II SA/Kr 851/17

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. M. o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2017r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.. W dniu 18 kwietnia 2018r. skarżąca złożyła wniosek o ustanowienie adwokata w sprawie swej skargi na decyzję Wojewody z dnia 12 maja 2017r . w celu sporządzenia przez niego skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Krakowie z dnia 8 grudnia 2017r. oddalającego skargę na tę decyzję. Skarżąca domaga się ustanowienia pełnomocnika z uwagi na trudną sytuację materialną i obligatoryjność sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. Wskazuje, iż sama jest osobą bezrobotną, utrzymuje się z prac dorywczych oraz dochodu z gospodarstwa rolnego. Nie ma stałego świadczenia socjalnego. Ma problemy ze zdrowiem. Razem z nią gospodaruje bezrobotny, schorowany brat, który posiada niewielkie gospodarstwo w R. W.. Majątek skarżącej jest zajęty przez komornika. Zdaniem orzekającego, wniosek skarżącej w aktualnej sytuacji procesowej zasługuje na uwzględnienie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z bratem. Jak wynika z formularza złożonego przez skarżącą, nie ma stałego świadczenia socjalnego, ubiega się o emeryturę. Utrzymuje się z prac dorywczych w wysokości ok. [...] zł miesięcznie oraz dochodu z gospodarstwa rolnego. Zobowiązania miesięczne to łącznie kwota 690 zł. Z akt sprawy wynika, iż skarżąca posiada dom jednorodzinny o pow. 100 m2 zajęty przez komornika, nieruchomość rolną o pow. 5,99 ha, kaczki, kury , gęsi, króliki. Wnioskodawca nie wykazuje faktu posiadania cennych ruchomości bądź oszczędności. Skarżąca nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, nie otrzymuje zasiłków, nie ma samochodu ani maszyn rolniczych. W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie z UG B. – S. o wysokości dochodu osiąganego z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego, oświadczenie, iż nie pobiera dopłat z ARiMR a prowadzona hodowla drobiu i królików jest tylko na własny użytek. Nie ma rachunku bankowego. Wyjaśnia, że nie jest w stanie udokumentować dochodu z prac dorywczych, gdyż osoby, dla których te prace świadczy chcą pozostać anonimowe. Ponadto skarżąca wskazuje, iż w chwili obecnej nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z synem, mimo, iż w jej domu prowadzi on działalność gospodarczą. Prowadzi natomiast gospodarstwo domowe z bratem, osobą bez dochodów i własnych środków na utrzymanie. Brat jest właścicielem nieruchomości rolnych i leśnych w R. W.. Grunty nie są uprawiane ze względu na stan zdrowia brata. Skarżąca postanowieniem WSA w Krakowie z dnia 25 października 2017r. została zwolniona od kosztów sądowych w niniejszej sprawie, natomiast oddalono wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania kwalifikowanego zastępstwa prawnego stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Użyte w art. 246 cyt. ustawy sformułowanie " gdy osoba wykaże " oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż pozostaje w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącej ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. Mając na uwadze powyższe, w ocenie orzekającego, skarżąca w jej aktualnej sytuacji procesowej, w której udział profesjonalnego pełnomocnika jest obligatoryjny – a strona zamierza złożyć skargę kasacyjną od wydanego przez WSA w Krakowie wyroku - wykazała wystarczająco skutecznie, iż w obecnej sytuacji majątkowej nie jest w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru – szczególnie znając realne koszty na wolnym rynku ustanowienia takiego pełnomocnika. Skarżąca choruje [...]. Jej brat również ma przewlekłe schorzenia [...]. Strona prowadzi gospodarstwo rolne (hodowla królików i kaczek), które stanowi źródło dochodu. Zarówno skarżąca jak i jej brat nie pobierają emerytury lub renty. Obecnie Strona jest w trakcie ubiegania się o uzyskanie emerytury z KRUS. Syn – wedle oświadczenia – prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i tylko czasami, sporadycznie pomaga matce, która znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Skarżąca utrzymuje się jedynie z prac dorywczych. Biorąc pod uwagę zmienioną obecnie sytuacje procesową skarżącej poprzez aktualny oblig działania w postępowaniu sądowym przez profesjonalnego pełnomocnika w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Krakowie – odmowa przyznania takiego pełnomocnika mogłaby skutkować ograniczeniem skarżącej prawa do sądu. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).