II SA/Kr 844/05
WyrokWSA w Krakowie2005-08-23
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski, WSA Małgorzata Brachel -Ziaja, WSA Renata Czeluśniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego może zostać udzielone, jeśli prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane opiera się na czasowo ograniczonej służebności przejazdu, przechodu i przegonu?Ratio decidendi
Pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego nie może zostać udzielone, jeśli prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane opiera się na czasowo ograniczonej służebności. Budowa budynku mieszkalnego jest inwestycją trwałą, wymagającą stałego i prawnie zapewnionego dostępu do drogi publicznej, a nie dostępu ograniczonego czasowo.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucili, że inwestor posiada jedynie czasowo ograniczoną służebność przejazdu, podczas gdy prawo budowlane wymaga trwałego dojazdu. Organy administracji uznały, że czasowa służebność jest wystarczająca, a ryzyko utraty dostępu obciąża inwestora, z możliwością wznowienia postępowania. Skarżący wnieśli skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy w L. Zasądzono od Wojewody [...] na rzecz skarżącego I. K. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 sierpnia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr) Sędziowie WSA Małgorzata Brachel -Ziaja WSA Renata Czeluśniak Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2005r. sprawy ze skargi E.K. i I.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2001r., Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzje jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego I. K. kwotę 10 zł ( dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją nr [...] z dnia [...].12.2000r. znak:[...] Wójt Gminy w L. działając na podstawie art. 28, art. 33 ust.l, art. 34 ust. 4 oraz art. 36 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr.89 poz.414 z późn. zm.- obecnie tj. Dz.U. z 2003 r. nr.207 poz. 2016 - zwanej- dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. i S. D. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z infrastrukturą towarzyszącą na nieruchomości położonej w L. a oznaczonej w ewidencji gruntów jako dz.ewid. "1", "2", "3", "4" i "5".
Odwołanie E. i I. K. nie zostało uwzględnione i Wojewoda [...], decyzja z dnia [...].02.2001r. znak:[...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje wywodząc w uzasadnieniu, że aktem notarialnym z dnia 16.05.2000r., ustanowiona została służebność przejazdu, przechodu i przegonu do czasu zakończenia scalenia przez działkę "6". Wprawdzie istnieje ryzyko, czy po zakończeniu procesu scalania będzie możliwe korzystanie przez inwestorów z ustanowionej służebności ale ryzyko to obciąża inwestora. W przypadku gdyby inwestor w wyniku scalenia gruntów utracił to prawo powstaje okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania ( art. 145 § l pkt. 6 kpa). Nie mniej jednak skoro wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę odpowiada wszystkim przesłankom określonym w Prawie Budowlanym z 1994 r., nie było podstaw do odmownego załatwienia wniosku.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli E. i I. K. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzucili, że inwestor posiada jedynie określone w czasie prawo służebności drogi przez działkę "6" (do czasu zakończenia procesu scalania). Tymczasem prawo budowlane wymaga trwałego w czasie i niepodważalnego dojazdu do miejsca inwestycji. Argument o możliwości wznowienia postępowania nie może zabezpieczać interesu skarżących, bowiem realizacja inwestycji spowoduje powstanie nieodwracalnych okoliczności uniemożliwiających podważenie pierwotnej decyzji.
Skarżąca E.K. zmarła a jej następcami są jej dzieci A.K., J.K., M.K. i J.K. - zawiadomieni o niniejszym postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.).
Skarga jest uzasadniona bowiem dokonana w trybie art. l § 2 ustawy z dnia 25.07.2002r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) kontrola sądowa stwierdziła, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają prawo.
Zgodnie z art. 32 ust.4 pkt. 2 Prawa Budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto m.in. wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z analizy tego przepisu wynika, że nie wystarcza wykazanie samego prawa do dysponowania nieruchomością (nawet położoną w terenach budowlanych) ale musi być wykazane prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Warunkiem uznania nieruchomości za nieruchomość zdatną na cele budowlane oprócz jej położenia w terenach budowlanych jest zapewnienie dla takiej nieruchomości dojścia i dojazdu do drogi publicznej (§ 14 ust. l Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - obecnie tj. Dz.U. z 1999r. nr 15 poz. 140). Przy czym nie wystarcza faktycznie istniejący dostęp ale musi być to prawnie zapewniony dostęp i musi to być dostęp stały a nie czasowo ograniczony, z wyjątkiem gdy chodzi o tymczasowe obiekty budowlane.
Orzekające w sprawie organy problem ten dostrzegły ale stanęły na stanowisku, że czasowo ograniczona służebność przejazdu, przechodu i przegonu, czyni zadość wymaganiom zawartym w art. 32 ust.4 pkt. 2 Prawa Budowlanego z 1994 r., bowiem w przypadku utraty prawa dostępu do drogi publicznej zajdzie możliwość wznowienia postępowania a ryzyko utraty dostępu obciąża inwestora.
Poglądu tego nie można podzielić. Budowa budynku mieszkalnego z infrastrukturą towarzyszącą jest inwestycją trwałą, nieograniczoną czasowo. Tak więc inwestor musi dysponować nieruchomością na cele budowlane w sposób trwały aby takie dysponowanie zaistniało nieruchomość musi mieć trwały (nieograniczony w czasie) dostęp do drogi publicznej.
Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § l pkt. l lit. "a" i "c" oraz art. 135 i art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. Popierająca skargę następczyni zmarłej E.K. – J.K. oświadczyła na rozprawie przed Sądem w dniu 23.08.2005 r., że inwestycja będąca przedmiotem sprawy została już zrealizowana, w tej sytuacji orzekanie w jakim zakresie zaskarżona decyzja może lub nie może być wykonywana (art. 152 p.o.p.s.a.) stało się bezprzedmiotowe.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło