II SA/Kr 848/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) WSA Ewa Rynczak Protokolant: Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2011 r. sprawy ze B. D. i M. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 21 czerwca 2001 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z [...] maja 2001 r., znak [...], na podstawie art.48, art. 81 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane - (Dz. U. Nr, 106 z 2000r póz. 1126 tekst jednolity) i art. 104 k.p.a. nakazał B.D. i A.D. rozbiórkę zbiornika wodnego o wymiarach 19,0 x 8,0 m usytuowanego na działce nr. [...] w m. M. , gm. S. , wykonanego samowolnie, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Orzekając w ten sposób podał, że w dniu 12 kwietnia 2001 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wybudowanego zbiornika wodnego na powyższej działce. Po przeprowadzeniu oględzin i postępowania wyjaśniającego ustalono, że A.D. na działce rolnej wybudował zbiornik wodny o wymiarach 19,0 x 8,0 m i głębokości 1,0 m. Do zbiornika wykonane doprowadzenie wody z istniejącego cieku wodnego płynącego przez ten teren oraz odprowadzenie. Inwestor nie posiada stosownych pozwoleń na budowę, oraz pozwolenia wodno-prawnego jakie są wymagane na tego typu urządzenia wodne. Działka na której zlokalizowany jest zbiornik wodny znajduje się zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gm. S. na terenie Parku Krajobrazowego. Wykonanie przedmiotowego zbiornika wymagało uzyskanie decyzji o pozwoleniu .na budowę , stosownie do art. 29 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem wykonanie i remont urządzeń melioracji szczegółowych na terenach- parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych oraz ich otulin wymaga pozwolenia na budowę, gdyż zbiornik wodny jest zaliczony do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych zgodnie z art. 91 ust. 4 ustawy z dnia 24 października 1974r Prawo wodne. Wykonanie doprowadzenia do zbiornika wody z płynącego cieku wodnego, powoduje, że B. i A.D. korzystają z wody stanowiącej własność Skarbu Państwa bez pozwolenia -wodnoprawnego. Złożone przez S.K. zgłoszenie wykonania oczka wodnego nie może być uznane za dokument zezwalający na jego wykonanie. W zgłoszeniu inwestor określił, że wielkość oczka wodnego będzie 12,0 x 8,0 m i będzie ono zasilane wyłącznie wodą gruntową. W załączniku graficznym wskazano lokalizację oczka, która nie pokrywa się z istniejącym stanem faktycznym na gruncie. Nadto, zgłoszenie na wykonanie oczka wodnego złożone zostało w Urzędzie Miasta i Gminy S. w dniu 10 marca 2001 . z określeniem terminu przystąpienia do prac po 10 kwietnia 2001 r. Natomiast pismo mieszkańców informujące o wykonaniu zbiornika wpłynęło do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 12 marca 2001 r., czyli przed terminem wyznaczonym w zgłoszeniu, zatem inwestor roboty wykonał samowolnie. W myśl art. 48 ustawy "Prawo budowlane" z 1994r. właściwy organ w drodze decyzji nakazuje rozbiórkę .obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A.D. wskazując, że w marcu 2001 r. na będącej jego własnością działce nr [...] stanowiącej praktycznie nieużytek, w dobrej wierze wykopali razem z żoną niewielkie oczko wodne z myślą, aby mieć staw rybny. Nie wiedzieli, że budowa stawiku wymaga pozwolenia wodnoprawnego oraz pozwolenia budowlanego. Dowiedzieli się o tym dopiero z otrzymanej decyzji. A.D. wniósł o wstrzymanie wykonalności rozbiórki(zasypania) stawu na okres, w którym zostanie przedłożony wymagany przepisami projekt budowlany i operat wodnoprawny na szczególne korzystanie z wód powierzchniowych dla celów rybactwa. Podał, że wstępnie zlecili już wykonanie opracowania B.Z. , który jest rzeczoznawcą i biegłym z listy wojewody k. w zakresie postępowań wodnoprawnych. Skarżący podał też, że dotychczas wykopany stawik nie wpływa ujemnie na grunty sąsiednie, a właściciele sąsiednich działek wyrażają zgodę na utrzymanie stawu. Właściciele działek sąsiednich wyrażają zgodę na istnienie stawu. Po rozpoznaniu odwołania A.D. , Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r., znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji, że pismem z dnia 10 marca 2001 r. (data wpływu) mieszkańcy M. powiadomili Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. o budowie stawu przez A.D. . Kontrola przeprowadzona w dniu 4 kwietnia 2001 r. potwierdziła wybudowanie przez A.D. zbiornika wodnego o wymiarach 19.0 x 8.0 m z doprowadzeniem i odprowadzeniem wody z istniejącego cieku. A.D. pismem z dnia 10 marca 2001 r. zgłosił do Urzędu Miasta i. Gminy w S. zamiar budowy "oczka wodnego" o wymiarach 12.0 x 8.0 m. Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę należy dokonać przed zamierzonym terminem ich rozpoczęcia. Do wykonania robót można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu. Ponieważ zgłoszenie zostało doręczone do organu 10 marca 2001 r. -do wykonania robot można było przystąpić dopiero 10 kwietnia 2001 r. Z pisma mieszkańców M. wynika, że roboty przy budowie zbiornika wodnego zostały rozpoczęte przed dniem 10 marca 2001 r. W dniu 4 kwietnia 2001 r. w czasie przeprowadzonych oględzin stwierdzono, że roboty zostały zakończone a ziemia na nasypie grobli była ubita. Wykonany zbiornik wodny ma wymiary 19.0 x 8.0 m a zgodnie ze zgłoszeniem powinien mieć wymiary 12,0 x 8.0 m. Ponadto, zbiornik został zlokalizowany na terenie [...] Parku Krajobrazowego. Ustawa Prawo budowlane w art. 29 ust. 1 pkt 2 dopuszcza możliwość budowy na podstawie zgłoszenia urządzeń piętrzących wodę do wysokości 1,0 m ale tylko poza obszarami parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych oraz ich otulin. Na budowę zbiornika wodnego na działce Nr [...] w M. należało więc uzyskać pozwolenie na budowę. Wybudowanie zbiornika bez pozwolenia zgodnie z art. 48 ustawy Prawo budowlane zobowiązuje obligatoryjnie organ nadzoru budowlanego do nakazania jego rozbiórki. Powyższa decyzja została doręczona stronom, przy czym A.D. potwierdził jaj odbiór w dniu 25 czerwca 2001 r. W dniu 6 marca 2002r. A.D. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skargę na powyższą decyzję organu drugiej instancji, w której domagał się: - przywrócenia terminu do wniesienia skargi, - uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, - zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, - wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniające złożone wnioski podnosił, że zaskarżona decyzja w rażący sposób narusza prawo bowiem nakazuje rozbiórkę stawu rybnego, która narazi skarżącego go na niepowetowane straty. Zarzucał alej, że w przypadku skarżącego nie uszanowano zasad współżycia społecznego, a ustalenia organów, które wydawały decyzję nie są zgodne z prawem. W tym zakresie wskazywał, że nie jest w stanie zniszczyć przydomowej hodowli karpia w okresie jego rozwoju albowiem dozna rażących i niepowetowanych szkód, a zarybionego stawu nie można przenieść w inne miejsce. Likwidacja może nastąpić dopiero po zakończeniu hodowli, czyli jeszcze około 12 miesięcy. Staw nie narusza przepisów o ochronie środowiska, ani krajobrazu. Nie stanowi żadnego zagrożenia dla sąsiednich nieruchomości. Nie zostały naruszone granice .ani prawo własności osób trzecich, w tym Skarbu Państwa. Wyjaśniał także, że w podobnej sprawie została złożona skarg do NSA przez S.K. , przy czym skarżący nie wniósł skargi w terminie, ponieważ był przekonany, że nastąpi wznowienie postępowania administracyjnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w odpowiedzi na skargę polemizował z zasadnością zrzutów skargi, wnosząc jednakże w pierwszym rzędzie o jej oddalenie jako złożonej po terminie. Jako sprawę związkową podał zarejestrowaną do sygn. akt II SA/Kr 2118/01. Skarga w niniejszej sprawie została zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Kr 673/02. Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2002r. , sygn. akt II SA/Kr 673/02, Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, zaś postanowieniem z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 673/02, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zawiesił postępowanie sądowo administracyjne z uwagi na śmierć skarżącego. Postępowanie to zostało podjęte postanowieniem z dnia 24 maja 2011 r. z udziałem spadkobierców A.D. Sprawa toczy się aktualnie do sygn. akt sygn. akt II SA/Kr 848/1 przy czym wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia warunkuje uprzednie rozpoznanie wniosku A.D. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Przy jego rozpoznaniu uwzględniono zarówno twierdzenia skarżącego , jak i dokumenty zgromadzone w sprawie dokumenty zgromadzone w sprawie akt II SA/Kr 2118/01. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje . Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu 'przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 86 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a. ) - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu , zaś w myśl § 2 tego artykułu - przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Artykuł 87 § 1 - 4 określa tryb złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz jego wymogi, zaś art. 87 § 5 przewiduje, że po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Fakt uchybienia przez A.D. terminowi do złożenia w niniejszej sprawie skargi jest pomiędzy stronami bezsporny , a powyższe nie budzi zastrzeżeń w świetle powołanych na wstępie okoliczności dotyczących daty doręczenia decyzji organu drugiej instancji. Uwzględniając, że zarówno art. 53§1 p.p.s.a., jak i obowiązujący w dacie wniesienia skargi art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 11.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. z 1995r. Nr 74, poz.368 z późniejszymi zmianami ) określają przedmiotowy termin na trzydzieści dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, bieg terminu do złożenia skargi w niniejszej sprawie zakończył się z dniem 26 lipca 2002r. Przesłanki formalne dopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu należy uznać w niniejszej sprawie za spełnione, bowiem uchybienie terminu do złożenia skargi, jako skutkujące jej odrzuceniem ( art. 58 §1 pkt 1 p.p.s.a.) i z tym związanym zaniechaniem kontroli legalności ostatecznej decyzji administracyjnej, powoduje ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. Niemożność aktualnego ustalenie po dacie śmierci skarżącego kolejnej formalnej przesłanki, tj. zachowania siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od daty ustania przeszkody uchybienia terminowi, należy rozstrzygać na korzyść spadkobierców A.D. w sytuacji , w której nie doszło do jej przedniego wyjaśnienia , zaś jej spełnienie nie było przedmiotem zarzutów . Rozpoznając merytorycznie wniosek A.D. o przywrócenie terminu do złożenia skargi należy podkreślić, że konieczną przesłanką jego zasadności jest brak winy skarżącego w uchybieniu terminowi do dokonania tej czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniony z uwzględnieniem wszelkich okoliczności sprawy, według obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o własne interesy, przy czym wymaganą należytą staranność strony wykluczają uchybienia spowodowane nawet lekkim niedbalstwem ( por. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnym, komentarz, T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska , WP "LexisNexis", W-wa 2003, str. 333 , t. 3 i tam powołane orzecznictwo ). Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu ( por. postanowienie SN z 6.10.1998r., II CKN 8/98, zam. zb. LEX nr 50679 ). Uwzględniając powyższe, a także okoliczności podane przez skarżącego, z których wynika, że skarga w podobnej sprawie wpłynęła do NSA, zaś powodem niezłożenia skargi W terminie było przekonanie A.D. że nastąpi wznowienie postępowania administracyjnego, nie można uznać by uchybienie terminowi do złożenia skargi w niniejszej sprawie było niezawinione. Skarga w sprawie II SA/Kr 2118/01 została złożona przez S.K. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r., znak [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z [...] maja 2001 r., znak [...], którą nakazano wyżej wymienionemu rozbiórkę zbiornika wodnego o wymiarach 12,0 x 8,0 m usytuowanego na działce nr [...] w m. M. , gm. S. , wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W sprawie tej skarga została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 maja 2005r., sygn. akt II SA/Kr 2118/01. Fakt wszczęcia powyższego postępowania oraz jej wynik nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy ani w aspekcie przedmiotowym, ani czasowym. Taką okolicznością decydującą o braku w uchybieniu terminowi nie jest też przekonanie skarżącego o możliwości uzyskania ochrony praw w innym trybie - zwłaszcza w sytuacji występującej w sprawie niniejszej, gdy zaskarżona decyzja zawiera prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi, zaś samo uruchomienie trybów nadzwyczajnej zewnętrznej ( sądowej ) oraz wewnętrznej ( wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności decyzji ) kontroli ostatecznej decyzji jest możliwe i prawnie dopuszczalne. Mając powyższe na uwadze, uznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi za bezzasadny w świetle art. 86 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o jego oddaleniu -jak w sentencji postanowienia.