II SA/Kr 851/20
WyrokWSA w Krakowie2020-11-04
Skład orzekający: Małgorzata Łoboz, Magda Froncisz, Agnieszka Nawara - Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny ma prawo wymierzyć grzywnę oraz przyznać sumę pieniężną organowi administracji publicznej za niewykonanie poprzedniego wyroku sądu, który zobowiązywał ten organ do wydania aktu załatwiającego wniosek strony?Ratio decidendi
Sąd administracyjny ma prawo wymierzyć grzywnę oraz przyznać sumę pieniężną organowi administracji publicznej za niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Podstawę prawną stanowią przepisy art. 154 § 1 i § 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niewykonywanie wyroku przez organ, zwłaszcza po upływie znacznego czasu i mimo wezwań, uzasadnia zastosowanie tych środków w celu zdyscyplinowania organu i zmotywowania go do działania.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę M. F. na niewykonanie wyroku tego samego sądu z dnia 26 kwietnia 2018 r. (sygn. akt II SAB/Kr 20/18), który zobowiązywał Wójta Gminy M. do wydania aktu załatwiającego wniosek skarżącego z 2015 r. dotyczący spuszczania wody z rowów melioracyjnych i opadowej na działki skarżącego. Skarżący domagał się wymierzenia Wójtowi grzywny, przyznania mu sumy pieniężnej oraz zwrotu kosztów postępowania, wskazując na długotrwałą bezczynność organu pomimo wezwań do wykonania wyroku. Wójt Gminy argumentował, że sprawa wymagała przekazania innym organom, jednak sąd uznał te działania za obstrukcję i niewykonywanie wyroku.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wymierzył Wójtowi Gminy M. grzywnę w kwocie 5000 zł, przyznał od Wójta na rzecz skarżącego M. F. sumę pieniężną w kwocie 2500 zł oraz zasądził od Wójta na rzecz skarżącego kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 listopada 2020 r. sprawy ze skargi M. F. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 kwietnia 2018r. sygn. akt II SAB/Kr 20/18 uwzględniającego skargę na bezczynność Wójta Gminy M. I. wymierza Wójtowi Gminy M. grzywnę w kwocie 5000 zł ( pięć tysięcy złotych); II. przyznaje od Wójta Gminy M. na rzecz skarżącego M. F. sumę pieniężną w kwocie 2500 zł (dwa tysiące pięćset złotych); III. zasądza od Wójta Gminy M.y na skarżącego M. F. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie.
Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. II SAB/Kr 20/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy, w punkcie l. zobowiązał Wójta Gminy do wydania w terminie 1 miesiąca aktu załatwiającego wniosek skarżącego M. F. z dnia 22 czerwca 2015 r., w punkcie II. stwierdził, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania mają miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zaś odpowiednio w punktach III i IV wymierzył Wójtowi Gminy grzywnę w wysokości 500 zł. oraz zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 600 zł.
Wydane orzeczenie zostało uzasadnione w następujący sposób.
Sąd ustalił, że w dniu 22 czerwca 2015 r. M. F. wniósł do Wójta Gminy o wydanie decyzji nakazującej Zarządowi Dróg Powiatu [...] zaprzestania spuszczania wody z rowów melioracyjnych oraz wody opadowej z drogi powiatowej nr [...] K (będącej własnością Powiatu [...] którą zarządza rzeczony organ) na działki stanowiące własność M. F., tj. dz. nr [...] oraz [...], położone w miejscowości G., poprzez zobowiązanie Zarządu Dróg Powiatu [...] do zasypania istniejącego rowu na działce nr [...] wykonanego podczas realizacji przepustu i zaślepienia tegoż przepustu oraz odwodnienia drogi powiatowej nr [...] K poprzez oczyszczenie i odmulenie istniejącego rowu drogowego za przepustem i jego zaślepienie - zgodnie z opinią uprawnionego projektanta mgr inż. M. F..
