II SA/Kr 837/15
WyrokWSA w Krakowie2016-03-31
Skład orzekający: Jacek Bursa, Agnieszka Nawara-Dubiel, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, czy też powinien był merytorycznie rozpoznać sprawę i wydać decyzję merytoryczną?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.) oraz prawo materialne (art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), nie wyjaśniając dostatecznie wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych. W szczególności, nie zbadał w sposób wyczerpujący kwestii uzyskania przez inwestora innej, pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy dla zabudowy zagrodowej w tej samej gminie, co mogło wykluczać zastosowanie wyjątku z art. 61 ust. 4 ustawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która uchyliła decyzję Wójta Gminy C. odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego i gospodarczego w ramach zabudowy zagrodowej. Organ pierwszej instancji odmówił ustalenia warunków zabudowy, uznając, że planowana zabudowa nie jest związana z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie i zasądził od Kolegium na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara-Dubiel WSA Mariusz Kotulski Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2016 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 18 maja 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego K. R. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 14 stycznia 2015r., znak: [...] Wójt Gminy C. po rozpatrzeniu wniosku P.S. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego w ramach zabudowy zagrodowej (siedlisko) wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną (przyłącz wod-kan, energetyczny) na działce nr [...] położonej w R. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że wniosek złożono dnia 23.04.2012 r., podkreślając, iż wnioskodawca dysponuje już ostateczną decyzją o ustaleniu dla zabudowy siedliskowej, co gwarantuje mu możliwość zrealizowania tego rodzaju zabudowy w ramach posiadanego i prowadzonego gospodarstwa rolnego. Organ I instancji stwierdził, że planowana przez wnioskodawcę zabudowa nie jest związana z prowadzeniem gospodarstwa rolnego i nie można jej uznać za zabudowę siedliskową, bowiem z uwagi na jej charakter tj. zabudowy mieszkaniowej, uznano, że nie spełnia warunków ustawowych, co skutkować musi odmową ich ustalenia.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył P.S. zarzucając naruszenie art. 7 i 77 k.p.a., w związku z brakiem prawidłowo przeprowadzonego postępowania oraz zebraniem materiału dowodowego, który przemawiałby za rozstrzygnięciem organu I instancji. W ocenie odwołującego organ I instancji kierował się wyłącznie przesłankami subiektywnymi odmawiając ustalenia wz. Jednocześnie podniesiono, że w świetle orzecznictwa sądowo-administracyjnego, zabudowa zagrodowa może mieć charakter rozproszony, a także na podstawie obowiązujących przepisów nic nie stoi na przeszkodzie, by w ramach takiej zabudowy ustalono wz dla kilku budynków zarówno mieszkalnych, jak i gospodarczych. Przywołano wyroki sądów administracyjnych na poparcie odnoszonych w odwołaniu twierdzeń.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 18 maja 2015 r. znak: [...] , na podstawie art. 54, art. 59, art. 61 ust. 1 i ust. 4, art. 64 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 poz. 199 ze zm.) oraz art. 138 § 2 kpa, uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu wskazano na treść art. 61 ust 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, określający wyjątek od wymogów z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy w przypadku zabudowy zagrodowej, a wniosek strony o ustalenie wz dla przedmiotowej inwestycji określał budynek mieszkalny - jako siedlisko dla rolnika oraz budynek gospodarczy wraz z infrastrukturą towarzyszącą. W ocenie organu odwoławczego można zastosować przepis art. 61 ust. 4 w sytuacji, w której poszczególne części gospodarstwa rolnego są rozproszone i znajdują się na terenie różnych gmin, niemniej jednak musi zostać wykazany związek pomiędzy nimi. Jeśli przez gospodarstwo rolne stanowiące jedną całość przebiega granica gminy, możliwość zabudowy zagrodowej nie może być wykluczona tylko dlatego, że części tego gospodarstwa w poszczególnych gminach są mniejsze od średniej gospodarstwa rolnego w każdej z tych gmin. Prowadzi to do wniosku, że w każdej takiej sprawie konieczne jest dokonanie indywidualnej oceny jakie gospodarstwo rolne związane jest z planowaną zabudową, czy ta zabudowa pełni funkcję zabudowy zagrodowej dla tego gospodarstwa rolnego oraz jaki jest związek poszczególnych części gospodarstwa rolnego położonych w różnych gminach. Dla tej oceny istotne znaczenie ma nie tylko rodzaj prowadzonej produkcji rolnej, ale także odległości między poszczególnymi częściami gospodarstwa rolnego. W wyroku z dnia 16 października 2009 r., w sprawie II OSK 1632/08, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że gospodarstwo rolne w ujęciu kodeksu cywilnego to pewna zorganizowana całość gospodarcza. Przez "zorganizowaną całość gospodarczą" orzecznictwo rozumie te składniki, które stanowią pewien zorganizowany, spójny system gospodarczy zdolny do osiągania założonych celów (S. Rudnicki [w:] S. Dmowski, S. Rudnicki "Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga pierwsza. Część ogólna", wyd 8, Warszawa 2007, s. 230). Dla przyjęcia, iż poszczególne grunty stanowią jedno gospodarstwo rolne nie może mieć decydującego znaczenia ich wzajemne położenie, a więc to czy tworzą one zwarty kompleks, czy też są rozproszone. Tym bardziej, dla dokonania tej oceny nie może mieć znaczenia to, czy grunty te znajdują się w granicach administracyjnych jednej lub kilku gmin. Istotne jest bowiem ich funkcjonalne powiązanie, które pozwala na stwierdzenie, że stanowią one zorganizowaną całość gospodarczą. Zatem dopuszczalne jest przyjęcie, że poszczególne części gospodarstwa rolnego znajdują się na terenie nawet różnych gmin, niemniej jednak konieczne jest ustalenie funkcjonalnego powiązania pomiędzy poszczególnymi nieruchomościami.
W ocenie organu odwoławczego organ I instancji błędnie wskazał przesłanki przemawiające za odmową ustalenia wz dla wnioskowanej inwestycji, opierając swoje rozstrzygnięcie na okoliczności dysponowania przez odwołującego ostateczną decyzją ustalającą warunki zabudowy dla zabudowy siedliskowej - tj. decyzja Wójta Gminy C. z dnia 19.02.2014 r. znak [...] . Sam fakt dysponowania ostateczną decyzją ustalającą warunki zabudowy dla zabudowy siedliskowej (zagrodowej), nie może stanowić samoistnej przesłanki przemawiającej za odmową ustalenia wz dla zabudowy zagrodowej. Istotnym jest, iż organ I instancji - w treści zaskarżonej decyzji - nie wskazał na jakiej działce odwołujący uzyskał warunki zabudowy dla zabudowy zagrodowej (siedliskowej), stąd nie sposób stwierdzić czy przykładowo nie zachodzi tożsamość spraw. Nadto Kolegium podkreśla, że sam fakt posiadania ostatecznej decyzji wz nie przesądza o realizacji danego zamierzenia inwestycyjnego, a daje jedynie potencjalną możliwość zagospodarowania danego terenu. W przypadku ubiegania się o ustalenie warunków zabudowy nie jest konieczne legitymowanie się tytułem prawnym do nieruchomości. Ponadto, zgodnie z orzecznictwem sądowo - administracyjnym, zabudowa zagrodowa może być podzielona, na poszczególne części gospodarstwa rolnego znajdujące się na terenie nawet różnych gmin. Nie jest tym samym wykluczone posiadanie kilku nieruchomości rolnych, dla których wydana zostanie decyzja o ustalenia warunków zabudowy dla jednego siedliska. Taka sytuacja może mieć miejsce w przypadku, jeżeli nieruchomości te służą do wykonywania jednej działalności rolnej. Natomiast organ I instancji ograniczył się jedynie do wskazania, iż strona posiada już ustalone warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej zabudowę zagrodową, a także jest właścicielem nieruchomości rolnych na terenie gminy R. , na których znajdują się także budynki gospodarcze. Zebrany materiał dowodowy nie pozwala jednakże ustalić, w jakim zakresie wnioskodawca prowadzi działalność rolniczą, a także, czy złożenie wniosków o ustalenie warunków zabudowy dla zabudowy zagrodowej było podyktowane zamiarem rozwoju działalności gospodarczej, czy też - jak twierdzi organ I instancji, miało za cel jedynie realizację budynku mieszkalnego. Kolegium wskazało, iż z urzędu dysponuje informacją, że z wniosku odwołującego toczy się kilka postępowań administracyjnych, których przedmiotem jest ustalenie warunków zabudowy dla poszczególnych nieruchomości położonych w miejscowości R. tj. warunków dla zabudowy zagrodowej. Stąd też z uwagi na inne złożone wnioski dotyczące ustalenia zabudowy zagrodowej na różnych nieruchomościach, organ właściwy w sprawie winien każdorazowo ustalić, czy istnieje możliwość realizacji tych inwestycji pod kątem całości działalności gospodarczej, jaką prowadzi odwołujący. Powyższe winno zostać poprzedzone przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, w którym organ I instancji powinien w sposób niebudzący wątpliwości ustalić, które nieruchomości objęte zostały wnioskami P.S. o ustalenie wz. wraz z wykazaniem, czy wnioski te, są związane z gospodarstwem rolnym pozostającym we władaniu Odwołującego. Organ powinien także ustalić zakres działalności rolniczej odwołującego wraz ze wskazaniem nieruchomości, na których jest ona wykonywana oraz czy znajdują się tam budynki mieszkalne. Jeżeli po przeprowadzeniu postępowania i dokonaniu ustaleń faktycznych we wskazanym powyżej zakresie, organ I instancji dojdzie do wniosku, iż każdy ze złożonych wniosków o ustalenie warunków zabudowy zagrodowej ma za cel jedynie ustalenie wz dla danej nieruchomości pod względem budynku mieszkalnego, a inwestycja ta w sposób oczywisty nie będzie związana z prowadzeniem działalności rolniczej, organ winien wydać decyzję odmowną. Natomiast w ocenie Kolegium, jeżeli inwestycje te, będą w sposób oczywisty powiązane z gospodarstwem rolnym strony odwołującej i będą miały za cel zintegrowanie (rozbudowę, poszerzenie działalności) całości nieruchomości rolnych, jakie odwołujący posiada lub na których zamierza prowadzić działalność rolniczą, organ winien rozpatrzyć wniosek pod kątem możliwości realizacji wnioskowanego zamierzenia budowlanego. W takim jednak wypadku, rozważenia wymagać będzie zasadność ustalenia wz dla jednego budynku mieszkalnego (siedliska), w wypadku gdy odwołujący wykaże, iż w kontekście posiadanego miejsca zamieszkania, realizacja takiego budynku jest niezbędna do prowadzenia działalności rolniczej.
Kolegium wskazało także, iż w jego ocenie istnieje możliwość realizacji kilku budynków mieszkalnych w ramach zabudowy zagrodowej, choć winno być dopuszczone w drodze wyjątku i jedynie z uwagi na szczególny charakter wykonywanej działalności rolniczej (np. w dużo większej skali, na znacznych obszarach). Niezbędność takiej infrastruktury powinien wykazać sam Inwestor w złożonym wniosku. Resumując, zdaniem Kolegium w sprawie konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, które pozwoli wyjaśnić wątpliwości wskazane powyżej, tak aby wydane w sprawie rozstrzygnięcie znajdowało oparcie w ustaleniach organu poczynionych w kierunkach w niniejszej decyzji wskazanych, a nie oparte było na arbitralnym stwierdzeniu organu właściwego w sprawie. Rozważania na ten temat, zarówno w przypadku ustalenia wz, jak i odmowy winny zostać poparte zebranym w sposób rzetelny materiałem dowodowym oraz znaleźć uzasadnienie w treści samej decyzji.
K.R. , właściciel nieruchomości sąsiedniej w stosunku do objętej wnioskiem inwestora, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając:
- naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa, polegające na wydaniu decyzji bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, co skutkuje pominięciem słusznego interesu skarżącego;
- nieprawidłową wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez nie wyjaśnienie w sposób dostateczny, czy do zabudowy zagrodowej wnioskodawcy stosuje się, czy też nie wymóg tzw. "dobrego sąsiedztwa" z art. 61 ust. 4 wskazanej ustawy i czy jest on spełniony w całości, a w konsekwencji, czy w istocie wnioskodawca zmierza w kierunku zabudowy zagrodowej terenu, czy też tylko do realizacji inwestycji budowlanej, z pominięciem stosownych regulacji,
- naruszenie prawa materialnego, a to art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez pominięcie faktu, że w obrębie przedmiotowej działki brak jest w istocie sąsiedztwa bezpośredniego, albowiem w okolicy są zlokalizowane jedynie zrujnowane budynki gospodarcze, co narusza tym samym zasadę dobrego sąsiedztwa oraz ład przestrzenny objętego decyzją terenu.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu zarzutów wskazano, iż możliwość zastosowania odstępstwa od zasady dobrego sąsiedztwa, wynikającego z art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ma charakter wyjątkowy i nie może być interpretowane rozszerzająco np. poprzez jedynie odniesienie do ustalenie wielkości posiadanego gospodarstwa w danej gminie. Sam fakt posiadania przez inwestorów gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie nie może stawiać ich w uprzywilejowanej sytuacji w stosunku do pozostałych inwestorów, niezależnie od tego jaki rodzaj inwestycji planują. W przypadku bowiem, gdyby planowana inwestycja nie została zakwalifikowana do zabudowy zagrodowej, inwestorzy musieliby spełnić wymogi określone w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Celem ustawodawcy - wprowadzającego wyjątek od ogólnej zasady dobrego sąsiedztwa w odniesieniu do zabudowy zagrodowej - było ułatwienie rolnikom możliwości zamieszkania i wybudowania zabudowań gospodarczych w miejscu dla nich dogodnym ze względu na prowadzone gospodarstwo rolne. W związku z tym pojęcia zabudowy zagrodowej nie można rozciągać na wszelkiego rodzaju inwestycje, które nie mają żadnego związku z prowadzonym gospodarstwem rolnym. Wysoce trudnym jest wyobrażenie sobie działalności rolniczej, której charakter implikowałby konieczność posiadania kilku budynków mieszkalnych w obrębie jednej gminy. Wnioskodawca, który w obrębie jednej gminy stara się, a następnie uzyskuje kilka decyzji WZ powołując się na budowę siedliska nadużywa prawa. Działania wnioskodawcy zmierzają do obejścia wymagań stawianych przez ustawę, a tym samym wnioskodawca nie jest zainteresowany zabudowa zagrodową terenu. Nawet SKO wskazuje, iż z urzędu dysponuje informacją, że z wniosku inwestora toczy się kilka postępowań administracyjnych, których przedmiotem jest ustalenie warunków zabudowy dla poszczególnych nieruchomości położonych w miejscowości R. , tj. warunków dla zabudowy zagrodowej. Istotna jest także okoliczności, iż inwestor posiada zaledwie ok 5 ha ziemi, i trudno dostrzec jakąkolwiek potrzebę tworzenia kilku siedlisk rolniczych dla wnioskodawcy na stosunkowo niewielkim obszarze gminy. Nawet jeśli dla SKO argumentacja organu I instancji nie była wyczerpująca, to istotą postępowania odwoławczego, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 kpa, jest ponowne merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy administracyjnej. Istota administracyjnego toku instancji w postępowaniu jurysdykcyjnym, polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Tym samym rozpoznając sprawę ponownie, organ odwoławczy powinien mieć na uwadze, że rozpoznaje sprawę merytorycznie i z tego względu powinien stosownie do treści art. 7 i 77 kpa zebrać i zbadać materiał dowodowy niezbędny do ustalenia istnienia lub nieistnienia przesłanek, czego SKO nie uczyniło.
Skarżący wskazał także, iż wobec nie spełnienia przesłanek z art. 61 ust 4, wydanie decyzji o warunkach zabudowy wymaga spełnienia przesłanki tzw. dobrego sąsiedztwa, która nie została również spełniona, ponieważ w bezpośrednim sąsiedztwie działki objętej postępowaniem nie ma budynków o podobnym charakterze do projektowanych. Na działce nr [...] , która z działką, na której ma zostać zrealizowana inwestycja sąsiaduje od strony południowej, znajdują się jedynie zrujnowane budynki gospodarcze, a nie mieszkalne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa, a - w myśl art. 135 p.p.s.a. - Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, z powodu stwierdzenia naruszenia przez organ II instancji prawa materialnego - art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów postępowania tj. art. 7 i art. 77 § 1 kpa, mających wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż wnioskiem w niniejszej sprawie objęta była budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego w ramach zabudowy zagrodowej (siedlisko) a z treści skargi wynika, iż istotą sporu w niniejszej sprawie była wykładnia art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustalenia faktyczne przyjęte przez skarżony organ odnoszące się do podniesionej w skardze kwestii uzyskania już przez inwestora P.S. o pozytywnej ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy dla zabudowy zagrodowej w ramach prowadzonego przez niego gospodarstwa rolnego. Z art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, iż przepisów ust. 1 pkt 1 tego przepisu nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Zatem tego rodzaju zabudowa nie wymaga zachowania tzw. zasady dobrego sąsiedztwa, czyli dostosowania się do określonych cech zabudowy i zagospodarowania terenu sąsiedniego. Podkreślić jednak należy, iż z treści wyżej wskazanych przepisów wynika, iż zasadą przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy jest spełnienie wszystkich wymogów określonych w art. 61 ust. 1 powołanej ustawy. Zatem odstępstwo od tej zasady, określone m.in. w ust. 4 powołanego artykułu, ma charakter wyjątkowy i nie może być interpretowane rozszerzająco. W związku z tym przepis art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym może mieć zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy są spełnione wszystkie przesłanki określone w tym przepisie. Zatem wniosek musi dotyczyć zabudowy zagrodowej i to takiej, która jest związana z prowadzonym gospodarstwem rolnym, a powierzchnia tego gospodarstwa rolnego przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Z powyższego wynika, iż sama okoliczność posiadania gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie nie może stawiać ich w uprzywilejowanej sytuacji w stosunku do pozostałych inwestorów. Jednocześnie pojęcie zabudowy zagrodowej powinno być rozumiane w sensie potocznym, a zatem jako zespół budynków obejmujących dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie, położone w obrębie jednego podwórza (por. np. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2008r. sygn. II OSK 1536/07, LEX nr 477263). Istotą wprowadzonego wyjątku od konieczności spełnienia wszystkich wymogów określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest aby zamierzona zabudowa była związana z prowadzonym gospodarstwem rolnym, a zatem dom mieszkalny służył zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych stanowiąc centrum życiowe umożliwiające prowadzenie gospodarstwa rolnego. Celem ustawodawcy - wprowadzającego wyjątek od ogólnej zasady dobrego sąsiedztwa w odniesieniu do zabudowy zagrodowej - było ułatwienie rolnikom możliwości zamieszkania i wybudowania zabudowań gospodarczych w miejscu dla nich dogodnym ze względu na prowadzone gospodarstwo rolne. Oznacza to jednakże, iż rolnik nie ma prawa do uzyskania zgody w oparciu o uprzywilejowanie z art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, na zabudowę dla kilku siedlisk. W kontrolowanej zaś sprawie skarżony organ naruszając art. art. 7 i art. 77 § 1 kpa pominął i nie uwzględnił poprzez jej zbadanie okoliczności wprost wskazanej przez organ I instancji, tj. uzyskania przez inwestora P.S. decyzji Wójta Gminy C. z dnia 19 lutego 2014r. znak: [...] dla budowy siedliska w innym miejscu na terenie gminy, uznając ją za nieistotną z uwagi na możliwą tożsamość spraw oraz fakt, iż decyzja taka daje tylko potencjalną możliwość uzyskania zagospodarowania terenu. W ocenie Sądu uzyskanie przez inwestora decyzji dla budowy siedliska w tej samej gminie uniemożliwia uzyskanie kolejnej pozytywnej decyzji, gdyż wyjątek z art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu nie może być wykładany w sposób rozszerzający, a zatem rolnik winien zdecydować się w ramach przyznanego uprzywilejowania na jedną lokalizację siedliskowo – mieszkalną. Zaś w przypadku ewentualnej zmiany planów i chęci zmiany miejsca zamieszkania może wystąpić o wygaszenie decyzji o warunkach zabudowy w ramach uzyskanej już lokalizacji i występować o inną. Niedopuszczalne jest aby inwestor, w obrębie jednej gminy uzyskiwał kilka decyzji wz powołując się na budowę siedliska, gdyż takie działania zmierzają do obejścia wymagań stawianych przez ustawę w ramach art. 61 ust. 4 w zw. z art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Oznaczałoby to bezpodstawne zaakceptowanie okoliczności, iż wnioskodawca nie jest de facto zainteresowany zabudową siedliskową, lecz pod pozorem siedliskowej zabudowy zmierza do nieuprawnionej zabudowy mieszkaniowej, wymagającej spełnienia szeregu dodatkowych i trudnych do spełnienia wymogów w zakresie ładu przestrzennego i kontynuacji funkcji zabudowy mieszkaniowej. Nawet skarżony organ wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji, iż z urzędu dysponuje informacją, że z wniosku inwestora toczy się kilka postępowań administracyjnych, których przedmiotem jest ustalenie warunków zabudowy dla poszczególnych nieruchomości położonych w miejscowości R.
Wobec powyższego skarżony organ winien ponownie rozpoznać niniejszą sprawę, uwzględniając powyższe wskazania Sądu w zakresie wykładni art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym również co dokładnego zbadania w ramach postępowania odwoławczego treści i zakresu decyzji Wójta Gminy C. z dnia 19 lutego 2014r. znak: [...] dla budowy siedliska w innym miejscu poprzez zwrócenie się do tego organu o udzielenie informacji. Potwierdzenie uzyskania przez P.S. tejże lub innej pozytywnej decyzji Wójta Gminy C. w zakresie budowy siedliska w innym miejscu obliguje z kolei do traktowania wniosku inwestora w niniejszej sprawie jako nie korzystającego z uprzywilejowania w oparciu art. 61 ust. 4, lecz konieczności spełnienia wszystkich przesłanek z art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło