II SA/Kr 838/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja / spr. / Sędziowie WSA Krzysztof Bogusz / del. / AWSA Inga Gołowska Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2007 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. [ ] w przedmiocie opłaty w zakresie odbioru i utylizacji stałych odpadów komunalnych - skargę oddala - Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia.........2006 r. znak: .........po rozpatrzeniu odwołania J.S. od decyzji Dyrektora Miejskiego Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w L. z dnia ..........2006 r. nr ........ustalającej wysokość opłaty w zakresie odbioru, transportu i utylizacji stałych odpadów komunalnych na rok 2006, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie to zapadło na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 5 ust. 1 pkt 3 i 3b, art. 6a i 6b ustawy z dnia 13.09.1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r. Nr 236 póz. 2008 ) oraz art. 2, art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79 póz. 856 z późn. zm.) W uzasadnieniu decyzji Kolegium przywołało treść decyzji organu l instancji, którą ustalono wysokość opłaty za odbiór, transport i utylizację odpadów komunalnych w stosunku do J.S. za 2006 r. na kwotę 68,40 zł płatną w czterech ratach po 17,10 zł. Uzasadniając tę decyzję organ l instancji podał, że opłata została naliczona zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie uchwałami Rady Miasta L. W odwołaniu J.S. podnosił jedynie okoliczność braku śmieci w takich ilościach, jakie przyjął organ l instancji oraz faktu, iż te, które ewentualnie sam wyprodukuje sprzedaje do punktu skupu. Rozpatrując odwołanie Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 i 3b ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach właściciele są zobowiązani do zapewnienia utrzymania czystości i porządku na ich nieruchomościach. Z treści art. 6a powyższej ustawy wynika, że rada gminy po przeprowadzeniu referendum gminnego może w drodze uchwały przejąć od właścicieli nieruchomości obowiązki wskazane w art. 5 ust. 1 pkt 1, 3b i 4. Przejmując obowiązki rada gminy ustala opłatę ponoszoną przez właścicieli za wykonywanie przejętych obowiązków. Na podstawie uchwały Rady Miasta L. z dnia ........2003 r. nr ........Rada przejęła z dniem ...... stycznia 2004 r. od właścicieli nieruchomości obowiązki w zakresie odbioru, transportu, utylizacji stałych odpadów komunalnych i wprowadziła powszechną zryczałtowaną opłatę. Zgodnie z § 2 tej uchwały między innymi właściciele, posiadacze samoistni, użytkownicy wieczyści oraz osoby posiadające bez tytułu prawnego nieruchomości zabudowane obowiązani są do uiszczania tejże opłaty. Podmioty te zostały również zobowiązane do złożenia deklaracji do Miejskiego Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w L. dotyczącą tychże opłat w terminie 14 dni od dnia powstania okoliczności uzasadniających zmianę lub powstanie obowiązku uiszczenia opłaty. Nie złożenie deklaracji spowoduje ustalenie obowiązku opłaty na podstawie danych dostępnych w Gminie Miejskiej L. (§ 4 ust. 7 uchwały). J.S. nie złożył powyższej deklaracji. Zajmuje on wraz ze swoją rodziną nieruchomość zabudowaną na terenie miasta L. , a jego rodzina składa się z 3 osób. Na podstawie tych ustaleń Kolegium stwierdziło, że kwota 68 zł 40 gr to prawidłowo ustalona wysokość opłaty za transport i utylizację stałych odpadów komunalnych na rok 2006 w stosunku do J.S. Kolegium zwróciło uwagę, że dane, w oparciu o które ustalono obowiązek opłaty, nie były przez stronę kwestionowane. W odwołaniu zakwestionowano samą zasadność nałożenia opłaty, a nie jej wysokość. Kolegium podkreśliło, że każda osoba fizyczna korzysta z produktów i półproduktów dostarczanych w różnej formie, których całkowite zagospodarowanie we własnym zakresie nie jest możliwe. Uchwała Rady Miasta L. jako akt prawa miejscowego jest na podstawie art. 87 Konstytucji RP powszechnie obowiązującym prawem na obszarze działania Rady. Dla organów administracji jest to akt wiążący, gdyż nie są one uprawnione do badania zgodności zapisów aktów prawa miejscowego z innymi przepisami. Powyższą decyzję J.S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu podniósł, że nie zgadza się z wymienioną decyzją, ponieważ powstające w jego gospodarstwie domowym odpady zagospodarowuje we własnym zakresie, a częściowo oddaje do punktu skupu. Dodał, że nie uiszcza opłat od stycznia 2005 r. i nadal nie będzie płacił za odbiór, transport i utylizację odpadów komunalnych, gdyż jak do tego momentu żaden z pracowników Zakładu Oczyszczania Miasta nie odbierał od niego żadnych odpadów. Zakład Oczyszczania Miasta z powodu braku konkurencji narzuca mieszkańcom swoje warunki i zmusza ich do odwożenia śmieci nawet do ok. 1 - 2 kilometrów. Ponadto wniósł o uchylenie Uchwały Rady Miasta L. dotyczącej stawek opłat za odbiór, transport i utylizację stałych odpadów komunalnych, jako podjętej wbrew logice i doświadczeniu życiowemu oraz zażądał umorzenia naliczonych opłat za odbiór śmieci od stycznia 2005 r. i zwolnienia go i jego rodziny na stałe od powyższej płatności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ l instancji prawidłowo ustalił w tej sprawie obowiązek J.S. uiszczenia opłaty za odbiór, transport i utylizację stałych odpadów komunalnych, wobec braku złożenia przez skarżącego stosownej deklaracji, a wysokość nałożonej opłaty została prawidłowo naliczona. W piśmie z dnia..........2007 r. skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, względnie o ich uchylenie w całości. Zarzucił, że zostały one wydana bez podstawy prawnej, co mieści się w zakresie art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. Art. 6a i 6b ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie przewidują ustalania opłaty ponoszonej przez właścicieli nieruchomości za wykonywanie przejętych obowiązków w drodze decyzji administracyjnej. Z art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym (na który jednak nie powołał się Dyrektor), wynika kompetencja rady gminy do upoważnienia organów jednostek organizacyjnych do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, lecz nie jest to - zdaniem skarżącego - wyłączna podstawa aktów stanowienia prawa. Ponadto stwierdził, że ustalana przez radę gminy opłata za wykonywanie przejętych obowiązków powinna mieć charakter ekwiwalentny, skarżący zaś oświadczył, że jak do tego momentu nikt od niego odpadów nie odbierał, a te, które wyprodukuje, zagospodarowuje we własnym zakresie lub oddaje do punktu skupu. Skarżący wskazał również, że przy wydawaniu przez Dyrektora decyzji popełniono błędy proceduralne skutkujące poważną jej wadliwością, jeśli nie nieistnieniem. Decyzja zawiera zbyt lakoniczne uzasadnienie niespełniające warunków określonych w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., a ponadto nie została podpisana. Samo złożenie parafki nie można uznać za podpis. Skarżący nie miał także możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. W uchwale Rady Miasta L. ustalono, że nie złożenie deklaracji w terminie spowoduje ustalenie obowiązku opłaty na podstawie danych dostępnych Gminie Miejskiej L. , ale nie może to wyłączać stosowania powszechnie obowiązujących przepisów rangi ustawy. Dyrektor przed wydaniem decyzji powinien powiadomić o tym skarżącego, dlatego też żadna z okoliczności faktycznych nie może być uznana za udowodnioną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Dokonując kontroli przeprowadzonego w sprawie postępowania Sąd nie stwierdził niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałoby uchylenie bądź stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji lub poprzedzającej ją decyzji organu l instancji. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r. Nr 236 póz. 2008 ze zmianami) właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi. Z kolei art. 6a ust. 1 powołanej ustawy upoważnia radę gminy do wydania uchwały o przejęciu od właścicieli nieruchomości obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, 3b i 4, na podstawie akceptacji mieszkańców wyrażonej w przeprowadzonym uprzednio referendum gminnym. Przejmując obowiązki, rada gminy ustala opłatę ponoszoną przez właścicieli nieruchomości za wykonywanie przejętych obowiązków. Opłata ta jest ustalana w sposób zryczałtowany za okresowe pozbywanie się określonej ilości wskazanego rodzaju odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych. Wysokość opłaty jest uzależniona od faktycznych kosztów ponoszonych przez gminę z tytułu zorganizowania i funkcjonowania systemu zbierania, transportu, odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych (ust. 2 i 3 omawianego przepisu). Na podstawie art. 6b cytowanej ustawy rada gminy została upoważniona do określenia terminów ich uiszczania, przy czym opłaty nieuiszczone w wyznaczonym terminie podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Powyższe przepisy stanowiły dla Rady Miasta L. podstawę do wydania uchwały z dnia .........2003 r. nr ........która w § 4 ust. 1 zawiera upoważnienie dla Dyrektora Miejskiego Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w L. do wydawania decyzji administracyjnych w sprawie naliczania opłaty za odbiór i utylizację odpadów komunalnych. Jako akt prawa miejscowego omawiana uchwała jest prawem powszechnie obowiązującym na terenie Gminy L. Rozstrzyganie kwestii nakładania opłat w zakresie odbioru, transportu i utylizacji stałych odpadów komunalnych w formie decyzji ma również podstawy materialnoprawne, bowiem nałożenie opłaty stanowi władcze rozstrzygnięcie organu administracji o obowiązkach indywidualnie określonego adresata. Wbrew zarzutom skargi Rada Miasta L. miała więc prawo do wprowadzenia decyzyjnego trybu ustalania opłaty za odbiór, transport i utylizację stałych odpadów komunalnych. Odnosząc się do kwestii ekwiwalentności opłaty należy stwierdzić, że wysokość opłaty nie jest bezpośrednio uzależniona od ilości odbieranych odpadów. Cytowany wyżej art. 6a ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nakazuje ustalać opłatę w sposób zryczałtowany w wysokości odpowiadającej faktycznym kosztom ponoszonym przez gminę z tytułu zorganizowania i funkcjonowania systemu zbierania, transportu, odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych. Przepis ten znajduje odzwierciedlenie w § 4 uchwały nr .........Rady Miasta L. , z którego wynika, że wysokość opłaty ustala się mnożąc stawkę bazową (ustalaną przez Radę Miasta L. na podstawie kalkulacji kosztów gospodarki odpadami za rok obrachunkowy poprzedzający wprowadzenie nowej stawki) przez ilość osób w rodzinie faktycznie zamieszkałych w nieruchomości wykorzystywanej na cele mieszkalne. Taki sposób ustalania wysokości opłaty, tj. uzależnienie jej od ilości osób w gospodarstwie domowym bez względu na faktyczną ilość produkowanych odpadów, jest zgodny z omawianą ustawą, a zarzuty skarżącego w tym zakresie są bezzasadne. Rację ma skarżący podnosząc, że uzasadnienie decyzji wydanej w l instancji jest lakoniczne i nie spełnia warunków określonych art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Trzeba jednak zaznaczyć, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Organ odwoławczy nie ogranicza się jedynie do kontroli prawidłowości zaskarżonego orzeczenia, lecz dokonuje ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. może uchylić zaskarżoną decyzję tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W pozostałych przypadkach organ odwoławczy powinien usunąć dostrzeżone uchybienia we własnym zakresie. W niniejszej sprawie taka właśnie sytuacja miała miejsce. W uzasadnieniu swojej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. szczegółowo wyjaśniło podstawy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia, usuwając w ten sposób braki uzasadnienia decyzji Dyrektora Miejskiego Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w L. Jedyną okolicznością wymagającą ustalenia w trakcie postępowania była liczba osób zamieszkujących wraz ze skarżącym. Organ l instancji ustalił ją na podstawie danych dostępnych w Gminie Miejskiej L. - zgodnie z § 4 ust. 7 omawianej uchwały Rady Miasta L. Ani w odwołaniu, ani w żadnym piśmie skierowanym do Sądu skarżący nie zakwestionował faktu, że jego rodzina zamieszkująca w budynku przy ul. ..........j liczy trzy osoby. Ustalenie to należy więc uznać za prawidłowe. Odnośnie zastrzeżeń dotyczących podpisu (parafy) Dyrektora Miejskiego Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w L. na decyzji ł instancji trzeba zwrócić uwagę, że prawo administracyjne nie zajmuje się definiowaniem podpisu w kontekście wydawania aktów administracyjnych. Należy więc sięgnąć do rozważań z zakresu prawa cywilnego. S. Grzybowski uważa, że "przepisy k.c. nie odnoszą się do imienia i nazwiska nawet wówczas, gdy mówią o podpisie. Nie ma (...) podstaw do podzielenia poglądu, jakoby we wszystkich sytuacjach, w szczególności w obrocie cywilnym, istniał obowiązek używania wyłącznie ustalonych nazwisk i imion, i to w postaci uwidocznionej w aktach stanu cywilnego lub w dowodzie osobistym (...)" (S. Grzybowski w:/ System prawa cywilnego t. l cz. ogólna, Ossolineum 1985, str. 328). Podzielając to stanowisko należy zarzut nieprawidłowego podpisania decyzji l instancji uznać za bezzasadny. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zatem skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.).