Sąd uzasadniając wydane rozstrzygnięcie wskazał, że wniosek z dnia 15 czerwca 2015 r. (wpływ do organu 22 czerwca 2015 r.) precyzyjnie określał oczekiwania skarżącego. (...)
Organ administracji, do którego wpłynęło podanie, w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić, czy zawiera ono w sobie żądanie wszczęcia postępowania jurysdykcyjnego, w którym prawa i obowiązki strony podlegają skonkretyzowaniu w formie decyzji. W razie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie organ bada przesłanki decydujące o jego właściwości w sprawie. Do podstawowych obowiązków organów administracji publicznej należy ustalanie swojej właściwości (rzeczowej, miejscowej, instancyjnej) w każdej sprawie, której dotyczy podanie.
Podstawa prawna zgłoszonego przez skarżącego żądania była oczywista. Niewątpliwe też jest, że rozstrzyganie spraw na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne należało do właściwości rzeczowej wójta.
Podanie skarżącego było zatem wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego. Zawierało dane pozwalające na ustalenie przedmiotu postępowania, charakteru oczekiwanego rozstrzygnięcia, a także wskazujące na źródło interesu prawnego zgłaszającego żądanie.
Zgodnie z art. 61 § 3 kpa datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Przyjąć więc należy, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte w dniu 22 czerwca 2015 r. i pozostaje nadal w toku. Bez znaczenia przy tym pozostaje treść pisma z dnia 10 lipca 2015 r., w którym Wójt wyraził pogląd, że zgłoszone żądanie "nie może być kwalifikacją postępowania administracyjnego na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne". Zgodnie bowiem z art. 61a § 1 kpa gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Stosownie zaś do przepisu art. 65 § 1 kpa jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. W razie zaś zaistnienia stanu, w którym rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, organ prowadzone przez siebie postępowanie zawiesza (art. 97 § 1 pkt 4 kpa).
M. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na niewykonanie przez Wójta Gminy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. II SAB/Kr 20/18. Skarżący domagał się: wymierzenia Wójtowi Gminy grzywny z tytułu niewykonania wyroku, przyznania na jego rzecz sumy pieniężnej, a także zasądzenia kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że pismem z dnia 18 lipca 2018 r. M. F. wezwał Wójta Gminy do wykonania prawomocnego wyroku. W odpowiedzi z dnia 3 sierpnia 2018 r. Organ wskazał, iż przystąpi do wykonania wyroku po przekazaniu akt sprawy z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W ponownych wystąpieniach z dnia 2 sierpnia 2018 r. i 4 września 2018 r. skarżący ponownie wskazywał na niewykonanie przedmiotowego wyroku, a także okoliczność, iż akta sprawy zostały zwrócone Wójtowi Gminy w dniu 8 sierpnia 2018 r. W odpowiedzi z dnia 13 września 2018 r. organ nie kwestionował przedstawianych przez skarżącego okoliczności, w tym faktu uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie o sygn. II SAB/Kr 20/18, zwrotu akt przedmiotowego postępowania oraz niewykonania zapadłego w nim wyroku. Jednak pomimo upływu terminu określonego w przedmiotowym orzeczeniu nie zostało ono wykonane, gdyż nie został wydany akt załatwiający wniosek skarżącego w wykonaniu zobowiązania, nałożonego na organ w punkcie l wyroku.
Wobec powyższego, pismem z dnia 16 czerwca 2020 r. skarżący wezwał organ do dobrowolnego wykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SAB/Kr 20/18., jednakże korespondencja ta pozostała bez jakiegokolwiek odzewu z drugiej strony.
Skarżący argumentował, że powołany do załatwienia sprawy organ, pomimo upływu terminu zakreślonego w prawomocnym orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, a następnie w pisemnych wezwaniach, nie załatwił sprawy zgodnie z sentencją tego wyroku, ograniczając się jedynie do prowadzenia ze skarżącym bezproduktywnej korespondencji, nakierowanej na wywołanie wrażenia, że podejmuje czynności zmierzające do realizacji zobowiązania. Tymczasem w okolicznościach niniejszej sprawy, w szczególności biorąc pod uwagę znaczny upływ czasu oraz brak konkretnych, uzasadnionych i obiektywnie weryfikowalnych przyczyn mogących tłumaczyć niezałatwienie sprawy do dnia wniesienia niniejszej skargi, czynności organu należy ocenić jako mające charakter jedynie pozorny.
W konsekwencji zachodzi uzasadniona obawa, iż bez zastosowania dodatkowego środka o charakterze dyscyplinująco-represyjnym w postaci przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, organ w dalszym ciągu nie wykona prawomocnego wyroku zobowiązującego go do wydania aktu załatwiającego wniosek skarżącego. Przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej jest zasadne, albowiem skarżący upatruje w nim zadośćuczynienia za długotrwałe oczekiwanie na zakończenie jego spraw, a także utrzymujący się stan niepewności prawnej, co w dodatku rzutuje negatywnie na relacje sąsiedzkie skarżącego.
Jak wynika z pisma Starosty [...] z dnia 20 listopada 2018 r., niewykonywanie przez organ wyroku przekłada się na pozostawienie nierozwiązanej kwestii przepustu, z którym to wiąże się problem dalszego występowania zalań na działkach i szkód po stronie skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wyjaśnił, że pismem z dnia 4 września 2015 r. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] - ziemskiego w K. o podjęcie odpowiednich czynności w celu sprawdzenia wykonanych robót budowlanych (przepustu) z przepisami prawa budowlanego. Decyzją nr [...] z dnia 07.09.2017 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] - ziemskiego nałożył na zarządcę: Zarząd Dróg Powiatu [...] obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na rozbiórce przepustu zlokalizowanego pod drogą powiatową nr [...] (dz. nr [...] - ul. [...]) w miejscowości G., gmina M., na wysokości działki nr [...] w m. G. . Rozstrzygnięcie ww. decyzji nr [...] z dnia 7 września 2017 r. jest zgodne z wnioskiem (żądaniem) M. F.. Zgodnie z art.156 § 1 pkt. 3 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W związku z powyższym, w obiegu prawnym nie mogą być dwie takie same decyzje.
Wojewódzki Sąd Administracyjne w Krakowie w sprawie sygn. II SAB/Kr 20/18 zobowiązał Wójta Gminy do wydania w terminie 1 miesiąca aktu załatwiającego przedmiotowy wniosek. W uzasadnieniu wskazał iż, m.in. stosownie do przepisów art. 65 § 1 k.p.a. jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie.
Mając na uwadze powyższe Wójt Gminy zawiadomieniem z dnia 14 września 2018 r. znak: [...], działając na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. w związku z art.16 pkt 65, art. 190 i art. 191 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tj. Dz. U. Z 2017 r. poz. 1566 z późn. zm.) przekazał zgodnie z właściwością, Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wody Polskie wniosek skarżącego. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż w przedmiotowym przypadku mamy do czynienia z urządzeniem wodnym jakim jest rów i wykonany na nim przepust, zgodnie z art. 16 pkt. 65 lit.a p.w. Przepis art. 188 ust. 1 ustawy Prawo wodne stanowi, że utrzymywanie urządzeń wodnych należy do ich właścicieli i polega na eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji. Natomiast przepis art. 191 ust. 1 p.w. (poprzedni art. 64b ustawy z dnia 18.07.2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017r. póz. 1121 dalej p.p.w.)) stanowi, że w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, którego następstwem jest zmiana funkcji tego urządzenia lub szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na wody lub grunty, właściwy organ Wód Polskich z urzędu lub na wniosek, mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może wyrządzać szkód, może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi tego urządzenia przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód. Natomiast w przypadku nielegalnego wykonania urządzenia wodnego zgodnie z art. 190 ust. 13 p.w. jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem o jego legalizację lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, właściwy organ Wód Polskich nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku.
W związku z powyższym w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, powodującego szkodliwe oddziaływanie na grunty, konieczna jest interwencja na podstawie przepisu art. 191 p.w. a w przypadku nielegalnego urządzenia wodnego na podstawie przepisu art. 190 p.w. Przedmiotowy wniosek o zasypanie istniejącego rowu, zaślepienie przepustu i odmulenie istniejącego rowu nie jest w kompetencji wójta o której stanowi art. 234 p.w. (poprzedni art. 29 p.p.w.).
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie zawiadomieniem z dnia 24 września 2018r. Znak: [...] przekazał sprawę do Starosty [...] powołując się na art. 65 § 1 k.p.a., a w uzasadnieniu na art. 545 ust. 4 ustawy z 20 lipca 2017r. Prawo wodne. W uzasadnianiu wskazał, iż do spraw niewymienionych w art. 545 ust.1-3d, a więc do których stosuje się przepisy dotychczasowe mi.n. sprawy legalizacji bądź likwidacji urządzenia wodnego czy sprawy nienależytego utrzymania urządzeń wodnych. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. wskazał, w uzasadnieniu przepisy
ustawy Prawa wodnego dotyczące urządzenia wodnego, czyli przepisy które obligują Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (poprzednie przepisy Starostę) do załatwienia przedmiotowej sprawy. Pismem z dnia 20 listopada 2018 r. Starosta [...] zwrócił akta sprawy do organu nie powołując się na przepisy kpa oraz nie odniósł się do przywołanych przepisów w zawiadomieniu Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 24 września 2018 r. znak: [...]
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być zasadna.
Na wstępie należy przytoczyć treść art. 154 p.p.s.a., celem wskazania, jakie skutki wywołuje niewykonanie wyroku Sądu:
Art. 154.
§ 1. W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
§ 2. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
§ 3. Wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi.
§ 4. Osobie, która poniosła szkodę wskutek niewykonania orzeczenia sądu, służy roszczenie o odszkodowanie na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym.
§ 5. Odszkodowanie, o którym mowa w § 4, przysługuje od organu, który nie wykonał orzeczenia sądu. Jeżeli organ w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie nie wypłacił odszkodowania, uprawniony podmiot może wnieść powództwo do sądu powszechnego.
§ 6. Grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
§ 7. Uwzględniając skargę sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Istotą sprawy jest więc stwierdzenie, że 1/ zapadł uprzednio wyrok uwzględniający skargę na przewlekłość lub bezczynność, 2/ wyrok nie został przez organ wykonany.
Jak wskazano na wstępie, wyrok WSA zapadł w dniu 26 kwietnia 2018r. i w uwzględnieniu skargi na bezczynność zobowiązywał organ do wydania aktu w terminie 1 miesiąca.
Należy w następnej kolejności przedstawić chronologię zdarzeń związanych z czynnościami Wójta Gminy, celem ustalenia, czy zaistniała druga przesłanka.
Odpis wyroku (bez akt) organ otrzymał w dniu 6.06.2018r. W dniu 27.06.2018r. organ zwrócił się do PINB z zapytaniem, czy decyzja PINB dotycząca przepustu pod drogą powiatową nr 2175K jest ostateczna /k.161/. W dniu 3.07.2018r. PINB odpowiedział, że złożono odwołanie i akta nie zostały zwrócone /k.161/. W dniu 25.07.2018r. wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego wzywające do wykonania wyroku /k.164/. Urząd Gminy M. odpowiedział w dniu 3.08.2018r. że przystąpi do wykonania wyroku po zwrocie akt /k.165/.
Zwrot akt nastąpił w dniu 14.08.2018r./k.172/ i w ocenie Sądu, od tego momentu organ był zobowiązany do wykonania wyroku w terminie 1 miesiąca, czyli do 14 września 2018r.
Tymczasem w dniu 14 września 2018r. Wójt Gminy w oparciu o art. 65 § 1 k.p.a. przekazał akta Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wody Polskie, z uzasadnieniem, iż w jego ocenie, skoro rów jest urządzeniem wodnym, a utrzymanie urządzeń wodnych i konsekwencje nienależytego utrzymania (zmiana funkcji urządzenia bądź szkoda) należą do organu Wód Polskich, to ten organ winien rozpoznać wniosek o zasypanie istniejącego rowu, zaślepienie przepustu i odmulenie kolejnego rowu /k.174/.
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie przekazało sprawę Staroście [...], wskazując na przepisy przechodnie ustawy z dnia 20.07.2017r. Prawo wodne, w dniu 26.09.2018r. /k.175/.
W dniu 29.11.2018r. Starosta [...] zwrócił akta Wójtowi Gminy, wskazując, że wniosek od początku zawierał żądanie pozwalające zidentyfikować przedmiot postępowania ( nakierowane na art. 29 p.w.) i Urząd Gminy M. nie zakończył postępowania, oraz nie składając skargi kasacyjnej od wyroku zobowiązał się do wykonania jego treści, co zresztą sam napisał w piśmie do skarżącego /k.176/.
Kolejno skarżący wezwał organ do wykonania wyroku w terminie 7 dni, które to wezwanie wpłynęło do urzędu w dniu 22.06.2020r. /k.180/.
Organ w dniu 29.06.2020r. przeprowadził kontrolę w terenie poprzez anonimowych pracowników, z której to czynności sporządził krótką notatkę służbową i załączył 4 zdjęcia /k.184/.
W dniu 17.07.2020r. organ zwrócił się do PINB o podanie, czy decyzja o rozbiórce przepustu jest ostateczna /k.165/.
Skarga została wniesiona w dniu 10 lipca 2020r.
Podsumowując czynności organu po wyroku WSA, a konkretnie po zwrocie akt ( jakkolwiek odpis wyroku organ otrzymał wcześniej), przypomnieć należy, że termin do wydania aktu upływał dla organu w dniu 14 września 2018r. Tymczasem organ, nie podjąwszy żadnej czynności przez miesiąc, w dniu 14 września 2018r. przekazał sprawę według właściwości organowi, do którego kompetencji należą kwestie związane z urządzeniami wodnymi, jakkolwiek przekazał błędnie, nie uwzględniwszy przepisów przechodnich i wynikającej z nich właściwości organu. Po zwrocie akt przez Starostę [...] w dniu 20.11.2018r., gdzie Starosta wyraźnie wskazał Wójtowi Gminy na konieczność prowadzenia sprawy, organ podjął jeszcze jedną czynność, mianowicie pracownicy organu wyruszyli w teren i zrobili 4 zdjęcia. Oznacza to, że w okresie niemal 2 lat ( od 14.08.2018r. do 29.06.2020r.) organ: 1/ nieskutecznie przekazał sprawę według właściwości oraz 2/ przeprowadził pobieżną czynność kontrolną ( nie były to właściwe oględziny, gdyż nie zawiadomiono stron i nie dochowano innych rygorów kodeksowych). Wymaga też podkreślenia, że po zwrocie akt przez Starostę do momentu podjęcia owej czynności kontrolnej upłynął rok i 7 miesięcy.
Analizując powyższe, w ocenie Sądu wyraźna jest obstrukcja organu w załatwieniu niniejszej sprawy, a w węższej perspektywie czasowej – w wykonaniu wyroku Sądu w sprawie II SAB 20/18. Sąd ten wyraźnie wskazał, że 1/ wniosek skarżącego jasno określał jego żądania i wskazywał podstawę prawną art. 29 ust. 3 p.w., 2/ rozstrzyganie spraw na podstawie tego przepisu należało do właściwości rzeczowej wójta, 3/ zgłoszone żądanie nie zostało poddane wymogom procedury administracyjnej.
Procedując ponownie wniosek, Wójt Gminy w dzień upływu miesięcznego terminu do wydania aktu przekazał sprawę według właściwości, choć mógł to zrobić od razu po otrzymaniu akt w dniu 14.08.2018r. Natomiast po zwrocie akt nie zrobił nic do momentu, kiedy został wezwany do wykonania wyroku, co zaowocowało opisaną już czynnością służbową, po roku i 7 miesiącach od zwrotu akt przez Starostę. W ocenie Sądu, jak to już wskazano, opisana sytuacja nosi cechy obstrukcji organu, celowego niepodejmowania działań i jest absolutnie niezrozumiała. Jeśli bowiem organ uważał, że sprawę winien prowadzić organ właściwy dla funkcjonowania urządzeń wodnych, to tak jak wskazywał Sąd w wyroku II SAB/Kr 20/18, należało od razu skorzystać z możliwości przekazania według właściwości, choć, jak to widać w sprawie, przekazanie takie niczego nie zmieniło. Jednak po skorzystaniu z tej możliwości i powrotnym zwrocie akt organ, co oczywiste, winien jak najszybciej podjąć wreszcie czynności jurysdykcyjne, co niestety nie nastąpiło.
Z kolei co do kwestii postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego, Sąd w sprawie poprzedniej również wskazywał na możliwość zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., o ile organ uważał, że sprawa przepustu jest prejudycjalna dla sprawy niniejszej. Generalnie w orzecznictwie podkreśla się, że procedura wskazana w treści art. 29 p.w. z 2001 r. jest niezależna od procedur prawnobudowlanych, zawartych w przepisach prawa budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2018 r. II OSK 1869/17, LEX nr 2450466 , czy np. wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 marca 2017 r. II SA/Kr 1525/16, LEX nr 2279291 oraz z dnia 16 stycznia 2017 r. II SAB/Kr 191/16, LEX nr 2197710 czy wyrok WSA w Lublinie z dnia 29 września 2015 r. II SA/Lu 676/14, LEX nr 1945120 ). Niemniej każda sprawa ma swoją specyfikę i wydanie takiego postanowienia ( o zawieszeniu) mogłoby pozwolić po pierwsze - na weryfikację stanowiska organu w toku instancji i po drugie – na uniknięcie zarzutu przewlekania postępowania. Jednak organ nie skorzystał z tej możliwości i nie zawiesił postępowania, jednocześnie po prawie dwóch latach od momentu zwrotu akt sprawy po wyroku zapytując organ nadzoru budowlanego o ostateczność decyzji w sprawie przepustu.
Wszystko to zmierza do wskazania, że przez okres roku i 7 miesięcy pozostaje organ w całkowitej bezczynności, pomimo własnej zapowiedzi z dnia 3.08.2018r. przesłanej stronie, iż po zwrocie akt organ przystąpi do wykonania wyroku /k.165/ oraz mimo wyraźnych wskazań Sądu udzielonych w wyroku II SAB/Kr 20/18, którego organ nie zakwestionował w drodze skargi kasacyjnej.
Przypomnieć zatem należy, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z 2001 r. - Prawo wodne, tak jak w każdym postępowaniu administracyjnym, organ orzekający musi kierować się ogólnymi zasadami postępowania określonymi w k.p.a. Okolicznościami, które w świetle art. 29 ust. 3 ww. ustawy muszą być wyjaśnione przez właściwy organ z poszanowaniem przywołanych wyżej zasad postępowania administracyjnego, są: zmiany stanu wody na gruncie; osoba właściciela gruntu, na którym występują stwierdzone zmiany; związek przyczynowo-skutkowy między działaniami/zaniechaniami właściciela gruntu, a stwierdzonymi zmianami stanu wody; szkodliwy wpływ stwierdzonych zmian na sąsiednie grunty (związek przyczynowo-skutkowy). Niestety, nie podjęto czynności prowadzących do wyjaśnienia powyższych okoliczności, mimo zakreślenia stosownego terminu w poprzednim wyroku.
W efekcie w oparciu o art. 154 § 1 i 6 p.p.s.a. orzeczono niniejszym o wymierzeniu organowi grzywny, w wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa GUS. Ponieważ wynagrodzenie to za rok 2019 wynosiło 4918,17 zł, w zaokrągleniu grzywna została wymierzona w kwocie 5000 zł.
W wysokości połowy tej kwoty Sąd przyznał skarżącemu od organu sumę pieniężną w oparciu o art. 154 § 7 p.p.s.a.
Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż stosowanie tego środka musi być stosowane ze szczególną ostrożnością i musi być uzasadnione okolicznościami sprawy (por. z dnia 9 czerwca 2020 r. I SA/Wa 137/20, LEX nr 3071951). Ocena, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia za oczekiwanie na rozpoznanie i zakończenie jej sprawy, zwłaszcza gdy organ dopuszcza się niewykonania wyroku sądu, pozostawiona została sądowi. Ocena ta powinna uwzględniać wszystkie istotne okoliczności sprawy i powinna być przeprowadzona przez sąd szczególnie wnikliwie. Sąd administracyjny odstępując od przyznania sumy pieniężnej obowiązany jest wyjaśnić, jaki to wyjątkowo uzasadniony przypadek zaistniał, żeby uznać za uzasadnione odstąpienie od zastosowania tego środka (tak wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2020 r. I OSK 1142/19, LEX nr 3052988).
Skarżący w skardze podniósł, iż obawia się, że bez dodatkowych środków dyscyplinująco – represyjnych w postaci przyznania na jego rzecz sumy pieniężnej, organ nadal nie wykona wyroku. Ponadto przyznanie tej sumy jest zasadne, albowiem dla skarżącego jest to zadośćuczynienie za długotrwałe oczekiwanie na zakończenie sprawy, a także utrzymujący się stan niepewności prawnej, co ma wpływ na stosunki sąsiedzkie skarżącego. Wreszcie skarżący podniósł, że nierozwiązanie kwestii przepustu przekłada się na problem dalszego zalewania działek skarżącego.
W ocenie Sądu, wskazane okoliczności nie są podawane bez podstaw. Jeśli bowiem wystąpił problem zalewania, który legł u podstaw zainicjowania postępowania w kontrolowanej sprawie, to zapewne nic się w tym względzie nie zmieniło, co potwierdza skarżący. Tymczasem od 2015r. organ zasadniczo nie zrobił nic dla nadania biegu sprawie, zaś ponad półtoraroczna przerwa w jakichkolwiek czynnościach po wydaniu wyroku zobowiązującego do działania świadczy o tym, że stan taki może trwać nadal. Podkreślenia wymaga, że organ nie podejmował i nie podejmuje ( z wyjątkiem przekazania sprawy we wrześniu 2018r. i 1 wizyty kontrolnej na gruncie w czerwcu 2020r.) żadnych czynności jurysdykcyjnych zmierzających do wyjaśnienia sprawy. Jest to w ocenie Sądu okoliczność, która usprawiedliwia przyznanie sumy pieniężnej, zwłaszcza w sytuacji, gdy istnieją obawy, że taki stan bezczynności będzie trwał nadal.
W świetle powyższych uwag Sąd uznał, że bezczynność związana z niewykonaniem wyroku ma charakter rażący i nie jest niczym usprawiedliwiona. To powoduje, że ukaranie grzywną i przyznanie sumy pieniężnej jest usprawiedliwione, a jednocześnie chodzi o zmotywowanie organu do działania.
Z wymienionych przyczyn, na zas. powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji.
O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (DZ.U. 1028.265 t.j.). Na kwotę zasądzonych kosztów składają się wpis w kwocie 200 zł, opłata kancelaryjna 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika – radcy prawnego w kwocie 480 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło