. 77, 80, 81 i107§3k.p.a. Wojewoda [...] stwierdził, że przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem, ustalonym na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Odszkodowanie, o którym mowa wypłaca: 1) gmina - w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, 2) Skarb Państwa - w odniesieniu do pozostałych dróg. Odszkodowanie to jest ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości. Podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość nieruchomości według stanu z dnia wejścia w życie ustawy, przy czym nie uwzględnia się wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie przez osobę uprawnioną prawa do władania gruntem. Z powyższego wynika w ocenie organu odwoławczego, że sprawa odszkodowania może być merytorycznie rozstrzygana przy zachowaniu następujących wymogów: - została wydana i posiada walor ostateczności decyzja Wojewody (art. 73 ust. 3) potwierdzająca uzyskanie własności nieruchomości, w tym przypadku przez Gminę [...] a tym samym jednoczesną utratę prawa własności przez dotychczasowego właściciela, - został zgłoszony wniosek o odszkodowanie przez właściciela nieruchomości i to z zachowaniem ustawowego terminu, tj. w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Starosta [...]- wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej -wydając decyzję o przyznaniu odszkodowania zachował określone wyżej wymogi. Do udziału w postępowaniu o ustalenie odszkodowania, w charakterze strony przywołał osobę posiadającą legitymację procesową strony w tym postępowaniu. Odszkodowanie ustalone zostało na rzecz osoby, która w dacie 31 grudnia 1998 r. była właścicielem nieruchomości, tj. Z. C., na jej wniosek, a której własność z dniem 1 stycznia 1999 r. przeszła na rzecz Gminy [...]. Ustalenie odszkodowania nastąpiło w oparciu o operat szacunkowy określający wartość nieruchomości sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego, w oparciu o przepisy odpowiednie dla celu sporządzenia wyceny nieruchomości - w niniejszej sprawie powołane przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. ustawy o gospodarce nieruchomościami wraz z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109), a także standardów zawodowych rzeczoznawców majątkowych. Ustosunkowując się do zarzutów Wójta Gminy [...] podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, iż postępowanie organu l instancji w niniejszej wprawie zostało przeprowadzone w sposób wymagany przepisami art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, jak i przepisami działu III rozdziału 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zatytułowanym "Odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości. Podkreślono, że opracowany przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy w pełni odpowiada wymogom określonym w przepisach prawa. Określona w operacie wartość gruntu ustalona została w podejściu porównawczym, według stanu na dzień [...] 1998 r. i poziomu cen na dzień ustalenia i wypłaty odszkodowania. Starosta [...] ustalając wysokość odszkodowania oparł się na operacie szacunkowym zawierającym prawidłowe z punktu widzenia prawa ustalenia. W tej sytuacji brak jest podstaw do uwzględnienia podniesionych w piśmie złożonym na rozprawie administracyjnej przez Wójta Gminy [...] zarzutów, dotyczących wysokości odszkodowania. W kwestii złożonych przez Z. C. deklaracji (oświadczenia woli), na podstawie której wyraziła ona zgodę na nieodpłatne przekazanie własności gruntu gminie z przeznaczeniem pod budowę drogi wyjaśniono, że przedstawione dowody są bez znaczenia wobec konieczności zastosowania przez organy administracyjne bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa dotyczących spornego odszkodowania. Nieodpłatne przekazanie nieruchomości pod drogę gminną przez Z. C. winno było bowiem nastąpić w formie prawem przewidzianej, tj. umową darowizny, sporządzoną w formie aktu notarialnego przed wejściem w życie w/w przepisów. W ocenie organu odwoławczego słuszne są zarzuty odwołującej się strony, a dotyczące naruszenia przepisów art. 77, 80 i 81 k.p.a. Uzasadnienie skarżonej decyzji nie zawiera wymaganej przepisami k.p.a. oceny materiału dowodowego. Organ l instancji nie ustosunkował się również do przedstawionego przez Wójta Gminy materiału dowodowego, ani też do treści pisma z dnia [...] 2005 r. Niedopełnienie tego obowiązku nie maiło jednak wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie i wynik sprawy. Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2005 r., nr [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Gmina [...] reprezentowana przez Wójta Gminy [...] wnosząc o uchylenie decyzji obydwu instancji i orzeczenie, że odszkodowanie nie przysługuje. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Starosta [...] w wyniku prowadzonego postępowania - w oparciu o przepisy art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną oraz odpowiednie przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, decyzją z dnia [...] 2005 r., Nr [...] ustalił odszkodowanie na rzecz Z. C. za nieruchomość położoną w [...] gm. [...] stanowiącą działkę ewidencyjną nr A, B i C o pow. [...] ha, obj. Kw Nr [...] [...] , zajętą pod drogę gminną nr [...] do [...]. Od tej decyzji Gmina złożyła odwołanie do Wojewody [...] podnosząc, że decyzja starosty w istotny sposób narusza prawo, ponieważ brak w niej jest jakiejkolwiek wzmianki o żądaniach i dowodach przedstawionych przez Gminę, brak jest przyczyn dla których starosta odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom przedstawionym przez Gminę, jak również pominięte zostały fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zostały więc naruszone przepisy art. art. 77, 80, 81, 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję starosty. W uzasadnieniu decyzji wojewoda przyznał wprawdzie, że decyzja starosty narusza przepisy art. art. 77, 80 i 81 k.p.a., nie zawiera wymaganej przepisami k.p.a. oceny materiału dowodowego, jednak wady te, zdaniem wojewody nie mają wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie i wynik sprawy. Skarżący podniósł, że organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu l instancji (starosty), a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy. W związku z tym wojewoda powinien ustosunkować się do przedstawionego materiału dowodowego, przeprowadzając postępowanie dowodowe. Istotą tej sprawy jest ocena czy oświadczenie woli (deklaracja) złożone przez Z. C., w którym to oświadczeniu wyrazili zgodę jako właściciele na nieodpłatne przekazanie własności gruntów Gminie pod budowę drogi, należy traktować, biorąc pod uwagę art. 65 kc, jako rezygnację z późniejszego odszkodowania (zrzeczenie się roszczenia). Rozstrzygnięcie tej kwestii ma bowiem podstawowe znaczenie w niniejszej sprawie. Nie budzi wątpliwości fakt, że zarówno składający oświadczenie jak i Gmina, do której to oświadczenie było skierowane, byli przekonani, że zamiarem składających oświadczenie była rezygnacja z przyszłego odszkodowania lub też zrzeczenie się roszczenia. Według Gminy roszczenie Z. C. wygasło i nie może być skutecznie dochodzone. Zdaniem skarżącej Gminy wojewoda rozpatrując sprawę ponownie nie ustosunkował się do przedstawionego przez Wójta materiału dowodowego. Stwierdzenie w uzasadnieniu, że "przedstawione dowody są bez znaczenia" nie jest żadną oceną materiału dowodowego. Tylko to jedno lakoniczne zdanie nie zawiera oczywiście wymaganej przepisami k.p.a. oceny materiału dowodowego. Tak więc wojewoda, jako organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę naruszył przepisy m.in. art. art. 77,78, i 81 k.p.a. W razie gdy organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę, nie usunie naruszeń przepisów prawa, które nastąpiło przy rozpatrzeniu sprawy przez organ l instancji, decyzja organu odwoławczego jest decyzją wadliwą. Powołano się przy tym na wyrok NSA z dnia 25 lipca 1986 r. II SA 1829/85, publ.: ONSA 1986, Nr 2, poz. 43. Zaskarżona decyzja dotknięta jest więc tymi samymi wadami prawnymi co decyzja starosty. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Organ odwoławczy zasygnalizował, że sama deklaracja z dnia [...] 2003 r. nieodpłatnego przekazania nieruchomości pod drogę gminną i zgoda na wejście w teren, sporządzona na przygotowanym przez Urząd Gminy druku (karta — [...]), sprzecznym z obowiązującymi przepisami i nie zawierającym pouczenia o możliwości dochodzenia odszkodowania - wprowadza w błąd strony i jest dowodem na naruszenie przez organ administracji przepisów art. 6 - 9 k.p.a. W szczególności treść "deklaracji" świadczy o tym, ze Gmina wzięła pod uwagę jedynie swój słuszny interes, pomijając interes obywateli, a nadto wprowadzono ich w błąd, nie informując o możliwości dochodzenia odszkodowania, o czym w 2003 r. Gmina na pewno wiedziała. Ponadto "deklaracja" nie zawiera oświadczenia o zrzeczeniu się roszczenia o odszkodowanie. Wobec powyższego, odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego zważyć należy, iż ich naruszenie przez organ l instancji nie miało wpływu na wynik sprawy, a podnoszone kwestie zostały wyjaśnione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była decyzja Wojewody [...] z dnia [...] 2005 r., nr [...]i poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] z dnia [...] 2005 r. znak: [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną. Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji był przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872). Art. 73 ust. 1 cyt. ustawy stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty niestanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością. Przesłanki te to po pierwsze: władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami nie stanowiącymi ich własności, po drugie: grunty te muszą być zajęte pod drogi publiczne. W stosunku do działek nr A, B, C stanowiących własność Z. C. obydwie ze wskazanych przesłanek zostały spełnione, co skutkowało wydaniem przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] 2004 r., Nr [...] stwierdzającej nabycie przez Gminę [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własność nieruchomości położonej w [...] gmina [...] składającej się z dz. ew. nr A, nr B, i nr C. Decyzja ta z dniem [...] 2004 r. stała się ostateczna, o czym świadczy adnotacja podpisana przez działającego z upoważnienia Wojewody [...] Zastępcy Kierownika Oddziału Zamiejscowego w [...] Wydziału Rozwoju Regionalnego – A. D. W tym stanie rzeczy wniosek Z. C. zawarty w piśmie z dnia [...] 2004 r. podlegał rozpoznaniu z uwzględnieniem treści art. 73 ust. 1, 2, 4, 5 cyt. ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Z przepisów tych wynika, że: - odszkodowanie z tytułu przejścia własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego w trybie art. 73 ust. 1 cyt. ustawy jest ustalane na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r.; po upływie tego okresu roszczenie wygasa (art. 73 ust. 4), - odszkodowanie to jest ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości (art. 73 ust. 4), - odszkodowanie wypłaca gmina - w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, Skarb Państwa - w odniesieniu do pozostałych dróg (art. 73 ust. 2), - podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość nieruchomości według stanu z dnia wejścia w życie ustawy, przy czym nie uwzględnia się wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie przez osobę uprawnioną prawa do władania gruntem (art. 73 ust. 5). Wnioskodawczyni Z. C. spełniła wszystkie powyższe przesłanki do uzyskania odszkodowania. Wniosek z dnia [...] 2004 r. został bowiem złożony w ustawowym terminie i dotyczył nieruchomości, których własność należąca do wnioskodawczyni przeszła w trybie art. 73 ust. 1 cyt. ustawy na rzecz Gminę [...] Podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania jest Gmina [...] , gdyż działki ew. nr A, nr B, i nr C położone w [...] - gmina [...] stanowiły w dniu 31 grudnia 1998 r. drogę gminną zgodnie z uchwałą Nr 18/IV/88 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Nowym Sączu z dnia 21 grudnia 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych do kategorii dróg gminnych na terenie województwa nowosądeckiego (Dz.Urz. Woj. Nowosądeckiego Nr 3/89, poz. 25). W tym stanie rzeczy nie było podstaw do odmowy ustalenia na rzecz Z. C. odszkodowania z tytułu przejścia własności nieruchomości w trybie art. 73 ust. 1 cyt. ustawy. Podstawą takiej odmowy nie mogła być zwłaszcza "deklaracja" z dnia [...] 2003 r. podpisana m.in. przez Z. C., w której wyrażała ona zgodę na nieodpłatne przekazanie gminie przedmiotowej nieruchomości. Oświadczenie tego rodzaju w żaden sposób nie unicestwia wskazanych wyżej ustawowych przesłanek odszkodowania, a tylko w braku ich spełnienia możliwa byłaby odmowa ustalenia odszkodowania. Oświadczenie powyższe nie zawiera rezygnacji, czy "zrzeczenia się" z przysługującego roszczenia, ale nawet gdyby tak było, to owa rezygnacja nie byłaby skuteczna prawnie. Roszczenie o odszkodowanie ustalane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości ma charakter szczególny związany immanentnie z istotą wywłaszczenia, które nie może odbywać się inaczej niż za słusznym odszkodowaniem. Przyjęcie dopuszczalności zrzeczenia się tego roszczenia pozostawałoby w sprzeczności z rekompensacyjną funkcją odszkodowania za pozbawienie w władczy sposób właściciela jego prawa na nieruchomości. Ma ponadto rację organ odwoławczy twierdząc, że deklaracja z dnia [...] 2003 r. nieodpłatnego przekazania nieruchomości "pod drogę gminną i zgoda na wejście w teren, sporządzona na przygotowanym przez Urząd Gminy druku (karta — [...]) nie zawierającym pouczenia o możliwości dochodzenia odszkodowania -wprowadza w błąd strony i pozostaje w sprzeczności z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, a zwłaszcza w nieuzasadniony sposób gwarantuje bezwzględną przewagę interesów aktualnego właściciela nieruchomości, tj. Gminy [...]. Odrębną kwestią jest poprawność ustalenia wysokości należnego Z. C. odszkodowania. Organ drugiej instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia - konwalidując uchybienia organu pierwszej instancji - dokonał oceny operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowego w sposób pozwalający przyjąć, iż postępowanie w zakresie ustalenia wysokości należnego Z. C. odszkodowania nie narusza prawa. Podniesiono, iż ustalenie odszkodowania nastąpiło w oparciu o operat szacunkowy określający wartość nieruchomości sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wraz z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109), a także zgodnie ze standardami zawodowymi rzeczoznawców majątkowych. Zasygnalizowano również, że opracowany przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy odpowiada wymogom określonym w przepisach prawa, a określona w operacie wartość gruntu ustalona została w podejściu porównawczym, według stanu na dzień [...] 1998 r. i poziomu cen na dzień ustalenia i wypłaty odszkodowania. Powyższe twierdzenia znajdują poparcie w dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy. Również postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone w sposób wymagany przepisami art. 73 cyt. ustawy, jak i przepisami działu III rozdziału 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w tym dodatkowo przeprowadzona została rozprawa administracyjna. Wobec powyższego przedmiotową skargę Gmina [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2005 r., nr [...] należało oddalić mając na uwadze treść art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270), zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło