II SA/Kr 847/09

II Sa/Kr 847/09 P O S T A N O W I E N I E Dnia 22 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 grudnia 2009 r. sprawy z wniosku P.B. o ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi P.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 21 maja 2008 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów postanawia ustanowić dla skarżącego radcę prawnego z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w K. W dniu 2 lipca 2009 r. P.B. złożył, na urzędowym formularzu "PPF", wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną A.B. . Ich miesięczny dochód wynosi 1.305 zł i stanowi go renta skarżącego w wysokości [...] zł oraz renta jego żony w wysokości [...] zł. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni 100 m , nieruchomość rolna wielkości 3,05 ha, las wielkości 0,5 ha oraz zabudowania inwentarskie. Skarżący nie posiada oszczędności, jak również cennych przedmiotów. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Ze względu na wiek, poważne choroby i bardzo niską rentę inwalidzką nie stać go na opłacenie kosztów sądowych. Skarżący jest inwalidą I grupy z orzeczoną niezdolnością do samodzielnej egzystencji, wymaga opieki. W grudniu 2007 roku P.B. przeszedł zawał mózgu i inne choroby, z tego powodu nie może się poruszać. Całą rentę przeznacza na leczenie i rehabilitację. Grunty rolne leżą odłogiem. W uzupełnieniu wniosku skarżący oświadczył, że grunty rolne w 99 % stanowią łąki. Skarżący nie posiada samochodu. Rodzina nie korzysta z pomocy społecznej, nie dzierżawi gruntów. Skarżący pobiera dopłaty unijne. Skarżący oraz jego żona ponoszą koszty leczenia. Za wykonywaną prywatnie rehabilitację skarżący płaci około 600 zł miesięcznie. Skarżący ponosi następujące koszty utrzymania: energia elektryczna 119 zł miesięcznie, ubezpieczenie budynków 415 zł rocznie, telefon, zakup żywności i inne wydatki rodziny to kwota około 400 zł. Do pisma skarżący załączył szereg dokumentów na potwierdzenie złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych oraz wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Postanowienie powyższe doręczono skarżącemu w dniu 30 lipca 2009 r. W dniu 5 sierpnia 2009 r. (data nadania) P.B. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący podniósł, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z opłaceniem profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący podniósł, iż skoro uznano, iż nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi w wysokości 200 zł, to tym bardziej nie stać go na wynajęcie radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", w przypadku wniesienia sprzeciwu - jeżeli tylko nie podlega on odrzuceniu - zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym w drodze postanowienia. Oznacza to, że na skutek wniesienia sprzeciwu, Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek ponownie rozpatrzyć wniosek skarżących w sprawie przyznania im prawa pomocy w zakresie żądanym przez wnioskodawcę. W niniejszej sprawie sprzeciwem skarżącego objęte zostało postanowienie referendarza sądowego w zakresie punktu II tj. w przedmiocie odmowy ustanowienia radcy prawnego z urzędu.. Mając na uwadze oświadczenie skarżącego o wysokości jego dochodów oraz o wysokości dochodów osiąganych przez żonę, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe należy stwierdzić, że wniosek skarżącego o ustanowienie radcy prawnego z urzędu jest uzasadniony. Stosownie do art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W świetle tego artykułu przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wtedy jest uzasadnione, jeżeli osoba ubiegająca się o taką pomoc wykaże, że w ogóle nie jest w stanie ponieść nie tylko części kosztów postępowania, ale żadnych (jakichkolwiek) kosztów postępowania. W orzecznictwie podkreśla się, iż zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłat sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu stanowi instytucję wyjątkową i dlatego może być stosowane jedynie wtedy, gdy strona istotnie nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty tej należności, przy czym jej sytuacja finansowa jest tego rodzaju, że zapłata kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogła przyczynić się do uszczerbku utrzymania koniecznego dla wnioskodawcy i jego rodziny. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uzależnione jest wyłącznie od sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną. Rodzina utrzymuje się z dochodu osiąganego przez skarżącego z tytułu renty w wysokości [...] zł miesięcznie oraz przez jego małżonkę z tytułu emerytury otrzymywanej z dwóch źródeł w łącznej wysokości 1275,86 zł [....]zł) miesięcznie. Nadto skarżący otrzymuje dopłaty bezpośrednie w wysokości [...] zł rocznie i płatność ONW w wysokości [...] zł. Skarżący jest właścicielem domu jednorodzinny o pow. 100 m2, nieruchomości rolnej o pow. 3,05 ha oraz lasu o pow. 0,5 ha. Nie posiada żadnych oszczędności ani wartościowych przedmiotów. Na leczenie i rehabilitację wydaje miesięcznie 600 zł oraz ok. 400 zł na leki. Poza tym ponosi miesięczne wydatki w wysokości ponad 500 zł za prąd, telefon oraz zakup żywności. Odnosząc przedstawione powyżej zasady poznawania skarżącym prawa pomocy należy stwierdzić iż skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie w całości oraz skorzystać z pomocy prawnej wykwalifikowanego prawnika bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Dochody skarżącego nie pozwalają na zaoszczędzenie kwoty potrzebnej do opłacenia wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podnieść, iż przesłanką otrzymania pomocy prawnej na gruncie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w formie ustanowienia pełnomocnika z urzędu jest tylko i wyłącznie sytuacja majątkowa wnioskodawcy. Ustawodawca nie przewidział żadnej innej przesłanki jak choćby stopnia trudności sprawy czy przesłanki nieporadności strony ze względu na wiek lub stan zdrowia. Zatem argumenty skarżącego o potrzebie pomocy ze strony profesjonalisty w prowadzeniu tej sprawy ze względu na fakt, iż jest osobą starszą i praktycznie "przykutą do łóżka" , nie mogą odnieść skutku prawnego. Podkreślenia wymaga zatem, iż przyznanie prawa pomocy w formie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika nastąpiło jedynie na skutek ciężkiej sytuacji materialnej skarżącego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 244 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 260 P.p.s.a., orzekł jak na wstępie.